❤️عشق، موضوع اصلی بسیاری از اشعار و داستان‌هاست. هلن فیشر (Helen Fisher) انسان‌شناس آمریکایی، در سخنرانی تِد ۲۰۰۸ خودش توضیح می‌دهد که علم، چه چیزهایی در مورد عشق می‌تواند به ما بگوید؟ @ehsanname

➕ ترجمه و زیرنویس از @TEDPersianSubnoscript

🗓۱۹۸سال پیش، در ۱۱ نوامبر ۱۸۲۱، فرزند دوم خانوادۀ داستایوسکی به دنیا آمد تا یکی از بزرگترین قصه‌گوهای تاریخ بشر بشود. فئودور داستایوفسکی که ابتدای کار و برای امرار معاش، ترجمه می‌کرد و آثاری چون «اوژنی گرانده» بالزاک و «دون کارلوس» فریدریش شیلر را به روسی برگرداند، بعدها خودش سرگذشت شخصیتهایی عصیان‌زده، بیمار و روان‌پریش را تعریف کرد. آثاری مثل «جنایت و مکافات» و «برادران کارامازوف» که حالا در صدر اغلب فهرست‌ها هستند @ehsanname

🔸زاهد یا دیوانه؟
✍احسان رضایی
@ehsanname
مقایسه بین ادیبان بزرگ، یکی از سالمترین تفریحات ممکن برای پر کردن اوقات فراغت است. درست مثل ماجرای سعدی و حافظ در ایران خودمان، هیچ‎کس متر و معیار و شاخصی نمی‌تواند به دست بدهد که طبق آن بتوانیم بگوییم کدامیکی مهمتر و شاعرتر است. با این حال هر کسی برای خودش یک قضاوت شخصی دارد که چه بسا اگر با کس دیگری درمیان گذاشته شود، همان نکته‎ای که دلیل قوت دانسته می‎شود به نقطه ضعف تعبیر می‎شود و شاید هم برعکس.
وضعیت غول‌های رمان، لئو تولستوی و فئودور داستایوسکی هم همینطور است. گروهی آن، گروهی این پسندند. گاندی، مارتین لوتر کینگ، آیزایا برلین، جورج کلونی و اغلب مردم روسیه معتقدند تولستوی بزرگترین رمان‌نویسی است که تاریخ به خود دیده، در عوض آلبر کامو، فرانتس کافکا، ژان پل سارتر، فردریش نیچه و انیشتین، طرفدار سرسخت داستایوسکی هستند (او در وطن خودش چندان محبوب نیست و از تورگنیف تا ناباکوف همه از او متنفر بودند). نظرسنجی‌های متعدد رسانه‌ای و اینترنتی هم با موضوع «تولستوی بهتر است یا داستایوسکی؟» برگزار شده که اغلب به نفع تولستوی تمام شده است.
اگر شما تا حالا موضع مشخصی در این دعوای ادبی نداشتید، برای شروع خوب است اینها را بدانید: هر دو غول در دهه ۱۸۲۰ متولد شدند، اما برخلاف تصور داستایوسکی از تولستوی بزرگتر بوده (آن هم هفت سال). داستایوسکی در نوشتن هم پیشکسوت بوده (اولین کتابش «بیچارگان» شش سال زودتر از اولین کتاب تولستوی، «خاطرات کودکی» چاپ شد که طبیعتا اثر خیلی مهمتر و موفقتری هم بود). تعداد رمان‌ها و داستان‌های داستایوسکی تقریبا دو برابر آثار تولستوی است، در عوض تیراژ و فروش کارهای تولستوی، در همه زبان‌ها بیشتر است و توی اغلب نظرسنجی‌ها برای انتخاب بهترین یا top ten کتابها، «آنا کارنینا» و «جنگ و صلح» رتبه‌های خیلی بالاتری از آثار داستایوسکی می‌آورند. البته که در شهرت تولستوی، عمر طولانی‌تر او (۲۹ سال بعد از داستایوسکی درگذشت) و مهمتر از آن، فعالیت‌های اجتماعی‌اش هم موثر است.
تولستوی، مردی پایبند اصول، بابرنامه، دارای شخصیتی قوی، خشن و گیاهخوار بود. در عوض داستایوسکی ضعیف‌النفس، معتاد به قمار، مهربان، همیشه مریض، مصروع و دمدمی‌مزاج بود. تولستوی عقیده داشت دنیای غرب رو به انحطاط است و «عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی»، داستایوسکی اما در تمام عمر آرزوی سفر به اروپا را داشت. تولستوی از طرف مادری شاهزاده و جزو اشراف بود، لقب «کُنت» داشت و خودش ارباب به حساب می‌آمد، هرچند کشاورزهایی که روی املاکش کار می‌کردند حسابی او را دوست داشتند و خودش به بچه‌های آنها سواد یاد می‌داد و در آثارش به نظام ارباب-رعیتی حاکم در روسیه آن زمان حمله می‌کرد. در عوض داستایوسکی فقیر و همیشه مقروض بود و یکبار هم بر اثر انتقادهایش از اوضاع اجتماعی، سر از سیبری درآورد و با کلی متن و شعر در ستایش تزار، توانست عفو بگیرد و دیگر تا آخر عمر از سیستم حمایت کرد. تولستوی برای نگارش آثارش حسابی وقت داشت (۱۴۰۰صفحه «جنگ و صلح» را هفت بار پاکنویس کرد) ولی داستایوسکی مجبور بود سریع بنویسد تا خودش و خانواده‌اش گرسنگی نکشند («قمارباز» را ۲۶ روزه نوشته، آن هم در حالی که همزمان داشت «جنایت و مکافات» را هم پیش می‌برد). شاید برای همین باشد که تولستوی در آثارش شخصیت‌های متعددی را در طول یک دوره تاریخی طولانی تصویر می‌کند، ولی کاراکترهای داستان‌های داستایوسکی کم و پیچیده هستند و ماجراهایشان در مدت کوتاهی به سرانجام می‌رسد. شخصیتهای آثار این دو نفر، شبیه خودشان هستند: اشراف شهرستان‌نشین که هزار جور سوال فلسفی دارند، در مقابل جوان‌های شهری فقیر و بیچاره. تولستوی به قهرمان‌هایش اجازه کوچکترین لغزشی نمی‌دهد، چه رسد به آنچه آنا کارنینا کرد و به خاطرش مستحق بدترین مکافات‌ها یعنی انداختن خود زیر قطار شد. اما در آثار داستایوسکی، شخصیت‌ها بدترین جنایت‌ها را مرتکب می‌شوند، ولی ته تهش چیزهای مثبتی در وجودشان هست که باعث می‌شود بعد از کلی رنج و مرارت، رستگار شوند. فروید می‌گفت کتابهای داستایوسکی کلاس درس روانشناسی هستند.
این دو غول ادبی درباره آثار همدیگر نظر خیلی مثبتی داشتند. تولستوی از «جنایت و مکافات» و «برادران کاراما زوف» تمجید کرده و داستایوسکی از «آنا کارنینا» به عنوان بهترین داستانی که خوانده است، اسم آورده. این دو مرد، با وجود همزمانی هرگز همدیگر را ندیدند.

goo.gl/PaF1fv

🔹گفتگوی توییتری حمید نورشمسی، خبرنگار و سیدعباس صالحی، وزیر ارشاد دربارۀ حذف عبارت تقدیمی یک کتاب در ممیزی @ehsanname

🔺یلدا ابتهاج، دختر آقای شاعر به بی‌دقتی در آلبوم «افسانه چشم‌هایت» همایون شجریان و علیرضا قربانی اعتراض کرد. در این آلبوم، قطعه «افسوس» به هوشنگ ابتهاج #سایه نسبت داده شده، اما این شعر از سایه نیست! دو بیت آن هم از #فریدون_مشیری است! @ehsanname

🔖اعلانات: رونمایی و جشن امضای نسخۀ فیزیکی کتاب صوتی «فوتبال علیه دشمن» با حضور عادل فردوسی‌پور، روز جمعه ۲۴ آبان، ساعت ۱۷ تا ۲۰، کتاب‌فروشی نشرچشمۀ پریس (پاسداران، نبش گلستان یکم) @ehsanname

🎼 «شب از شب‌های پاییزی است» شعری از #مهدی_اخوان_ثالث با صدای شهرام ناظری و آهنگ‌سازی پژمان طاهری، از آلبوم «امیرکبیر» (۱۳۸۹) @ehsanname

📚 از امروز (۲۳ آبان) تا پنجشنبه بعدی (۳۰ آبان) می‌توانید از ۲۰درصد تخفیف طرح پاییزه کتاب استفاده کنید. (فهرست کتابفروشی‌های عضو این طرح را اینجا + پیدا کنید) @ehsanname

🔹اختتامیه پنجمین دوره از مسابقه داستان‌نویسی افسانه‌ها، با حضور علاقمندان ادبیات ژانری دیروز عصر در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. در این دوره، مسئول داوری و سرداور مسابقات بودم و داوری‌ها را با کمک دوستان و اساتید گرامی: سیامک گلشیری و نازنین جودت (بخش داستان وحشت)، ضحی کاظمی و سعید سیمرغ (بخش داستان علمی-تخیلی)، رویا خوشنویس و مسعود ملک‌یاری (بخش داستان فانتزی)، مصطفی رحماندوست و محمدرضا شمس (بخش جنبیِ نویسندۀ نوجوان)، سلمان رئیس‌عبداللهی و پویا ظریف (بخش جنبیِ تصویرگری) و امیررضا نوری‌پرتو و شرمین نادری (بخش جنبیِ فیلمنامه و نمایشنامه) انجام دادیم. از اتفاقات جالب برای خودم، یکی انتخاب دوست خبرنگارمان محمد سرابی به عنوان بهترین داستان کوتاه علمی-تخیلی بود که بعد از اعلام نتایج فهمیدم داستان برندۀ ما، نوشته ایشان است. یکی هم برگزیدۀ بهترین رمان بخش فانتزی، ناهید عارفی که از عزیزان مهاجر افغانستانی بود با استعدادی عالی. نام رمان «هزارتو» او را به خاطر بسپارید که به‌زودی منتشر می‌شود.
@ehsanname
🔸این، متن سخنرانی کوتاهم در مراسم اختتامیه است: "در ایام قدیم رسم بود که شب‌های طولانی زمستان را با جمع شدن دور هم و علم کردن کرسی و نشستن پای نقل بزرگترها که کتاب «شاهنامه» یا داستان‌هایی مثل «حسین کرد شبستری» می‌خواندند کوتاه کنند. روزهای بلند تابستان را هم در پای آب روان و سایه درختان به همین منوال می گذراندند. جمع‌ها و گروه‌هایی که ضمن گپ و گفت‌های دیگر حواسشان به قصه و قصه گفتن و کتابخوانی هم بود. آن‌قدر هم در این کار جدیت داشتند که به همدیگر سفارش می‌کردند مثلاً «امیر ارسلان نامدار» را تا آخر نخوانند که سرگردان می‌شوند، یعنی که حواستان باشد این جمعی که حول محور داستان و ادبیات شکل گرفته جای دلهای عزیز است، به هم برمزنید. سنت جمع و انجمن شدن برای منظورهای ادبی، یکی از قدیمی‌ترین سنت‌های اجتماعی ماست که در طول هزار سال گذشته باعث زنده نگه داشتن ادبیات فارسی بوده. خوشحالم که امروز هم در جمع یکی از این گروه‌های مردمی علاقمند به ادبیات هستم و خوشحال‌تر اینکه مسابقات داستان‌نویسی افسانه‌ها بعد از گذشت وقفه‌ای دوباره از سر گرفته شده و به خانۀ پنجم خود رسیده. در این دوره از مسابقه افسانه‌ها، ۳۲۰ نفر با ۶۴۳ اثر شرکت کردند که در سه مرحله داوری صورت گرفت. ۱۷۲ اثر در مرحله مقدماتی و ۲۳۱ اثر در مرحلۀ میانی حذف شدند تا در مرحله نهایی، ۱۴۰ اثر در سه بخش اصلی و سه بخش جنبی توسط داورانی که افتخار همکاری با آنها را داشتم، مورد بررسی قرار گیرد. در میان سه رشته اصلی مسابقه، یعنی داستان‌نویسی در ژانرهای فانتزی، علمی-تخیلی و وحشت، در گروه داستان‌های فانتزی آثار بهتر و قوی‌تری را شاهد بودیم که مسلماً به دلیل شناخت بهتر از این ژانر و معرفی نمونه‌های بیشتری از آثار این گروه در بازار نشر ماست. در هر سه گروه اما میزان ارجاع به فضاهای بومی و سنت‌های داستانی ایرانی اندک بود و شایسته است که نویسندگان جوان توجه بیشتری به این فضاها داشته باشند. از همۀ نویسندگانی که آثار خود را به این دوره از مسابقه فرستادند و نیز از همۀ اساتید گرامی که ما را در امر داوری آثار ارسالی یاری دادند سپاسگزارم. خوشحالم که مسئولیت داوری این دوره از مسابقات افسانه‌ها را برعهده داشتم و توانستم تعداد بیشتری از آثار نویسندگان جوان و آتیه ادبیات داستانی ایران را بخوانم. از بخت شکر دارم و از روزگار هم.
احسان رضایی"
@ehsanname

🎼 بحر طویلی در مدح رسول اکرم(ص). با دوتار جادوییِ زنده‌یاد حاج قربان سلیمانی و همراهی فرزندش علیرضا سلیمانی. کنسرت سالن آلبرت هال لندن، سال ۲۰۰۰ @ehsanname

📊جدیدترین آمار کتابخوانی در ایران: ۱۳دقیقه در روز
سیدعباس صالحی، وزیر ارشاد، در جشنواره میراث مکتوب رضوی(ع) در یزد اعلام کرد: میانگین سرانه مطالعه عمومی در کشور ۱۳ دقیقه در روز است که در افراد کتابخوان به ۳۲ دقیقه در روز می‌رسد. (منبع +)
🔸این آمار طبق نتایج پیمایش کالاهای فرهنگی در سال ۱۳۹۷ است که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در زمینه انجام شده. در این پیمایش ملی که با ۱۵هزار و ۶۰۰ نمونه در کشور انجام شده، میزان مطالعه در هفته یک‌ونیم ساعت و روزانه ۱۳ دقیقه است. این عدد مشابه آمار سال ۱۳۹۴ است.
📚در این پژوهش ۱۹/۲ درصد از افراد گفته‌اند کتاب الکترونیک می‌خوانیم، این رقم در بین کتابخوان‌ها ۴۲/۴ درصد بود. از بین انواع کتابها، مطالعۀ رمان و داستان با ۱۶/۵ درصد رتبۀ اول است، که این عدد در بین جمعیت کتابخوان ۳۴/۴ درصد است. رتبه دوم مربوط به کتاب‌های دینی است که ۱۰/۱ درصد مطالعه در میان کل و ۲۱/۶ درصد در میان جمعیت کتابخوان را به خود اختصاص داده.
@ehsanname

📚 ضرر کتاب و نشر: حداقل ۳میلیارد تومان
@ehsanname
هفته گذشته، اول قرار بود هفتۀ کتاب و کتابخوانی باشد که شد هفتۀ اعتراض و اغتشاش و قطعی اینترنت. این وضعیت احوال کتاب را هم تحت تأثیر قرار داد. بعضی برنامه‌های کتابی (مثل اختتامیه جایزه ادبی جلال) لغو شد. در بعضی شهرها کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها آسیب دیدند، که بدترین موردش سوختن کامل کتابخانه عمومی «تفکر» شهریار با ۱۳هزار جلد کتاب بود (خبر و عکس‌هایش را در سایت نهاد کتابخانه‌های عمومی ببینید +). در باقی مناطق هم کتابفروشی‌ها چندان رونقی نداشتند. در هفته گذشته طرح پاییزه برقرار بود که معمولاً به خاطر تخفیف‌هایش باعث رونق بازار کتاب است اما این بار مثل همیشه برگزار نشد و خانه کتاب آن را تا ۵ آذر تمدید کرد. برای تخمین وضعیت، باید بدانیم که در طرح تابستانه کتاب امسال که از ۲۵ تیر تا ۳ مرداد برگزار شد، ظرف یک دهه ۳۸۴هزار جلد کتاب به ارزش ۱۱میلیارد و ۱۵۰میلیون تومان فروخته شد. اما در طرح پاییزه که از ۲۳ آبان شروع شده، در ۱۰ روز اول (یعنی تا پایان ۲ آذر) ۲۶۰هزار جلد کتاب به مبلغ ۷میلیارد و ۹۸۹میلیون تومان فروش رفته (آمار از سایت خانه کتاب که آمار لحظه‌ای می‌دهد +). در نظر داشته باشید که تمام کتابفروشی‌های کشور عضو طرح پاییزه نمی‌شوند و به علاوه در هفته پیش، پنج‌شنبه کتابگردی را هم داشتیم که در سال‌های پیش فروش این روز، به اندازۀ چند روز عادی بود. یعنی رقم افت فروش بیشتر از این حرفهاست. این وضعیت را هم به اوضاع نامناسب هفته پیش می‌شود ربط داد و هم قطع اینترنت و نبود اطلاع‌رسانی؛ اما اصلش این است که کتاب خواندن دل خوش می‌خواهد. خدا کند حال مردم خوب بشود.
@ehsanname

🔹نامزدهای بخش رمان جایزۀ ادبی جلال آل‌احمد هفتۀ پیش معرفی شد، اما به خاطر شرایط فرصت بحث چندانی در موردشان پیش نیامد. فقط جناب قباد آذرآیین بود که بعد از اعلام نامزدی رمانش، خواست جایزه به نویسندگان جوان توجه کند و انتخاب نهایی از میان جوان‌ترها باشد (ایبنا). به عنوان یکی از سه داور این بخش، به نظرم رسید خوب است گزارشی کوتاه از روند داوری بدهم.
داوران بخش رمان جایزۀ جلال امسال (که با تایید هیأت علمیِ جایزه انتخاب شدند) من (احسان رضایی) و دو نویسندۀ صاحب‌نام کشورمان آقای شهریار عباسی و هادی خورشاهیان هستیم. برای داوری ۲۳۲ رمان منتشرشده در سال ۱۳۹۷ را در اختیار داشتیم. داوری‌ها حدود یک ماه طول کشید و در چهار جلسۀ گروهی در مورد آثار بحث و بررسی انجام شد. در نهایت با تصمیم جمعی به فهرستی از ۶ کتاب به عنوان نامزد رسیدیم. به گمانم این فهرست، انتخابهای مناسب و قابل دفاعی است. آثاری که پلات و پیرنگ محکمتری نسبت به باقی رمان‌های مورد بررسی داشتند و در شخصیت‌پردازی (ضعف اصلی اغلب رمان‌ها) موفق‌تر بودند. طبق آیین‌نامه اجرایی جایزه، انتخاب نهایی از بین این نامزدها با رأی داوران بخش رمان، دبیر جایزه (که این دوره بر عهدۀ دوست عزیز آقای محمدرضا شرفی خبوشان است) و یکی از اعضای هیأت علمی انجام می‌شود. فهرست نامزدهای اعلامی (به ترتیب الفبایی) از این قرار است:
📗بی‌کرانگی (مهدی ابراهیمی لامع، نشر نیماژ)
📒دور زدن در خیابان یکطرفه (محمدرضا مرزوقی، نشر ثالث)
📕روزها و رویاها (پیام یزدانجو، نشر چشمه)
📘فوران (قباد آذرآیین، انتشارات هیلا)
📓ما را با برف نوشته‌اند (نسیم توسلی، نشر آگه)
📔وضعیت بی‌عاری (حامد جلالی، انتشارات شهرستان ادب)
@ehsanname

🖥 وضعیت کتاب‌فروشی‌های اینترنتی در زمان قطعی اینترنت چطور بود؟ ایسنا مصاحبه‌ای با چند سایت و اپلیکیشن فروش اینترنتی کتاب داشته. در این مصاحبه‌ها مدیر اجرایی شهر کتاب آنلاین گفته در هفته گذشته ۶۵ درصد کاهش فروش داشته‌اند. مسئول بخش فروش ۳۰بوک گفته با وجود اطلاع‌رسانی پیامکی، تقریباً ۳۰ درصد کاهش فروش داشته‌اند. اما مدیر کتابخوان طاقچه گفته افزایش فروش داشته‌اند چون «مردم عادت کرده‌اند به مجموعه‌های اینترنتی محتوایی و سرگرمی سر بزنند.» به این صورت.
@ehsanname

🎧 «خانه‌ام ابری‌ست ...» شعر نیما با صدای #احمد_شاملو از آلبوم «شعر نیما یوشیج» با موسیقی احمد پژمان (۱۳۵۱) @ehsanname

🎧 «خانه‌ام ابری‌ست ...» شعر نیما با صدای #احمدرضا_احمدی از آلبوم «در شب سرد زمستانی» با موسیقی فریبرز لاچینی (۱۳۶۸) @ehsanname

🎧 «خانه‌ام ابری‌ست ...» شعر نیما با صدای #احمد_شاملو از آلبوم «شعرهای نیما» با موسیقی فرهاد فخرالدینی (۱۳۷۳) @ehsanname

🎧 «خانه‌ام ابری‌ست ...» شعر نیما با صدای اسماعیل جنتی از آلبوم «او را صدا بزن» با موسیقی بهرام دهقانیار (۱۳۷۵) @ehsanname

🎼 «خانه‌ام ابری‌ست ...» شعر نیما با اجرای گروه کامکارها با آهنگسازی ارسلان کامکار در نهمین جشن خانه موسیقی (۱۳۸۷) @ehsanname

📺 دورهمیِ برنامه «کتاب‌باز» با موضوع ژول ورن و آثارش، با حضور احسان رضایی، سروش صحت، سیاوش صفاریان‌پور و محمد نجابتی. امشب (چهارشنبه ۶ آذر) ساعت۲۰، شبکه نسیم (تکرار ۱ بامداد، ۹ و ۱۵ فردا)
@ketabbaztv
@ehsanname

🔺در گذشته ناشرها به نویسندگان زن پیشنهاد استفاده از نام مستعار مردانه می‌دادند. مثلاً در قرن نوزدهم ماری آن ایوانس، نویسندهٔ انگلیسی رمان مشهور «میدل مارچ» نام مستعار مردانهٔ جورج الیوت را برای خودش انتخاب کرد. همان زمان در فرانسه، آمانتین اُرُر لوسیل دوپَن هم آثارش را با اسم مردانهٔ ژرژ ساند چاپ می‌کرد. در آمریکا هم لوئیزا می الکات، شاهکارش رمان «زنان کوچک» را با نام مستعار آ.‌ام برنارد منتشر کرد... حتی وقتی در ۱۹۹۷ جوآن کاترین رولینگ جلد اول «هری پاتر» را به ناشر تحویل داد، ناشرش ترجیح داد برای او از مخففِ جی. کی. رولینگ استفاده کند تا مخاطبان نوجوان پسر را از دست ندهد. حالا اما یک اتفاق برعکس در کشور ما افتاده. به گزارش شهروند بعضی از ناشران آثار عاشقانه و اصطلاحاً «عامه‌پسند» به نویسندگان مرد نام زنانه پیشنهاد می‌دهند. نمونه‌اش رمان «برگ‌های سبز بید» نوشتۀ علی بیتاژیان که ناشر اسم کوچک مؤلف را روی جلد نیاورده و بین نام خانوادگی او هم فاصله گذاشته تا بشود «بیتا ژیان» @ehsanname