تاریخ ایران – Telegram
تاریخ ایران
2.53K subscribers
596 photos
86 videos
394 files
75 links
شناسایی منابع و مآخذ مربوط به تاریخ ایران باستان و تاریخ ایران دوره اسلامی و تاریخ اجتماعی زرتشتیان و ذکر مطالب محققان و پژوهشگران تاریخ کیش زرتشتی.
Download Telegram
جشن نوروز(شماره ۳)
#نوروز
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
اقلام دیگر سفره ی هفت سین

گفتیم غیر از هفت عنصر،عناصر دیگری هم بر سر سفره ی نوروزی هست.مثل...

تخم مرغ: که نماد نطفه، باروری، نماد زایش و آفرینش و در اساطیر ایرانی، نماد جهان است به طوری که پوسته اش نشانه ی آسمان و زرده اش نشانه ی زمین است.
ماهی: نشانه ی تر و تازگی،طراوت، بی آزاری و معصومیت است. نماد آب حیات و مایه ی زندگانی است. همچنین زمستان برابر برج حوت، یعنی برج ماهی است و خورشید در آغاز سال از برج ماهی به برج حَمَل می رود.
آیینه و شمع و چراغ هم نشانه ی نور و شفافیت و روشنایی و شادابی و سرزندگی است. جمع شدن این عناصر که با سلیقه ای خاص و مطابق ذوق ایرانی برگزیده شده و بر سر یک سفره قرار گرفته، نشان دهنده ی فرهنگ غنی و اصیل ایرانی است که از سده ها پیش از اسلام تاکنون در این سرزمین زنده مانده است. حتی پس از اسلام هم با گذاشتن قرآن و کتاب آسمانی بر سر سفره ی نوروزی به قداست آن افزوده اند تا این سنت را هر چه پربارتر حفظ کنند. بر این سفره ی عناصر دیگری هم مثل نارنج، گل بیدمشک، نان،انار و چیزهای دیگری هم می گذاشته اند. عناصر سفره ی هفت سین افزون بر نشان دادن برکت و نیکویی در سال نو،احتمالا برای خشنود کردن فروهرها بوده است. اساسا سفره را برای مهمانان پهن می کنند و بهترین مهمانان نوروزی هر خانواده ی سنتی همان فروهرها یا ارواحِ درگذشته ی نیاکان بوده اند که برای هر خانواده ای عزیز و گرامی اند.(ص ۳۹)

ماخذ: اسماعیل پور، ابوالقاسم. چشمه های بیدار. جستارهای ایران شناسی. تهران. هیرمند. چاپ اول. سال ۱۳۹۶

🔥 @atorshiz 🔥
جشن نوروز(شماره ۴)
#نوروز
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
تخت جمشید و هیئت های هدیه آور

تخت جمشید، محل برگزاری جشن سال نو بوده که طی آن هر ساله،همه ی کشورهای تحت سلطه برای شاه شاهان، پیشکش می آوردند. نقوش برجسته ی باشکوه دیوارهای پلکان ها، هیات بزرگی را نشان می دهد که به سمت بارگاه در حال حرکت اند. در آستانه ی در،شاه با غلبه بر شیرهای این جهانی و دیوهای ماورایی، به تصویر کشیده است و قدرت شاهنشاه برای غلبه بر دشمنان را به نمایش گذاشته است تاهمگان ببینند. تعدادی از کتیبه های شاهی در تخت جمشید و در دیگر بناهای دوره ی هخامنشی وجود دارد که در برخی از آن ها عقاید دینی شان نشان داده شده است؛ اگرچه شاهان هخامنشی اسمی از زرتشت به میان نمی آورند، اما عقاید شان بسیار نزدیک به عقاید پیامبر است و اساسا دانشمندان در این نکته،هم عقیده اند که این فرنانروایان، زرتشتی بوده اند.(ص ۴۱ _ ۴۲)

ماخذ: راسل هینلز. آیین زردشت و پارسیان. ترجمه سعید علیمحمدی. قم. نشر ادیان. چاپ اول. سال ۱۳۹۳
🔥 @atorshiz 🔥
سپنتا نیکنام، عضو زرتشتی شورای شهر یزد، از دریافت کمک پارسیان (زرتشتیان) هند برای مبارزه با ویروس کرونا خبر داد و گفت: «خرسندم که در سالروز زایش و پیامبری اشوزرتشت، خبر رسیدن کمک های هند به ایران اعم از دارو و تجهیزات را دریافت کردم».
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
ششم فروردین زادروز زرتشت پیامبر ایرانی است. پارسیان هندی زرتشتیان ایرانی هستند که پس از حمله اعراب از ایران به هند مهاجرت کردند.
سپنتا نیکنام گفته «تداوم ارسال کمک توسط زرتشتیان خارج از کشور، فارغ از میزان آن، کار ارزشمندی است و یادآور این فرموده زرتشت: خوشبختی برای کسی است که خواهان خوشبختی دیگران باشد».

🔥 @atorshiz 🔥
زنان زرتشتی در دوران قاجار (شماره ۱)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
🔥 @atorshiz 🔥
زنان زرتشتی در دوران قاجار (شماره ۲)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
🔥 @atorshiz 🔥
زنان زرتشتی در دوران قاجار (شماره ۳)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
🔥 @atorshiz 🔥
👍1
زنان زرتشتی در دوران قاجار (شماره ۴)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
🔥 @atorshiz 🔥
مقاومت استان های زرتشتی نشین در مقابل حملات اعراب مسلمان
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
منابع اولیه نشان می‎دهند که از سده ‎ی هفتم تا نهم میلادی که عرب ‎های مسلمان برای گرفتن فلات ایران و فرمانروایی در این سرزمین می ‎کوشیدند، تنها موفقیت ‎های اندکی به دست آورده‎اند. پیش از این نشان داده شده است که حتی تا میانه‎ی سده‎ی هفتم میلادی، پاره‎ای منطقه ‎ها در فارس در برابر عرب ‎های مسلمان پیروزمند ایستادگی می‎کردند و شهرهایی همچون اردشیر خوره، بیشاپور و استخر چندین بار به چنگ عرب‎ها افتادند و دوباره از سلطه ‎ی آنها بیرون آمدند. از منابع ادبی و داده‎های سکه ‎شناختی آشکار شده است که پس از مرگ عثمان در ۳۵ هجری و شهادت علی در ۴۱ هجری،شورش ‎هایی در استان ‎ها رخ داده است.(ص ۶۳)

مأخذ: دریایی،تورج. شاهنشاهی ایران. پیروزی عرب‎ها و فرجام‎شناختی زرتشتی. ترجمه شهرام جلیلیان. تهران. اننتشارات توس. سال ۱۳۹۳
@atorabanorg
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۱)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره اول:

این است که به بهانه مسلمانی متعرض ناموس این طایفه می شوند و حال آنکه اگر کسی از ما بخواهد به اختیار خود مسلمان شود حرفی نداریم زیرا که امر دین متعلق به اختیار خود شخص است و احدی را نمی رسد که ممانعت کند؛ بلکه تظلم و شکایت دعا گویان از این است که به بهانه مسلمانی به عیال و اطفالِ همکیشان ما دست اندازی می کنند مثلا شب دختری یا زنی را می دزدند و چون کسانش مطلع می شوند می گویند می خواهد مسلمان شود. از یک طرف جمیع اشرار و الواط به حمایت آنها اتفاق می کنند که کسان آن زن جرات مطالبه ننمایند و از طرف دیگر آن ضعیفه را حبس می کنند و به ابرام تکلیف به مسلمانی می نمایند، هرچه فریاد کند که نمی خواهم مسلمان شوم احدی اعتنا نمی کند و او را اذیت و با نوید هر نوعی هست اجبار به اقرار به اسلام می کنند؛ چنان که در همین ایام یک زن شوهر دار را از شرف آباد یزد و یک دختری را از توابع کرمان دزدیدند و یک دختر دیگر از قریه نعیم آباد دزدیدند و مبالغی اموال آنها را غارت کردند که مجملی از وقایع آنها را چندی قبل به خاکپای اقدس همایونی تلگراف کردیم و در این وقایع اگر چه حضرت شاهنشاه زاده اعظم نواب ظل السلطان حمایت و جانبداری فرمودند و پس از آنکه دخترها را یکی را ده ماه و دیگری را سه چهار ماه در یزد حبس کرده بودند به اصفهان طلبیدند ولی چه فایده که کسی اعتنا به حکم ایشان نکرد و از اموالی که غارت کرده بودند دیناری پس ندادند و عاقبت هم کاری کردند که زن های بیچاره در اصفهان جرات اظهار مجبوریت خود را ننمودند البته درنظر آفتاب اثر روشن است که امر عِرض و ناموس بر رعیت از هر چیزی دشوارتر است زیرا که از همه چیز می توان گذشت و از ناموس نمی توان گذشت. لهذا از مراحم ملوکانه استدعا داریم که مقرر فرمایند که این زنها را از اصفهان به تهران بیاورند و به دست کسان آنها بسپارند که پس از آنکه روزی نزد کسان خودشان ماندند و اطمینان قلبی برای آنها حاصل شد. صدق وقایع خود را در خدمت اولیا دولت ابد آیت معروض دارند و هر دینی را می خواهند اختیار کنند و نیز چون رافت و عدالت همواره مطمح نظر آفتاب اثرست دستخط همایونی شرف صدور یابد که من بعد هر کس می خواهد مسلمان شود به دارالخلافه باهره حاضر گردد د اولیای عدالتخانه رسیدگی فرمایند؛ اگر به میل خود طالب شده است مسلمان شود و اگر خود طالب نیست و مجبور است آن هم معلوم شود تا به این حکم راه ظلم و دست اندازی به ناموس رعیت بسته گردد و مراتب عدالت گستری و رعیت داری بندگان اعلی حضرت شاهنشاه گردون بارگاه روح العالمین فداه گوشزد خارج و داخل شود(۱).(ص ۳۱۷_ ۳۱۸)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۲)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره دوم:

این است که اگر از یک خانواده از زردشتیان کسی مسلمان شود، اولاد این نو مسلمان نسلاً بعد نسل وارث جمیع آن خانواده می شوند. مثلاً اولاد میّت و پدر و مادر او را از ارث محروم می کنند و میراث میّت را به آن جدید الاسلام و اولاد او می دهند. چنان که سیّد محمد علی نامی را حکایت می کنند که در این ایام از یکی از موبدهای این طایفه ادعای ارث می نمود که موجب حیرت بسیار شد که سید مسلمانان را با موبد زردشتی به هیچ وجه نسبتی و قرابتی تصور نتوان کرد. پس از استفسار معلوم شد که در زمان خاقان مینو مکان آغا محمد خان طابَ الله ثَراه که افواج قاهره متوجه تَدمیر [=نابود کردن] باغیان [=سرکشان،یاغیان] کرمان بود یکی از سربازها دختری را از زردشتیان یزد دزدیده و به آذربایجان برده به عقد خود در آورده بود. پس از فوت او دیگری او را گرفته و به اصفهان برده، پس از او جدّ سیّد محمد علی مذکور او را گرفته بود، این است که تا کنون هم که زیاده از نود سال گذشته است سید محمد علی وارث کل آن خانواده شده است و خود سید محمد علی گفته بود که من تا کنون زیاده از چهل ارث از زردشتیان گرفته ام. حال بندگان اعلی حضرت اقدس شهریاری ملاحضه فرمایند که این فقره با چه قاعده درست می آید و با کدام عدالت و انسانیت موافقت می کند و حال آنکه مراتب ورّاث و طریق تقسیم ارث نوعی در قرآن مجید معین شده است که جای شک و شبهه در بدعت بودن این حکم باقی نمی ماند، بلکه حکم حضرت ختمی مآب چنین بود که اگر کسی مسلمان شود میان او و کسانش نسبت قرابت قطع می گردد و هرگز در حدیثی یا آیه ای مذکور نیست که احدی از مسلمانان آن عهد را حضرت فرموده باشند که ارث از پدر و مادر خود که مسلمان شود نیستند برد تا چه رسد به نسبت های دور و دراز. مرحوم میرزا تقی خان امیر کبیر که وزیری خردمند و مُشیری دانا بود در بدو سلطنت که تخت گاه ایران به وجود مسعود اعلی حضرت اقدس ظلّ الهی زینت یافت محض خیر خواهی ابد آیت فرمانی صادر فرمود که هر کس از ملل خارجه ارث می خواهد باید به دربار معدلت حاضر شود و مراتب را خدمت اولیای دولت ابد آیت معروض دارد تا هر چه مقتضی عدالت است مجری شود و هم چنین در این سنوات دستخط همایونی یه همین مضمون شرف صدور یافت؛ ولی افسوس که هنوز هیچ کدام، اجرا نیافته و هر روز به بهانه ارث متعرض مردم می شوند. چون همواره مطمح نظر همایونی ترفیه حال عموم رعیا است استدعا داریم که فرمان همایونی موکّداً به طور لعنت بود شرف صدور یابد که مِن بعد به بهانه ارث، احدی متعرض این طایفه نشود و از مقتضی دستخط همایونی تخلف نکند.(۱)(ص ۳۱۸_۳۲۰)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.


مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۳)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره سوم:

این است که اگر از زردشتیان ملکی بخرد باید خُمس آن را به آقایان بدهد والّا قباله آن را مُهر نمی کنند و حال آنکه در قرآن مجید خمس را در غنایمی که از جنگ حاصل می شود فرض فرموده است و ابداً در آیه یا حدیثی مذکور نیست که حضرت رسالت پناه صلوات الله علیه و آله خمس از ملک ابتیاعی یکی از خارجه گرفته باشند و علاوه بر این آشکار است که این حکم به دولت هم ضرر می رساند زیرا همین که رعیت مشت پولی جمع کرد و از ترس خمس ملک نخرید ناچار آن را به ممالک خارجه می فرستد چنان که البته مسموع بندگان اعلی حضرت اقدس شهریاری شده است که چه قدر پول مردم آن مملکت به بانک لندن و بمبئی می فرستند ولی اگر خوف خمس نباشد با این پول ملکی می خرد که نه پول رعیت به خارج برود و نه رعیت بی علاقه باشد که به اندک صدمه ای، به ممالک خارجه فرار کند. لهذا چون میل اقدس چون میل اقدس همایونی همواره متوجه جمعیت و زیادتی تبعه دولت علیّه است استدعا داریم که حکم محکم شرف صدور یابد و صورت حکم در روزنامه دولتی چاپ شود که من بعد کسی از بابت خمس متعرض این طایفه نگردد.(۱) (ص ۳۲۰)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۴)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره چهارم:

اگر یکی از زردشتیان در یزد و کرمان بخواهد خانه ای از نو بسازد مانع می شوند بلکه اگر بخواهد خانه قدیم زا تعمیر کند هم نمی گذارند و حال آنکه بنای عمارات موجب آبادی مملکت و وسعت و بسط نعمت و مایه شکوه دولت است و هم باعث پابست شدن رعیت می شود که به خارج فرار نکند و چون منع از بنای عمارات در حقیقت موجب خرابی دولت است لهذا استدعا داریم که حکم محکم به حُکّام یزد و کرمان صادر شود و صورت حکم در روزنامه های دولتی چاپ شود که من بعد کسی در این خصوص متعرّض آنها نشود.(۱) (ص ۳۲۱)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۵)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره پنجم:

این است که اگر این طایفه بخواهند لباس سفید یا لباس نو بپوشند مانع می شوند و حال آنکه لباس سفید پوشیدن به حکم مذهبی بر این طایفه واجب است، معذلک به ملاحظه ميل اهل اسلام ترک کردند . ولی لباس نو پوشیدن را ترک نمی توان کرد زیرا که لباس ناچار پاره می شود و باز شخص لباس لازم دارد و تعجب در این است که نه در قرآن و حدیث ذکری است که خارجه لباس نو نپوشند و نه به حکم عقل و مصلحت وجهی دارد؛ زیرا که پاکیزه بودن لباس رعيت موجب شکوه دولت است و به عکس مندرس بودن لباس آنها مایه شکست دولت. چون میل اقدس همایونی به آبادی و ترقی ایران است استدعا داریم که حکم محکم به عهده حکام یزد و کرمان صادر شود که کسی در باب لباس متعرض این طایفه نشود.(ص ۳۲۱_۳۲۲)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۶)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره ششم:

این است که عموم زردشتیان را از سواری منع میکنند و في المثل اگر کسی ناخود هم باشد نمی گذارند که او را سوار کنند و نزد طبیب ببرند و به این واسطه پیوسته مفاسد کلی بر پا می کنند و حتی المقدر این طایفه را اذیت و آزار می رسانند، چنانکه در همین ایام بعضی از مسلمانان در بین راه یزد و کرمان به دو سه نفر از زردشتیان برخورده بودند که چون یکی از آنها بر الاغی سوار بوده چندان با پشت قمه و چوب آنها را زده بودند که یکی از آنها به ورود منزل تصدق وجود مسعود اعلی حضرت اقدس شهریاری شد و دیگران مجروح و بستری گشتند و اگر چه نواب اشرف والانصرة الدوله فرمان فرمای کرمان محض رعیت داری اذن سواری به زردشتیان کرمان مرحمت فرمودند و اشرار و الواطي را که موجب قتل آن بیچاره گشته بودند سیاست و تنبیه نمودند ولی چون در نظر آفتاب اثر روشن است که در مقام عدالت این قدر تأدیب بجای خون رعیت محسوب نمی شود و حکم نواب اشرف والا را نیز به تغییر حکومت احدى مجری نمی دارد لهذا استدعا داریم که حکمی مبنی بر اذن سواری در حق این طایفه مرحمت شود و صورت حکم را در روزنامه دولتی چاپ نمایند که دیگر احدی متعرض این طایفه نشود و موجب شکر گذاری دعا گویان گردد.(۱) (ص ۳۲۲)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۷)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره هفتم:

از این است که به بهانه راهداری متعرض بیچارگان و پیله وران این طایفه می شوند که در اطراف به کسب مشغولند و به این بهانه اگر مأكول و مشروب یا ملبوسی همراه آنها باشد بر می دارند و اگر این فقره مثل گمرک امر عمومی بود که از همه کس میگرفتند دعاگویان حرفی نداشتیم ولی چون این ظلم مخصوص زردشتیان است که به این بهانه در حقیقت مانند راهزنان اینها را برهنه میکنند لهذا استدعا داریم که دستخط همایونی به عهده حكام یزد و کرمان شرف صدور یابد و در روزنامه ها چاپ شود که من بعد به بهانه راهداری متعرض مسافرین این طایفه نشوند.(۱) (ص ۳۲۳)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
فهرست مختصری از مراتب ظلمی که در زمان حکومت قاجار به زرتشتیان وارد می گشته (شماره ۸)
#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی

فقره هشتم:

در خصوص وجه جزیه است که با آنکه از این طایفه مالیات دیوانی را به اسم های مختلف از قبیل مالیات جنسی و نقدی املاک و مواشی و مراعی و سناق ؟" و پول شیرینی داروغه و پول خلعت و حق الحكومة و غيرها به انواع اقسام می گیرند، مع ذلک باز هم جزیه یک مالیات علی حدّه از ایشان دریافت می دارند و حال آن که بر خردمند دانا که مطلع از روش، ختمی مآب صلوات الله عليه و آله و ائمه طاهرین و خلفای راشدین باشد روشن است که جزیه ای که آن حضرت فرمودند همان مالیات و خراج است زیرا که حضرت رسالت پناه که جوهر عدالت و شارع قواعد انسانیت و مدنیت بودند هرگز راضی نبودند که رعیت آن حضرت دو مالیات بدهند و این تفریق جزیه و مالیات از اهل غرض برخواست و ابداً در قرآن مجید چنین حکمی نیست که ملل خارجه دو خراج یکی به اسم جزیه و یکی به اسم مالیات بدهند و اگر کسی صاحب علم لغت و عربیت باشد می داند که جزیه به غیر از مالیات معنی دیگر ندارد و با وجود اینکه این فقره ظلم صرف است در زمان خاقان جنت مکان با آنکه این طایفه در ایران تقریبا چهار هزار خانوار بودند دویست تومان جزیه می دادند چنانکه قبوضات آن حاضر است و اکنون که تقریبا پانصد خانوارند مبلغ هشتصد تومان می دهند. حال چنان که مقتضی رای انور باشد که این طایفه را از وجه جزیه معاف فرمایند نوعی مایه نیکنامی اعلی حضرت اقدس همایونی میشود که در جمیع تواریخ ثبت شود و ملت فخیمه اسلام از بدنامی برهد، چنانکه مرحوم نایب السلطنة مبرور البرالله حلل النّور به همین ملاحظه ارامنه آذربایجان را از ادای جزیه معاف فرمودند و نام نیک اندوختند و هم چنین در سایر ممالک اسلام مثل دولت علیه عثمانیه و ترکستان و افغانستان با آن که خارجه از هر ملت بسیارند سوای مالیات دیناری از آنها نمی گیرند و این حکم مطابق است با آنچه امرای عظام و اصحاب حضرت خیر الانام در صدر اسلام در فتح ممالک معمول می داشتند چنان که صورت عهدنامه های آنها در جمیع کتب سیر و تواریخ ثبت است به این مضمون معاهده نمودند فلان امیر با رعایای فلان شهر که جنگ نکنند و تبعه و رعیت دولت اسلام باشند و جزیه یعنی خراج دیوانی بدهند دیگر در جميع امور با اهل اسلام برادر و برابر باشند.(۱) (ص ۳۲۳_۳۲۴)

تعلیقات:
۱) این متن نامه ایست که از طرف اَکابر و بزرگانِ پارسیان، پس از یکی چند سال از سفر مانکجی از سوی پارسیان ذی نفوذِ هندوستان و سفارش نایب السلطنه انگلیس در هند و یاری سفیر انگلیس، به دربار ایران به سال ۱۸۸۰ میلادی ارسال شده است.

مأخذ: رضی،هاشم. تاریخ زرتشتیان ایران (اوضاع سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دوران قاجاریه/ مهاجرت ایرانیان زرتشتی به هندوستان). انتشارات بهجت. سال ۱۳۹۴
🔥 @atorshiz 🔥
مغ و جادو(شماره ۱)
#روحانیت_در_ایران_باستان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
جادو در تعریفی به عنوان «علم نهان» ذکر شده است، شبه علمی که بر اساس همخوانی اندیشه ها استوار است؛ و طبیعت تمرین و رابطه‌ی آن با دین نیز همواره مورد بحث بوده است. و در تعریف دیگری، مجموع کلی روش های سنتی در اجرای عملی مهار کردن حوادث و هنجارهای دیگر، بیان شده است. اجرای عملی جادو در مراحل مختلف فرهنگ های ابتدایی جریان داشته، و از این رو، تاریخچه ی قابل توجهی در زنجیره‌ی تمدن های جهانی تا به امروز دارد. ضمن آنکه بخشی از نیروی جادویی تحت عنوان عنصر معنوی ریشه در عناصر باطنی و الوهی دارد، و اجرای عملی آن نیز بالضروره تابع همان ملاحظات است، بخش بزرگ و متفاوت آن، عنصر غير معنوی، با توسل به تعابیر روابط رمزی عملی می گردد که از نظر عامه مکتوم و پنهان می ماند. بخش معنوی جادو، از تداخل آیین های موجودات معنوی، ارواح مردگان، دیوان یا ایزدان شکل گرفته که صورت نازل دین در جادو است، و بخش غیر معنوی آن با تکیه بر نیروهای وهمی و روابط بهنجار و طبیعی ساخته شده است. براساس همین روابط است که قانون همدردی در جادو مطرح می شود که به اصطلاح گونه یی ارتباط فاصله دار اشیاء با همدیگر است، که در نتیجه ی آن نقش جادویی پربار و رضایت بخش می شود. در زیر ساخت جادوها گونه یی گمان ارتباط جدی و ثابت میان علت و معلول موجود است. از این رو، اجرای دقیق اعمال نیز ناگزیر نتایج دقیق را در پی دارد. جادو، با آن بخش از زندگانی انسان سر و کار دارد که دخل و تصرف وی در آن کمتر ممکن است. بررسی جادو در تمدن های ابتدایی کمک شایانی به فرایند درک و دریافت ذهنی بشر کامل نایافته در آن تمدنها می کند، از آن رو، که کوشش او را در ضابطه دار کردن کنشهایش در زندگانی شخصی، یا تفسير ماهیت پدیدارها را درباره ی او می نمایاند.(ص ۱۱۹)

مأخذ: معیری،هایده. مغان در تاریخ باستان. ویراستار: کتایون مزداپور، تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چاپ اول ۱۳۸۱
🔥 @atorshiz 🔥
مغ و جادو(شماره ۲)
#روحانیت_در_ایران_باستان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
جاذبه ی روابط مکتوم جادویی، فرایندی ذاتی و هنجاری بود.
۲. غیب شناسی، آن صورتی از جادو است که دانش ناشی شده از برخی منابع مافوق بشری را که از طریق مفاهیم جادویی کسب می شود، کاربردی می کند. به بیانی دیگر، غیب شناسی، نظامی است برای کشف کردن علت وقایع یا جنبه هایی از آینده که گاه از مفاهیم جادویی یاری می گیرد. روش های غیب شناسی، و پیشگویی تقریبا نامحدود است. بسیاری از آنها با انگیزه ی قیاسی یا نمادگری بخت یا جزئیات اتفاقی، شرح و تفسیر می شوند. اخترشناسی، از میان کلیوی منظومه های غیب شناسی بر پیشگویی سرنوشت افراد، طبق قرارگیری اجرام سماوی در لحظه ی تولد، تاکید می ورزد. به عبارتی، منظومه ی ویژه یی است از غیب شناسی بر پیش فرض گونه یی ارتباط میان امور انسان و اجرام آسمانی. جادو، نظیر هر پدیده ی دیگر موجود در ادیان ابتدایی، قدمتی به درازای همان دین دارد، و به نظر می رسد که در کشاکش نبرد انسان کم توان اولیه با طبیعت پدید آمده و بروز کرده باشد. چون جوامع ماقبل تاریخی و سنتی عوامل مادی حوادث را نادیده می انگاشتند، به جادو به عنوان یک جایگزین نازل و نادرست برای علم تمایل پیدا کردند. بنابراین، تنزل جایگاه جادو عملا پس از پیدایش علم مشهود است. اجرای عملی جادو در میان طبقات اجتماعی، ظاهرأ معنای اولیه ی خود را در تقابل با صور پیچیده تر مذهبی از جمله پرستش ایزدان بلندپایه از دست داده است. با این حال، چون جادو نظیر دین یک نهاد اجتماعی است و نه فردی، حتی در تحت این شرایط هم به عنوان یکی از اجزای متشکله ی مهم در تشریفات مذهبی در ادیان مختلف، به کار رفته است.(ص ۱۲۰)

مأخذ: معیری،هایده. مغان در تاریخ باستان. ویراستار: کتایون مزداپور، تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چاپ اول ۱۳۸۱
🔥 @atorshiz 🔥
مغ و جادو(شماره ۳)
#روحانیت_در_ایران_باستان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
یونانیان، واژه magos را احتمالا در اواخر قرن ششم ق. م. از ایرانیان اقتباس کردند. مشتقات دوگانه ی magic و magician بعدها پدید آمد. کاربرد واژه‌ی مجوس به وسیله ی یونانیان، ظاهرا حاکی از آن است که ایشان در زمینه ی جادوگری، و نیز شعائر دینی تحت تأثیر استعمارگران ایرانی تبار خود در آناطولی قرار داشتند. تأثیرات عمومی تماس های فرهنگی فیمابین ایرانیان و یونانیان در قرن یاد شده با حضور چهره هایی چون آناکسیماندر میلتی و فیثاغورث تایید شده است. اقتباس واژه ی یونانی شده ی مجوس از طبقه ی روحانی ساکن در غرب ایران، حاکی از آن است که یونانیان، ایشان را به درستی می شناختند. گفتنی است، برخی از مغانی که یونانیان با ایشان تماس داشتند، احتمالا مراسم جادو را اجرا می کردند. ارسطو از جمله ی یونانیان بی شماری است که معتقد است مغان جادو را با آن مفهوم ناهنجاری که از این واژه مستفاد می شود، نمی شناختند. عبارت آنان، جادو از دیدگاه مغان بیش تر صورتی خدمت به خدایان بوده است. مغان، نیروی رفت و بازگشت به جهان مردگان را از اختیارات خویشتن ذکر می کردند.«روان آن ویراف از تن به چگاد دائیتی، چینود پل، رفت و هفتم شبانه روز باز آمد و در تن رفت. ویراف برخاست، گویی که از آن خواب خوش برخیزد، با اندیشه یی بهمنی و خرم. ضمنا، مدعی بودند که بر اوضاع جوی نظارت مستقیم دارند، و از قدرت جادویی گیاهان نیز آگاهاند. با این همه از طلسمات و قواعد رمزی جادو استفاده نمی کنند. شواهد متون متأخر زردشتی حاکی از آن است که عناصر افراطی موجود در دیانت زردشتی کوشیدند تا گونه های مشخصی از کاربردهای جادویی و جذبه را حذف کنند، اما به نظر می رسد که شواهد در این باره نیز به گونه یی غریب تناقض داشته باشند، و پیدا است که کوشش های بازدارنده هیچگاه تاثیر مستمر نداشته است. (ص ۱۲۰ _ ۱۲۱)

مأخذ: معیری،هایده. مغان در تاریخ باستان. ویراستار: کتایون مزداپور، تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چاپ اول ۱۳۸۱
🔥 @atorshiz 🔥
مغ و جادو(شماره ۴)
#روحانیت_در_ایران_باستان
#تاریخ_کیش_زرتشت
#پژوهشی_در_فرهنگ_زرتشتی
در اینجا شاید اشاره به وجود پیوندهایی میان یونانیان و شمنها از یک سو، و ایرانیان از سوی دیگر، قابل ملاحظه باشد. ضمناً نشانه هایی از پیوستگی پدیده ی دینی زردشتی گرایش های شمنی هم وجود دارد. براساس داده ها، سنت های دینی و ساحری مغان ایرانی به گونه یی ناگسستنی با سنت های شمنی آسیای شمالی و مرکزی هم پیوند بوده است. در تایید این مقوله به نقل عباراتی از هرودوت درباره ی شمنهای سکایی می پردازیم:

در میان سکاها، غيبگويان بسیاری وجود دارند که با ترکه های بید به شیوه یی که اشاره می کنم، غیبگویی می کنند. ایشان، دسته های بزرگی از ترکه های باز را بر کی زمین می گسترانند، و در حالی که ترکه ها را یکی یکی بر روی زمین پهن می کنند به ادای غیبگویی می پردازند، و در حین سخن گفتن، بار دیگر ترکه ها را جمع کرده، دسته می کنند. این شیوه‌ی غیبگویی در نزد ایشان موروثی است. اِناری های دو جنسه می گویند که آفرودیت هنر غیبگویی را به ایشان ارزانی داشته است. آنان غیبگویی خود را با پوست درخت لیمو ترش اجرا می کنند. اما هنگامی که شاه سکاها بیمار می شود، سه تن از معروف ترین غیبگوها را که به شیوه‌ی یاد شده غیبگویی می کنند، فرامی خوانند. اینان به شاه می گویند که فردی به اجاق شاه که در نزد سکاها قسم اعظم است، سوگند دروغ خورده است. چنانچه شخص موردنظر قضیه را انکار کند، شاه برای بار دوم غیبگویان دیگری را احضار می کند، در صورتی که ایشان نیز پس از مراسم غیبگویی او را گناهکار بخوانند، آن شخص بی درنگ گردن زده می شود. اما اگر غیبگویان دیگری مرد را بی گناه قلمداد کنند، آنگاه مابقی خودکشی می کنند. (هرودوت کتاب دوم، دفتر
چهارم، بندهای ۶۷ و ۶۸، صص ۲۶۵-۲۶۷.)

به نظر می رسد که تصور شمن گرایی نظیر هر اصطلاح مشابه دیگر فقط یک طرز تفکر باشد، ضمنا تلاش برای محدود کردن افکاری از این قبیل تا حدودی اختیاری است. به هر حال، مسئله ی مورد ذکر در این مقطع آن است که «واژه‌ی شمن - در محدوده ی جغرافیایی ما - فقط در واژگان مردمان آسیای شمالی و مرکزی دیده شده، و على الظاهر پیش از آنکه این واژه خاص بومیان این سرزمین ها باشد، به آنجا راه پیدا کرده است.»
واقعیت پیوستگی های میان ایرانیان و یونانیان، و هر آنچه را که به گونه یی فراگیر اشاره به فرهنگ شمنی دارد، بسیار پیچیده است. به نظر می رسد که خطوط اصلی انتقال جادو ابتدا از مشرق زمین به غرب، یونان بوده و از آنجا به روم رفته، و بار دیگر از روم به ایران بازگشته است. (ص ۱۲۱ _۱۲۲)

مأخذ: معیری،هایده. مغان در تاریخ باستان. ویراستار: کتایون مزداپور، تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چاپ اول ۱۳۸۱
🔥 @atorshiz 🔥