دوستان عزیز
با این لینک می توانید فیلم مستند حرفه ای را با اینترنت همراه اول یا مخابرات به صورت رایگان تماشا کنید
https://hashure.com/movies/%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%A7%DB%8C-2

دوستان عزیز
با این لینک می توانید فیلم مستند شرقی (پرتره توشیهیکو ایزوتسو) را با اینترنت همراه اول یا مخابرات به صورت رایگان تماشا کنید
https://hashure.com/movies/%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C

فیلم مستند مستشرق (پرتره هانری کربن) را هم می توانید از طریق این لینک با اینترنت همراه اول یا مخابرات به صورت رایگان تماشا کنید
https://hashure.com/movies/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82-3

فیلم مستند الکافی (فیلمی درباره کتاب الکافی) را هم می توانید از طریق این لینک با اینترنت همراه اول یا مخابرات به صورت رایگان تماشا کنید

فیلم مستند اصحاب الخير پس از به پایان بردن تصويربرداری خود در شهرک دفاع مقدس و اطراف ورامین در مراحل نهایی آماده سازی قرار دارد.
فیلم مستند اصحاب الخير درباره طرح و تلاش امام باقر علیه‌السلام و یارانش برای طرح ریزی اعتقادات بنیادین شیعه و انتقال میراث حدیثی شیعه به محدثان و نسل‌های بعدی باورمندان مذهب شیعه است.
این فیلم دو بخش بازسازی تاریخی و مصاحبه دارد
عوامل اصلی این فیلم عبارتند از:
نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان: مسعود طاهری
بازیگران: محمدمهدی قاهری، مسعود تاج، حمید عبادی، حمیدبوربور، محمد گل‌یاس، محمدحسین ممیززاده، احد توحیدی راد، مژگان حصاری، ثمیلا کریمی و محمد مشعلی
مدیرتصویربرداری:علی پوراسد
مدیرتولید:موسی طاهری
دستیارکارگردان:مژگان حصاری
آهنگساز:فرزاد هادی
تدوین:مسعود طاهری
طراح گریم:کتایون نیک‌پوی
طراح لباس:فاطمه خادم شیخ
ساخت دکور:امیر اسماعیلی
عکاس:مونا طاهری
ساخت دکور:موسی طاهری، امیر اسماعیلی و دانیال اسماعیلی
تدارکات:علی طاهری، علی آستینه، علی‌اصغر طاهری و علی قاسمی
فیلم مستند اصحاب‌الخير محصول مشترک مرکز سینمای مستند و تجربی و چهرداد فیلم است.

🔺«اصحاب الخیر» و حفظ میراث شیعیان

🔸مستند «اصحاب‌الخير» به کارگردانی مسعود طاهری، پس از پایان تصويربرداری در شهرک دفاع مقدس و اطراف ورامین، آماده نمایش می‌شود.

🔸«اصحاب‌الخير» تولید مشترک مرکز سینمای مستند و تجربی و چهرداد فیلم است.

🔸مسعود طاهری پیشتر مستندهای «الکافی»، «مستشرق»، «حرفه‌ای» و ... را کارگردانی کرده است.

#مرکزگسترش_سینمای_مستندوتجربی
#اصحاب_الخیر

defc.ir/post/9485

@defcir

نمی‌خواهم در مستندهایم روایتی تک‌بعدی و تک‌محور ارائه دهم


لینک گفتگوی کامل
https://defc.ir/post/9524
و
https://www.javanonline.ir/005XJX

ادامه گفتگو در پست بعدی
👇👇

متن کامل گفتگو

به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، طاهری معتقد است در مستند «اصحاب الخیر» با بهره‌گیری از پدیدارشناسی و متن‌پژوهی کوشیده تصویری بی‌پیرایه از امام باقر (ع) ارائه دهد؛ رویکردی که به گفته او، مخاطب امروز راحت‌تر با آن ارتباط برقرار می‌کند.
مسعود طاهری، درباره علت انتخاب سوژه «اصحاب‌الخیر» گفت: درباره طرح و تلاش امام باقر (ع) و یارانش برای طرح‌ریزی اعتقادات بنیادین شیعه وانتقال میراث حدیثی شیعه به محدثان ونسل‌های بعدی باورمندان مذهب شیعه است.درواقع زمانی که پروژه «الکافی» را می‌ساختم متوجه شدم،منابعی که کافی استفاده کرده‌است،همان طرح امام باقر و اصحاب ایشان بوده‌است که به صورت سلسله تاریخی به مرحوم کلینی وصل می‌شود. ازاینرو به سراغ این سوژه رفتم
این مستندساز درباره منابع مطالعاتی این پروژه بیان کرد: منابع مورد استفاده،برخی تاریخی هستند وبرخی دیگر پژوهش‌های حدیثی.باید گفت این فیلم دوبخش بازسازی تاریخی و مصاحبه دارد.
کارگردان «حرفه‌ای» با اشاره به نوع مخاطبان مستند‌هایی که سوژه‌های تاریخی و دینی دارند، گفت: معمولاً چنین آثاری را مخاطب دانشگاهی بیشتر تماشا می‌کند. به هر حال بحث این نوع آثار مستند، بحث‌های دانشگاهی است. هر چند که من تلاش می‌کنم آثاری که در این زمینه می‌سازم با مخاطب عام هم ارتباط برقرار کنم. در واقع به این آثار نمی‌توان نگاه سرگرمی داشت و مخاطبی که به تماشای آن می‌نشیند، حتماً دغدغه چنین مسائلی را دارد.
طاهری با اشاره به اهمیت پرداختن به سوژه‌های مرتبط با تاریخ اسلام، به ویژه ائمه (ع)، افزود: درباره امام باقر (ع) یا حتی بیشتر ائمه (به‌جز امام‌رضا (ع) که به هر حال آستان قدس در این زمینه خیلی از پروژه‌ها حمایت می‌کند)، تقریباً هیچ کار جدی ساخته نشده‌است. آن معدود آثاری هم که ساخته شده‌اند، روایت‌هایی هستند که پشتشان یک ایدئولوژی خاص قرار دارد؛ به این معنا که امام باقر (ع) ذیل همان ایدئولوژی، تعریف یا روایت شده‌است. من سعی می‌کنم روایت‌هایی که ارائه می‌دهم، رویکردی پدیدارشناسانه داشته‌باشد؛ یعنی بدون هیچ‌گونه پیش‌داوری، یا دست‌کم با کمترین میزان آن روایات را ارائه دهم. در عین حال یک نگاه متن‌پژوهی هم دارم که در بستر همان زمان معنا پیدا می‌کند. اینها روش‌های دانشگاهی هستند که باعث می‌شوند مخاطبی که امروز به سراغ این مسئله می‌آید، وقتی بداند چنین اتفاقاتی در روایت‌ها رخ داده، ارتباط بیشتری با موضوع برقرار کند؛ تا اینکه ما صرفاً بخواهیم امام باقر (ع) را تعریف کنیم ذیل یک مسئله ایدئولوژیک، سیاسی یا اقتصادی و بگوییم حق است یا باطل. به بیان دیگر، ما امروز نسبت به امام باقر (ع) همان چیزی را می‌خواهیم بازگو کنیم که هست، نه آنچه را که دیگران بخواهند به ما بگویند باید باشد. مرکز گسترش مستند نیز هیچ‌گاه در این مسائل دخالت نمی‌کند و به نظر من، این یکی از حسن‌های مرکز است، چراکه هیچ‌وقت نمی‌خواهد در نگاه فیلم‌ساز دست ببرد، بلکه نگاه فیلم‌ساز را محترم می‌شمارد.
وی در پایان رویکرد بی‌طرفانه در ساخت آثار تاریخی را مهم شمرد و اضافه کرد: من با نگاه مستقل، از رویکرد پدیدارشناسی و در کنار آن از متن‌پژوهی دانشگاهی در این مستند استفاده می‌کنم تا روایتی کاملاً بی‌طرف از امام باقر (ع) یا هر پدیده تاریخی ارائه شود. در واقع، این دو دیدگاه موجب می‌شوند با مسئله به‌صورت عریان و بدون هیچ پوشش یا حجاب برخورد کنیم؛ یعنی به اصل و حقیقت آن نزدیک شویم و بتوانیم آن را روایت کنیم. تمام تلاش من در این پروژه همین است. در پروژه‌های پیشین مانند «الکافی» یا «حرفه‌ای» و «مستشرق»، این رویکرد مورد استقبال جامعه دانشگاهی و حوزه قرار گرفت. نکته مهم دیگری که برای من ارزش دارد، این است که در هر پروژه سعی می‌کنم سلیقه یا گرایش خاصی بر کار حاکم نباشد. از تمام سلایق استفاده می‌کنم تا روایت تک‌بعدی و تک‌محور نباشد، بلکه همه دیدگاه‌ها درباره آن موضوع بازتاب پیدا کنند.

سرانجام نسخه فرانسوی کتاب محمد مورخان کار مشترک محمدعلی امیرمعزی و جان وی تولَن توسط نشر سرف به بازار عرضه شد
پیشتر توضیحات در مورد این پروژه را از زبان خود محمدعلی امیرمعزی در همین کانال گذاشتم که اینجا می توانید ویدئوی سخنان او را تماشاکنید
این تصویری از جلد نسخه فرانسوی کتاب است

مطلب ویژه مجله لوپوئن درباره کتاب محمد مورخان و نیز مصاحبه این مجله با محمدعلی امیرمعزی سرویراستار کتاب

متن مطلب مجله لوپوئن :

پیامبر اسلام توسط ۵۰ پژوهشگر بینالمللی در کتاب «محمدِ مورخان » انتشارات سرف مورد بررسی قرار گرفته است که میان اسطوره و واقعیت تفکیک میکند.
پنجاه متخصص بینالمللی اسلام، ۲۰۰۰ صفحه و یک دفترچه تصاویر باشکوه گردآوری شده در یک جعبه زیبا...
این یک مجموعه اختصاص یافته به محمد است که انتشارات سرف به سرپرستی محمدعلی امیرمعزی و جان تولان منتشر کرده است و مجله«لوپوئن» اولین ارائه دهنده آن است.
این اثر، «محمدِ مورخان» ، یک رویداد مهم است. برای اولین بار به زبان فرانسوی، گروهی از پژوهشگران برجسته، چهره پیامبر اسلام، پیام او، عملکردش، نفوذش، بازنماییهایش و پیروانش را به طور علمی بررسی میکنند.
منابع تحلیل میشوند. سنتهای عربی، آفریقایی، ایرانی، اندونزیایی ... بررسی میشوند. ادبیاتها تحلیل میشوند.اسطورهها و افسانهها مورد کنکاش قرار میگیرند.
این اثر موزاییکی ادامه«قرآنِ مورخان» است که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد و بیش از ۳۰۰۰ صفحه دارد و امروزه به یک مرجع تبدیل شده است.
دو پروژهای که توسط محمدعلی امیرمعزی به انجام رسیده است. متولد ۱۹۵۶ در تهران در خانوادهای فرانسه زبان، ورود به فرانسه برای تحصیل در سال ۱۹۷۴، استاد دانشگاهها، مدیر مطالعات در مدرسه عالی مطالعات عملی، این فرد متخصص برجسته تشیع و تاریخ نگارش قرآن است. گفتوگو درباره محمد، میان اسطوره و واقعیت.

متن مصاحبه مجله لوپوئن با محمدعلی امیرمعزی

‎‌بخش اول

لوپوئن: آیا امروز می توان محمد را به طور علمی مطالعه کرد؟
محمدعلی امیرمعزی : از دیدگاه مورخان، در غرب بله. غرب مطالعه ای انتقادی و فاصله دار از امور ایمان، ازجمله متون مقدس و چهره های مقدس را توسعه داده است که چندین قرن زمان برده است. کشورهای مسلمان چنین تاریخی را تجربه نکرده اند. بنابراین همیشه این بیم وجود دارد که اکثر مسلمانان احساس می کنند یک مطالعه تاریخی و علمی می تواند ایمانشان را تهدید کند، خصوصاً از طریق نسبی سازی تاریخی.
از محمد چه میدانیم؟
همه چیز بستگی به دیدگاهی دارد که اتخاذ میکنیم: دیدگاه مسلمانان یا دیدگاه مورخ مدرن. برای مسلمان، محمد پیامبر و قدیس برتر دیانتش است. او در سده ششم و هفتم میلادی در عربستان غربی زندگی کرد و بنا بر روایت، باواسطه فرشته جبرئیل وحی الهی را دریافت کرد که بهنوشته درآمد و به قرآن تبدیل شد. بر اساس سنت، دیرتر، تقریباً دو قرن پس از مرگ پیامبر، یک نوع زندگینامه رسمی تدوین شد که تقریباً همه جزئیات زندگی او را در بردارد. همین موضوع باعث شد ارنست رنان در پایان قرن نوزدهم بگوید که میان همه پیامبران، فقط محمد واقعاً تاریخی است. اکنون میدانیم چنین نیست. آنچه مورخ مدرن میتواند با اطمینان نسبتاً بالایی درباره زندگی محمد بداند، از یک صفحه تجاوز نمیکند. زندگینامه رسمی پیش از آن، توسط نویسندگان متعلق به گروه های رقیب، نوشته شد که درباره اساسی ترین اطلاعات - تاریخ تولد، وفات، هجرت، تعداد فرزندان، همسران، ویژگیهای شخصیتی - کاملاً متناقض هستند. ما میدانیم که محمد بین سده ششم و هفتم در عربستان وجود داشته است. منابع غیرعربی و غیر اسلامی معاصر یا اندکی متأخر، عمدتاً سوریانی یا عبری، از او به‌عنوان پیامبری یاد میکنند که آمد تا خبر پایان دنیا را بدهد. او احتمالاً تلاش کرد اورشلیم را فتح کند اما موفق نشد و درگذشت. تقریباً همین مقدار اطلاعات داریم.
شما تأکید میکنید که زندگی محمد فقط در یک صفحه خلاصه میشود، اما کتاب شما ۲۰۰۰ صفحه دارد؟
برای مورخ، زندگینامه او بسیار مختصر است. اما در تاریخ ادیان، گاهی چهره یک مرد مقدس بسیار مهمتر از هویت تاریخی اوست. نمونه ابراهیم را در نظر بگیرید. چه چیز درباره او میدانیم؟ هیچ، اما ببینید در یهودیت، مسیحیت و اسلام چه نمادی دارد. آنچه در «محمدِ مورخان» برای ما جذاب است، بازنماییهای مختلف پیامبر است، چهره یا چهرههای او در حوزه ها، فرهنگ ها و اسلام های مختلف از قرآن تا سینما.
آیا چهره محمد بسته به سنتها و فرهنگهای اسلامی متفاوت است؟
مسلماً وجوه مشترک زیادی وجود دارد اما چهره او همچنین عناصر برگرفته از فرهنگ های مختلف ازجمله اندونزی، آفریقا، ترک و غیره را جذب میکند. همچنین باید توجه کرد بازنماییهای پیامبر در عرفان، فلسفه، فقه، الهیات و هنر متفاوت است، اما همیشه افق معنوی مشترک برای همه وجود دارد.
در هنر، آیا بازنمایی او ممنوع نیست؟
این‌یک تصور اشتباه است. برخی مکاتب فقهی اسلام، بازنمایی انسان را ممنوع کردند اما این فقط درباره برخی از آن‌هاست. بسیاری مکاتب نه‌تنها مجاز دانستند بلکه سفارش نسخه های خطی دادند که در آن‌ها تصویر پیامبر وجود دارد. به‌عنوان‌مثال، در اسلام ترک-فارس از قرون‌وسطی، بازنماییهای فراوانی از پیامبر حتی بدون نقاب داریم. این تصور اشتباه از ممنوعیت کامل تصویرسازی پیامبر اخیراً و خصوصاً با اسلام سیاسی یا سلفیسم مطرح شده است. در کتاب، فصل مفصلی درباره هنر کلاسیک و یک دفترچه تصاویر داریم که در آن تصاویر پیامبر دیده میشود. در تشیع، آیکونوگرافی بسیار غنی است و کافی است در سرزمین شیعه قدم بزنید تا پرترههای فراوانی از اولیاء ببینید.
آیا تسنن و تشیع رویکردهای متفاوتی نسبت به محمد دارند؟
در تشیع، پیامبر چهرهای تئوفانیک دارد، یعنی کسی که باوجود و آموزه خود صفات الهی را متجلی میسازد. او کسی است که میتوان او را«انسان الهی» دانست. همین شکل در عرفان اهل سنت نیز دیده میشود که غالباً از «نور محمد» سخن میگوید. نکته مهم، شیوه انتقال این نور معنوی توسط پیامبر است. در تشیع، این نور از طریق امامان و راهبران روحانی، ابتدا علی (داماد پیامبر)، منتقل میشود؛ اما در تسنن ارتدوکس، نور عمدتاً از طریق قرآن انتقال مییابد. اگر بخواهم خلاصه کنم، میگویم تسنن خدا متجلی در یک کتاب یعنی قرآن است، ولی در تشیع، متجلی در یک انسان یعنی چهره های پیامبر و امام و دارد.
چه پیامدهایی برای سیاست دارد؟
کنشهای سیاسی بسته به عصر و مکان متفاوت است اما همیشه شاهد پدیده جهانی ابزارسازی سیاسی دین هستیم که ارتباط چندانی با محتوای ادیان و چهرههای مقدس ندارد.
پایان بخش اول

مصاحبه مجله لوپوئن با محمدعلی امیرمعزی
بخش دوم

آیا پیام محمد توسط سیاستمداران منحرف شده است؟
بله، همیشه درباره ادیان همین‌طور است که بهمثابه نهادهای جمعی، ابزار قدرت میشوند. اسلام به‌عنوان دین امپراتوری چند دهه پس از مرگ پیامبر، مخصوصاً توسط دودمان اموی ایجاد شد. در واقع، خلفا از آن بهرهبرداری کردند. خلیفه مهمی به نام عبدالملک در انتهای قرن هفتم، احتمالاً مسئول شکلگیری اسلام به‌عنوان دین امپراتوری بوده است. او کسی است که این نام را برای دین گذاشت، قرآن را به‌عنوان متن مقدس معرفی کرد و محمد را پیامبر قرار داد. ازآنجا روند عربیسازی و اسلامیسازی این دین آغاز شد؛ دینی که اولیه آن بسیار فراگیرتر بود. در کنار اسلام سلطهگر، اسلامهای دیگری هم وجود دارند که راه خود را ادامه دادند و بعد معنوی آن زنده مانده است.
مانند عیسی یا بودا، درباره محمد نیز افسانه ساخته شده است؛ چگونه؟
نه‌فقط یک افسانه، بلکه افسانههای فراوان بسته به زمان و مکان. این سرنوشت مشترک اولیاء است. حتی در«زندگینامهها» روایتهایی داریم که ذاتاً افسانهوار هستند. وقتی میگویم افسانه، هیچ بار معنایی منفی ندارد؛ اینها روایاتی ستایشی هستند که چهره قدیس را تقویت و گسترش میدهند. این روایات برای مورخ بسیار ارزشمندند، چون تصویری زنده از پیامبر در فرهنگهای مختلف اسلامی ارائه میدهند.
روابط محمد با زنان چگونه بود؟
مانند سایر موارد و همان‌طور که قبلاً گفتم، هیچ‌چیز قطعی نمیدانیم. بازهم روایات بسیار متناقضاند. اما مناقشه ضداسلامی مسیحی در سراسر قرون‌وسطی و بعدتر، محمد را مردی اشرافی تصویر کرده و برخی سنتهای اسلامی را به ابزار بدل کرده است.
آیا محمد یک رهبر جنگی بود؟
اگر به سنت رجوع کنیم، بله. سالهای پایانی زندگیاش در جنگها سپری شد. او دعوتش را از مکه آغاز کرد، با استقبال بد مواجه شد، تبعید گشت و در مدینه پناه گرفت. سپس قدرتمند شد، قبایل را متحد کرد و وارد جنگ شد، غالباً علیه قبیله مکی خود. سرانجام فتح مکه رخ داد اگر روایتها را ملاک قرار دهیم، میتوان گفت محمد در مقطعی یک رهبر جنگی بوده است. شاید با همراهی پیروانش میخواست جهانی برای واپسین امور آماده کند. اما مورخ همه‌جا نقطه تردید میبیند. آنچه طبق قرآن قطعی است، آن است که با پیامبری روبرو هستیم که آمد تا خبر پایان دنیا را بدهد. تصویری که در روایت رسمی از او میبینیم – مردی زاهد، نمازگزار، بردبار اما همچنین سلطهجو که هدف برایش وسیله را توجیه میکند حتی اگر به قتل منجر شود – شخصیتی پر از تناقض، رهبر مشروع سیاست امپراتوری و فتوحات است؛ تا چه حد این تصویر مطابق واقعیت است، مشخص نیست.
آیا فاتح در انکار، حتی نفرت، به‌ویژه نسبت به یهودیان، رشد میکند؟
برخی بخشهای قرآن و سنتها، گاهی منعکسکننده مجادلات ضدیهودی مسیحی، همین را نشان میدهند. اما آیا واقعیت تاریخی محمد را نقل میکنند یا اراده قدرتهای بعدی برای توجیه سیاست سلطه شان؟ این پرسش جدی برای مورخ مطرح است.
به‌عنوان پیامبر، پیام او چیست؟
اگر قرآن را پیام او بدانیم، این پیام برای هر یهودی و مسیحی آشناست: ابتدا یکتاپرستی، یعنی خدا یگانه است. سپس نبوت، یعنی این خدا با انسانهایی سخن میگوید که پیامش را به مردم میرسانند. بعد، امور آخرت و قیامت. اینها اصل اساسی است. اما دادههای معنوی ظریفی هم دارد؛ مثلاً نقش نماز، ذکر، یاد خدا. آیاتی که درباره آن سخن میگویند معمولاً با اشاره به «قلب» همراه است. این پیوند نماز و قلب در قرآن بسیار دیده میشود.
چگونه خشونت برخی آیات را توضیح میدهیم؟
این آیات متعلق به زمان و مکان خود هستند، یعنی تاریخ و جغرافیا آنها را قابل تفسیر کرده و وجه فرعی و نسبیشان را در مقایسه با سایر آیات اساسی اخلاقی و معنوی نشان میدهد. به همین ترتیب نگاه تاریخی توانسته است آیات بسیار خشن عهد عتیق را نیز با نشان دادن کهنگی و عدم امکان اجرایشان، تفسیر کند.
بعد از خشونتهایی که پس از انتشار کاریکاتورهای محمد رخ داد، آیا انتشار «محمد مورخان» در سال ۲۰۲۵ ریسک دارد؟
به نظر من نه. کاریکاتورها توسط اقلیت کوچکی از مسلمانان، که خشن هستند، به‌عنوان توهین تلقی شد که باید تأکید کنم اقلیت هستند. این کتاب کاملاً تاریخی، زبانشناختی و مردمشناختی است و به موضوع خود، چهره محمد، احترام میگذارد. منابع با عینک انتقادی اما با احترام و باهدف فهمیدن خوانده میشوند. مورخ حتی با حفظ فاصله باید نسبت به موضوع و به اعتقادات کسانی که ایمان‌دارند، نهایت احترام را داشته باشد.

رسالت مستندساز، بالا بردن سطح آگاهی جامعه است

‎گفتگو با پایگاه خبری پانا

🔹فیلم مستند مبتنی بر واقعیت و حقیقت بیرونی و حقیقت علمی روایت شود. اساس کار مستندساز ارجاع به واقعیت است؛ یعنی آن‌چه به حقیقتی بیرونی متصل است و از خیال صرف فاصله دارد

🔹سوژه‌های من معمولاً از دل آثار قبلی زاده می‌شوند. زنجیروار به هم متصل‌اند و هر فیلم، بذر فیلم بعدی را در خود دارد

🔷در روایت واقعیت، مستندساز شبیه گزارشگر است، اما در روایت حقیقت، خلاقیت فردی و دانش علمی او وارد میدان می‌شود. این خلاقیت فرمول خاصی ندارد؛ تصمیمی است که در لحظه گرفته می‌شود و نتیجه‌اش بعدها روشن می‌شود

🔷بزرگ‌ترین رسالت مستندساز بالا بردن سطح آگاهی جامعه است. ما موظفیم مردم را به دانایی نزدیک‌تر کنیم تا در برابر فریب و شعار، آگاهانه تصمیم بگیرند. اگر امروز جامعه‌ ایران نیاز به چیزی دارد، آن آگاهی است، نه تبلیغ و شعار

🔷به دلیل هزینه‌های بالا، بازده پایین و مخاطب محدود، آینده مستندسازی در ایران چندان امیدوارکننده نیست

https://www.pana.ir/fa/tiny/news-1622376

رسالت مستندساز، بالا بردن سطح آگاهی جامعه است


مسعود طاهری در گفت‌و‌گو با پانا درباره آغاز مسیر حرفه‌ای خود گفت: «ورود من به عرصه مستندسازی اتفاقی نبود. از دوازده، سیزده‌سالگی به سینما علاقه داشتم و در چهارده‌سالگی دستیار کارگردان شدم. سال١٣٨٢ اولین کارم را ساختم و سال ١٣٨۴ اولین فیلم مستندم را ساختم ۱۳۸۹ اولین فیلم داستانی‌ام به نام «حصه رحمت» را ساختم، اما مسیر زندگی مرا به سمت سینمای مستند کشاند. از وقتی فیلم «شرقی» ام را که در مورد توشیهیکو ایزوتسو فیلسوف ژاپنی بود و فیلم «مستشرق» که درباره زندگی و آثار هانری کربن بود ساختم و در نقاط مختلف دنیا به نمایش درآمدند، جایگاه آثار من در سینمای مستند تثبیت شد. با این حال روزی دوباره به سینمای داستانی بازخواهم گشت، اما وفاداری‌ام به مستند همیشه باقی می‌ماند.»

وی در تعریف خود از مستند گفت: «نام مستند در هر عرصه‌ای هر آن چیزی است که غیر از خیال و داستان‌پردازی صرف باشد، فیلم مستند مبتنی بر واقعیت و حقیقت بیرونی و حقیقت علمی روایت شود. اساس کار مستندساز ارجاع به واقعیت است؛ یعنی آن‌چه به حقیقتی بیرونی متصل است و از خیال صرف فاصله دارد. این جوهره‌ی سینمای مستند است.»

طاهری در پاسخ به این‌که مستندساز را باید «ناظر» دانست یا «کنشگر»، گفت: «این مسئله بستگی به جهان‌بینی هر فرد دارد. من معتقدم مستندساز باید راوی باشد نه مداخله‌گر، مگر در موقعیت‌هایی خاص، مثل بحران‌های انسانی یا فجایع، که در آن دخالت انسانی گاهی نه‌تنها نکوهیده نیست بلکه شایسته‌ تحسین است.»

این مستندساز درباره‌ی چگونگی شکل‌گیری ایده‌هایش توضیح داد: «سوژه‌های من معمولاً از دل آثار قبلی زاده می‌شوند. زنجیروار به هم متصل‌اند و هر فیلم، بذر فیلم بعدی را در خود دارد. برای برخی فیلم‌سازان هر پروژه دنیای مستقلی است، اما برای من ادامه‌ مسیر است.»

وی درباره‌ی نقش خلاقیت کارگردان در روایت مستند افزود: «گاهی باید واقعیت را روایت کرد، گاهی حقیقت را. در روایت واقعیت، مستندساز شبیه گزارشگر است، اما در روایت حقیقت، خلاقیت فردی و دانش علمی او وارد میدان می‌شود. این خلاقیت فرمول خاصی ندارد؛ تصمیمی است که در لحظه گرفته می‌شود و نتیجه‌اش بعدها روشن می‌شود.»

طاهری بخش تولید را چالش‌برانگیزترین مرحله ساخت مستند دانست و گفت: «در کار اخیرم، بخش تولید دشوارترین قسمت بود. برای فیلم‌برداری در شهرک ‌های سینمایی و غیر سینمایی، ماه‌ها دنبال لوکیشن مناسب گشتم چون دکورهای تاریخی از بین رفته بود. این مرحله معمولاً سخت‌ترین بخش کار من است.»

وی در ادامه تأکید کرد: «بزرگ‌ترین رسالت مستندساز بالا بردن سطح آگاهی جامعه است. ما موظفیم مردم را به دانایی نزدیک‌تر کنیم تا در برابر فریب و شعار، آگاهانه تصمیم بگیرند. اگر امروز جامعه‌ ایران نیاز به چیزی دارد، آن آگاهی است، نه تبلیغ و شعار.»

طاهری درباره‌ی آینده‌ی مستندسازی در ایران هشدار داد: «به دلیل هزینه‌های بالا، بازده پایین و مخاطب محدود، آینده مستندسازی در ایران چندان امیدوارکننده نیست. بسیاری از مستندسازان ناچارند برای گذران زندگی به کارهای دیگر روی بیاورند یا مهاجرت کنند. مستندسازی امروز در کشور ما بیشتر از هر چیز، عشق و ازخودگذشتگی می‌خواهد.»

وی در پایان، خطاب به مستندسازان جوان گفت: «پیشنهاد من این است که پیش از ورود به این حوزه، منبع درآمد مطمئنی برای خودشان داشته باشند. مستندسازی در ایران یک مسیر دشوار و پرهزینه است، اما اگر با عشق واردش شوید، ارزشش را دارد.»
https://www.pana.ir/fa/tiny/news-1622376

یکی ازدلایل موفقیت کتاب قرآن مورخان و به‌احتمال زیاددر ادامه محمد مورخان قطعا شخص جان فرانسیس کلوزیمو مدیر انتشارات سرف است.
یک فرد اتوریته دار، باسابقه درامور نشر و مطبوعات؛ یک چهره رسانه‌ای درفرانسه
کلوزیمو ایران رابه خوبی می‌شناسد،به ایران سفر کرده،درباره ایران فیلم ساخته وبه ایران علاقه دارد.من با او هنگام ساخت پروژه حرفه‌ای آشناشدم،با قیافه‌ای که آنها روزهاداشتم ودرعکس هم مشخص است،ازمن پرسید:تو ازبخش خبری20 و30 صداوسیما آمدی یاآنجاکار می‌کنی؟به او گفتم از سوالت ناراحتی شدم، اما از اینکه این جزئیات را می‌دانی جای شگفتی دارد.
از ابتدا تمایل به مصاحبه با اونداشتم امابعد از مصاحبه متوجه توصیه موکدامیرمعزی برای مصاحبه با او شدم
در بهار برای نمایش فیلم مستندحرفه‌ای که در پاریس برگزار شدآمد، دو سوم فیلم را تماشا کرد، عذرخواهی کردکه برای جلسه‌ای بایدبرود و گفت: خیلی از فیلم و فضای فیلمت خوشم آمد،و بعدگفت: تصور نمی کردم که فیلمت اینگونه باشد.
به هر حال علاقه کلوزیمو به ایران درنشر چنین کارهایی و همکاریش با امیرمعزی بی تاثیر نیست، هر چند آشنایی با امیرمعزی و سفرش به ایران نیز در ایران‌دوستی او بی تاثیر نیست.

مجله اطلاعات حکمت و فلسفه از مجلات باسابقه در عرصه فلسفه پژوهی و عرفان پژوهی در شماره جدید خود به مقوله سینما و فلسفه در ایران پرداخته، که مصاحبه ای با مسعود طاهری در خصوص سینمای مستند فلسفی انجام داده است.
در این مصاحبه همراه با مصاحبه کننده محترم آقای دکتر یعقوبیان به مشخص کردن مفهوم سینمای فلسفی و نیز ماهیت، عرصه و حد و حدود سینمای مستند فلسفی پرداخته ایم

این کامل ترین مصاحبه ای است که هم در خصوص سینمای مستند فلسفی و هم سیر کارها و آثار فلسفیم داشته‌ام.
یک مصاحبه 30 صفحه ای که با اجتناب از تکرار سعی شده به عمق سینمای مستند فلسفی و تحلیل آثاری که تاکنون ساخته ام پرداخته شود

فایل مصاحبه دکتر محمدحسن یعقوبیان با مسعود طاهری در خصوص سینمای مستند فلسفی

▫️اکران مستند الکافی همراه با تحلیل و بررسی
▫️تهیه کننده، کارگردان و نویسنده:مسعود طاهری


▫️دوشنبه ۲۶ آبان ماه ۱۴۰۴
▫️ساعت ۱۳ الی ۱۶:۰۰
▫️تالار آزادی دانشگاه کاشان

حکایت فریم آخر فیلم مستند حرفه ای
این فریم آخر فیلم مستند حرفه ای است که در فیلم عنوان می شود که این افراد به این فیلم کمک کرده اند و چون راضی نبودند که به شکل واضح نامشان برده شود نامشان به شیوه قدما درج شده یعنی با اسم خود و پدرشان و اینکه اهل کجا بودند اما اینکه حامی مالی فیلم حرفه ای چه کسی یا چه کسانی بودند برای برخی محل و گاهی محل اشکال بود
نوشته ذیل پاسخی است به این سوال و ابهامات