AlphaGo nima ?

Shaxmat o’yinida odamlarning AI tomonidan butunlay mag’lubiyatga uchragani haqida gaplashdik. Lekin odamlar kompyuterga shaxmatdagi hamma yurushlarni kiritib chiqishni iloji bor va kompyuter o’rganmagan degan mulohazalarni aytgan.

Keyinchalik Xitoyning Go stol o’yinini o’ynaydigan AlphaGo dasturi yaratildi. DeepMind Google tomonidan sotib olinib AlphaGo ning yangi versiyasnini ishlab chiqdi, AlphaGo afsonaviy Go o'yinchisi 18 karra jahon chempioni Lee Sedol bilan raqobatlashdi va AlhaGo 2016 yil mart oyida Janubiy Koreyada(Seulda) o’tkazilgan o’yinda 4:1 hisobida g’alaba qozondi.

2017-yilda AlphaGo-ning Master nomli yanada kuchaytirilgan online versiyasi ishlab chiqildi. Go o’zining murakkabligi bilan AI uchun eng murakkab klassik o’yin hisoblangan, uning yurishlar sonini o’sha paytdagi har qanday kuchli kompyuter ko’tara olmasdi. Keyinchalik AlphaGo-ning AlphaGo Zero AlphaZero deb nomlanuvchi yanada kuchli versiyasi ishlab chiqildi. AlphaGo-ning so’ngi versiyasi MuZero ishlab chiqildi va u qoidalarni o’zi o’rgana boshladi.

Shundan keyin odam bilan kompyuter raqobatlashishdan to’xtadi va har qanday aqliy o’yinda kompyuter ustun keldi.

🚀@codeschooluz

Аёллар ва IT ҳақида

Ҳозирда эркак программистлар орасида ҳам аёл программистларга нисбатан скептик қараш мавжудлигини сезиб қоламан. Аслида бору, мен сизларга бир сирни очай, агар сиз биз таржима қилган Уолтер Айзексоннинг "Инноваторлар" китобини ўқиган бўлсангиз бу сирни ўзингиз ҳам биласиз. Так вот, дунёдаги биринчи ҳақиқий компьютер дастурчиси аёл киши бўлган. Ҳа бу Грейс Хоппер эди. Ҳақиқий деганим, дастурлаш теорияси компьютер яратилгунча ҳам мавжуд эди. Ҳатто ўша компьютер яратилмаган даврлардаги биринчи дастурчи ҳам аёл киши Ада Лавлейс эди, прикинь🙃

Тасаввур қилинг, 20 аср бошлари, ғарб жамиятида ҳам ҳаттоки аёллар ҳуқуқи энди тикланаётган пайтлар. Ўша даврдаги биринчи компьютер MARK -1 га дастурни аёл киши ёзган.

ENIAC деб номланган кейинги авлод компьютерига ҳам илк дастурларни 6 та аёлдан иборат бўлган жамоа ёзган. 40-50 йилларда компьютер дастурлаш ишларига мантиқий фикрлаши юқори ва математик ақл эгалари бўлган одамлар ишга олинган. Бундай фикрлаш эса аёлларда эркаклардан юқорироқдир. Мисол учун тўқувчилик ишлари ҳам айнан ана шу юқоридаги интеллект соҳибларида яхши амалга ошади. Ким зўр тўқийди кийимни? Канешна аёллар.

1984 йилгача дастурлаш соҳасини 4 дан 3 қисмини аёллар ташкил қилган экан. Персонал компьютерлар пайдо бўлиши билан ушбу статистика ўзгара бошлаган. Гап шундаки, ўғил фарзандлар қиз фарзандларга нисбатан 2.5 баробар кўпроқ совға сифатида персонал компьютерлар ола бошлаган. Агар ота оналар оилага компьютер сотиб олишса, кўп ҳолларда уни ўғилларининг ҳонасига жойлаштиришган.

Бугунги кунга келиб эса соҳада аёллар жуда ҳам оз ва эркак программистлар аёл программистларнинг устидан кулиб қўйишлари ғалати нарса. Чунки агар дастурлашдаги гендер мувозанатининг сабабчиси деб инсон биологиясини олсак, дастурлаш илмининг дастлабки кунларида, ишлар ҳозиргига қараганда анча қийин бўлган пайтда, аёлларнинг бу соҳада етакчи бўлганлиги тушунарсиз бўлиб қолади.

Ўша пайтларда соҳада зулмат эди, барча математик амалларни иккилик ёки ўн олтилик форматда бажариш керак эди, интернет-форумлари бўлмаган, муаммолар бўлса, мурожаат қиладиган қидирув тизимлари ҳам йўқ эди. Фақат сен ва сенинг миянг бор эди холос. Аёллар эса бу ишни аъло даражада эплашган.

Так что братларим, қизларимизга сен каомпьютерчи бўлиб нима қиберардинг деб, ёки ўғилларга комп қизларга сеп сидирға оберормасдан уларга ҳам шанс берайлик. Улар бир кун келиб IT соҳасини ёрворишлари мумкин🤘😎

@nurbekalimov

❓Machine Learning nima.

Machine Learning atamasini 1959 - yilda Artur Samuel kiritgan.

Machine Learning(ML) - bu sun'iy intellekt(AI) ning bir qismi bo'lib, ma'lumotlar va algoritmlardan foydalangan holda shu paytgacha faqat odamlar tomonidan bajariladigan vazifalarni avtomotik ravishda o'rganishdir. Bu insonning minimal aralashuvi, ya'ni aniq dasturlashsiz amalga oshiriladi. Bu qanday bo'ladi, kompyuterga sifatli ma'lumotlar beriladi va turli algoritmlardan foydalangan holda o'rgatish uchun ML modellari yaratiladi.

Machine Learning bir nechta usullarga bo'linadi.

• Supervised Machine Learning
• Unsupervised Machine Learning
• Reinforcement Machine Learning

Keyingi postlarimizda Machine Learning usullari haqida batafsil to'xtalib o'tamiz.

🚀@codeschooluz

10-dars. Pythonda list metodlari. https://youtu.be/c3Kb-DQadkc

Supervised Machine Learning(SL) - bu ingliz tilidan "Nazorat ostida mashinaga o'rgatish" ya'ni aniqroq aytganda o'qituvchi yordamida mashinaga o'rgatish deyishimiz mumkin.

❓Supervised Learning qanday ishlaydi.

Supervised Learning-ga biz ma'lumotlarni to'plab natijalar bilan training(o'rgatish) qilamiz va yangi ma'lumotlarni model-lar orqali prediction(tahmin) qilishimiz mumkin.

Supervised Learning da ikki xil muammoni yechish uchun ma'lumotlarni yig'ishimiz mumkin.

• Classification
• Regression

Bular haqida keyinroq to'liq to'xtalib o'tamiz.

🚀@codeschooluz

Unsupervised Learning(UL) - bu nazoratsiz o’rganish aniqroq aytganda o’qituvchi yordamisiz o’rganish deyishimiz mumkin. Supervised Learning(Nazorat ostida o’rganish)dan farqi hech qanday o’qituvchi tayinlanmaydi ya’ni hech qanday ta’lim berilmaydi.

❓What is Unsupervised Learning ?

O’tgan postlarimizda sizlar bilan Supervised Learning bilan tanishgandik. Supervised Learning-da biz to’g’ri javobni bilgan holatda qo’llar edik. Unsupervised Learning(Nazoratsiz o’rganish)da esa to’g’ri javobni bilmagan holda qo’llaymiz ya’ni Supervised Learning-da ma’lumotlarning javobini bilgan holda classification yoki regression muammolarni yechishimiz mumkin. Unsupervised Learning bilan esa classification, regression muammolarni yecha olmaymiz chunki tepada aytib o’tganimizdek Unsupervised Learning-da ma’lumotlarni to’g’ri javobni bilmagan holda qo’llaymiz va AI algiritmlaridan foydalanib ma’lumotlarni tahlil qilamiz, va sinflarga ajratishimiz mumkin.

P.S. Biz ko’proq Supervised Learning-ga e’tibor qaratamiz ya’ni Supervised Learning bo’yicha ma’lumotlar tashlab boramiz.

🚀@codeschooluz

AYoQShlarning buzilish ehtimolini 97 % to'g'ri aniqladik

Dunyodagi katta-katta kompaniyalardagi havflarni sun'iy intellekt orqali oldindan bartaraf etilayapti.

© Osmondagi bolalar

A'zamjon Nemadaliev sun'iy intellektdan ilk loyihalarida qanday foydalanganligini so'zlab berdilar.

🚀@codeschooluz

🧠 AI ning aqlliy Robotlari.

🤔Sizda ham shunday shaxsiy it bo'lishini hohlaysizmi ?

🚀@codeschooluz

❓Robotlar va AI ning farqi nimada.

Koʻpchilik Robototexnika AI ning bir qismi yoki AI robototexnika ning bir qismi deb oʻylashadi. Lekin ikalasi boshqa boshqa maqsadlarda foydalaniladi. Robototexnika - bu robotlar bilan shugʻullanadigan texnologiya boʻlimi, 🤖Robot esa harakatlanadigan mexanik qurilma. U harakatlarni yoki funksiyalarni ketma-ket bajaradigan dasturlashtirilgan avtomatik mashina. AI esa inson aqlini talab qiladigan vazifalarni bajarish uchun hizmat qiladi. AI haqida oldingi postlarimizda batafsil toʻxtalib oʻtgandik.

❗️Shundan hulosa qilishimiz mumkinki sunʼiy aqilliy robotlar Robototexnika va AI oʻrtasidagi koʻprikdir. Robotlar koʻpchiligi sunʼiy aqilliy emas, yaqin-yaqingacha, barcha sanoatdagi robotlar faqat takrorlanadigan harakatlar ketma-ketligini bajarish uchun dasturlashtirilgan, ularga biz muhokama qilayotkan sunʼiy intellekt(AI)ni talab qilmaydi.

🚀@codeschooluz

❓What is an Artificial Neural Network ?

Artificial Neural Network(ANN) - bu ingliz tilidan "sun'iy neyron tarmoqlari" deb tarjima qilinadi. ANN ML(AI) ning bir bo'limi bo'lib ma'lumotlardan mustaqil o'rgana olish usullaridan biri. An'anaviy ML algoritmlaridan farqi ma'lumotlardagi xususiyatlarni o'zi taniydi va mustaqil ajrata oladi.

🚀@codeschooluz

AI(Sunʼiy intelekt) ning boshqa sohalarda qoʻllanilishi.

Suʼniy intellekt yaqin 10 yilda juda tez rivojlanganligi sababli kirib kelmagan soha deyarli qolmadi. Shu jumladan Agriculture(qishloq xoʻjaligi)dan ham yaxshigina oʻrin egalladi.

🎥 Videoda toʻliqroq koʻrib olishingiz mumkin.

🚀@codeschooluz

AI ning mashhur yo'nalishlaridan biri bu hech shubhasiz self-driving car(o'z o'zini boshqaradigan avtomobil) lar hisoblanadi.

Ularning aksariyatini quyidagi ro'yxatda ko'rib chiqishingiz mumkin:

• Tesla
• Waymo
• Zoox
• Cruise
• Argo
• Mobileye

Bular ichida siz Tesla haqida ko'p eshitgansiz.

🎥 Qisqacha video rolikda tanishib olishingiz mumkin 😉

P.S. Keyinchalik har biriga to'xtalib o'tamiz.

🚀@codeschooluz

Oxirgi yillar AI juda ko'plab ishlarning o'rnini bosa oladi degan xavotir bor edi. Oxirgi bir necha oylar AI code yozishga yordamlashmoqchi Copilot haqida eshitgan edik, va yana bir necha kun oldin Codex ham chiqdi.

P.S. AI dastur tuzishni boshlasa dasturchilarga talab qolmaydi degan savol tug'ilishi tabiiy, aslini olganda bu dasturchilarga bo'lgan talabni oshiradi, bu haqida keyinroq batafsil to'xtalamiz.

🚀@codeschooluz

Yangi ishlab chiqarilgan GPT-3 texnologiyasi AI dunyosida katta shov-shuv uyg'otdi. GPT-3 Elon Musk asos solgan OpenAI tatqiqot kompaniyasi tomonidan yaratilgan.

❓GPT-3 nima.

GPT-3 kengaytmasi Generative Pre-trained Transformer(oldindan tayyorlangan umumiy transformator) - 3, bu GPT ning 3-versiyasi hisoblanadi. Qisqacha aytganda, bu oldindan tayyorlangan algoritmlar yordamida matn yaratadi degan ma'noni anglatadi. Unga 575 GB matnli ma'lumotlar berilgan. Bunday katta miqdordagi ma'lumotlarni o'rgatish uchun OpenAI kompaniyasi 4,6 million dollar sarflagan.

❓GPT-3 - nima qila oladi.

GPT-3 - savollarga javob berishi, insho yozishi, uzun matnlarni umumlashtirishi, tillarni tarjima qilishi, va hatto kompyuter kodini yozishi mumkin. U matn yaratishda jumlalarni qanday keltirishni bilsh uchun simantik tahlil qiladi, nafaqat so'zlarni balki matnda ishlatilgan so'zlarga qarab so'zlarni ishlatilishi qanday farq qilishini ham tekshiradi.

P.S. Biz bilgan Copilot, Codex, GPT-3 asosida ishlaydi.

🚀@codeschooluz