از دولت قبل که وعده چهار میلیون واحد مسکونی در چهار سال رو میداد رسیده‌ایم به دولتی که وعده‌ش آزادسازی واردات ماشینه، که اون هم چنان فلج و تبصره‌دار انجام بشه که به هر شکلی دربیاد غیر از «آزاد». احتمالا وعده دولت بعد این باشه که وقتی وارد حمام شدید، از دوش آب خواهد آمد، که بعد معلوم میشه منظور فقط خود آب بوده و نه کیفیتش، و نه مدت زمانش.
اما مخالفان آزادسازی واردات فقط راهزنانی که از آزادنبودنش منتفعند، نیستند. خیلی از مخالفان پشت یک سری تئوری سنگر گرفته‌اند. مثل تئوری «رها کردن واردات توسط حاکمیت، منجر به سقوط ارزش پول ملی می‌شود». که یعنی عده‌ای میرن پورشه میخرند، و همه دلارها ازون طریق خرج میشه، و چیزی نمیمونه باش دارو بخریم! حتما هم دارو رو مثال می‌زنند تا بحث ناموسی بشه. که یک زر مفته. مصرف داروی ایران اونقدری نیست که بودجه دلاریش جور نشه، حتی در جنگ. ولی می‌تونیم دارو رو برداریم و مثلا «خوراک دام» رو بذاریم به جاش. که یعنی دلار برای واردات چیزهایی که مرغداری و دامداری‌ها لازم دارند، کم میاد.
اما فرض کنید چیزی به عنوان پول ملی نداریم و کلا ریال جمع شده، و همه فقط با دلار معامله می‌کنند. همچنین واردات همه نوع ماشین هم آزاده، و پولدارها صف کشیده‌اند تا پورشه بخرند. بعدش چه اتفاقی خواهد افتاد؟ به تئوری‌هایی که در سایت‌ها و کانال‌ها خوندید توجه نکنید و فقط با تجربه‌ای که از بازار دارید، که سواد هم لازم نداره، فکر کنید چه اتفاقی خواهد افتاد؟
جوابش اینه: هیچی. کسانی که به اندازه پورشه، پس‌انداز دلاری دارند، میرن پورشه میخرند، و کسانی که به اندازه کمری پس‌انداز دلاری دارند میرن کمری میخرند، و کسانی که به اندازه هیچ کدام پس‌انداز دلاری ندارند، هیچ کدومش رو نمیخرند. این با وضعیت الان فرقی داره؟
حالا یک مرحله برید جلوتر. فرض کنید هرکس به اندازه پس‌انداز دلاری که داشت به صورت کاملا عقده‌ای‌وار هرچی می‌تونست خرید. بعد که پس‌اندازش تموم شد چه اتفاقی میفته؟ فرض کنید یه عده پورشه سوارند، یه عده کمری، و یه عده همچنان پراید، ولی هیچ‌کس دیگه هیچ پس‌اندازی نداره. چه اتفاقی میفته؟ رکود اتفاق میفته دیگه عزیزم. یعنی دیگه کسی نمیتونه چیزی بخرد، پس چیزی رو نمی‌شود فروخت. مگه همین الان همینطوری نیست؟
مرحله بعد از رکود چیه؟ همه میفتن دنبال دلار. و چطور باید دلار بدست آورد؟ با فروختن چیزهایی به خارجی‌ها. همه مجبور میشن صادرکننده باشند، با هر روشی که از دست‌شون برمیاد. از افتادن به پای توریست گرفته، تا فرآوری روده گوسفند. وقتی همه کسانی که در این فعالیت‌ها مشغولند حقوق‌شون رو به دلار بگیرند چه اتفاقی میفته؟ تازه وارد جامعه جهانی مصرف‌کنندگان میشه‌. یعنی میتونه یه چیزهایی بخره که قبلا نمی‌تونست بخره. ممکنه نتونه کمری بخره. ولی میتونه موتور هوندا که تقلبی نیست بخره‌.
برای اینکه همه این اتفاقات زنجیره‌ای رخ بده، باید حتما تسلیم آمریکا بود. چون نمیتونی تمام بازار کشورت رو دلاری کنی، و به آمریکا هم شاخ بزنی.
«تنظیم بازار خودرو» یک افسانه‌ست. نه فقط ازین جهت که هیچکس نمیتونه بازار رو «تنظیم» کنه. بلکه ازین جهت که کسانی که عامدانه مردم رو فقیر می‌کنند، کسانی نیستند که بازاری بسازند که توش بشه از چاله فقر بیرون اومد. راه اینکه شما بتونید موتور اصلی بخرید، و بعد بتونید کمری بخرید، اینه که تسلیم آمریکا باشید. هرچیز دیگه‌ای که براتون تعریف کردند، قصه‌ست. البته اینطور نیست که حالا که نمی‌تونید بخرید، یعنی کشور تسلیم آمریکا «نیست». الان هم است. ولی الان یک دیوار به نام ریال بین شما و آمریکا قرار داده‌اند، تا منافع تسلیم شدن به آمریکا فقط گیر اونایی که بالای دیوار نشسته‌اند بیاد. اون‌ها توزیع منافع تسلیم بودن به آمریکا رو «تنظیم» می‌کنند، نه بازار رو.

استفاده از کلمه معامله به جای تسلیم هم ادبیات روس‌هاست و اوکراینی که بش تجاوز کرده‌اند رو به کله‌شقی متهم می‌کنند که وارد معامله نمیشه!
می‌بینی؟ من هم این بازی رو بلدم.

فان فکت: اگه تمام دارایی‌هایی که دست مردم کره‌جنوبیه رو جمع بزنیم و تقسیم بر کل جمعیت کره جنوبی کنیم، و عدد حاصله رو با نرخ تبدیل ارز ملی کره جنوبی و دلار حساب کنیم، میفته نفری ۲۵۰ هزار دلار. که یعنی یک خانواده چهارنفره صاحب ۱ میلیون دلار دارایی هستند! و این از ژاپن هم بالاتره. این برای ایران معادل اینه که هر خانواده ۶۰ میلیارد تومن دارایی داشته باشه. و ازونجایی که قیمت متوسط هرمتر آپارتمان در تهران ۸۰ میلیون تومنه، این معادل اینه که هر خانواده ایرانی یک مجتمع مسکونی ۸ واحدی که هر کدوم ۹۵ متر باشند، در تهران به نام خودشون داشته باشند.

صادرات نفت ایران، که اجازه دادن زیاد بشه تا قیمت بالا نره، ۳۵ میلیارد دلار شده. که یک‌سومش تخفیف و دزدی و سگ‌خور و این‌هاست. بگیم سالی ۲۸ میلیارد دست دولت رو می‌گیره. مردم آمریکا نصف این پول رو فقط هرماه روی بازی‌های ورزشی شرط می‌بندن: ۱۴ میلیارد دلار.

اگه در ۱۹۱۵ این اتفاق میفتاد، خشونت‌طلب‌ها خودشون رو به مرز می‌رسوندند، همونجا چادر می‌زدند، و چند مهاجر رندوم رو هم شاید قربانی می‌کردند. اما الان خشونت‌طلب، بلیت می‌گیره میاد تو ورزشگاه، در کنار آبجو و چیپس، اعلام می‌کنه خشونت‌طلبه!
اینکه همه‌چیز در میم فرو رفته باشه این خوبی رو داره که خشونت واقعی کمتر رخ میده، و داره کمتر رخ میده (با اینکه بیشتر از قدیم رکورد میشه). اما این بدی رو هم داره که مردم یادشون بره خشونت چی هست اصلا. دور بودن از خشونت نباید با فراموش کردنش همراه باشه.

یادم نیست زمان کدوم یکی از شلوغ‌بازی‌های فلسطینی‌ها بود، که گفت جات خالی، با یکی از خاخام‌ها قراره بریم برای مراسم دعا. گفتم دعا برای چی؟ گفت برای صلح جهانی. گفتم حیف واقعا. دوست داشتم من هم اونجا بودم. و چه خر بودم. و چه خر بودیم. باید می‌گفتم کدوم پیامبر بنی‌اسرائیل برای کل بشر دعا کرد که حالا شما خواستید جای دومی باشید؟ حتی در قرآن ما هم کسی برای همه بشر دعا نکرده. هرجا «ما» هست درباره یک گروهه، یا یک خاندان، یا یک قبیله. ابراهیم که فقط برای تخم و ترکه خودش دعا کرد. که برای مرد قبیله کاملا بدیهی بود. البته اگه عقلم می‌رسید که این‌ها رو بگم هم، جرئتم نمی‌رسید. چون به یهودیان یاد دادن اینکه یهودیت چیست و چرا تا الان دوام آوردید، اعتماد به نفس میخواد. اینکه بشون بگی شما با دلسوزی برای بشری که هیچوقت بتون رحم نکردند، بقا پیدا نکردید. شما خواستید که الیت باشید. اگه مردم دو تا کتاب بلد بودند بخونند، شما سه کتاب خوندید. اگه مردم ده سکه پس‌انداز داشتند، شما یازده سکه پس‌انداز داشتید. اگه مردم یک هنر بلد بودند، شما دو هنر یاد گرفتید. همه‌تون نه. البته که نه. خیلی از شماها در فقر و فلاکت مردید. چون از بقیه مردم عقب‌تر بودید. حتی تا همین جنگ جهانی دوم باور نمی‌کردید همسایه شما رو بفروشه. اون هم فروختنی که بگه ببرید این‌ها رو بسوزونید. اما عطش برای الیت بودن رو به فرهنگ تبدیل کردید، و همون الیت بود که تراژدی‌تون رو به خبر دنیا تبدیل کرد، و سپس به شرم دنیا.
صلح جهانی؟ ابراهیم حتی نخواست دنیا جای بهتری باشه، چون مثل من و شما انقدر جاهل نبود که فکر کنه باید نشست برای دنیا برنامه چید، دنیایی که هرروز به یک سمت میچرخه، و پر از لوپ‌های تکراریه. آرزوش این بود که پسرانش الیت بشر باشند، حالا دنیا هر وضعی که می‌خواست داشته باشه، و مردم هر عقیده‌ای که میخوان داشته باشند.
همه دعاهایی که میگه خدایا ما را از فلان آدم‌ها قرار بده، یعنی گدایی عضویت در الیت. و این درباره دارایی‌ها نیست، و گروه‌هایی که یک چیزهایی دارند که بقیه ندارند. این درباره آدم‌هاییه که کاری می‌کنند. و چقدر خر بودیم که نمی‌فهمیدیم. مردم، یعنی کسانی که کاری نمی‌کنند. عرق زیاد می‌ریزند، دنبال خیلی چیزها می‌دوند، مسئولیت‌های زیادی به عهده می‌گیرند، اما کاری نمی‌کنند. مثل زندانیان آشوویتس که هرروز فعالیت مشقت‌باری داشتند، ولی کاری نکردند. و چون کاری نکردند، از بین رفتند. نه از بین رفتنی که فقط در کوره انجام میشه. در دفتر محاسبات آدم‌هایی که به حساب میان، از بین رفتند. پدربزرگ شما کجاست؟ همونی که خانوادتون رو شکل داد، مثل سگ کار کرد، یکم سرمایه جمع کرد، و تقدیم کرد به وارثینش، که حالا حتی به قبرش هم سر نمی‌زنند. پدربزرگ شما جزء آدم‌هایی که به حساب میان نبود، و محو شد. چون عضو الیتی که «کاری می‌کنند» نبود.
خدایا چطور میشه غصه‌ای بزرگتر از الیت نبودن داشت؟ و چه خر بودیم که غصه‌ای غیر ازین داشتیم!
صلح برای جهان! جیزز کرایست.

و باز هم هنر به موقع بیرون کشیدن.

اینم داشته باشید مفرح ذات. یاندکس جمع کرد از روسیه رفت. کارمنداش هم برداشت برد هلند اونجا یه شرکت دیگه با یه برند دیگه زده میخواد خدمات هوش مصنوعی بده. اروپا رئیسش رو تحریم کرده بود بابت جنگ اوکراین، اگه یادتون باشه. به بابا گفتن تو داری با متجاوز همکاری می‌کنی، در حالی که همزمان خودشون داشتن نفت روسیه رو با واسطه یونان میخریدن (حالا اینکه سوئیس هنوز داشت ابزار دقیق میفرستاد روسیه که تو ساخت سلاح کاربرد دارند، بماند). اما همین بابا از اتحادیه اروپا جدی‌تر عمل کرده در «بیرون کشیدن از روسیه». نه تنها طبق قانون راهزنانه روسیه، ملک و املاک رو با ۵۰ درصد تخفیف دادن رفت، در حالی که برندهای فشن اروپایی به خاطر این قانون هنوز حاضر نشدن بکشن بیرون، بلکه همه آدماش هم برداشت برد. جالب‌تر اینه که شرکت جدیدش در هلند احتمالا به دولت‌های اروپایی هم سرویس بده.
مسئله عوضی بودن یا نبودن این بابا نیست، که قطعا است (مخصوصا وقتی حریم خصوصی آدم‌ها به تخمش هم نبود). مسئله عوضی بودن دولت‌هاست که از فرد انتظار کاری رو دارند که خودشون انجام نمیدن. که به کسی که یه روز میگن پلیده، فردا ویزا میدن و شاید تو مناقصه هم شرکت بدن.

متأسفانه حتی اپی که داریم ازش استفاده می‌کنیم به ژئوپولتیک ربط پیدا می‌کنه. ولی بهتره اسم کاملترش استفاده بشه: ژئوپولتیک خلافکاری!
حتما در جریانید که چطور تلگرام در حرکتی خزنده و موذیانه در حال تبدیل شدن به یک سوپراَپه. یعنی اپلیکیشنی که کاربر رو از اینترنت به معنی سنتی اون دور کرده و داخل یک اپ، قفل کنه. چون تمام چیزی که از اینترنت میخواد رو میتونه از همون اپ بدست بیاره. از پیگیری اخبار، تا دنبال کردن رویدادهای ورزشی و سرگرمی، تا ارتباط با دوستان و آشنایان، تا نقل و انتقال فایل، تا گوش دادن به موزیک و فیلم، تا گرفتن تاکسی، تا خرید و فروش و بیزینس، با توکن‌های مخصوص همون اپ. قانون‌نویسان سمج اتحادیه اروپا تلاش‌شون رو کردند تا اپل و توعیتر نرن سراغ این شهوت. ولی تلگرام داره به همون چیزی تبدیل میشه که میترسیدن اپل و توعیتر بسازند.
اما شهوت سوپر اپ از کجا میاد که حتی در ایران هم دنبالش هستند و تپسی هم میخواد اجراش کنه؟ فقط پول؟
در روسیه هم این پروژه استارت خورده. اما اخیرا یک داستان درام هم بش اضافه شده‌. یکی از ثروتمدترین زنان روس، که صاحب بزرگترین فروشگاه آنلاین این کشوره، و دنبال ساخت سوپر اپه، شرکتش رو با یک شرکت دیگه که تقریبا کل تبلیغات محیطی در روسیه رو تحت کنترل داره، ادغام کرده. ادغام رو کرملین تأیید می‌کنه، اما شوهر سابق این خانوم میره پیش قدیروف، رییس خلافکاران چچن، و گله می‌کنه که سهم من رو ندادند. و قدیروف هم تو تلگرام خطبه‌ای میخونه درباره اینکه خانواده‌ها را دارند از هم می‌پاشند این‌ها و وامحمدا، که یعنی چرا مرد خانه سرش بی‌کلاه مونده، و زن دارد امپراتور می‌شود؟ غیرت کجاست؟ اینکه به جای مراجعه به نهادهای رسمی، میرن دست به دامن خلافکار، اونم خلافکار غیرروس، اونم خلافکار غیرروس مسلمان میشن، به تنهایی وضعیت مشروعیت حکومت در روسیه رو نشون میده. اما توسل به چچن این معنی رو داره که دعوا بقدری جدیه که میرن پیش کسی که کلاشینکف داره!
قطعا پول، پشت همه این دعواهاست. نابود کردن اوکراین هم به خاطر پول بود. اما میشه گفت همه موضوع تجاوز به اوکراین درباره پول بود؟ نه. یه چیز دیگه‌ای هم پشت پول قرارگرفته. و اون نئوامپریالیسمه. یعنی امپریالیسم مدرنی که از روش‌های کلاسیک برای اعمال سلطه استفاده نمی‌کنه، بلکه از کانال سرمایه‌داری پیشروی می‌کنه. که البته کلمه سرمایه‌داری کلمه مناسبی نیست اینجا، و بهتره بگیم «سرمایه‌بازی». سوپر اپ، یکی از پوسته‌های بیرونی این امپریالیسم سرمایه‌باز خلافکارانه‌ست. تو این امپریالیسم جدید، برخلاف نسخه‌های قدیمیش، دیکتاتوری فرد چندان مطرح نیست. همچنین ملیت هم چندان مطرح نیست. مثلا توجه کنید به این وضعیت که چین به خلافکارهای حاکم بر یک کشور جهان‌سومی تجهیزات سرکوب معترضان میده، سپس همزمان گوش همون خلافکاران رو می‌پیچونه که به تأسیسات نفتی منطقه آسیب نزنند! این تعاملات یک وضعیت جدیدند که قبلا نبوده. در سیستم دیکتاتوری متکی به ملیت، خود اون دیکتاتور ملی‌گرا هم یه چارچوب‌هایی داشت. ولی در سیستم خلافکاران فعلی، چارچوبی وجود نداره، غیر از یک چارچوب: قفل کردن زندگی مردم در یک چاردیواری اقتصادی. اینکه می‌بینید، و خواهید دید که زندگی روزمره در یک اپلیکیشن قفل بشه، به همین برمیگرده. در این نئوامپریالیسم دیجیتال، دیگه حاکم سیاسی به شکل قدیمی خودش نداریم، بلکه وارلُرد یا جنگ‌سالار داریم، که علقه ملی خاصی هم ممکنه نداشته باشند. یکی میشه ایلان ماسک، یکی میشه قدیروف. یکی میشه پاول دورف، یکی میشه جک‌ما. یکی میشه بنیاد مستضعفان و شرکت‌‌های تابعه، یکی میشه اولیگارش روس و رفقاش. و همه این وارلردها در قفل کردن زندگی مردم در یک چارچوب اقتصادی، با هم در رقابتند‌. اینکه اتحادیه اروپا یا آمریکا با وضع قوانین این رقابت رو در محدوده سرزمینی خودشون افسار بزنند، این واقعیت رو که در بقیه جاها به شدت در حال وقوعه، تغییر نمیده.
سوپر اپ، تازه شروع بازی این‌هاست.

یه سمتش مربوط میشه به نتورک‌افکت. چون همه استفاده می‌کنند، مجبور میشی تو هم استفاده کنی، و اگه نکنی از قافله عقب میمونی. یک سمت دیگه‌ش اما مربوط میشه به معاملاتی که اون زیر انجام میشه تا همه مردم در یک کانال مصرفی قرار بگیرند. مثلا بیمه ماشینت رو از همونی میخری که کارتونی که بچه‌ت تو گوشیت می‌بینه و ماهیانه داری بابتش پول میدی رو ساخته. که البته چیزی که میتونه وصل شدن همه این‌ها رو بهم آسون‌تر کنه، شت‌کوین‌ها هستند.

مگه لگوعه که یه قطعه رو برداریم یکی دیگه بذاریم؟
چپ در آمریکا دو بخشه. یک چپ ایدئولوژیک، و یک چپ شهری. چپ ایدئولوژیک مشکلی با تک‌کاناله شدن مصرف نداره، بلکه حتی ازش حمایت می‌کنه. این‌ها حتی ملی‌شدن صنایع ساختمان هم در ذهن دارند، برای مثلا ارزان شدن مسکن، که نتیجه‌ش بشه یکدست شدن همه خونه‌ها. این‌ها با اینکه این تک‌کانال در کنترل کسی غیر از دولت باشه مشکل دارند. برای همین با بیت‌کوین مشکل دارند و با تتر نه! چپ شهری اما، دغدغه نهادی داره. که یعنی اگه فلان شرکت غذایی خیلی گنده بشه، دیگه نمیذاره اون سازمانی که وظیفه‌ش نظارت بر غذاهاست کارش رو درست انجام بده، بعد سم میده به خوردمون همه‌مون از بین میریم. در مقابل این دوتا چپ، تکنووارلردهای فاشیستی رو داریم که همون‌طور که قبلا نوشتم معتقدند با دموکراسی کشورشون در موضع ضعف قرار می‌گیره در دنیا و نمیتونه از پس وارلردهای امپریالیستی که اون بیرون هستند دوام بیاره، پس بهتره که شبکه شرکت‌شون گنده‌تر بشه.
لذا کلا یک داستان دیگه‌ست در آمریکا.

یه پرنده که باید به پنج تا جوجه خودش غذا بده، اگه غذا فقط به سه تاشون برسه، دو تای دیگه رو از لونه میندازه بیرون، که طبیعتا تلف میشن. از دید ما، داستان اینه که یه کد تو ژن‌شون تعبیه شده تا خودشون جمعیت رو کنترل کنند. اما از دید جوجه‌ای که از لونه پرت شد بیرون، داستان اینه که «حیات به من اهدا شد، اما بعد منصرف شدند، و ازم گرفته شد».
اگه یه عکاس از دور لونه بنی‌بشر رو زیر نظر بگیره، همین رو می‌بینه. که یه عده دارند بچه‌دار میشن، بعد منصرف میشن، و میندازنش بیرون. اما چون مغز انسان قوی‌تره، نوع دور انداختنش هم پیچیده‌تره. حالت ساده‌ش اینه که فرزند خودش رو بکشه. حالت پیچیده‌ترش اینه که یه جوری زندگی رو براش سخت کنه که خود اون بچه خودکشی کنه. حالت ساده خودکشی اون بچه اینه که خودش رو از جایی پرت کنه. حالت پیچیده‌ترش اینه که وارد کارهای خطرناکی بشه که آخرش نابودیه.
حالا اگه فرض کنیم عکاس زبان بشر رو بلد نیست و حتی صداشون هم از پشت لنز تله نمیشنوه. در اون صورت تفاوتی نمی‌بینه بین اینکه مردم همدیگه رو به خاطر غذا بکشند، یا به خاطر موضوعات ناموسی. چون داره می‌بینه که زحمت می‌کشند و حیات رو به کسی میدن، و سپس منصرف میشن، و ازش می‌گیرند. بنابراین نتیجه می‌گیره که یه سری از جوجه‌های بشر از لونه بیرون انداخته نمیشن. چون به نظر میرسه غذا دادن بشون میصرفه. چون قوی‌ترند. جوجه ضعیف، اگه غذا هم بش برسه ضعیف میمونه. پس غذا دادن بش نمیصرفه.

از دور، و از نگاه عکاس، جامعه انسانی آدم‌هایی که روحیه‌شون طوریه که به خودکشی برسند، می‌ریزه دور. و اون‌هایی رو تو لونه نگه میداره که روحیه‌شون طوری نیست که به خودکشی برسند. پس اونی که تجاوز رو خیلی جدی می‌گیره، با خوردن قرص میمیره. و اونی که ازش عبور می‌کنه، زنده میمونه. زنی که خشونت مردانه رو تحمل نمی‌کنه، با خودسوزی میمیره. و اونی که راهی برای دور زدنش پیدا می‌کنه، زنده میمونه.

حالا عکاس یه سوال از خودش میپرسه. فرق لک‌لک با انسان چیه وقتی هر دو دارند از یک قاعده استفاده می‌کنند؟ و اگه فرقی ندارند، چه دلیلی داشت مغز یکی انقدر پیچیده‌تر از مغز اون یکی بشه؟ بعد ممکنه اینطور به سوال خودش جواب بده که: شاید توسعه پیدا کردن خیلی بیشتر یکی نسبت به اون یکی، مثل خیلی دراز شدن گردن زرافه و کوتاه موندن گردن کرگدنه. که یعنی تغذیه‌شون به خاطر ارتفاعی که دهان‌شون در اون قرار داره تغییراتی می‌کنه، اما هر دو در یک چرخه‌اند. مغز انسان داره برگ‌های بالاتر رو میخوره، و مغز کرگدن برگ‌های پایین‌تر رو. اما مدفوعی که ازشون بیرون میاد، از یک جنسه.

دعا برای قولنج هست، دعا برای چشم‌درد هست، دعا برای بچه‌دار شدن هست، اما در هیچ کتاب دعایی دعا برای سالم ماندن در زندان هارون‌الرشید نیست. که اگه زندانی شدی سل نگیری، دندون‌هات پوسیده نشن، به عفونت کلیه و سپس از دست دادن اون کلیه، دچار نشی. طوری که انگار دو خدا وجود داره. یک خدای آسمان‌ها و زمین، که روی قولنج و چشم‌درد و نازایی کنترل داره، و میانبرهایی برای فیزیک این گرفتاری‌ها قرار داده، که با وِرد و دعا بشه ازون میانبرها استفاده کرد. و یک خدای زندان‌ها، که سلطان وقته، و هیچ میانبری قرار نداده و زندانی باید با فیزیک عریان روبرو بشه. وقتی کسی گرفتار زندان خدای دوم میشه، معجزات و کرامات هم داشته باشه همونجا نابود میشه. مثل امام موسی کاظم، که فیزیک زندان باعث شهادتش شد، در حالی که کارهای خارق‌العاده‌ای ازش دیده بودند. مگه همین رو نمیگن؟
صد و هفتاد سال بعد از پیامبر، شکنجه حبس رو به بخشی از شریعت تبدیل کردند. و اثری که این روی فکر مردم این نواحی داشت، بیشتر از اثر همه میراث ترجمه شده یونانیان بود. چیزهایی که اون‌ها می‌گفتند رو نمی‌فهمیدند، یا ترجیح می‌دادند نفهمند. اما سوال «اگه خدا هست، توی زندان چرا نیست؟» رو خوب لمس می‌کردند، با اینکه جوابش رو نداشتند. و چون جوابش رو نداشتند، از کنارش گذشتند.
اگه فیزیک میانبری داره، باید در زندان هم داشته باشه. و اگه در زندان میانبری نیست، پس هیچ‌جای دیگه هم نیست. و تبعات لمس این، بزرگه. کاری که هارون‌الرشید کرد، الان داره دوباره با خشونت پوچگرایانه جمهوری اسلامی تکرار میشه. همون خشونتی که داره لمس میشه میانبری برای فیزیکش نیست، و دعاها کار نمی‌کنند. و این روی فکر مردم تأثیر خیلی بیشتری خواهد داشت تا هر حرف ترجمه شده‌ای از هر جایی.

مردم فکر می‌کنند خواب راحت وقتی میتونه نصیب انسان بشه که میدونه فرداش تعطیله یا لازم نیست کاری انجام بده و یا به کسی جواب پس بده. اما کاملا برعکسه. راحت‌ترین خواب من توی اسارتگاه بود، اون شبی که می‌دونستم فردا قراره به گای سگ برم. مرزی از ترس هست که ازون به بعد آدرنالین دیگه کاره‌ای نیست. اگه بپذیری که فردا و همه کثافت توش، بهرحال رخ خواهد داد، این هم درک می‌کنی که «پس تنها چیزی که برام باقی مونده همین خواب تا فردا صبحه، و از تنها چیزی که دارم باید بهترین استفاده رو کنم».

حالا به جای ترس بذارید یأس، و به جای خواب بذارید فعالیت.

بن‌بست اقتصادی یعنی راهزنان حکومتی برای بیرون رفتن از کشور هم مردم رو خفت می‌کنند و بدین ترتیب به میلیون‌ها نفر حس اسارت القاء می‌کنند، چون مبلغش انقدریه که مثل اسید همه پروپاگاندای حکومتی رو میشوره میبره، و از طرفی دارند فقط ۱۰ دلار می‌گیرند که پول دوتا قهوه تو فرودگاه‌های بزرگ دنیاست، که شکل دله‌دزدی رو ایجاد می‌کنه. که یعنی پول دو تا قهوه هم انقدر کمه که حکومت رو به شکل دله‌دزد دربیاره، و هم انقدر زیاده که نفرت از حکومت رو بیشتر کنه.

سفیدها به شکل سیستماتیک از آفریقا برده سیاهپوست جمع می‌کردند و می‌بردند آمریکا تا در مزارع ازشون کار بکشند، و این کار رو چهارصدسال ادامه دادند، و امروز سیاهپوستان همچنان یک اقلیت در ایالات متحده هستند. اما ایرانی، به عبور رندوم مشتی پابرهنه جنگ‌زده از مرز، میگه «تغییر بافت جمعیتی» و آژیر می‌کشه! اون هم از کشوری مفلوک که اگه کل جمعیتش رو بذارن تو کانتیتر و در ایران خالی کنند، باز کمتر از نصف جمعیت فعلی ایران خواهند بود. که هیچ‌وقت روی زمین چنین کات اند پیستی رخ نمیده. چون آدم‌ها عدد نیستند. چندتا فایل روی دسکتاپ هم نیستند. در تمام تاریخ، غیر از بخش کوچکی از جامعه، بقیه نتونستند زندگی‌شون رو بریزند توی یک بقچه و برای همیشه برن. مگر اینکه عصر یخبندانی شکل گرفته باشه، و چنان مهاجرتی هم در طول چند قرن رخ داده. حتی الانش که حمل و نقل و مسافرت به شکل معجزه‌آسایی ارزان و راحت و امنه، این واقعیت تاریخی تغییری نکرده (اینکه آدم‌ها فایل روی دسکتاپ نیستند که درگ اند دراپ بشن، چیزیه که بروکرات‌های ابله وزارت مسکن هم نمی‌فهمیدند و تصورشون این بود که وسط هر برهوتی که مایل بودیم آپارتمان میسازیم، سپس خود به خود مملو از جمعیت می‌شود!).
اما موضوع دموگرافی نیست که بعد جواب مهملات رو با استدلال‌های دموگرافیک بدیم. دموگرافی فقط کاور داد و بیدادهاست. موضوع اصلی مقاومت ایرانی در پذیرفتن ناکامیه. جمهوری اسلامی خروجی جامعه‌ای بود که دنبال درست کردن چیزها نبود، و خراب کردن رو می‌پسندید. و الان این افغانی‌ها هستند که با این موجود می‌تونند کنار بیان، نه مردم فعلی خود ایران. جمهوری اسلامی با افغانی‌ها خیلی مچ‌تره، یعنی با مردمانی بیسواد، پرکار، کم‌توقع، بی‌اطلاع، مذهبی و متعصب، زن‌ستیز، غرب‌ستیز، و تجددستیز، تا با مردم خود ایران. و ایرانی دوست نداره این رو بپذیره که موجود اهریمنی ساخته که با مردم عقب‌افتاده‌تر همسایه هماهنگ‌تره تا با خودش.
نپذیرفتن این ناکامی بزرگ، با پرخاشگری بروز پیدا می‌کنه. و برای مخفی کردن ماهیت پرخاش‌گونه‌ش، پشت دغدغه‌های استراتژیک پنهانش می‌کنند: وای امکانات برای خودمون هم کمه، وای ناامنی زیاد میشه، وای شغل‌ها رو از جوان‌های خودمون می‌گیرن، وای اینا میرن استخدام بسیج میشن، وای افراطی‌گری اسلامی بیشتر میشه.

یه نوع بامزه پرخاشگری هم اینه که: تو دیتا نداری، منم دیتا ندارم، ولی حس من قوی‌تره.

تو سرچ گوگل چیز خاصی نمیاد درباره هدف قرار دادن بچه‌های دروزی در شمال اسراییل با موشک ساخت جمهوری اسلامی. یعنی اگه برعکس بود، خیلی چیزها می‌اومد. که طبق فلوچارت «آیا قربانیان مسلمان بوده‌اند؟ اگر خیر پس هیچی، اگر آری، چه کسی آن‌ها را کشته؟ اگر قاتل یهودی نبوده پس هیچی» کاملا طبیعیه. اما سکوت یا زیرسبیلی رد کردن توحش هرکسی غیر از یهود، صرفا یک بی‌اعتنایی پسیو نیست. بلکه یک پلن کاملا اکتیوه. و هدف این پلن، بی‌صاحب کردن شرارته. یعنی تبدیل شرارت به بخشی از زندگی، که نمیشه سرنخش رو بدست آورد و به ریشه‌ش رسید و حلش کرد. طوری که انگار همینطوری الکی رخ میده و همینطوری الکی تکرار میشه، و همینطوری الکی هیچ‌چیزی مانعش نیست. و این به نفع اشراره. چون اینجوری لازم نیست توضیح بدن که چرا کاری که دارند انجام میدن رو دارن انجام میدن.

وقتی می‌پرسند دنیای فانتزیت رو توصیف کن، یکی میگه دنیاییه که توش دیگه بیماری نیست. یکی میگه دنیاییه که توش بچه‌ها آزار نمی‌بینند. یکی میگه دنیاییه که فقر وجود نداره.
اما دنیای فانتزی من هیچ‌کدوم این‌ها نیست. در دنیای فانتزی من همه پررو هستند. همین. دنیای فعلی ما دنیاییه که عده‌ای پررو هستند، و عده‌ای دیگه نیستند. و این همه‌چیز رو بد ریخت و زشت کرده. تمام قواعد و هنجارهای این دنیا هم بر همین مبناست که عده‌ای پررو هستند و بقیه نیستند. حتی شکل حکومت‌ها بر همین مبناست. دموکراسی تا حد زیادی در پررو کردن آدم‌هایی که سابقا اجازه نداشتند پررو باشند موثر بود، اما باز هم همون نهادهای دموکراتیک پررویی کسانی که پررو شده بودند رو مهار کرده. حتی ادب و رفتار محترمانه که بمون آموزش داده شده و یا بمون به ارث رسیده، متأثر از پررو بودن عده‌ای و پررو نبودن عده‌ای دیگه‌ست. اولین مشق شب کلاس خوشنویسی «ادب آداب دارد» بود، تا الف و ب کشیده رو یاد بگیرند، و کسی به معنیش فکر نکرد. ادب، سنت دارد نه آداب. و سنت ابزار کنار اومدن با واقعیت‌هاست. این ابزار رو بر اساس این واقعیت که عده‌ای پررو هستند و بقیه نیستند، ساخته‌اند. چون کسی پررو است و کسی پررو نیست، فرمول ایستادن به احترام کسی، ابداع شده. حتی در بازار، که به خاطر منطق پول همه با همدیگه رک هستند، روابط بر مبنای پررو بودن یکی و پررو نبودن آن یکی تنظیم شده، تا جایی که دولت‌های مرکزی وارد موضوع پیش‌پا افتاده‌ای مثل گارانتی محصولات شده‌اند، چون تولیدکننده پررو است و مشتریانش پررو نیستند، و دولت داره جور کسانی که پررو نیستند رو می‌کشه. کل مفاهیمی مثل اطاعت، وفاداری، فاشیسم، مذهب، روی این واقعیت که عده‌ای پررو نیستند، ایستاده‌اند. و گرنه قرار بود همه آدم باشند. یعنی کسی که اولین پرروبازی رو انجام داد و سیب رو خورد.

زندگی در دنیایی که همه بدون استثنا پررو هستند خیلی سخت‌تر از زندگی در دنیای فعلیه. اما یک روز زندگی در اون دنیا رو به ده روز زندگی در دنیای فعلی ترجیح میدم.

قبل جنگ در و داف روس زیادی رو دنبال می‌کردم و الان خیلی ازون‌ها دیگه ساکن روسیه نیستند. حتی اسم کشورشون رو هم نمیارن. انگار دوره‌ای که در روسیه زندگی می‌کردند، یک دوره پیشاهنگی بوده و تموم شده رفته. جذابیت جنسی از یک رزومه سنگین از تحصیلات و تجارب کاری بهتر عمل می‌کنه برای مهاجرت. بعضی‌هاشون ابایی از نشون دادن اینکه با یک مرد عرب یا ترک ازدواج کرده‌اند، ندارند. و بعضی‌هاشون با کله‌سیاهی ازدواج کرده‌اند که جرئت نشون دادن قیافه‌ش رو هم ندارند‌.
ولی مثل همیشه، پول همه داستان نیست. محاسبات زن درباره ثباته، بعد درباره هرچیز دیگه‌ای. پول، قیافه، هیکل، صدای حنجره، سایز آلت، مهارت لاس زدن، همه در مراتب پایین‌تر قرار دارند. زن‌ها حتی سکس رو‌ هم برای پیدا کردن نقطه ثبات میخوان، و وقتی پیدا نمی‌کنند بیشتر دنبالش می‌گردند و وقتی بیشتر دنبالش می‌گردند بیشتر پارتنر عوض می‌کنند و وقتی پارتنرها زیاد میشن به اشتباه به خودشون میگن هورنی! یا جنده‌مسلک! اما غیر از استثنائاتی بسیار اندک، هیچ‌کدومش نیستند. برای زن، ثبات حکم یک بت نامرئی رو داره که همه‌چیز رو حاضره زیر اون بت فدا کنه. باکرگیش رو، آبروش رو، جوانیش رو، فرصت‌‌های شغلیش رو، و حتی آزادیش رو. درباره مرد پولدار ممکنه هزار و یک شیطنت مرتکب بشن، اما آخرش لنگر رو دور گردن مرد باثبات میندازن. اگه مرد باثباتی بود که پول هم داشت، چه بهتر. مرد روس، حتی اگه پولدار باشه، ثبات نداره. و الان در دورانی هستیم که زن روس داره مردانی از نوع دیگه رو کشف می‌کنه.

اینجا سرزمین فراموش شدن و فراموش کردنه. سرزمین سراب مذهبی و خشکی اندیشه‌ست. سرزمینی که با کسانی که میخوان به مرگ‌پرستی تسلیم نشن، لج می‌کنه. اینجا سرزمینیه که باید توضیح بدی که چرا زندگی مهم است. و اگه تلماسه‌ها صدات رو بشنوند، با باد ائتلاف می‌کنند تا دفنت کنند.
راه حل چپ برای شکستن زنجیره‌ای که در اون والدین روانی بچه‌های روانی تربیت می‌کنند، و اون‌ها بزرگ میشن و بچه‌دار میشن و بچه‌هاشون رو روانی می‌کنند، و بازتولید روانی‌ها همینطور ادامه پیدا می‌کنه، دخالت دادن دولت بود. اما این راه حل فقط برای مشکلات روانی کار می‌کنه، نه مشکلات فلسفی. و روی تعداد محدودی از خانواده‌ها کار می‌کنه، نه روی کل جامعه. یک نوزاد ایرانی، پا به جامعه‌ای که همه نیهیلیست-مازوخیست هستن میذاره. برای چنین حالتی، حتی یک دولت به شدت مداخله‌کننده هم کاری از دستش برنمیاد. شاید اون نوزاد جزء خوش‌شانس‌هایی باشه که بفهمه کجا به دنیا اومده، و باید مقاومت کنه. مقاومتی سخت در برابر همه‌کس و همه‌چیز، برای طرفداری تک‌نفره از زندگی. اما خیلی ازین خوش‌شانس‌ها هم خسته میشن و خودشون رو رها می‌کنند. مثل کسی که با یک دستش از لبه صخره آویزانه و درد ماهیچه ساعد دستش به حدی میرسه که ترجیح میده بمیره تا اینکه بقیه‌ش رو تحمل کنه، و وقتی رها کرد تلماسه‌ها به شکار بعدی‌شون می‌خندند.