▪️هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق. چه اخبار تلخی از وضعیت سلامتی استاد محمدرضا شجریان، در بیمارستان جم تهران می‌شنویم! @ehsanname

🎼 «صدای تو را دوست دارم‏» شعری از #اسماعیل_خویی با موسیقی مجید درخشانی که همایون و مژگان شجریان برای پدر نامدارشان خوانده‌اند @ehsanname

🔺آیا آثار علمی-تخیلی می‌توانند پیشرفت‌های علمی یا وقایع بعدی جهان را حدس بزنند؟ نمونه‌ای که این روزها سوژۀ توییتر شده، حضور یک ویروس مشابه کرونا در رمانی برای ۴۰ سال پیش است. رمان «چشمان تاریکی» توسط دین کونتز، نویسنده پرفروش آمریکایی سال ۱۹۸۱ نوشته و در آن به یک ویروس مرگبار به نام «ووهان-۴۰۰» به عنوان یک سلاح بیولوژیک اشاره کرده بود. این رمان دربارۀ مادری است که فرزندش ناپدید شده، مادر در حین جستجو برای یافتن پسرش به شهر ووهان چین (منشأ ویروس کرونا) می‌رسد و سر از کار ویروس خطرناک ووهان-۴۰۰ درمی‌آورد که در آزمایشگاه ساخته شده و افراد زیادی را مبتلا کرده است. ویروس ووهان-۴۰۰ هم مثل کرونا علایم تنفسی دارد ولی بسیار خطرناکتر از کروناست، چون همه مبتلایان را ۲۴ساعته می‌کشد؛ درحالی‌که کرونا علایم غیرتنفسی هم دارد و باعث مرگ حدود ۳درصد از مبتلایان است. این را هم داشته باشید که عمر ویروس داستان به اندازۀ خود رمان نیست و در نسخه‌های اولیه رمان، اسم ویروس گورکی-۴۰۰ بوده و در روسیه ساخته شده بوده که ظاهراً بعد از جنگ سرد، عوض شده @ehsanname

📚کرونا و کتاب
🔹ورود ویروس کرونا به ایران، بازار کتاب را هم مثل باقی چیزها تحت تأثیر خودش قرار داده. این هفته تمام برنامه‌های فرهنگی و کتابی تعطیل اعلام شدند و کتابخانه‌های عمومی اغلب استان‌ها هم تعطیل هستند. اختتامیه جوایز ادبی مثل کتاب سال شهید حبیب عنی‌پور یا لاک‌پشت پرنده به سال آینده موکول شد. ایبنا گزارش داده کتاب‌فروشی‌های شهر تهران هم به طرز محسوسی کاهش فعالیت داشته‌اند. البته قرار است طرح عیدانه و تحفیف‌هایش در اواخر اسفند برگزار شود. از طرف دیگر نمایشگاه‌های کتاب استانی در قزوین و ارومیه لغو شد؛ اما نمایشگاه کتاب استانی زاهدان برقرار است.

🔸در مورد نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که بزرگترین رویداد فرهنگی و کتابی در کشور است هم اعلام شد تعویق زمان برگزاری‌اش در دست بررسی است. نمایشگاه کتاب سال بعد، قرار بود به خاطر ماه مبارک رمضان زودتر از همیشه و در روزهای ۲۶ فروردین تا ۵ اردیبهشت ۹۹ برگزار شود، اما احتمالاً به بعد از ماه رمضان موکول خواهد شد. امروز خبر آمد سفر هیأت ترکیه‌ای به تهران برای امضای تفاهم‌نامه لغو شده، قرار است ترکیه مهمان ویژه نمایشگاه باشد. مدیر نشر مرکز نامه‌ای به وزیر ارشاد نوشت و مدیر نشر ثالث هم مصاحبه کرد و خواستار تعویق زمان نمایشگاه شدند. ناشرها معمولاً روی فروش نمایشگاه حساب می‌کنند ولی معلوم است که ماجرای کرونا جدی‌تر از این حرفهاست.

🔹نمایشگاه کتاب کودک بولونیا هم که قرار بود ۱۱ تا ۱۴ فروردین برگزار شود، به خاطر شیوع کرونا در ایتالیا ۳۵ روز به تعویق افتاده است. این نمایشگاه برای ما از آن جهت مهم است که برندۀ مدال هانس کریستین آندرسن ۲۰۲۰ هم دی این نمایشگاه اعلام خواهد شد. این جایزۀ جهانی معتبرترین جایزۀ ادبیات کودک و نوجوان است و به «نوبل کوچک» شهرت دارد. فرهاد حسن‌زاده، نویسندۀ خوب کشورمان یکی از ۶ نویسنده نامزد نهاییِ این جایزه است.
@ehsanname

🔹خبر رسمی شد. ایوب دهقانکار، سخنگوی سی‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران اعلام کرد نمایشگاه بعد از ماه مبارک رمضان برگزار خواهد شد. زمان دقیق برگزاری هنوز اعلام نشده است ولی بعد از عید فطر (۴ خرداد ۹۹) خواهد بود @ehsanname

💔عشق سال‌های کرونا / عاشقانه‌های کرونازده

در بهای بوسه‌ای جانی طلب
می‌کنند این مبتلایان، الغیاث!
حافظ و #اسماعیل_امینی

در گردش چشم تو گمم، باور کن!
انگشت‌نمای مردمم، باور کن!
عشق تو شیوع کرده در شهرِ دلم
چشمت کرونا و من قمم، باور کن!
#سیدعلی_نقیب

دستان پر از محبتت ما را کشت
آغوش پر از حرارتت ما را کشت
اینها به کنار، چشم بادامی من
تست کرونای مثبتت ما را کشت !
#سعید_بیابانکی

باید پس از این فرارِ معکوس کنم
جای رؤسا تکیه به ویروس کنم
مأیوس از آینده‌ام و می‌خواهم
هر کس کرونا گرفته را بوس کنم!
#شروین_سلیمانی

هی بست به کار همّتش را نامرد
تا نشر دهد محبتش را نامرد
بوسید مرا، سپس نشان داد به من
تست کرونای مثبتش را نامرد!
#شیخ_غیرمفید

@ehsanname
🔻این هم رباعی علی‌مدد رضوانی با خط مهدی میرزایی

🔹استاد هوشنگ ابتهاج #سایه امروز (۶ اسفند) ۹۲ساله شد. برای گرامیداشت آقای شاعر، چند اجرا از اشعار او را با صدای استاد محمدرضا شجریان بشنویم، با آرزوی سلامت هر دو بزرگ @ehsanname

🎼 «گریۀ بید» شعر #سایه با آواز شجریان و موسیقی محمدرضا لطفی از آلبوم «به یاد عارف» (چاووش ۱) @ehsanname

🎼 تصنیف «ایرانی» شعر #سایه با آواز شجریان و موسیقی محمدرضا لطفی از آلبوم سپیده (چاووش ۶). در این آلبوم تصنیف «سپیده» (از دیگر کارهای مشترک این دو استاد) بسیار مشهور است @ehsanname

🎼 «نامدگان و رفتگان» شعر #سایه با آواز شجریان و موسیقی محمدرضا لطفی از آلبوم «جانِ جان» (چاووش ۹) @ehsanname

🎼 «بهارا بنگر این خاک بلاخیز» شعر #سایه با آواز شجریان و سنتور فرامرز پایور از آلبوم «راز دل» @ehsanname

🎼 «در کوچه‌سار شب» شعر #سایه با آواز شجریان و موسیقی فریدون شهبازیان از آلبوم «جامِ تهی» @ehsanname

◾️حجت‌الاسلام سیدهادی خسروشاهی در ۸۱سالگی و به دلیل ابتلا به بیماری کرونا درگذشت. استاد خسروشاهی، پژوهشگری پرکار و دقیق بود. آذرماه امسال در اختتامیه جایزه جلال، خاطراتش از جلال آل‌احمد را با جزئیات تعریف می‌کرد. از جمله آثار او ترجمه كتاب «امام على(ع) صداى عدالت انسانى» اثر معروفِ جورج جرداق و گردآوری و نشر مجموعه آثار سيد جمال‌الدين اسدآبادی است. تصویر بالا، مربوط به دیدار خسروشاهی با محمدعلی جمالزاده است که باید مربوط به دوران سفارت او در واتیکان، در دهه شصت باشد @ehsanname

🔺به جای استرس و دلهره، می‌شود خلاقیت را به جنگ کرونا فرستاد. مثل همین کاریکاتور پیتر بروکز برای مجله تایم با موضوع شیوع ویروس کرونا در ایتالیا، که شوخی است با تابلوی «آفرینش آدم» میکل‌آنژ و آموزش خودمراقبتی در برابر ویروس @ehsanname

🔹ایام خانه‌نشینی اجباری کرونا فرصت مناسبی است برای توجه به چیزهایی که فقط در مواقع بحران قدرشان را می‌دانیم: خانواده، دوستان و کتاب‌ها. تصویر، شوخی کرونایی است با پوستر فیلم اقتباسی از رمان معروفِ «آنا کارنینا» تولستوی @ehsanname

🎧 اپیدمی‌های ویروسی مرگبار در ادبیات، معرفی نمونه‌های خارجی و ایرانی. گفتگوی احسان رضایی با برنامه «رادیو کتاب»، شبکه فرهنگ (پنج‌شنبه ۸ اسفند ۹۸) @ehsanname

🔺در کارنامۀ حجت‌الاسلام سیدهادی خسروشاهی که دیروز به خاطر ابتلای به کرونا درگذشت، کتاب کمیک برای کودکان هم هست. کتاب مصور «سفر به سوی ماه» که بر اساس یک اثر مصری است، تاریخچۀ تلاش انسان برای سفر به ماه را روایت می‌کند. این کتاب سال ۱۳۶۶ منتشر شد @ehsanname

🔹کاریکاتور هفته‌نامه آمریکایی week و شوخی با تابلوی نقاشی معروف «جیغ» ادوارد مونش. بجز ویروس کرونا، وضعیت بازار سهام آمریکا هم باعث نگرانی کاریکاتوریست است (این هفته، بدترین هفتۀ سهام داوجونز از رکود اقتصادی ۲۰۰۸ به بعد بود) @ehsanname

🔹تصویری از دیدار زنده‌یاد حجت‌الاسلام خسروشاهی با جمالزاده در کانال گذاشته بودم. جناب استاد غلامرضا امامی تصویر دیگری از آن دیدار فرستاده و نوشتند: «سلام. دیدم که یادی از عزیزمان دوست دیرین جناب سید هادی خسروشاهی کرده بودید. این عکس از سفری است که با هم به دیدار جمال‌زاده در ژنو سویس رفتیم.» جناب امامی در یادداشتی در روزنامه اعتماد هم در این باره نوشته‌اند: «در ایام اقامتش در رم خدای را شکر که در خدمتش بودم و نخستين ‌بار به زیبایی و روانی و رسایی قرآن، نهج‌البلاغه امام علي(ع) و بسيار كتاب‌ها از جمله پيامبر [زین‌العابدین] رهنما به ایتالیایی، فرانسه و انگلیسی درآمد و نیز نشریه‌ای به زبان ایتالیایی با نام انعكاس اسلام. سفرهای بسیاری در ایران و خارج با هم رفتیم. سفری به یادماندنی به سوییس برای دیدار با جمالزاده و سر زدن به او، به پیرمردی که دل به ايران داشت.» @ehsanname

📚یکی از روش‌های گذران اوقات خانه ماندن اجباری در ایام کرونا، کتاب خواندن است. اما ویروس با اختلال در روند عادی زندگی، اغلب کتابفروشی‌هارا راکد کرده است. چندتایی از ناشرها در این مدت به فکر تقویت فروش اینترنتی خود افتاده و طرح ارسال رایگان کتاب دارند. اما بزرگترین اتفاق کتابی شکروف یعنی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران هم حداقل تا ابتدای خردادماه (که آن هم فصل امتحانات است و می‌رود دیرتر) به تعویق افتاده است. اما اوضاع در جهان چطوری است؟ گزارش ایبنا را بخوانید:

نمایشگاه‌های کتاب در اکثر کشورهای جهان تعطیل شده که نمونه اخیر آن نمایشگاه کتاب بولونیا و شهر نیویورک بود. هفته آینده قرار بود نیویورک میزبان ناشران و فروشندگان کتاب کودک و اسباب‌بازی باشد که به خاطر احتمال شیوع ویروس کرونا تعطیل شده است.

اکثر ناشران در چین و بیشتر کشورهای درگیر با این ویروس کاهش فروش قابل ملاحظه‌ای در کتاب‌ها سایر محصولات فرهنگی گزارش می‌کنند. تقریباً تمام ناشران کتاب‌های انگلیسی زبان بازار کتاب چین که یکی از عمده‌ترین بازارهای این کتاب‌ها محسوب می‌شود را از دست داده‌اند و در این میان حتی آمازون نیز دچار خسارت‌های زیادی شده است. آمارهای منتشر شده توسط مؤسسات دولتی چین و همچنین مؤسسات تحقیقاتی بین‌المللی مثل بوک اسکن نشان می‌دهد این وضعیت اسفناک بازار کتاب در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت و طبق پیش‌بینی این موسسات تا سال ۲۰۲۴ این رکود ادامه دارد.

یک روزنامه چینی در گزارشی از تعطیلی ۷۰هزار کتاب‌فروشی در سراسر این کشور خبر داده که تقریباً ۹۰ درصد از کل کتاب‌فروشی‌های چین را شامل می‌شود.
@ehsanname

🔸همه‌گیری ویروس کرونا، به همان اندازه که تهدید به حساب می‌آید می‌تواند فرصت هم باشد. خیلی از ماها در زندگی معمولی و روزمره فرصت نداشتیم تا به اندازۀ کافی برای کارهایی که دلمان می‌خواست وقت بگذاریم. همه‌مان فهرستی از کارهای نکرده، کتابهای نخوانده و فیلم‌های ندیده داریم. ایام خانه‌نشینی اجباری کرونا می‌تواند فرصتی برای توسعه شخصی باشد. تعدادی از دوستان پیشنهاد معرفی کتاب برای خریدن آنلاین و خواندن داشتند. از امروز به بعد، هر روز یکی دوکتاب از آثاری که خودم بسیار دوستشان می‌دارم را همینجا معرفی می‌کنم. قاعده‌اش این است که با تولستوی بزرگ شروع کنیم، اما آثار تولستوی مثل غزل حافظ شیراز است که انتخاب بین‌شان سخت است. فعلاً با یک روس دیگر این فهرست #پیشنهاد_خواندن را آغاز می‌کنیم، تا خدا چی بخواهد.
@ehsanname
📚 کتاب با صحنۀ مکالمه دو شاعر روس در پارکی در مسکو شروع می‌شود که دارند به عادت کمونیستهای آن زمان به باورهای خداپرستانه ایراد می‌گیرند. شیطان که دست بر قضا در آن روز در مسکوست به میان حر فهای آنها می‌رود و ضمن تقدیر و تشکر از آنها، می‌گوید متاسفانه بالاتر از همه دلیلهای اثبات وجود خدا که آن دو رد می کنند، یک دلیل ساده تر وجود دارد و آن اینکه «خدا هست». دو شاعر روس به شیطان می‌خندند و ماجراها شروع می شود. شاعران روس طبق پیش‌گویی شیطان کشته می‌شوند، پلیس و کاگ‌ب سرگردان می‌مانند. مارگریتا حاضر به فداکاری می‌شود، مسکو به هم می‌ریزد، عده زیادی دیوانه می‌شوند،... چراکه به شیطان خندیده بودند. این کتاب با سه خط داستانی پیش می‌رود و در انتها هر سه خط به طرز حیرت‌انگیزی به هم می‌رسند. داستان در دل ماجرای خودش، خیلی آرام و زیرپوستی فضای پلیسی حکومت استالین را هم به شما نشان می‌دهد و به علاوه یک روایت فوق العاده از داستان تصلیب مسیح پیامبر(ع) هم دارد - که با روایت کتاب مقدس تفاوت دارد و به روایت اسلامی ماجرا نزدیکتر است. پونتوس پیلاطس این کتاب، همواره منتظر است تا مسیح او را ببخشد. از این رمان ۸ ترجمه مختلف به فارسی هست که ترجمۀ عباس میلانی (نشر نو) هم قدیمی‌ترین و هم معروفترین آنهاست. به نظرم این ترجمه از ترجمۀ مرحوم بهمن فرزانه (انتشارات امیرکبیر) هم بهتر است. ترجمۀ حمیدرضا آتش‌برآب (کتابسرای پارسه) که از اصل روسی است را نخوانده‌ام.
@ehsanname