ابن سینا، از مجموعه کتابهای خواندنی برای دانش آموزان
این شماره 26 از سری کتابهای است که وزارت آموزش و پرورش منتشر می کرده اما درسی نبوده و صرفا برای مطالعه کودکان بوده است.
از مجموعه کتابهای درسی موجود در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
@UT_Central_Library

نمونه ای دیگر از «کتابهای خواندنی برای دانش آموزان» شماره 21، در باره خلیج فارس
فایل را که از مجموعه کتابهای درسی کتابخانه مرکزی دانشگاه است، پایین ملاحظه فرمایید.
@UT_Central_Library

از سری کتابهای خواندنی برای دانش آموزان منتشره در سال 1352ش
@UT_Central_Library

📕بنگاه سرم‌سازی رازی (حصارک)
🖨تهران: چاپجانه چهر، 1325

📌مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی در ۱۶ دی ۱۳۰۳ تأسیس شد و از مهم‌ترین مراکز پژوهشی و تولیدی واکسن و سرم در ایران و خاورمیانه است. پیشینه محل آن به دوران قاجار و درمان دام‌ها بازمی‌گردد. پس از جنگ جهانی اول و گسترش بیماری‌های واگیر، ضرورت ایجاد مرکزی برای مقابله با بیماری‌های دامی مطرح شد و در پی مصوبه مجمع جهانی بهداشت، لایحه تأسیس این مؤسسه در مجلس شورای ملی تصویب گردید.

📌اثر حاضر گزارشی از فعالیت‌های بنگاه سرم‌سازی رازی (وابسته به وزارت کشاورزی) در دهه ۱۳۱۰ است که به موفقیت‌های این مؤسسه در تولید واکسن و سرم برای کنترل بیماری‌های دامی، توصیف امکانات فیزیکی و ترکیب نیروی انسانی، و ارائه‌ی نمودار سازمانی و فهرست پژوهش‌های انجام‌شده می‌پردازد.
@boroujerdilib

سابیت، کتابخانه‌ای بدون مرز

شرکت دانش‌بنیان پارس آذرخش در ادامه همکاری‌های پیشین خود با کتابخانه‌‌ها و مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه تهران و در راستای ارائه خدمات نوین، سوپراپلیکیشن سابیت را تولید و در دسترس اعضای این دانشگاه قرار داده است.
از طریق سابیت، تمام محتواهای کتابخانه‌های دانشگاهی بزرگ تهران در یک بستر (سوپراپلیکیشن سابیت) قابل جستجو و بازیابی هستند.
این اپلیکیشن با امکانات جدید و متنوع، ابزار هوشمندی برای امور پژوهشی و علمی تمام اعضای دانشگاه است.
برای استفاده از سابیت، از طریق لینک زیر وارد شده و عضو شوید.
app.sabitapp.com

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺برآورد آهسته: اتحاد شوروی، کمونیست‌های افغانستان و اسلام

🔺A Slow Reckoning: The USSR, the Afghan Communists, and Islam

👈🏻 نویسنده: Vassily Klimentov
👈🏻 ناشر:  Cornell University Press
👈🏻 سال انتشار : (2024)
👈🏻شابک: 9781501773808

معرفی ناشر

این کتاب به کندوکاو در نگرش‌ها و سیاست‌های اتحاد جماهیر شوروی و کمونیست‌های افغانستان در قبال اسلام و اسلام‌گرایی در طول جنگ شوروی در افغانستان (۱۹۷۹-۱۹۸۹) می‌پردازد. آن‌گونه که نویسنده به روشنی بیان می‌کند، بی‌اعتنایی شوروی و کمونیست‌های افغان به مقوله اسلام، خود بازتابی از رویکرد کلی آن‌ها برای اصلاح افغانستان بود؛ رویکردی که سرانجام به شکست پروژه مدرن‌سازی‌شان انجامید و این کتاب چرایی آن را تبیین می‌کند.

این کتاب آشکار می‌کند که چگونه ببرک کارمل، حاکم دست‌نشانده‌ی شوروی، در بخش عمده‌ای از جنگ، اسلام را به ابزاری برای تحکیم پایه‌های حکومت خود بدل کرد، حال آنکه همچنان به مبانی مارکسیسم-لنینیسم وفادار مانده بود. به همین سان، مقامات شوروی نیز در تمامی سطوح، جایگاه واقعی اسلام را درنیافتند، چرا که تصمیماتشان جملگی تحت سیطره ایدئولوژی کمونیستی و ملاحظات نظامی بود. این رویکرد در قبال اسلام تنها زمانی دگرگون شد که میخائیل گورباچف، محمد نجیب‌الله را بر جای کارمل نشاند و زمینه را برای خروج نیروهای شوروی فراهم آورد. کنار گذاشتن مارکسیسم-لنینیسم و روی آوردن به اسلام، راهکاری درست بود، اما این چاره‌اندیشی برای نجات پروژه دولت-ملت‌سازی شوروی دیگر بسی دیر شده بود.

اثر حاضر همچنین نشان می‌دهد که رهبران شوروی تازه پس از سال ۱۹۸۶ بود که به تهدید اسلام‌گراییِ برآمده از افغانستان برای آسیای میانه، توجهی جدی نشان دادند. هرچند در سال ۱۹۷۹ نیز نگرانی‌هایی در این خصوص وجود داشت، اما فقط کا‌گ‌ب بود که این تهدید را جدی می‌پنداشت. نخبگان حاکم بر شوروی هرگز به درکی جامع از ماهیت اسلام‌گرایی دست نیافتند و همواره آن را صرفاً نوعی ایدئولوژی تلقی می‌کردند که ممکن است به ابزاری در دست آمریکا، ایران یا پاکستان تبدیل شود. در باور آن‌ها، اسلام‌گرایان فاقد اراده و قدرت عمل مستقل بودند و ایدئولوژی پس‌نگرانه‌شان هرگز نمی‌توانست در میان مسلمانان پیشروی شوروی، جذابیتی فراگیر بیابد. و البته در این پندار، فقط تا نیمه‌ای از راه را درست رفته بودند.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) باسماچیان و اسلام در شوروی
۲) خوانش خلق از اسلام و تصمیم به مداخله
۳) ایدئولوژی در عهد کارمل
۴) اسلامی‌سازی از سوی نجیب‌الله
۵) شوروی، افغانستان و جهان اسلام
۶) مسکو و خطر اسلام‌گرایی
جمع‌بندی

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺هیجانات انقلابی در مصرِ عصر جنگ سرد: اسلام، کمونیسم و مبارزات ضداستعماری

🔺Revolutionary Emotions in Cold War Egypt: Islam, Communism, and Anti-Colonial Protest

👈🏻 نویسنده: Christiane-Marie Abu Sarah
👈🏻 ناشر:  Bloomsbury Academic
👈🏻 سال انتشار : (2024)
👈🏻شابک: 9781350383760

معرفی ناشر

پاییز ۱۹۵۱، جمعی ناهمگون از دانشجویان مسلمان، مسیحی و یهودی، از دلِ انجمن‌هایی چون اخوان‌المسلمین و «پیشاهنگ کارگران»، نبردی چریکی را در برابر اشغال منطقه کانال سوئز به دست بریتانیا آغاز کردند. کتاب حاضر، این انقلابِ به محاق رفته‌ی سال ۱۹۵۱ و نقش‌آفرینی «مبارزه کانال» در براندازی سلطنت مصر را از نو می‌کاود. این کتاب که حاصل پژوهشی بر مبنای چندین بایگانی بین‌المللی است، به ژرفای پرونده‌های قضایی تفرقه‌آمیز، نشریات پرشور انجمن‌ها، خاطرات خودمانی و سروده‌های شخصی کنش‌گران مصری فرو می‌رود. این اسناد آشکار می‌کند که در سال‌های آغازین جنگ سرد، حکایت‌های اخلاقی و هیجانات برخاسته از آن، در کانون شگردها و کامیابی‌های کنش‌گران مصری جای داشت. این کنش‌گران چه قصه‌هایی را روایت می‌کردند و جاذبه‌های عاطفی و «گفتمان اخلاقی» در محافل اسلام‌گرا و کمونیست چه تفاوتی با یکدیگر داشت؟ جوامع عرب‌زبان چگونه بر سر هنجارهای اخلاقی به چالش و تعامل می‌پرداختند و عواطفی چون عشق، خشم، و بیزاری در کارزارهای سیاسی چه نقشی ایفا می‌کرد؟ این کتاب با سیر در میان تمثیل‌های اسلامی درباره سواحل پرخطر، اقتباس‌های کمونیستی از اساطیر یونان و قصه‌های مردمی چون «میخ جُحا» و «گذر پل ریویر از کانال سوئز»، پرده از تاریخ پربار قصه‌گوییِ کنش‌گران برمی‌دارد. این شگردها، سازوکار درونی حکایت‌های اخلاقی را فاش می‌سازد و نشان می‌دهد که کنش‌گران چگونه از روایت‌ها برای آنکه احساس را به کنش بدل کنند و تغییرات اجتماعی را به پیش برانند، بهره می‌جستند. این یافته‌ها، که امروز نیز اهمیتی حیاتی دارند، بر این نکته پرتو می‌افکند که گروه‌های شبه‌نظامی و جنبش‌های اعتراضی چگونه از توسل به مفاهیم اخلاقی برای جلب حمایت سود می‌جویند و چرا کارزارهای کنش‌گرانه به کانون بحث‌برانگیز نبردهای عاطفیِ دوقطبی‌ساز بدل می‌شود.

فهرست مطالب
۱) «دانشجویان احساساتی»؟: بازنگری در مفهوم «عواطف عربی» در مصرِ عصر جنگ سرد
۲) فضیلت و رذیلت در مصر سده‌ی بیستم: هیجانات و بازار اخلاقیات
۳) سرود ملک فاروق: روایتی از تجربه مصریان در جنگ جهانی دوم
۴) اخوان‌المسلمین و مصر جوان در بوته‌ی آزمایش: گرایش، رقابت و سازش
۵) «الله اکبر، پاینده باد کارگران!»: محافل کمونیستی و پرسش اسلام
۶) «شیخی در میخانه!» و دیگر حکایت‌های حیرت‌آور
۷) عبور پل ریویر از کانال سوئز: انقلاب ۱۹۵۱
۸) «شوخی در هنگامه‌‌ی جدال»: جاذبه‌های عاطفی و حریق قاهره
۹) سخن آخر: هیجانات و اعتراض در خاورمیانه‌ی دوران جنگ سرد

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

کتاب «تدبیر الحوامل» 👆
در بهداشت و پزشکی ویژه زنان حامله،
از جوانشیر قراباغی، چاپ دارالخلافه طهران، مطبعه عالیجاه آقا میرزا حبیب الله.
سال 1311 قمری👇

ابزارهای هوش مصنوعی برای کتابخانه‌های دانشگاهی: دستیاران پژوهشی هوش مصنوعی

گزارش Choice360 معرفی می‌کند که ابزارهای هوش مصنوعی (AI) به‌ویژه «دستیارهای پژوهشی» می‌توانند فرآیند پژوهش علمی را در کتابخانه‌های دانشگاهی ساده‌تر و سریع‌تر کنند، هم برای دانشجویان و هم برای کارکنان کتابخانه. این ابزارها طراحی شده‌اند تا کارهای تکراری پژوهشی مانند کشف منابع، مرور ادبیات، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، و سازمان‌دهی پژوهش‌ها را خودکار یا تسهیل کنند.
دستیاران پژوهشی شامل چت با اسناد، تولید خلاصه، پیشنهاد منابع، مدیریت گردش‌کار و تحلیل داده‌ها هستند و بسته به عملکردشان در گروه‌های مختلف طبقه‌بندی می‌شوند. یکی از این ابزارها، Primo Research Assistant در پلتفرم کشف منابع، می‌تواند چند منبع مرتبط با پرسش کاربر را پیشنهاد دهد، واژگان مترادف ارائه کند و سوالات پژوهشی اضافی پیشنهاد دهد. Elicit به‌طور ویژه برای مرور سیستماتیک ادبیات و خلاصه‌سازی پژوهش مفید است، هرچند نسخه رایگان آن محدودیت‌هایی در تعداد نتایج دارد.
ابزار Perplexity.ai ترکیبی از منابع آکادمیک و جست‌وجوی وب را ارائه می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان جست‌وجوی هوشمند مبتنی بر AI عمل کند.
ابزار Research Rabbit با مصورسازی تصویری ارتباطات میان مقالات، نویسندگان و موضوعات امکان کشف حوزه‌های جدید پژوهشی را فراهم می‌کند، اگرچه مشکلات دسترس‌پذیری دارد.
در میان ابزارهای رایگان، Semantic Scholar به‌عنوان یک موتور جست‌وجوی علمی هوش مصنوعی شناخته می‌شود که نتایج بدون خطای مصنوعی (hallucination) تولید ‌می‌کند و رابطی با پشتیبانی بهتر برای خواندن با صفحه‌خوان دارد.
این دستیاران AI می‌توانند زمان لازم برای جست‌وجو و مرور منابع را کاهش دهند، اطلاعاتی را که ممکن است در پایگاه‌های سنتی نادیده گرفته شوند آشکار کنند و تجربه جست‌وجو را برای کاربران ساده‌تر سازند.
در عین حال، گزارش تأکید دارد که استفاده از این ابزارها باید با تردید و بررسی دقیق منابع انجام شود، زیرا همه آن‌ها محدودیت‌های خاص خود را در پوشش موضوعی، شفافیت داده‌های آموزشی و دسترس‌پذیری دارند.

منبع: Choice360، منتشر شده ۱۸ اوت ۲۰۲۵
https://www.choice360.org/libtech-insight/ai-tools-for-academic-libraries-ai-research-assisants

@UT_Central_Library

مقاله ای از محمد جعفر محجوب

از مجموعه آثار غیر کتابی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
@UT_Central_Library

گزارش اقدامات فنی و عمرانی کتابخانه مرکزی در شش ماه گذشته
در طی شش ماه گذشته، مجموعه‌ای از اقدامات عمرانی و تجهیزاتی با هدف بهبود وضعیت داخلی کتابخانه مرکزی و ارتقای رفاه مراجعان انجام شده است که اهم آن‌ها به شرح زیر است:
تعویض تمامی مهتابی‌های کم‌نور و جایگزینی آن‌ها با چراغ‌های LED در تالارهای مطالعه و راهروها، با هزینه‌ای بالغ بر یک میلیارد تومان.
نصب دو درب گاوصندوقی رمزدار برای مخزن نسخ خطی، به‌منظور افزایش حفاظت و حراست از منابع خطی، با هزینه‌ای بالغ بر ۶۰۰ میلیون تومان.
ایجاد مخزن ویژه برای نگهداری اسناد قدیمی و جدید در طبقه چهارم و تأمین تجهیزات موردنیاز آن، با هزینه‌ای بالغ بر ۱۵۰ میلیون تومان.
تجهیز تالار شورای شماره ۲ به امکانات صوتی و کنفرانسی به‌منظور برگزاری جلسات علمی، با هزینه‌ای حدود ۶۰۰ میلیون تومان.
انتقال موزه کتابخانه از طبقه چهارم به طبقه همکف به‌منظور تسهیل بازدید دانشجویان و مهمانان و آماده‌سازی آن، با هزینه‌ای بیش از ۳۰۰ میلیون تومان.
تجهیز و نوسازی تالار مطالعه آقایان شامل تعویض کف‌پوش، رنگ‌آمیزی، نصب ده‌ها پریز برق و چراغ‌های LED.
خرید ۲۰ دستگاه رایانه جدید به‌منظور جایگزینی با رایانه‌های فرسوده کتابخانه برای افزایش سرعت کار کارمندان و مراجعان به کتابخانه ، با هزینه‌ای بالغ بر یک میلیارد و چهارصد میلیون تومان.
تعویض باتری‌های UPS سرورهای کتابخانه به‌منظور حفظ امنیت و پایداری اطلاعات، با هزینه‌ای بیش از ۲۰۰ میلیون تومان.
انجام اقدامات گسترده در بخش‌های فنی و تأسیساتی (گرمایش، سرمایش و آب) که در مجموع هزینه‌ای بالغ بر 700 میلیون تومان دربرداشته است.
خرید دو دستگاه اسکنر رومیزی برای تسریع در فرایند اسکن اسناد، 10 عدد کمد فلزی بایگانی جهت نگهداری اسناد ، که از محل کمک‌های مردمی و با هزینه‌ای حدود ۱8۰ میلیون تومان تأمین شده است.
@UT_Central_Library

موزه کتابخانه مرکزی که در واقع، محل نگهداری اشیاء قدیمی در خود کتابخانه است، و در طبقه همکف قرار دارد، به زودی برای بازدید دانشجویان افتتاح خواهد شد.

تبدیل یک شجره نامه چهل متری به یک کتاب دو جلدی ـ متن با تعلیقات
کتاب نُزهة العیون و نهایة الفنون اثر محمد بن ناصر بن حسن بن علی بن طاهر اقطع رودرآوردی حسنی اصفهانی ـ از علمای قرن ششم هجری ـ است که همراه با تشجیرات و اضافات سید حیدر بن تاج الدین عریضی یزدی و با تصحیح شیخ محمد مهدی بحر العلوم گیلانی، در دو مجلد (720 + 549) ص منتشر شده است. متن کتاب ۳۰۰ صفحه و بقیه مطالب تعلیقات مصحح است. این اثر، که در اصل یک شجره نامه چهل متری بوده است، حاوی اطلاعات ارزشمندی در باره انساب سادات، بویژه سادات اصفهان و یزد و خاندان عریضی یزد است به باور مصحح انگیزه نگارش این کتاب توسط ابوطاهر الرودرآوردی، نقد کتاب منتقلة الطالبیه ابن طباطبا بوده و تلاش کرده است خاندان هایی از سادات را که او در نسب آنان ـ از روی انگیزه های خاص ـ تردید کرده، اثبات و تصحیح کند. بنابر این، این متن ناظر به منتقلة الطالبیه نوشته شده است. مصحح پنجاه صفحه نخست کتاب را به شرح حال نویسنده پرداخته و از نقش وی در علم انساب سادات و توجه او به متون مشابه در این دوره سخن گفته است. کتاب نزهة العیون مانند دیگر آثار مشابه، نسب نامه های خاندانی سادات است، اما در لابلای آنها اطلاعات تاریخی مختصری نیز در آنها درج شده است. چنان که در عنوان اشاره شده، کتاب ترکیبی از اصل نزهة العیون همراه با شجره نامه ها و اضافاتی است که سید حیدر عریضی یزدی از علمای قرن هشتم هجری بر آن افزوده است. متن کتاب از ص 71 تا 218 است و پس از آن تمام صفحات این مجلد و مجلد دوم، تعلیقات است. طبعا منابع تعلیقات کتاب های انساب و تراجمی است که یادی از رجال نامبرده در اصل کتاب آمده است. آقای بحر العلوم گیلانی با تمرکز روی انساب سادات در بیش از دو دهه، توانسته است گام های سودمندی در شناخت این متون بردارد. ناشر کتاب موسسة البقاع و الاماکن المتبرکة، و تاریخ نشر سال 1404 / 1447 ق است. کتاب را از طریق تلفن 37842395 ـ 025 می توان درخواست کرد. (جعفریان).
@UT_Central_Library