مدل طبابت #طب_اورژانس
پرداخت به متخصصان طب اورژانس
بخش سوم

👈 #ایران
در کشور ما پرداخت به پزشکان در بخش دولتی بصورت حقوق ثابت و کارانه عملکردی و در بخش خصوصی کارانه عملکردی است. میزان دریافتی متخصصان طب اورژانس در ایران کاملا به تنوع و تعداد بیماران بستگی دارد؛ بطوریکه در بخشهایی که بیماران داخلی بیشتر هستند، دریافتی کمتر و در بخشهایی که بیماران تروما بیشتر هستند دریافتی بیشتر و گاهی چند برابر است. از طرف دیگر تاخیر در پرداخت ها معضل دیگری است که گریبانگیر نظام سلامت ماست. بطوری که در بعضی شهرها گاهی پرداخت با تاخیر بیش از یکسال صورت می گیرد. بدهی بیمه ها به دانشگاه ها در اکثر موارد به عنوان علت این تاخیر ذکر می‌شود. این میزان نابرابری در پرداخت ها چه به تنوع بیماران مربوط باشد و چه به شهر محل کار، اصلا مناسب نیست.

همان‌گونه که در مرور مدل‌های پرداخت در جهان دیدیم، شاید مناسب‌ترین الگو برای پزشکان اورژانس، ترکیب حقوق ثابت با کارانه‌ی مبتنی بر عملکرد باشد؛ مدلی که در کشور ما نیز به‌صورت نسبی اجرا می‌شود.اما پرسش اصلی این‌جاست:
حلقه‌ی مفقوده کجاست؟ چرا با وجود این ساختار، همچنان نابرابری در پرداخت‌ها دیده می‌شود؟ چه باید کرد تا شیفت‌های شب، ایام تعطیل و شرایط کاری سخت‌تر با ضریب بالاتری محاسبه شوند و انگیزه‌ی خدمت در این ساعات تقویت شود؟

با توجه به این‌که یکی از عوامل اصلی نارضایتی متخصصان طب اورژانس، میزان دریافتی و بی‌تناسبی آن با حجم کار و استرس شغلی است، در این بخش می‌کوشیم راهکارهای اجرایی و واقع‌گرایانه‌ای برای افزایش منصفانه‌ی پرداختی‌ها ارائه کنیم؛ راهکارهایی که ضمن حفظ عدالت، انگیزه و پایداری نیروهای این رشته‌ی حیاتی را تضمین کند.

👈 راهکارهای پیشنهادی:
1️⃣ راه کاری که به منظور ترمیم دریافتی در سالهای اخیر درنظر گرفته شد پرداخت مقیمی به ازای هر شیفت بود، یکی از حسن های این پرداختی داشتن ضریب برای شبها و روزهای تعطیل، محاسبه به نسبت ضریب کا (یعنی افزایش نسبتا مناسب سالانه) و مهمتر اینکه نسبت به همه شیفت ها اعمال میشد. گرچه عدد پرداختی خیلی قابل توجه نبود، اما اولین بار در کشور ما کسی در وزارتخانه به درستی متوجه شده بود که مدل کاری طب اورژانس بصورت شیفتی است و تعیین چیزی خارج از ساعات موظفی ( آنچنان که برای رشته های دیگر با ساعات کار روتین روزانه معمول است) برای رشته ای که بالاترین میزان فرسودگی شغلی را دارد اقدامی اشتباه و البته بی نتیجه است. متاسفانه صداهایی شنیده میشود که قرار است دوباره سیستم پرداخت مقیمی به مانند قبل برگردد ( یعنی فقط به ساعات خارج از موظفی پرداخت گردد که عملا یعنی چیزی پرداخت نشود). اگر این کار باعث شده بود به قدر اندکی رضایتمندی در پزشکان اورژانس ایران ایجاد شود، حذف این پرداختی عملا باعث نارضایتی شدید این عزیزان خواهد شد. بنابراین نه تنها توصیه میشود مقیمی بر اساس کل ساعات شیفت ادامه یابد بلکه به منظور ماندگاری و افزایش سطح رضایت شغلی این مبلغ افزایش یابد.

2️⃣ یک پزشک اورژانس نقشی در انتخاب تنوع و تعداد بیماران ندارد، یک شیفت ممکن است کاملا خلوت باشد و برعکس شیفت دیگری بسیار شلوغ، بنابراین میزان تغییر در تعداد و تنوع بیماران (داخلی یا تروما) باید طوری بصورت ضریب در دریافتی پزشکان اورژانس دیده شود که آنها به کار در بیمارستان های حاشیه ای خلوت تر و بیمارستان های با بار بیماران داخلی بیشتر تمایل داشته باشند. بصورت ملموس می بینیم که تمایل به کار در این بیمارستان ها کمتر است و کاملا هم طبیعی است. اضافه کردن ضریب به دریافتی در این بیمارستان ها، برداشتن پلکان کارانه ویا کم کردن مالیات اقدامی است که براحتی قابل انجام است و باعث برقراری عدالت در پرداخت ها می گردد.

3️⃣ همانطور که در کشورهای مختلف دیدید رزیدنت ها هم دریافتی مناسبی دارند ( گاهی تا نصف حقوق یک متخصص). بنابراین افزایش دریافتی آنها به نفع موثری می تواند هم کیفیت درمان و هم رضایتمندی آنها را افزایش دهد. در رشته هایی مثل طب اورژانس که کاهش شدید در ورودی دستیاران دارند، این افزایش ضروری است و البته در سالهای اخیر به میزان بسیار اندک نسبت به سایر رشته ها افزایش یافته است اما این میزان افزایش ( حدود 2 تا 5 میلیون تومان) حقیقتا در جلب نظر دستیاران برای تحصیل در یک رشته کم متقاضی اصلا کافی نیست. لذا پیشنهاد میشود در مبلغ در نظر گرفته شده تجدیدنظر جدی انجام شود.

@emefupdates

مدل طبابت #طب_اورژانس
پرداخت به متخصصان طب اورژانس
بخش چهارم و پایانی

👈 #ایران
👈 راهکارهای پیشنهادی:
4️⃣ با اینکه کار در بخش اورژانس جزو مشاغل سخت محسوب میشود، اما پرداخت سختی کار به متخصصان طب اورژانس در کشور ما چه از نظر عددی و چه از نظر مشمول شدن اساتید دانشگاه مناسب نیست. یعنی در کشور ما یک متخصص درمانی شاغل در بخش اورژانس مشمول سختی کار میشود اما یک متخصص هیات علمی مشمول آن نیست. در دانشگاه های زیادی اقداماتی از طرف گروه های آموزشی صورت گرفته و این تصمیم گیری در این موضوع به تصمیم هیات امنای دانشگاه موکول شده است و متاسفانه هنوز تصویب نشده است. پیگیری و تسریع در این امر و افزایش مبلغ در نظر گرفته شده به این منظور در حکم حقوقی به افزایش رضایتمندی متخصصان اورژانس کمک شایانی خواهد کرد.

5️⃣ در سیستم های پرداخت کشورهای مختلف دیدیم که سطح تجربه و ساعات انجام ویزیت و پروسیجر در دریافتی نهایی تاثیر زیادی دارد. در ایران تقریبا هیچ تاثیری ندارد. یعنی فرق ندارد که یک استاد تمام یا یک پزشک باتجربه 20 ساله ساعت 3 نیمه شب یک بیمار را ویزیت کند و یا اینکه یک متخصص تازه فارغ التحصیل در صبح همان بیمار را ویزیت نماید، هر دو یک دریافتی دارند. این باز بر می گردد به عدم شناخت ماهیت رشته طب اورژانس. در کد های RVU (Relative Value Unit) معمولا میشود یک تغییر دهنده (Modifier) تعریف کرد. برچسبی که به بیمه می‌فهماند «این خدمت متفاوت از حالت عادی بوده است.» مثلا یک پسوند AF اگر به کد اضافه شود یعنی در ساعات غیر اداری بوده است، یا عدد 22 به معنی اینکه این پروسیجر پیچیده بوده است ( فرض کنید یک بیمار مشکل را انتوبه کرده اید، در مقایسه با یک بیمارساده در سیستم پرداخت ما هر دو یک عدد دریافت می کنند). همین کدهای موجود نیز بعضا اصلا با منطق پروسیجر سازگاری ندارند. بنابراین لزوم بازنگری در کدهای پروسیجری طب اورژانس به شدت احساس می گردد. در دنیا پرداخت بر اساس تجربه کاری و رده علمی محول به سیستم داخلی بیمارستان شده است. در ایران میشود با تغییر در پلکان به پزشکان با تجربه انگیزه بیشتری داد. بنابراین برای تغییر سیستم پرداخت در دنیا راه حل هست، و در ایران هم این راه حل ها قابل پیاده سازی است. فقط پیگیری مستمر لازم دارد.


👈 جمع بندی و سخن پایانی:
بی‌تردید، این راهکارها تمام آنچه برای اصلاح وضعیت رشته طب اورژانس لازم است، نیستند؛ بلکه عملی‌ترین و در دسترس‌ترین گام‌ها در شرایط فعلی‌اند. در مطالب دیگر مدل طبابت طب اورژانس، ناگزیر باید به مسائل ساختاری، آموزشی و مدیریتی نیز پرداخت، اما از آن‌جا که اصلی‌ترین دغدغه‌ی امروز فارغ‌التحصیلان این رشته مسائل مالی و معیشتی است، نخست بر همین محور تمرکز کرده‌ایم تا زمینه‌ی آرامش و پایداری شغلی فراهم شود و سپس بتوان با ذهنی آسوده‌تر به دیگر ابعاد توسعه‌ی این رشته پرداخت.

اگر قرار است در آینده، اورژانس‌های کشور از حضور پزشکان توانمند و دلسوز تهی نمانند، راهش جذب بی‌ضابطه‌ی کارورزان یا پذیرش بی‌آزمون نیست؛ راه درست، پاس‌داشت شأن، منزلت و رضایت فارغ‌التحصیلان این رشته و هموار کردن مسیر رشد و عدالت برای آنان است. اورژانس، خط مقدم حیات و مرگ است؛ جایی که باید پدران و مادران ما، و خود ما، به‌دست باهوش‌ترین، داناترین و باانگیزه‌ترین پزشکان ویزیت شوند. اگر شرایط کاری و جایگاه این رشته به‌گونه‌ای فراهم شود که پزشکان آن احساس ارزشمندی، امنیت و افتخار کنند، دیگر نیازی به تشویق نخواهد بود ـ نخبگان خود به‌سوی آن خواهند آمد.

با پیگیری و اجرای راهکارهای اصلاحی، می‌توان سطح دریافتی متخصصان طب اورژانس و به‌تبع آن، رضایت شغلی آنان را به‌طور چشمگیری ارتقا داد و شکاف پرداخت‌ها را به حداقل رساند. تجربه‌ی بسیاری از کشورها نشان داده است که همین اصلاحات هدفمند، چراغ این رشته‌ی حساس را روشن و پایدار نگاه داشته است؛ وگرنه در غیاب چنین تدبیری، فرسودگی، دل‌زدگی و مهاجرت نیروهای متخصص، نتیجه‌ای محتوم خواهد بود.

ادامه دارد ....

@emedupdates

مدل طبابت #طب_اورژانس:
#رضایت_شغلی و #فرسودگی در متخصصان طب اورژانس: وضعیت موجود و راهکارها
بخش اول

طب اورژانس به‌عنوان خط مقدم نظام سلامت، یکی از پرتنش‌ترین و در عین حال حیاتی‌ترین حوزه‌های پزشکی است که پزشکان آن با تصمیم‌گیری‌های سریع، ازدحام بیمار، خشونت کلامی و فیزیکی، شیفت‌های طولانی و فشار کاری مداوم روبه‌رو هستند. چنین شرایطی موجب افزایش خطر فرسودگی شغلی و کاهش رضایت از کار در میان متخصصان این رشته شده است. پژوهش‌های جهانی و داخلی نشان داده‌اند که نرخ فرسودگی در پزشکان اورژانس از دیگر تخصص‌ها بالاتر است و پیامدهایی چون افت کیفیت مراقبت، افزایش خطاهای پزشکی و کاهش انگیزش شغلی را در پی دارد. درک وضعیت موجود رضایت شغلی و فرسودگی در میان متخصصان طب اورژانس و شناسایی عوامل مؤثر بر آن، برای تدوین راهکارهای مؤثر در حفظ سلامت روانی پزشکان، بهبود بهره‌وری و ارتقای کیفیت خدمات اورژانسی امری ضروری است.

👈 بررسی مطالعات موجود:

در بزرگترین مطالعه انجام شده رضایت شغلی در سال 2025، که 1112 پزشک اورژانس از 79 کشور دنیا پرسشنامه را پرکردند، میانگین نمره رضایت شغلی 25.37 از 36 (70% )بوده است. و میانگین رضایت شغلی کل 6.77 از 9 (75%) بوده است. در این مطالعه از پرسشنامه Job Satisfaction Survey (JSS) استفاده شده که یک پرسشنامه معتبر بین المللی است. متغیرهایی که با رضایت پایین‌تر مرتبط بودند: مراکز اورژانس با حجم بالای 100 هزار مراجعه در سال و افراد با ۵-۲۰ سال تجربه شغلی بوده است. حوزه‌هایی که امتیازاتشان پایین بود: «فرصت‌های رشد شغلی» و «سازمان‌دهی/بارکاری» در محیط شغلی بوده است .

نمونه فارسی همین پرسشنامه در سال 2011 (1390) در مطالعه ای مورد استفاده قرار گرفته است و جالب این جاست که میزان رضایت شغلی رزیدنتها و متخصصین در این مطالعه به ترتیب 42 و 50 درصد بوده است .

در بررسی فرسودگی شغلی معمولا پرسشنامه (Maslach Burnout Inventory- Human Services Survey- MBI-HSS) مورد استفاده قرار می گیرد. این پرسشنامه برای پرسنل سیستم سلامت تحت تغییراتی قرار گرفته است که نسخه MBI-HSS (MP) نامیده میشود.
این پرسشنامه سه بعد خستگی هیجانی (Emotional Exhaustion- EE) با 9 سوال، بی تفاوتی (Depersonalization-DP) با 5 سال و حس موفقیت شخصی (Personal Accomplishment-PA) با 8 سوال را در بر می گیرد.

مرور نظام‌مند و بررسی ۲۹ مطالعه (۱۶۶۱۹ نفر) تا ۲۰۲۳ نشان داد شیوع فرسودگی کلی در پرسنل اورژانس 43% ( خستگی هیجانی: 39% ، بی‌تفاوتی 43% و کم بودن حس موفقیت شخصی 36%) است. مقایسه قبل و بعد از شروع پاندمی کووید 19 نشان داد که میزان فرسودگی در دوران کووید افزایش یافته است. همچنین این مرور نظام مند نشان داد مطالعاتی که صرفا فرسودگی پزشکان اورژانس را بررسی کرده اند میزان فرسودگی کلی را بطور متوسط 51% گزارش کرده اند . مطالعات زیادی بر روی فرسودگی تیم درمان انجام شده و جالب است که نتایج گاها متناقضی نیز بدست آمده است. در یک مرور سیستمیک میزان فرسودگی در پزشکان اورژانس 18% تا 71.4% گزارش شده است.

گزارش‌های سبک‌زندگی/فرسودگی مداسکیپ ۲۰۲۴ نیز نشان می‌دهند طب اورژانس در میان بالاترین نرخ‌های فرسودگی بین تخصص‌ها قرار دارد.

@emedupdates

مدل طبابت #طب_اورژانس:
#رضایت_شغلی و #فرسودگی در متخصصان طب اورژانس: وضعیت موجود و راهکارها
بخش دوم

👈 شایعترین علل فرسودگی شغلی در میان پزشکان اورژانس:

1️⃣ بارکاری سنگین و کمبود نیرو: بخش‌های پرتراکم و شلوغ با رضایت کمتر و فرسودگی بیشتر همراه‌اند.
2️⃣ شیفت‌های شب و اختلال ریتم شبانه‌روزی: با خستگی، اختلال خواب و پیامدهای جسمی/روانی مرتبط بوده و از علل اصلی ریزش زودهنگام از رشته طب اورژانس است .
3️⃣ خشونت و پرخاشگری علیه کارکنان اورژانس: شیوع بالای مواجهه با خشونت ارتباط معنادار با فرسودگی دارد. این پدیده در کشورهای خاورمیانه و ترکیه در اوج خود است.
4️⃣ ازدحام اورژانس (ED crowding) و فشار اخلاقی/کیفی: سختی پایبندی به استانداردهای کیفیت مراقبت در وضعیت شلوغی معمولا بابت فرسودگی میشود.
5️⃣ بار اداری/فناوری و کارهای غیربالینی: هر چه کارهای غیر بالینی در شیفت بیشتر باشد میزان فرسودگی بالا و رضایت شغلی پایین است. میزان مستندسازی زیاد خود یک عامل استرس زا در محیط کاری است.
6️⃣ عوامل جمعیتی، مرحله شغلی: معمولا پایین ترین میزان رضایت شغلی در میانه مسیر شغلی است (۵–۲۰ سال بعد از شروع)، در برخی مطالعات، زنان یا تازه‌کارها در معرض خطر بیشترند، هرچند یافته‌ها یکدست نیست.

👈 جمع بندی :
گرچه میزان فرسودگی در بین پزشکان اورژانس بالاست اما وجود تیم قوی و حمایت همکاران، اثرگذاری بالینی و رهبری حمایتی به بهبود رضایتمندی شغلی منتهی میشود.

جمع بندی مطالعات فرسودگی و رضایت شغلی نشان می دهد بیشترین میزان رضایت شغلی و کمترین میزان فرسودگی در کشورهای استرالیا، نیوزیلند، قطر و امارات وجود دارد. همچنین کمترین میزان رضایت شغلی در ترکیه و ایران به همراه فرسودگی شغلی بالاست. بالاترین میزان فرسودگی شغلی در بریتانیاست که به میزان 70% گزارش شده است. با کنترل عوامل مربوط به بخش اورژانس، بهبود نحوه شیفتها، کاهش ساعات کاری، افزایش درآمد، ارایه مشوق های مالیاتی و امنیت شغلی میتوان رضایت شغلی را افزایش داد و فرسودگی را کاهش داد.

@emedupdates

مدل طبابت #طب_اورژانس:
#رضایت_شغلی و #فرسودگی در متخصصان طب اورژانس: وضعیت موجود و راهکارها
بخش سوم

👈 راهکارهای عملی غیر مالی :

با مرور سیستماتیک مطالعات اروپایی در زمینه رضایت شغلی پزشکان طب اورژانس مشخص شده است که میزان رضایت شغلی در این گروه، بیش از هر چیز به چهار عامل بنیادین وابسته است: حجم و تراکم بیماران، فرصت‌های رشد حرفه‌ای، احساس امنیت شغلی و وجود حمایت سازمانی مؤثر. در مقابل، بررسی‌های انجام‌شده در کشورهای با درآمد متوسط و پایین نشان می‌دهد که عوامل تنش‌زایی نظیر خشونت بیماران و همراهان، بی‌عدالتی در نظام پرداخت، و فقدان مسیر آموزشی و پژوهشی شفاف نقش بسیار پررنگ‌تری در ایجاد نارضایتی و فرسودگی ایفا می‌کنند.

از آنجا که راهکارهای مرتبط با حوزه مالی و نظام پرداخت پزشکان اورژانس پیش‌تر در بخش جداگانه‌ای ارائه شده‌اند، در این مطلب تمرکز بر سایر مؤلفه‌های ساختاری، حرفه‌ای و روانی مؤثر بر رضایت شغلی و فرسودگی خواهد بود تا بتوان ابعاد غیرمالی این چالش پیچیده را به‌صورت دقیق‌تر تحلیل کرد.

1️⃣ مدیریت ازدحام در اورژانس و بهبود جریان بیمار
شلوغی مزمن اورژانس، تأخیر در پذیرش بیماران، کمبود نیروی انسانی، و نبود مدیریت علمی جریان بیمار از عوامل اصلی فرسودگی پزشکان اورژانس هستند. در بیشتر بیمارستان‌های ایران، نسبت پزشک به بیمار از استاندارد جهانی (۱:۸ تا ۱:۱۰) فراتر می‌رود و بیماران بستری در اورژانس گاه بیش از ۲۴ ساعت باقی می‌مانند. نتیجه، خستگی هیجانی، احساس ناتوانی در کنترل شرایط، و نارضایتی گسترده است.
مطالعه ای نشان داد تأیید کرد که ازدحام و بوردینگ طولانی‌مدت دو علت اصلی فرسودگی در اورژانس‌ها هستند. شواهد کمی‌سازی‌شده نشان می‌دهد به‌ازای هر ۱۰٪ کاهش در بار کاری ادراک‌شده پزشک، احتمال فرسودگی حدود ۳۳٪ کمتر می‌شود.

راهکارهای اجرایی:
✅ استفاده از پزشک یاران برای کاهش بار کاری متخصصان و بهبود جریان بیمار
✅ بهبود نسبت پزشکان نسبت به بیماران (هر 10 بیمار یک پزشک)
✅ ایجاد فست ترک با فضای کاری مناسب برای بیماران کم‌خطر تا بار کلی بخش اصلی کاهش یابد.
✅ استقرار سیستم تریاژ پویا با بازبینی مکرر بیماران و انجام بعضی از امور قبل از ویزیت پزشک و اولویت‌دهی هوشمند.
✅ اجرای مدل Lean Healthcare برای حذف مراحل زائد و کوتاه‌کردن گردش بیماران در خصوص مدل لین در بحث جریان بیمار بعدا صحبت خواهیم کرد اما همین را بگوییم که این مدل 5 مرحله ای طراحی شده تا اتلاف وقت در جریان بیمار را به حداقل برساند.
✅ بهبود فرآیند ترخیص و بستری (ED Boarding Reduction) با ارتباط بهتر بین اورژانس و بخش‌های بستری واستفاده از سیستم مدیریت تخت کاملا پویا و 24 ساعته.
✅ استفاده از فناوری هوش مصنوعی برای پیش‌بینی ازدحام (Predictive Flow)؛ مدل‌هایی که در Cleveland Clinic و NHS نتایج موفق داشته‌اند.

اجرای این مداخلات نه‌تنها مدت اقامت بیماران و زمان تصمیم‌گیری را کاهش می‌دهد، بلکه حس کنترل پزشک بر محیط را بازمی‌گرداند ـ عاملی که در مدل ماسلاک مستقیماً با کاهش خستگی هیجانی و افزایش موفقیت شخصی مرتبط است.

@emedupdates

مدل طبابت #طب_اورژانس:
#رضایت_شغلی و #فرسودگی در متخصصان طب اورژانس: وضعیت موجود و راهکارها
بخش چهارم

👈 راهکارهای عملی غیر مالی :

2️⃣ جایگاه اجتماعی و هویت حرفه‌ای:
درک عمومی از طب اورژانس در ایران هنوز با ارزش واقعی این تخصص همخوانی ندارد. پزشکان احساس می‌کنند در میان مردم و حتی در بین همکاران بالینی به‌اندازه‌ی شایستگی‌شان دیده نمی‌شوند. همچنین باید سعی گردد امکان رشد آکادمیک و علمی متخصصان اورژانس از طریق تاسیس رشته های فلوشیپ جدید فراهم گردد. این موضوع چیزی است که باید هیات بورد تخصصی و انجمن علمی طب اورژانس باید برایش انرژی بیشتری صرف کند.
راهکارها:
✅ کمپین‌های رسانه‌ای برای معرفی نقش حیاتی پزشک اورژانس در نظام سلامت.
✅ مشارکت بیشتر متخصصان طب اورژانس در کنفرانس های مشترک و آموزش بین‌رشته‌ای (احیاء، تروما، سونوگرافی).
✅ ایجاد برنامه‌های تقدیر سالانه از پزشکان اورژانس موفق
✅ فعال شدن بیشتر متخصصان طب اورژانس در آموزش عمومی و شبکه های اجتماعی
✅ تأسیس فلوشیپ‌های علمی بیشتر برای تثبیت جایگاه آکادمیک و اجتماعی این رشته: تاکنون دو فلوشیپ مسمومیت بالینی و طب اورژانس اطفال راه اندازی شده است.. نبود مسیر حرفه‌ای روشن پس از تخصص باعث رکود و احساس بی‌معنایی شغلی می‌شود. در کشورهای توسعه‌یافته، فلوشیپ‌ها راهی برای رشد علمی، آموزشی و مدیریتی هستند. فلوشیپ های بین رشته ای مثل مراقبتهای ویژه بزرگسالان، درد، و پزشکی ورزشی سالهاست در امریکا، کانادا و استرالیا راه اندازی شده و مسیر پیشرفت حرفه ای پزشکان اورژانس را هموارتر کرده است. لازم است در خصوص راه اندازی مسیر های فلوشیپ بیشتر معاونت آموزشی وزارت بهداشت همکاری بیشتری انجام دهد. تحصیل در فلوشیپ‌ها به‌عنوان یکی از مسیرهای رشد حرفه‌ای در طب اورژانس، با گزارشاتی از افزایش رضایت شغلی و ارتقای حرفه‌ای همراه بوده است.

3️⃣ خشونت علیه کارکنان اورژانس:
بروز خشونت کلامی و فیزیکی در بخش های اورژانس بالاست. حتی رویدادهای خشونت‌آمیزی که منجر به آسیب فیزیکی نمی‌شوند نیز تأثیر منفی قابل‌توجهی بر سلامت روانی و رفاه کارکنان دارند؛ به‌گونه‌ای که باعث کاهش رضایت شغلی، افزایش نرخ ترک شغل و بروز پیامدهای روان‌شناختی مانند اختلال خواب، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) می‌شوند.
راهکارها:
✅ تصویب قانون ملی «حمایت از کارکنان خط مقدم سلامت.» سابقه تصویب چنین قانونهایی در کشورهای مختلف وجود دارد.
✅ حضور مأمور انتظامی آموزش دیده در اورژانس‌های پرتراکم.
✅ حمایتهای روانی و حقوقی مدیریت بیمارستانها از پرسنل آسیب دیده.
✅ آموزش مهارت‌های کاهش تنش برای کارکنان.

4️⃣ تشخیص بهنگام و حمایت روانی و رفاهی از کارکنان فرسوده:
نبود حمایت روانی سازمان‌یافته یکی از علل اصلی ترک شغل پزشکان است. مطالعات نشان داده برنامه‌های کوچینگ حرفه ای خستگی هیجانی را تا ۲۳٪ در کارکنان سلامت کاهش می‌دهد. کوچینگ، منتورشیپ و حمایت همتایان سه راهکار متفاوت برای فرسودگی شغلی است. کوچ یا مربی به فرد نمی‌گوید چه‌کار کند (برخلاف منتور یا مشاور)، بلکه با پرسش‌های هدفمند، گوش دادن عمیق و بازتاب دادن افکار، کمک می‌کند خود فرد پاسخ‌های خودش را پیدا کند.
راهکارها:
✅ ایجاد «مرکز سلامت روانی پزشک» در بیمارستان‌ها.
✅ راه‌اندازی خط تلفن مشاوره محرمانه برای پزشکان.
✅ تشکیل گروه‌های همتای حمایتی پس از رخدادهای بحرانی.
✅ راه اندازی برنامه های کوچینگ و منتورشیپ

@emedupdates

مدل طبابت #طب_اورژانس:
#رضایت_شغلی و #فرسودگی در متخصصان طب اورژانس: وضعیت موجود و راهکارها
بخش پنجم:

👈 راهکارهای عملی غیر مالی :

5️⃣ کاهش بوروکراسی و فشار اداری:
در دنیا مستندسازی الکترونیک بیش از حد یکی از عوامل فرسودگی پزشکان است مطالعات نشان میدهد پزشکان اورژانس برای هر ساعت کار بالینی، دو ساعت مستندسازی انجام می‌دهند. در ایران هنوز سیستم پرونده الکترونیک در بسیاری از مراکز راه نیفتاده است. گرچه راه اندازی این سیستم حسن های زیادی هم دارد اما باید مراقب پیچیدگیها و عوارض آن هم بود. در حال حاضر سیستم های اطلاعات سلامت (HIS) کمک زیادی به روان سازی امور بالینی بیمار می کنند . در صورت توسعه به سمت سیستم های مستندسازی الکترونیک توصیه می شود:
✅ فرم های سیستم بسیار ساده طراحی شود.
✅ از تکنولوژی های تبدیل خودکار گفتار به نوشتار استفاده گردد.
✅ از منشی های مستندکننده برای ثبت اطلاعات استفاده شود.
✅ سیستم ها تا حد امکان کاربر پسند طراحی شوند.

6️⃣ تعارض بین‌بخشی و همکاری ضعیف میان تخصص‌ها:
مطالعات نشان می دهد هر چه کیفیت همکاری تیمی (Team Work) درون بخشی و بین بخشی بیشتر باشد فرسودگی پرسنل کمتر است.
راهکارها:
✅ تدوین پروتکل‌های مشترک پذیرش بیماران بین بخش های مختلف.
✅ برگزاری جلسات مشترک آموزشی بین رشته ای در بیمارستان .
✅ آموزش مهارت‌های ارتباطی و میان‌رشته‌ای در دوره رزیدنتی.
✅ برقراری ارتباط با همکاران سایر بخش ها در محیط های غیر درمانی مثل سلف غذاخوری و سالن ورزش و ...

7️⃣ بهبود عدالت شغلی و تعادل کار ـ زندگی:
عدالت شغلی (Organizational Justice) به احساس کارکنان درباره میزان انصاف در توزیع منابع، فرصت‌های رشد، تصمیم‌گیری‌ها، و ارتباطات در محل کار اشاره دارد. وقتی کارکنان احساس کنند تصمیمات سازمانی شفاف، منصفانه و قابل‌دسترسی است، عدالت شغلی بالاتر است.
تعادل کار ـ زندگی (Work–Life Balance): وضعیت زمانی و روانی که در آن فرد می‌تواند بین مسئولیت‌های شغلی و زندگی شخصی (خانواده، تفریح، سلامت روانی) توازن مناسبی برقرار کند.
راهکارها:
✅ تعریف رویه‌های شفاف برای شیفت‌ها، پاداش، ارتقا و تبیین وظایف
✅ شیفت‌های متنوع، امکان جبران کاری، استراحت‌های کافی، پشتیبانی برای کارکنان با مسئولیت‌های خارج از کار (مثلاً خانواده).
✅ ایجاد فرهنگ سازمانی‌ برای حفط مرز کار و زندگی شخصی: سازمان باید سیاست‌ها و الگوهایی تدوین کند که کار به خانه کشیده نشود، تماس‌های کاری خارج از ساعت ضرورت نداشته باشد، و کارکنان بتوانند بدون احساس گناه از مرخصی استفاده کنند. آموزش مدیران برای احترام به زمان شخصی پرسنل، تشویق به تفکیک فضای کاری و زندگی فردی، و الگوسازی از سوی رهبران سازمانی (مثلاً پرهیز از ارسال پیام‌های کاری در زمان استراحت کارکنان) از ارکان ایجاد چنین فرهنگی است. این رویکرد نه‌تنها به حفظ سلامت روان و رضایت شغلی کمک می‌کند، بلکه بهره‌وری و کیفیت عملکرد حرفه‌ای را نیز در بلندمدت افزایش می‌دهد.

👈 سخن پایانی:
کاهش فرسودگی و افزایش رضایت شغلی پزشکان اورژانس تنها با اقدامات جزئی حاصل نمی‌شود، بلکه نیازمند تحول عمیق در ساختار و فرهنگ سازمانی نظام سلامت است. پزشک اورژانس برای ادامه‌ی کار در محیطی چنین پرتنش، بیش از هر چیز به احساس معنا، احترام، حمایت و تعادل نیاز دارد. در کنار تقویت عدالت شغلی، حفظ مرز کار و زندگی شخصی، و ارتقای همکاری بین‌بخشی، توجه به مدیریت مؤثر ازدحام و گردش بیمار نیز اهمیت دارد؛ زیرا تراکم بیش‌از حد بیماران، طولانی شدن فرایند بستری و فشار تصمیم‌گیری لحظه‌ای، از مهم‌ترین عوامل فرسودگی هیجانی هستند. اگر مدیران سلامت بتوانند با طراحی نظام‌های کارآمد برای توزیع بار بیمار، بهبود فرآیندهای ارجاع و تسهیل ترخیص، همراه با حمایت روانی و فرهنگی از کادر درمان، محیطی متعادل و انسانی ایجاد کنند، آنگاه اورژانس می‌تواند از صحنه‌ی فرسودگی و خستگی، به جایگاهی برای افتخار، رشد و رضایت حرفه‌ای بدل شود.

به پایان مجموعه مدل طبابت طب اورژانس رسیدیم؛ مسیری که شاید برای برخی خسته‌کننده به نظر برسد، اما در دل همین خستگی، حقیقتی نهفته است: واقعیت تلخ و درعین‌حال ارزشمند طبابت در اورژانس. پرداختن به این موضوع، صرفاً نوشتن درباره‌ی یک معضل شغلی نبود، بلکه تلاشی بود برای روشن نگه‌داشتن چراغی در خط مقدم نظام سلامت؛ جایی که هر تصمیم می‌تواند مرز میان زندگی و مرگ باشد.این مجموعه تلاشی بود برای آن‌که صدای پزشکان اورژانس، دغدغه‌هایشان، و نیازشان به حمایت شنیده شود. اگر حتی اندکی توانسته باشد نگاه دقیق‌تر و انسانی‌تری به شرایط آن‌ها بیندازد، رسالتش را انجام داده است.
امید که مورد توجه قرار گرفته باشد و تلنگری باشد برای آغاز گفت‌وگویی گسترده‌تر درباره‌ی بهبود رضایت شغلی و شأن حرفه‌ای پزشکانی که بی‌وقفه، پشت درهای اورژانس، پاسدار زندگی‌اند.
@emedupdates

راهکارهای کاهش #دعاوی_حقوقی علیه پزشکان اورژانس
بخش اول

پزشکان اورژانس در معرض شکایت‌های حقوقی قرار دارند؛ نه به‌دلیل بی‌مسئولیتی، بلکه چون تصمیم‌های آن‌ها اغلب در شرایطی گرفته می‌شود که زمان اندک، اطلاعات ناقص و وضعیت بیمار بحرانی است. لذا توجه به راهکارهایی که میتواند پزشک را در صورت طرح شکایت حفاظت کند و یا میزان شکایت ها را کاهش دهد بسیار مهم است. از طرف دیگر کاهش دعاوی حقوقی استرس و فرسودگی شغلی را کاهش میدهد. در این پست با نگاهی به شواهد موجود سعی می کنیم راهکارهای مناسبی ارایه دهیم. با ما همراه باشید:

1️⃣ مدیریت علمی و دقیق مستندسازی:
شاید مهم‌ترین سپر دفاعی پزشک اورژانس در برابر هر دعوایی، پرونده پزشکی دقیق و خوانا باشد. عمده شکایت‌ها زمانی جدی می‌شوند که مستندات ناقص یا مبهم‌اند. چند اصل حیاتی به شرح زیرند:
✅ ثبت زمان و اقدامات کلیدی: ساعت مراجعه، تریاژ، مشاهدات اولیه، اقدامات درمانی و زمان انتقال به پزشک بعدی باید واضح باشند.
✅ بیان منطق تصمیم‌ها: مثلاً بنویسید «به‌دلیل سطح هوشیاری (GCS=12)، عدم ریسک آسپیراسیون و علائم حیاتی پایدار، تصمیم به عدم لوله‌گذاری گرفته شد.» این جمله واضح و شفاف بوده و منطق علمی دارد. درصورت بروز هر شکایتی با توجه به اینکه تنها شواهد موجود همین اطلاعات و مستند پرونده است خود دفاع مناسبی از پزشک است.
✅ برای مستند سازی از خودکار آبی یا مشکی استفاده گردد. هر گونه خط خوردگی در پرونده می تواند به معنی ابهام و دست کاری در پرونده تفسیر شود.

2️⃣ ارتباط انسانی مؤثر با بیمار و خانواده:
جالب است که پژوهش‌ها نشان می‌دهند بیشتر شکایت‌ها از پزشکان به خاطر حس بی‌احترامی یا بی‌توجهی است، نه خطای علمی.
پزشک اورژانس اگر بتواند حتی در چند دقیقه:
✅ لحن محترمانه و آرامش‌بخش داشته باشد،
✅ توضیح مختصر ولی شفاف بدهد «در حال حاضر وضعیت شما پایدار است ولی برای اطمینان آزمایش می‌گیریم...»،
✅ و نگاه انسانی را حفظ کند،
احتمال شکایت تا حدود زیادی کاهش می‌یابد. تکنیک ساده اما طلایی «یک دقیقه برای همدلی» حتی در اوج شلوغی، گاهی معجزه می‌کند.

3️⃣ آموزش مستمر قوانین و اخلاق حرفه‌ای:
بسیاری از پزشکان جوان اورژانس از جزئیات مقررات و آیین‌نامه‌های قصور پزشکی بی‌اطلاع‌اند. باید آموزش‌هایی عملی داشته باشند:
✅ آشنایی با تعاریف قصور، تقصیر، سهل‌انگاری، بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی
✅ آموزش نحوه مستندسازی دفاعی (Defensive Documentation)
✅ شناخت حقوق بیمار و تکالیف پزشک
حتی پیشنهاد می‌شود بیمارستان‌ها مشاور کشیک داشته باشند تا پزشک بتواند در موارد مبهم فوراً مشورت بگیرد.

4️⃣ مدیریت سازمانی و حمایت نهادی:
پزشک تنها نباید در میدان بماند. بیمارستان باید سپر حمایتی باشد، نه ناظر بی‌تفاوت. اقدامات ضروری مدیریت بیمارستان:
✅ سیستم گزارش خطای غیرتنبیهی (Non-punitive Reporting): پزشک بدون ترس از مجازات بتواند خطا یا شبه‌خطا را گزارش دهد تا اصلاح سیستم انجام شود.
✅ پوشش بیمه مسئولیت حرفه‌ای واقعی: بیمه‌ای که واقعاً در پرونده‌های شکایت از پزشکان ورود کند، نه فقط روی کاغذ.
✅ تشکیل کمیته‌های بررسی موردی (مثل کمیته مورتالیته یا تحلیل ریشه ای خطا) برای تحلیل علمی اشتباه‌ها، نه سرزنش افراد.

5️⃣ تصمیم‌گیری تیمی در موارد مرزی:
در شرایط بحرانی یا تشخیص‌های مبهم، پزشک اورژانس بهتر است از مشاوره های مناسب بهره ببرد . مشورت با سرویس های تخصصی کشیک یا حتی تماس تلفنی مستند می‌تواند از نظر حقوقی ارزشمند باشد. ثبت همین مشاوره در پرونده مثلا: « با جناب آقای دکتر .... تماس گرفته شد و توصیه ایشان ... بود» عملاً یک بیمه حقوقی است.

6️⃣ ارتباط شفاف بین شیفت‌ها:
یکی از منابع دعوی، عدم انتقال دقیق اطلاعات بین شیفت‌هاست. اگر پزشک الف بیمار را بستری می‌کند ولی پزشک ب از وضعیت دقیق او اطلاع ندارد، و اتفاقی بیفتد، شکایت معمولاً متوجه هر دو می‌شود. بهترین راه:
✅ تحویل حضوری بیماران بحرانی، با ذکر نکات کلیدی.
✅ یا ثبت خلاصه انتقال در پرونده با جمله‌هایی مثل: «بیمار جهت ادامه مراقبت به دکتر ... تحویل شد، وضعیت پایدار، در حال دریافت سرم و مانیتورینگ.

7️⃣ کاهش ازدحام و بهبود فرایند تریاژ:
وقتی بخش اورژانس بیش‌از‌حد شلوغ است، اشتباه‌ها بیشتر می‌شود. مدیران باید:
✅ تریاژ علمی و چندسطحی پیاده کنند،
✅ نظام ارجاع معکوس (Back-referral) فعال شود تا بیماران غیراورژانسی به درمانگاه هدایت شوند.
✅ فرایند گردش بیماران در بخش اورژانس بهبود یابد.
✅ فرایند مدیریت تخت در بیمارستان بصورت فعالانه اجرا گردد.
وقتی فشار کاهش یابد، تمرکز پزشک افزایش می‌یابد، و دعاوی کمتر می‌شود.

@emedupdates

راهکارهای کاهش #دعاوی_حقوقی علیه پزشکان اورژانس
بخش دوم

8️⃣ استفاده از فناوری:
ثبت الکترونیک پرونده‌ها، هشدارهای سیستم، و یادآورهای دارویی از میزان خطاهای ناشی از فراموشی یا تداخل دارویی کم می‌کند. حتی سیستم‌های تصویربرداری دیجیتال با ثبت زمان و نام پزشک درخواست‌دهنده از نظر حقوقی بسیار ارزشمندند.

9️⃣ خود مراقبتی پزشک:
فراموش نکنیم: پزشک خسته، مضطرب یا فرسوده، بیشترین احتمال خطا را دارد. باید سیستم‌های حمایتی روانی، زمان استراحت کافی و فرهنگ "نه گفتن به بار کاری غیرمنطقی" وجود داشته باشد. اگر اورژانس به‌صورت انسانی اداره شود، کیفیت بالا می‌رود و شکایت پایین می‌آید.

🔟 فرهنگ یادگیری از شکایت، نه ترس از آن:
بسیاری از سیستم‌های موفق دنیا مثل سازمان ملی سلامت بریتانیا از هر شکایت به‌عنوان منبع یادگیری استفاده می‌کنند.
ایده‌ی "Root Cause Analysis" یا تحلیل علت ریشه‌ای می‌گوید: "هر شکایت، فرصتی برای پیشگیری از ده شکایت بعدی است."
اگر بیمارستان‌ها به جای سرزنش پزشک، به تحلیل سیستمی خطاها بپردازند، سطح دعاوی به‌طرز چشمگیری کاهش می‌یابد.

👈 جمع‌بندی:
کاهش دعاوی علیه پزشکان اورژانس یعنی ترکیب علم، مستندسازی، احترام و حمایت سازمانی. پزشک خوب، بدون پشتیبانی حقوقی و مدیریتی، دیر یا زود قربانی سیستم می‌شود. و برعکس، بیمارستانی که فرهنگ ارتباط، آموزش و مستندسازی را جا بیندازد، حتی در پرونده‌های مرگ‌بار هم می‌تواند از پزشک خود دفاع کند.

منابع برای مطالعه بیشتر:
منبع 1 منبع 2 منبع 3 منبع 4 منبع 5

@emedupdates

اشتباهات رایج در #مستندسازی در بخش اورژانس
بخش اول

👈 نوشتن یادداشت‌های کوتاه، کلی و مبهم:
بزرگ‌ترین خطای کلاسیک: پزشک می‌خواهد وقت ذخیره کند، اما خودش را بی‌دفاع می‌کند.
❌ مثال‌های خطرناک که از نظر حقوقی ارزشی ندارند: «بیمار ویزیت شد.»، «حال عمومی خوب.»، «درمان انجام شد.»، «بیمار پایدار است.»
⚖️ دادگاه می‌گوید: «دقیقاً چه دیدی؟ چه اقدامی کردی؟ بر چه اساسی تصمیم گرفتی؟» و چون پاسخی در پرونده نیست، فرض بر قصور است.
✅ به جای "بیمار پایدار است" مثلا بنویسید: «درد بیمار از ۷ به ۳ از ۱۰ کاهش یافت، علائم حیاتی به شرح زیر است (نوشتن کامل علایم حیاتی)، هوشیاری کامل است(GCS=15).»

👈 ثبت نکردن زمان دقیق اقدامات:
زمان، در اورژانس خیلی با ارزش است. اگر احیا، تزریق، یا ارجاع بدون زمان ثبت شود، در کمیسیون پزشکی هیچ‌کس باور نمی‌کند که اقدام به‌موقع بوده است.
❌ مثال: در پرونده نوشته شده: «احیا انجام شد» ولی چه زمانی شروع شد؟ چند دقیقه طول کشید؟ مشخص نیست!
⚖️ نتیجه: متهم به تأخیر در شروع احیا.
✅ اصلاح: «احیا از ساعت ۰۲:۳۴ آغاز شد، تا ۰۲:۴۸ ادامه یافت، پس از ۳ دوره آدرنالین و ماساژ قلبی، نبض برگشت.»

👈 عدم ذکر منطق تصمیم‌های بالینی:
یکی از خطرناک‌ترین خطاها این است که پزشک فقط نتیجه را می‌نویسد، نه مسیر فکری خود را.
❌ مثال: «سی تی اسکن انجام نشد.»
⚖️ دادگاه: «چرا؟» اگر دلیلش نوشته نشده باشد، فرض بر سهل‌انگاری است.
✅ اصلاح: «با توجه به GCS 15، عدم استفراغ، عدم علائم نورولوژیک، اندیکاسیون سی تی اسکن نداشت.»

👈 ثبت نکردن تماس‌ها و مشاوره‌ها:
❌ خیلی از پزشکان تماس با متخصص را یادداشت نمی‌کنند چون «فقط تلفنی» بوده. ولی در دفاع حقوقی، تنها تماس ثبت‌شده معتبر است.
✅ باید نوشت: «در ساعت ۲۳:۱۰ با دکتر احمدی (جراح کشیک) تماس گرفته شد. توصیه به انجام سی تی اسکن با کنتراست وریدی کردند.»

👈 بی‌توجهی به آموزش و رضایت بیمار:
قسمت عمده ای از شکایت‌های بیماران به‌دلیل این است که می‌گویند: «پزشک به ما نگفت خطر دارد / نگفت برگردیم اگر بدتر شد.»
پزشک ممکن است گفته باشد ـ اما چون ننوشته، انگار هیچ‌وقت نگفته!
✅ باید ثبت شود: «به بیمار و همراه توضیح داده شد که در صورت بروز تب یا تنگی نفس مجدد، فوراً مراجعه نماید. بیمار مطلب را درک کرد و رضایت خود را اعلام نمود.»

👈 دست‌خط ناخوانا یا نامشخص:
پرونده‌ای که خوانده نشود، در دادگاه به ضرر نویسنده‌اش تفسیر می‌شود. گاهی مواردی بوده که پزشکی تبرئه نشده فقط چون دست‌خطش قابل خواندن نبوده است!
✅ راه‌حل:
▫️نوشتن با خودکار آبی یا مشکی، بدون خط‌خوردگی.
▫️استفاده از EHR (ثبت پرونده الکترونیک) تا حد ممکن.
▫️در اصلاح‌ها: خط بزن یا دورش دایره بکش، ولی پاک نکن؛ توضیح و امضا اضافه کن.

👈 «کپی‌پیست» و استفاده از قالب‌های تکراری در پرونده :
در بیمارستان‌هایی که از سیستم ثبت پرونده دیجیتال استفاده می کنند، پزشکان گاهی با یک کلیک همان یادداشت شیفت قبل را کپی می‌کنند. اما نرم‌افزارها زمان و نویسنده‌ی واقعی را ثبت می‌کنند. در دادگاه اگر ثابت شود که یادداشت‌ها تکراری یا copy-paste بوده، پزشک ممکن است متهم به جعل شود.
✅ اصلاح: هر پرونده را شخصی‌سازی کنید؛ حتی یک جمله کوتاه را تغییر بدهید تا نشان دهد بیمار واقعاً بررسی شده است.

👈 عدم ثبت «شرایط اورژانس» یا «محدودیت امکانات»:
وقتی بخش شلوغ است، تخت نیست، یا دارویی کمبود کشوری دارد، باید مستند شود.
چون اگر نتیجه ناخواسته‌ای رخ دهد، شفاهی «بخش شلوغ بود» بدون سند هیچ ارزشی ندارد.
✅ مثال درست: «به‌دلیل ازدحام بخش و در دسترس نبودن تخت مانیتورینگ، بیمار در تخت معمولی تحت نظر بود، علائم حیاتی هر ۱۵ دقیقه چک شد.»

👈 عدم ثبت روند پیگیری:
وقتی بیمار برای آزمایش، سی تی اسکن یا مشاوره فرستاده می‌شود، باید ذکر شود چه زمانی رفت، چه زمانی برگشت، و چه نتیجه‌ای داشت.
❌ اشتباه رایج: «سی تی اسکن درخواست شد. ولی هیچ گزارشی از انجام یا نتیجه نیست.
✅ درست:«سی تی اسکن در ساعت ۲۱:۴۵ انجام شد، نتیجه: بدون خونریزی»

👈 ننوشتن «خلاصه دفاعی» در پایان:
بسیاری از پرونده‌ها بدون یک جمع‌بندی رها می‌شوند، در حالی که آن چند خط آخر، سند دفاع تو در دادگاه است.
✅ بنویسید: «بیمار با علائم فوق ارزیابی شد، اقدامات درمانی انجام شد، وضعیت پایدار و طبق نظر مشاور، برای ادامه مراقبت بستری گردید.»

👈 عدم امضای پزشک و ثبت نام خوانا:
پرونده بدون امضا = پرونده بدون صاحب. در بسیاری از موارد، پرونده‌ها ناقص‌اند چون پزشک یادش رفته امضا کند یا نامش ناخواناست.
✅ همیشه امضا کنید، تاریخ و ساعت را بنویسید، و اگر سیستم دیجیتال است، مطمئن شوید ورود به نام خودتان ثبت شده است.

@emedupdates

اشتباهات رایج در #مستندسازی در بخش اورژانس
بخش دوم

👈 مستندسازی پس از حادثه (Post-event documentation):
گاهی پزشک بعد از فوت یا انتقال بیمار، یادش می‌افتد که چیزی را فراموش کرده است که بنویسد. بیمارستان ها معمولا اجازه این کار را نمی دهند ولی به هر دلیل اتفاق بیفتد و دادگاه متوجه شود به عنوان جعل پرونده پزشکی محسوب میشود. در سیستم های الکترونیک نیز به صورت کامل از طریق بررسی رخدادهای سیستم قابل دستیابی است.
✅ همیشه در همان لحظه یا بلافاصله بعد از اقدام بنویسید. اگر ناچار به ثبت دیرتر شدید، صادقانه ذکر کنید: «این یادداشت در ساعت ۰۱:۳۰ ثبت می‌شود، مربوط به اقدام انجام‌شده در ساعت ۰۰:۴۵ است.»

👈 حذف یا پنهان‌کردن اشتباهات:
برخی پزشکان از ترس، خطا را پاک می‌کنند یا نمی‌نویسند. اما در نظام حقوقی مدرن، پنهان‌کاری از خود خطا بدتر است.
✅ باید نوشت: «داروی اشتباه تزریق شد، بلافاصله تشخیص داده شد، بیمار پایش شد، بدون عارضه، گزارش خطا به سوپروایزر ارائه شد.» چنین صداقتی در بررسی حقوقی، از اتهام «قصور عمدی» جلوگیری می‌کند.

👈 ننوشتن موارد حدمرزی یا بیماران غیراورژانسی:
❌ گاهی بیمار با علائم خفیف می‌آید و پزشک فقط می‌گوید «ارجاع شد» یا «ترخیص شد.» اگر بعداً بیمار دچار عارضه شود، همین پرونده ناقص باعث محکومیت می‌شود.

✅ باید بنویسید: «با توجه به شرح حال بدون علامت خطر و معاینه نرمال، تصمیم به ترخیص گرفته شد. علائم هشدار برای مراجعات بعدی به بیمار آموزش داده شد.»

👈 ننوشتن وضعیت نهایی هنگام تحویل شیفت:
در بسیاری از پرونده‌ها، بیماران «در حال بررسی» به پزشک بعدی تحویل داده می‌شوند، ولی هیچ مستندی از تحویل وجود ندارد.
در صورت حادثه، هر دو پزشک متهم می‌شوند.
✅ بنویسید: «بیمار با تشخیص اولیه ادم حاد ریه به دکتر رضایی تحویل شد. منتظر پاسخ تروپونین هستیم»

@emedupdates

دستورات در بخش اورژانس:
بخش اول: مقدمه و ساختار کلی

👈 مقدمه:
در هنگام نوشتن دستورات برای بیماران بخش اورژانس، اگر ساختار کلی و منطق گام‌به‌گام دستورات در ذهنمان باشد، نه‌تنها از فراموشی جزئیات حیاتی جلوگیری می‌کنیم، بلکه کیفیت تصمیم‌گیری، سرعت عمل، و دقت درمانی ما چند برابر می‌شود. دستورنویسی حرفه‌ای، یکی از نشانه‌های بارز پزشک مسئول، دقیق و منظم است.در واقع، اردر (Order) نه فقط فهرستی از اقدامات درمانی، بلکه آینه‌ی طرز فکر بالینی و شخصیت علمی پزشک است.

پزشکی که دستورات خود را منسجم، شفاف، و منطقی می‌نویسد، در ذهن تیم پرستاری و درمانی به‌عنوان یک پزشک جدی، سازمان‌یافته و قابل اعتماد شناخته می‌شود؛ برعکس، دستورات شتاب‌زده، پراکنده یا ناقص، حتی اگر از نظر علمی درست باشد، می‌تواند باعث سردرگمی تیم درمان، تأخیر در اجرا و حتی خطر برای بیمار شود.

در این پست ساختار کلی دستورنویسی را بر اساس منابع و شواهد ذکر می کنیم. در ادامه نمونه ای از دستورات استاندارد و سپس اشتباهات رایج در دستورنویسی را ذکر خواهیم کرد. با ما همراه باشید:

👈 ساختار کلی دستورات در بخش اورژانس

1️⃣ مشخصات بیمار (Patient Identification)
2️⃣ دستورهای عمومی(General Orders)
✅ برداشت اولیه (Impression)
✅ وضعیت بیمار (Condition)
✅ وضعیت قرارگیری (Position)
✅ فعالیت بیمار (Activity)
✅ رژیم غذایی (Diet)
3️⃣ پایش (Monitoring)
4️⃣ اکسیژن و راه هوایی (Oxygen / Airway)
5️⃣ دسترسی وریدی و مایعات (IV Access / Fluids)
6️⃣ ترانسفوزیون، محصولات خونی
7️⃣ بررسی‌ها (Investigations) : با تقسیم بندی منظم پاراکلینیک ( مثلا آزمایش ها و تصویربرداری )
8️⃣ داروها (Medications): مرتب کردن داروها از حیاتی و پرخطر به داروهای اصلی مثل آنتی بیوتیک و داروهای علامتی مثل داروهای ضد درد یا تب
9️⃣ مراقبت‌های پرستاری و حمایتی (Nursing / Supportive Care)
🔟 مشاوره‌ها (Consultations)
1️⃣1️⃣ برنامه و وضعیت نهایی (Disposition / Plan)
2️⃣1️⃣ امضا و زمان (Signature / Time)

@emedupdates

دستورات در بخش اورژانس:
بخش دوم: نمونه هایی از دستورات استاندارد در بخش اورژانس

👈توضیح مقدماتی پیش از مثال‌ها:
در این بخش، نمونه‌هایی از دستورات استاندارد (Standard Orders) آورده می‌شود. توجه داشته باشید که این موارد صرفاً به‌منظور آموزش ساختار و ترتیب اصولی دستورنویسی تنظیم شده‌اند. این دستورات، دستورات واقعی بالینی نیستند و ارتباطی میان تشخیص‌ها و دستورات درج‌شده وجود ندارد. هدف صرفاً آشنایی با نحوه‌ی صحیح نوشتن، ترتیب منطقی بخش‌ها، و شکل حرفه‌ای تنظیم دستورات در محیط اورژانس است.

👈 نمونه ای از دستورات مبتنی بر ساختار معرفی شده :


Date: 1404 / 08 / 21 - Time: 14:20
Patient: Ali Rezaei, 57 M - File no: 24351
Physician: Dr. S. Karimi

👉 GENERAL ORDERS

✅ Impression: Acute Cholecystitis with dehydration.
✅ Condition: Urgent.
✅ Position: Semi-sitting.
✅ Activity: Complete bed rest with side rails up; fall precautions.
✅ Diet: NPO until surgical evaluation.

👉 MONITORING

- Monitor BP, HR, RR, SpO₂ continuously.
- Record vitals q15min × 4, then q1h.
- Cardiac Monitoring.
- input/output chart.

👉 OXYGEN / AIRWAY

- O₂ via nasal cannula 2 L/min.
- If SpO₂ < 90% → use simple mask 6 L/min.
- Intubation preparation
- suction ready at bedside.

👉 IV ACCESS / FLUIDS

- Insert 18G IV line ×2.
- NS 1000 mL IV in 4 hours.
- Keep second line patent with NS lock.
- If signs of fluid overload Discontinue fluids.

👉 BLOOD PRODUCTS / TRANSFUSION

- Transfusion of 1 unit of crossed match PRBCs

👉 INVESTIGATIONS

- CBC, BUN, Cr, Na, K, Glucose, LFT, Amylase, Lipase.
- PT/INR, aPTT, Troponin I.
- ABG if SpO₂ < 90%.
- Crossmatch 2 units PRBC if indicated.
- Blood culture ×2 before antibiotics.
- Urine analysis and culture.
- ECG now.
- CXR (PA view).
- Abdominal ultrasound (RUQ pain – rule out cholecystitis).
- Abdominal CT with contrast after BUN,Cr results.
- Point-of-care glucose.
- Serum lactate
- Bedside E-FAST

👉 MEDICATIONS

- Epinephrine 0.3 mg IM stat
- Atropine 1 mg IV stat (if HR < 40 bpm).
- Nitroglycerin 0.4 mg SL stat ( if SBP > 90).
- Norepinephrine infusion 5 μg/min (if SBP < 90).
- Ceftriaxone 1 g IV stat and q12h.
- Metronidazole 500 mg IV stat and q8h.
- Pantoprazole 40 mg IV q12h.
- Enoxaparin 40 mg SC stat and daily.
- Paracetamol 500 mg PO PRN for T > 38°C.
- Ondansetron 4 mg IV stat.
- Morphine 3 mg IV stat if Pain score>6

👉 NURSING / SUPPORTIVE CARE

- Insert Foley catheter; monitor urine output hourly.
- Maintain IV patency and monitor infusion site.
- NPO until further notice.
- Maintain patient warmth and comfort.
- Elevate head of bed 30°.
- Record pain score q2h.
- Be cautious for any hypersensitivity reactions.

👉 CONSULTATIONS

- Surgery for evaluation and management.
- Internal Medicine – for comorbidity management.
- Radiology – for urgent imaging coordination.

👉 DISPOSITION / PLAN

- Admit to General Surgery Ward once stable.
- Reassess after imaging and labs.
- To be discharged if all investigations are negative and symptoms have resolved.

👉 Signature: DR. S. Karimi, Emergency physician.

@emedupdates

دستورات در بخش اورژانس
بخش سوم:
خطاهای رایج دستورنویسی در بخش اورژانس:

👈 اختصارات مبهم و غیر استاندارد:
❌ننویسید: MS 5 mg IV چون پرستار از خود می پرسد: “MS یعنی منیزیم سولفات یا مورفین سولفات؟”
✅ بنویسید: Morphine 5 mg IV stat
❌ ننویسید: QD برای روزی یک‌بار، پرستار ممکن است به اشتباه “QID” (روزی ۴ بار) بخواند.
✅ بنویسید: Daily یا Per Day
❌ ننویسید: IU یعنی واحد بین المللی ممکن است خوانده شود IV
✅ بنویسید: Units
🔖اختصاراتی که فقط نویسنده معنی‌اش را می‌فهمد، دشمن ایمنی بیمارند.

👈 دوز اشتباه بر اساس نگارش اعشار:
❌ ننویسید: 5. mg چون که پرستار ممکن است نقطه را نبیند و بخواند 5 mg
✅ بنویسید: 0.5 mg
❌ ننویسید: 1.0 mg چون که پرستار ممکن است نقطه را نبیند و بخواند 10 mg
✅ بنویسید: 1 mg
🔖 همیشه صفر را قبل از اعشار بنویسید، ولی هیچ وقت بعد از اعشار نگذارید.

👈 فراموش کردن نوشتن مسیر تجویز (Route):
❌ ننویسید: "Midazolam 5 mg stat” ممکن است پرستار تزریق عضلانی انجام داده باشد ، در حالی‌که هدف وریدی وجهت کنترل تشنج بوده است.
✅ همیشه مسیر تجویز را بنویسید: (IV / IM / PO / SL / PR / SC)

👈 عدم رعایت اولویت دستورات:
❌ اگر دستورات را بر اساس اولویت ننویسید ممکن است پرستار اولویت مدنظر شما را رعایت نکند. معمولا خطوط بالاتر در دستورات با اولویت بالاتری اجرا میشوند.
📌مثال: بجای تجویز اکسیژن در ابتدا و سپس تجویز مورفین، ابتدا تجویز مورفین صورت می گیرد و ممکن است بیمار آپنه کند بدون اینکه اکسیژن داشته باشد.
Morphine 5 mg IV stat
Insert Foley catheter
CBC, BUN, Cr
Oxygen 2 L/min
IV line with NS 1000 mL in 4 hours
✅ پس عادت کنید دستورات مهم را بالاتر بنویسید.

👈 دستور شفاهی بدون ثبت کتبی
❌ برای درمان ادم ریه می‌گویید: «آمپول فوروزماید 80 میلیگرم بزنید سریع!» اما مکتوب نمی کنید. بعداً در شیفت بعدی بیمار مجدد دچار تشدید ادم ریه میشود و هیچ سندی نیست که تجویز قبلی دارو را نشان دهد.
✅ همیشه به فاصله اندک از دستور شفاهی آن را مکتوب کنید.

👈 تکرار یا تداخل دارویی:
❌بیمار با تشخیص DVT در سرویس طب اورژانس انوکساپارین گرفته است و پس از بستری در سرویس اخلی انفوزیون هپارین دریافت می کند.
✅ همیشه وقتی بیماری از سرویسی تحویل گرفته میشود باید لیست داروهایی که در سرویس قبلی تجویز شده است بررسی گردد. تدوین پروتوکل های مشترک درمان بیماریها به انسجام درمان کمک می کند.

👈 نوشتن ادامه داروهای قبلی (Continue previous meds)
❌ اگر بیمار داروهایی مصرف می کرده که الان نباید مصرف شود (مثل متفورمین در بیماری که قرار است تصویربرداری با کنتراست انجام شود یا ادامه وارفارین در بیمار مبتلا به خونریزی گوارشی
✅ در دستورات باید فهرست دقیق داروهای قابل ادامه آورده بشود

👈 استفاده از “PRN” بدون شرط مشخص
❌ نوشتن “PRN” بدون ذکر وضعیت یعنی در واقع هیچ شرطی وجود ندارد. مثال: Morphine 2 mg IV PRN
✅ باید بنویسید: Morphine 2 mg IV PRN for pain scale > 7 (max 4 doses/24h)

👈 قطع (Discontinue/Stop) یا توقف(Hold) دارو بدون ثبت زمان و علت:
یکی از اشتباهات رایج در دستورات نوشتن قطع یا توقف دارو بدون ثبت زمان دقیق و علت است تا پرستار به دقت اجرا نماید.
❌ بیمار دچار خونریزی گوارشی شده و پزشک می نویسد: Discontinue (DC) Heparin
پرستار اهمیت آن را متوجه نمیشود و هپارین طولانی تر ادامه می یابد.
✅ درستش این است که بنویسیم: Discontinue (DC) Heparin at 10:00 AM because of GIB

👈 درج دستورات بدون تطبیق با سابقه آلرژی بیمار
❌ بیماری دچار آلرژی به پنی سیلین است و هنگام نوشتن دستورات، پزشک بدون چک سابقه آلرژی برای وی سفازولین تجویز می کند و در نتیجه بیمار دچار آنافیلاکسی میشود
✅ همیشه قبل از نوشتن دستورات داوریی آلرژی دارویی را چک کنید

👈 نادیده گرفتن تداخلات دارویی در بیماران سالمند
بیماران سالمند اغلب چند دارو باهم مصرف می کنند و عدم بررسی تداخلات دارویی می تواند برای بیمار عارضه ایجاد کند:
❌ تجویز کوتریموکسازول در بیماری که وارفارین مصرف میکند
✅ همیشه قبل از تجویز دارو در اورژانس به لیست داروهای بیمار توجه نمایید.

👈 خط‌خوردگی بدون امضا و تاریخ
❌ خط زدن دستورات بدون مهر و امضای مجدد دست بردن در پرونده محسوب میشود.
✅ همیشه در صورتیکه نیاز به تصحیح دستورات دارید حتما در کنار تصحیح مهر و امضای مجدد همراه با تاریخ و ساعت را درج نمایید.

👈 نوشتن دستورات بدون ذکر محدودیتها
❌ در بیمار شکم حاد NPO نوشته نشود
❌ در بیمار با ریسک سقوط Bedside Elevated یا Complete Bed Rest نوشته نشود.
✅ همیشه از دستورات عمومی استفاده کنید تا چیزی فراموش نشود.

منبع برای مطالعه بیشتر

مطلب دستورات در بخش اورژانس در اینجا به پایان می رسد. امید است که مورد توجه و استفاده عزیزان قرار گرفته باشد.

@emedupdates

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش اول

👈 مقدمه
اورژانس، شاید بیش از هر بخش دیگری در نظام سلامت، تجسم عینی برخورد «انسان» با «بحران» است؛
جایی که در آن:
▫️قوی‌ترین افراد نیز گاه نمی‌توانند لرزش دست خود را پنهان کنند،
▫️و گاه ضعیف‌ترین‌ها در ظاهر، شجاعانه‌ترین و دقیق‌ترین تصمیم‌ها را می‌گیرند.

در چنین محیطی، قواعد معمول زمان و منطق دگرگون می‌شود؛ صداها بلند است، نفس‌ها تند است و هر ثانیه می‌تواند بین مرگ و زندگی در نوسان باشد. اورژانس جایی است که شخصیت، ساختار ذهنی و توانایی مدیریت احساسات، بیش از مدرک و عنوان، خود را آشکار می‌کند.

اورژانس، برخلاف سایر بخش‌های بیمارستان، هیچ‌گاه به وضعیت «تعادل پایدار» نمی‌رسد. این بخش به‌طور ذاتی در تماس مداوم با بحران است؛ بحرانی که ممکن است کوچک، کوتاه‌مدت یا به‌ظاهر کم‌اهمیت باشد، اما در مجموع، ریتم و ماهیت کار را تعیین می‌کند. ورود هر بیمار جدید، تغییر ناگهانی در وضعیت یک بیمار قبلی، کمبود لحظه‌ای نیرو، یا اختلال جزئی در فرایندها، همگی می‌توانند به‌عنوان یک بحران کوچک عمل کنند و نیازمند تصمیم‌گیری سریع و هدایت صحیح باشند. به بیان دیگر، اورژانس «در انتظار بحران به‌سر نمی‌برد»؛ بلکه موجودیت آن بر پایه‌ی مواجهه‌ی پیوسته با بحران شکل گرفته است. بنابراین، ضرورت ندارد زمین‌لرزه‌ای رخ دهد، اتوبوسی واژگون شود یا آتش سوزی در شهر شکل بگیرد تا اورژانس شما با بحران مواجه شود. جالب آن ‌که در چنین رخدادهای بزرگ و آشکار، معمولاً تیم با هماهنگی بیشتری عمل می‌کند؛ زیرا همگان انتظار نوعی واکنش منسجم و پرتحرک را دارند و ذهن‌ها به‌طور طبیعی آماده‌ی ورود به حالت پاسخ اضطراری است. اما در یک شیفت شلوغ، معمولاً هیچ‌کس به یاری پزشک ارشد نمی‌شتابد؛ نه به این دلیل که کمکی در کار نیست، بلکه فشارها به‌صورت پراکنده و نامنظم بر دوش همه می‌نشیند. در چنین شرایطی، پزشک ارشد غالباً ناگزیر است بخش عمده‌ای از بار تصمیم‌گیری و هدایت تیم را به‌تنهایی به دوش بکشد.

در این میدان، پزشکان به دو دسته‌ی عمده تقسیم می‌شوند:
1️⃣ آنانی که طوفان را رهبری و هدایت می‌کنند؛
2️⃣ و آنانی که در دل همان طوفان گم می‌شوند.

نه مدرک، نه مرتبه‌ی علمی، و نه سال‌های سابقه کاری، هیچ‌کدام تضمین نمی‌کنند که فرد در کدام دسته قرار گیرد. آنچه تعیین‌کننده است، رفتار و نحوه‌ی عملکرد پزشک در لحظه‌ی ازدحام و فشار حداکثری است؛ همان جایی که اضطراب در هوا شناور است و تنها سلاح مؤثر، ذهنی آرام و تصمیمی قاطع است.

پزشک کارآمد اورژانس، قهرمان اغراق‌شده‌ی فیلم‌های حادثه‌ای نیست. او کسی است که در میان فریادها آرام سخن می‌گوید، در دل هرج‌ومرج نظم می‌آفریند و در اوج خستگی، همچنان به انسانیت و کرامت بیمار می‌اندیشد. در مقابل، پزشک واکنش‌گر ممکن است در ظاهر باسوادتر یا پرانرژی‌تر باشد، اما ذهن بی‌نظم و رفتار واکنشی او سبب می‌شود بهترین تصمیم‌ها نیز دیر، ناقص و پراکنده اتخاذ شوند.
مقابله با بحران‌های درونی و همیشگی اورژانس، نیازمند حضور رهبرانی است که صبر، تسلط درونی و اقتدار حرفه‌ای را توأمان در خود پرورش داده باشند؛ افرادی که بتوانند در برابر تنش‌های پی‌درپی تاب‌آوری نشان دهند و در عین حال، جریان کار را با تصمیم‌های دقیق و آرام هدایت کنند.

این نوشته نقشه‌ی راهی است برای کسانی که می‌خواهند از «پزشک واکنشی و فرسوده» به «رهبر واقعی بحران» تبدیل شوند؛ مسیری که نه با شعار و توصیه‌ی کلی، بلکه با شناخت، تمرین، بازآموزی و بازسازی ذهنی طی می‌شود. با ما همراه باشید

@emedupdates

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش دوم

👈 بحران در اورژانس به چه معناست؟
بحران در اورژانس، صرفاً به معنای افزایش تعداد بیماران یا ازدحام فیزیکی فضا نیست؛ بلکه پدیده‌ای چندلایه و پیچیده است که از هم‌نشینی مجموعه‌ای از عوامل بالینی، انسانی، سازمانی و محیطی شکل می‌گیرد. این بحران، در ذات خود ترکیبی است از صداهایی که آرامش ذهن را می‌فرسایند، انتظاراتی که بی‌وقفه بر دوش تیم درمان سنگینی می‌کنند، و تصمیماتی که باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن اتخاذ شوند.
در چنین محیطی، صدای یکنواخت و گاه آزاردهنده‌ی مانیتورها نه صرفاً بخشی از پس‌زمینه‌ی کار، بلکه محرکی دائمی برای افزایش فشار ادراکی است. پرستارانی که در انتظار دستورند، عملاً ردیفی از تصمیم‌های معلق را شکل می‌دهند که پزشک ارشد باید آن‌ها را به سمت عمل هدایت کند. همراهان مضطرب و گاه خشمگین لایه‌ای دیگر از تنش را می‌سازند؛ تنشی که نه‌تنها مدیریت بالینی بیمار، بلکه مدیریت هیجانی محیط را نیز ضروری می‌کند.

در این میان، رزیدنتی که در مواجهه با یک بیمار دچار شوک به مکث، تردید یا سردرگمی فرو رفته است نمادی از همان بحران‌های درونی است که در ظاهر کوچک‌اند اما می‌توانند سراسر ساختار تصمیم‌گیری را تحت تأثیر قرار دهند. و در نهایت، پزشک ارشد در نقطه‌ای قرار می‌گیرد که باید در میانه‌ی تمام این صداها، درخواست‌ها، نگرانی‌ها و علامت‌های هشداردهنده، تصمیمی سریع، روشن و قابل اتکا بگیرد؛ آن هم در شرایطی که زمان برای تحلیل بلندمدت وجود ندارد و هر انتخاب، پیامد بالینی فوری دارد.

در چنین فضایی، تمایز میان پزشک کارآمد و پزشک صرفاً واکنش‌گر، نه در مدرک، عنوان شغلی یا سال‌های سابقه، بلکه در رفتار، شیوه‌ی تفکر، کیفیت تصمیم‌گیری و توانایی مدیریت میدان بالینی آشکار می‌شود. پزشک کارآمد از دل همین آشفتگی ساختار می‌سازد؛ پزشک واکنش‌گر اما خود جزئی از آشفتگی می‌شود. این نقطه‌ی افتراق، در لحظات شلوغی نهفته است؛ جایی که شخصیت حرفه‌ای هر فرد، بی‌پرده و عریان نمایان می‌شود.

@emedupdates

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش سوم

👈 پزشک کارآمد در بحران؛ رهبر میدان و معمار آرامش

1️⃣ دید کلی، نه تمرکز صرف بر یک تخت
پزشک کارآمد، نگاه خود را محدود به مانیتور بیمار مقابل نمی‌کند. ذهن او مانند نقشه‌ای سه‌بعدی است؛ می‌داند:
✅ در هر گوشه‌ی اورژانس چه می‌گذرد،
✅ کدام بیمار در خطر است،
✅ و کجا انرژی تیم به‌صورت بی‌اثر یا تکراری صرف می‌شود.
در حالی که بسیاری از افراد سرشان در کار خود فرو رفته است، او جریان کلی میدان را می‌بیند. اگر در گوشه‌ای از سالن، احیا آغاز شود، هم‌زمان فرد دیگری را مأمور رسیدگی به بیماران جدید می‌کند تا سایر بیماران فراموش نشوند.

2️⃣ دانستن این‌که «چه کاری را نباید انجام داد»
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بلوغ حرفه‌ای، درک این نکته است که در شلوغی، نباید در هر کاری دخالت کرد. پزشک کارآمد تفاوت میان «ضرورت مداخله» و «لزوم اعتماد به تیم» را می‌شناسد و با خودداری آگاهانه از مداخلات غیرضروری، از فروپاشی سیستم پیشگیری می‌کند.
در مقابل، پزشک واکنش‌گر:
❌ به هر اتاقی سر می‌زند،
❌ در کار دیگران مداخله می‌کند،
❌ دستورهای خود را نیمه‌کاره تغییر می‌دهد،
❌ و در نهایت خود فرسوده و تیم سردرگم می‌شود.

3️⃣ دستور دادن با اقتدار آرام، نه با فریاد
در بحران، صدای آرام و قاطع، معمولاً مؤثرتر از فریاد است. پزشک کارآمد می‌آموزد که لحن خونسرد او خود نوعی «داروی آرام‌بخش» برای تیم است. دستورهای او:
✅ کوتاه،
✅ روشن،
✅ بدون تردید و دوگانگی است.
برای نمونه: «اتاق احیا آماده شود، مانیتور وصل، ماساژ قلبی شروع، آدرنالین تزریق، من در راه هستم.»
❌ پزشک واکنش‌گر، یا فریاد می‌زند و اضطراب خود را به فضای بخش منتقل می‌کند، یا مردد است و دستورهای متناقض می‌دهد. نتیجه، افزایش ترس و آشفتگی در تیم است.

4️⃣ برخورداری از هوش هیجانی بالا
پزشک کارآمد می‌فهمد:
✅ پرستاری که سومین شیفت پیاپی را کار کرده است، «کند» نیست؛ «فرسوده» است؛
✅ همراه خشمگین، الزاماً بی‌ادب نیست؛ اغلب «ترسیده و مضطرب» است؛
✅ رزیدنتی که مرتکب اشتباه شده، «ناتوان» یا «بی‌مسئولیت» نیست؛ بلکه «تحت فشار» است.
او به جای غرق شدن در هیجان، هیجان‌ها را می‌شناسد و آن‌ها را مدیریت می‌کند.

5️⃣ شناخت اولویت‌ها و پایبندی به آن‌ها
وقتی بیمار مشکوک به سکته‌ی مغزی و بیماری با درد دندان به‌طور هم‌زمان مراجعه می‌کنند، پزشک کارآمد تردیدی در انتخاب بیمار با اولویت بالاتر ندارد. در ازدحام، «نه گفتن» مهارتی حیاتی است؛
✅ نه گفتن به درخواست‌های غیرضروری،
✅ نه گفتن به حواس‌پرتی‌ها،
✅ و نه گفتن به وسوسه‌ی دخالت در همه‌چیز.

6️⃣ ساختن رهبران کوچک، به جای سربازان مجری
پزشک کارآمد، تیم را صرفاً «مجری دستور» نمی‌بیند. او:
✅ به رزیدنت مأموریت می‌دهد: «این بیمار را ارزیابی کن و برای من خلاصه کن.»
✅ به پرستار می‌سپارد: «تریاژ جدید را شما انجام دهید، من بررسی نهایی را انجام می‌دهم.»
چنین اعتمادی سبب می‌شود که تیم، بدون حضور لحظه‌به‌لحظه‌ی او نیز بتواند کار را پیش ببرد. پزشک واکنش‌گر، همه را به «ماشین اجرای دستور» تبدیل می‌کند و بعد از همان‌ها توقع خلاقیت و مسئولیت‌پذیری دارد.

7️⃣ تحلیل پس از بحران، نه شکایت
پس از آرام شدن فضا، پزشک کارآمد می‌پرسد:
✅ «در کجا عملکرد ضعیف داشتیم؟»
✅ «کدام مرحله می‌توانست بهتر سازمان‌دهی شود؟»
در مقابل، پزشک واکنش‌گر می‌گوید:
❌ «هیچ‌کس کمک نکرد.»
❌ «پرسنل خوب نبودند.»
❌«بخش بستری همکاری نکرد.»
یکی به دنبال درس و اصلاح است، دیگری به دنبال تخلیه‌ی هیجان. همین تفاوت، مسیر آینده‌ی این دو را از هم جدا می‌کند.

8️⃣ خستگی ظاهری، شفافیت درونی
در پایان شیفت، پزشک کارآمد ممکن است ظاهراً خسته و سنگین به نظر برسد، اما ذهن او روشن است؛ چون تصمیم‌هایش:
✅ منطقی،
✅ بر اساس دانسته‌ها،
✅ و مطابق استانداردهای حرفه‌ای بوده است.
بنابراین از عذاب وجدان و پشیمانی مفرط در امان است. پزشک واکنش‌گر، حتی اگر همه‌ی بیماران زنده مانده باشند، ممکن است درونی آشفته باشد، زیرا حس می‌کند «نمی‌دانست دقیقاً چه می‌کند» و صرفاً در جریان حوادث رانده شده است.

@emedupdates

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش چهارم

👈 پزشک واکنش‌گر در ازدحام؛ اسیر شلوغی، نه فرمانده‌ی آن

1️⃣ آغاز ازدحام از ذهن، نه از محیط
پیش از آنکه ازدحام واقعی آغاز شود، پزشک واکنش‌گر در ذهن خود فرو می‌پاشد. او به جای داشتن برنامه و ساختار، به صورت «واکنشی» عمل می‌کند؛ هر سؤال، هر درخواست و هر آلارم، ضربه‌ی جدیدی بر اعصاب اوست. در این حالت، به جای فکر کردن، فقط می‌دود.

2️⃣ خلط خشم با اقتدار
او می‌پندارد صدای بلند و فریاد، نشانه‌ی کنترل اوضاع است؛ در حالی که این خشم، تنها اضطراب را در کل بخش تکثیر می‌کند. تیم یا از ترس، منفعل و منجمد می‌شود، یا از خستگی، به بی‌تفاوتی می‌رسد.

3️⃣ جستجوی مداوم مقصر بیرونی
پزشک واکنش‌گر دائماً می‌گوید:
❌ «اگر آزمایشگاه سریع‌تر جواب می‌داد...»
❌ «اگر پرستاران کار بلد بودند...»
اما به ندرت از خود می‌پرسد:
✅ «من چگونه می‌توانستم جریان کار را بهتر هدایت کنم؟»
این نگاه، بزرگ‌ترین مانع رشد اوست.

4️⃣ رها کردن کارهای نیمه‌تمام
او از تختی به تخت دیگر می‌رود، کاری را آغاز می‌کند و نیمه‌کاره رها می‌کند. نتیجه:
❌ پرونده‌های ناقص،
❌ اقدامات نیمه‌تمام،
❌ و ذهنی پر از «کارهای ناتمام» که خود به‌تنهایی منبع استرس است.

5️⃣ فرسودن تیم
بی‌نظمی در تصمیم‌گیری و بی‌اعتمادی به اعضای تیم، انگیزه‌ی آنان را می‌سوزاند. پرسنل به جای همکاری فعال، تلاش می‌کنند از او دور بمانند. اورژانس بدون روح همکاری، به آشپزخانه‌ای پر سر و صدا تبدیل می‌شود که از آن، غذای سالم و کامل بیرون نمی‌آید.

6️⃣ فروریختن یا خودستایی پس از بحران
پس از پایان بحران، پزشک واکنش‌گر یا:
❌ کاملاً خسته و شکسته می‌گوید: «دیگر نمی‌توانم»،
❌ یا برعکس، با غرور می‌گوید: «دیدید من تنها همه‌چیز را جمع کردم؟»
در حالی که پزشک کارآمد، به جای خودنمایی، در سکوت به این می‌اندیشد که «دفعه‌ی بعد چه چیزی را می‌توان بهتر انجام داد.»

@emedupdates

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش پنجم
قسمت اول

👈 تحول از پزشک واکنشی به رهبر بحران:

هدف از ترسیم دو الگوی رفتاری در شرایط بحران، قضاوت یا برچسب‌گذاری نیست؛ بلکه ایجاد امکان “بازشناسی” است. هنگامی‌که هر پزشک بتواند موقعیت کنونی خود را در این طیف رفتاری تشخیص دهد، مسیر رشد فردی معنا پیدا می‌کند. پرسش اساسی این است: چگونه می‌توان از الگوی واکنشی و آشفته فاصله گرفت و به الگوی کارآمد، آرام و رهبری‌کننده نزدیک شد؟

1️⃣ مرحله‌ی اول: شناخت ضعف، نه انکار آن
نقطه‌ی آغاز هر تحول این است که پزشک از صمیم قلب بپذیرد:
✅ «من نیز گاهی دچار سردرگمی، اشتباه یا از دست دادن کنترل می‌شوم.»
✅ پزشک واکنش‌گر همه چیز را به «سیستم» و «دیگران» نسبت می‌دهد؛ پزشک کارآمد، مسئولیت هیجانی و مدیریتی خود را می‌پذیرد.
🔖 تمرین پیشنهادی:
پس از هر شیفت شلوغ، پنج دقیقه بنویسید:
▫️چه چیزی باعث شد احساس کنم کنترل از دستم خارج شد؟
▫️در کدام لحظه، خشم یا اضطرابم افزایش یافت؟
▫️در آن لحظه، چه واکنش دیگری می‌توانستم انتخاب کنم؟
این نوشتن، همانند آینه‌ای است که گاهی دیدن آن دشوار است، اما بدون آن، اصلاح پایدار ممکن نیست.

2️⃣ مرحله‌ی دوم: عبور از واکنش به تفکر
پزشک واکنشی، به هر آلارم، هر صدا و هر درخواست، فوری پاسخ می‌دهد. پزشک کارآمد، پیش از پاسخ، مکثی کوتاه می‌کند. این مکث کوتاه، مرز بین آشفتگی و تصمیم صائب است.
🔖 تمرین ساده:
▫️هر بار احساس کردید تحت فشار هستید، پیش از هر جمله یک دم و بازدم عمیق انجام دهید؛
▫️پیش از صدور هر دستور مهم، در ذهن خود بپرسید: «اولویت اصلی در این لحظه چیست؟»

3️⃣ مرحله‌ی سوم: نظم ذهن، پیش‌شرط نظم میدان
اورژانس همیشه پرتنش است، اما پزشک کارآمد ذهن خود را مرتب می‌کند. او در ذهن خود نوعی «تریاژ ذهنی» ایجاد می‌کند:
✅ بیماران بحرانی،
✅ بیماران در حال بررسی،
✅ بیماران آماده‌ی ترخیص.
هر ساعت، در ذهن خود مرور می‌کند که چند درصد انرژی‌اش صرف بیماران حیاتی و چند درصد صرف «سر و صداهای بی‌فایده» شده است.

4️⃣ مرحله‌ی چهارم: از دستور دادن به هدایت کردن
مدیریت در اورژانس، فراتر از دستور دادن است؛ به معنای خلق نفوذ شخصی و اعتماد نیز هست.
راهکارهای عملی:
✅ دستور را با لحنی محترمانه و مطمئن بیان کنید، نه تحکم‌آمیز؛
✅ از اعضای تیم نظر بخواهید، حتی اگر تصمیم نهایی را خود می‌گیرید؛
✅ هنگام مشاهده‌ی عملکرد صحیح، همان لحظه و با ذکر مصداق، فرد را تحسین کنید.

5️⃣ مرحله‌ی پنجم: هوش هیجانی در عمل
پزشک کارآمد، احساسات خود و دیگران را در بحبوحه‌ی بحران مدیریت می‌کند:
✅ خشم را با مکث، کنترل صدا و زبان بدن باز (شانه‌های صاف، دست‌های باز) مهار می‌کند؛
✅ برای کاهش اضطراب، کارها را ساختارمند می‌کند؛ تقسیم وظایف شفاف، خود ضداضطراب است؛
✅ برای مقابله با ناامیدی، از کلام انسانی، تشویق صادقانه و گاه شوخی‌های بسیار مختصر و محترمانه بهره می‌گیرد.

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش پنجم
قسمت دوم

👈 تحول از پزشک واکنشی به رهبر بحران:

6️⃣ مرحله‌ی ششم: مدیریت انرژی، نه فقط زمان
پزشک واکنش‌گر می‌کوشد تا آخرین لحظه بدون توقف بجنگد؛ پزشک کارآمد می‌داند اگر خود از پا بیفتد، تیم دچار فروپاشی می‌شود.
🔖 پیشنهاد:
در میان شلوغی، هر دو ساعت، دو دقیقه استراحت کوتاه بدون تلفن، بدون مکالمه برای خود در نظر بگیرید؛
بنشینید، آب بنوشید، چند نفس عمیق بکشید. همین دو دقیقه، کارکرد «مرکز تصمیم‌گیری» مغز را بازسازی می‌کند.

7️⃣ مرحله‌ی هفتم: به جای کنترل مستقیم، سیستم بسازید
❌ پزشک واکنش‌گر همواره می‌پرسد: «چرا هیچ‌کس کاری نمی‌کند؟»
✅ پزشک کارآمد می‌پرسد: «چگونه می‌توانم کاری کنم که بدون حضور من هم انجام شود؟»
🔖 نمونه‌هایی از سیستم‌های ساده و مؤثر:
▫️برگه‌ی خلاصه‌ی بیماران منتظر،
▫️تعریف «تریاژ دوم» با حضور رزیدنت ارشد،
▫️طراحی مسیرهای کوتاه برای ترخیص بیماران ساده و کم‌خطر.

8️⃣ مرحله‌ی هشتم: مرور و بازتاب بعد از شیفت
پزشک کارآمد، پس از هر شیفت، از خود می‌پرسد:
✅ کدام تصمیم‌هایم مؤثر بود؟
✅ در کجا دچار خطا یا تأخیر شدم؟
✅ کدام الگوی رفتاری نامطلوب تکرار می‌شود؟
او این نکات را ثبت می‌کند؛ پزشک واکنش‌گر، یا فراموش می‌کند، یا توجیه

9️⃣مرحله‌ی نهم: حفظ انسانیت در دل هیاهو
کارآمدترین پزشکان، به‌رغم فشار شدید، «انسان» باقی می‌مانند. می‌دانند که:
✅ پشت هر صدای بلند، انسانی مضطرب،
✅ پشت هر سؤال تکراری، نگرانی عمیق،
✅ و پشت بسیاری از پرخاش‌ها، ترس نهفته است.
یک نگاه آرام، یک توضیح کوتاه و صادقانه به همراه بیمار، گاه از بروز درگیری و تنش پیشگیری می‌کند. انسانیت در اورژانس نشانه‌ی ضعف نیست؛ نشانه‌ی بلوغ روحی است.

🔟 مرحله‌ی دهم: رشد تدریجی، نه جهش نمایشی
تبدیل شدن به پزشک کارآمد، فرآیندی تدریجی است. هر شیفت، کافی است یک رفتار درست جدید تمرین شود:
✅ یک شیفت: حفظ آرامش صوتی در اوج بحران؛
✅ شیفت دیگر: مرور منظم وضعیت کل سالن هر یک ساعت؛
✅ شیفت بعد: تفویض مسئولیت روشن به رزیدنت‌ها و پرستاران.
پس از مدتی، پزشک درمی‌یابد که «اورژانس همان است، اما او تغییر کرده است.»

👈 خلاصه‌ی تحول:
❌ پزشک واکنش‌گر می‌کوشد بحران را در هم بشکند؛
✅ پزشک کارآمد می‌آموزد با بحران هم‌گام شود و آن را هدایت کند.

@emedupdates

در دل طوفان؛ چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم
بخش ششم و پایانی:

👈 جمع‌بندی نهایی: رهبری بالینی در دل آشفتگی

در پایان این مسیر، می‌توان دریافت که در فضای پرفشار و پیچیده‌ی اورژانس، نقش پزشک بسیار فراتر از یک «درمانگر صرف» است. اورژانس جایی‌ست که در آن، ثانیه‌ها ارزش حیاتی دارند، منابع محدودند، هیجان‌ها در حد اشباع جریان دارند و هر تصمیم کوچک می‌تواند کیفیت نتایج بزرگ را تعیین کند. در چنین بستری، پزشک نه‌تنها باید بر مهارت‌های تشخیصی و درمانی تکیه کند، بلکه باید به‌عنوان رهبر میدان عمل کند؛ فردی که هم‌زمان:
✅ هیجان‌های خود و دیگران را تنظیم می‌کند،
✅ تصویر بزرگی از میدان را در ذهن نگه می‌دارد،
✅ توانایی تصمیم‌سازی در شرایط فشار را حفظ می‌کند،
✅ و در عین خستگی، ارتباط انسانی را از یاد نمی‌برد.

در بخش های پیشین دیدیم که کنترل احساسات سنگ‌بنای حضور مؤثر در بحران است. پزشک کارآمد کسی است که بین تحریک لحظه‌ای و پاسخ سنجیده تمایز قائل می‌شود، و به جای آن‌که اسیر تنش محیط گردد، خود به منبع ثبات برای تیم تبدیل می‌شود.

در کنار این توانایی، تفکر کلی‌نگر و میدان‌محور اهمیت بنیادین دارد. پزشک باید بتواند تصویر جامع اورژانس را در ذهن نگاه دارد: بداند کدام بیمار در مرز خطر است، کدام فرآیند کند شده، کدام نیرو فرسوده شده و کجا منابع باید دوباره تخصیص یابد. این «نقشه‌ی ذهنی» است که او را قادر می‌سازد بحران را از سطح واکنش‌های پراکنده به سطح مدیریت ساختاری ارتقا دهد.

به همان اندازه، سازمان‌دهی تیم در لحظه‌ی بحران نقش تعیین‌کننده دارد. پزشک کارآمد به‌جای آن‌که همه‌ی بار را خود بر دوش بکشد یا بخواهد همه‌چیز را مستقیماً کنترل کند، با تفویض مسئولیت هوشمندانه، تیمی پویا و قابل اعتماد می‌سازد؛ تیمی که می‌تواند بدون او نیز عملکردی پایدار داشته باشد. این مهارت، مرز میان «فرماندهی آمرانه» و «رهبری بالینی» را روشن می‌کند و کیفیت همکاری را در بلندمدت تضمین می‌سازد.

اما شاید مهم‌ترین ویژگی پزشک در چنین محیطی، توانایی یادگیری از تجربه و بازسازی ذهن پس از بحران باشد. پزشک کارآمد، پس از هر شیفت دشوار، در پی سرزنش یا توجیه نیست؛ بلکه می‌پرسد چه روندی درست پیش رفت، کجا کند شدیم و چه چیزی باید تغییر کند. این نگاه تحلیلی و صادقانه، همان عاملی است که باعث می‌شود عملکرد او در طول زمان نه‌تنها تثبیت، بلکه تکامل یابد. در مقابل، پزشک واکنش‌گر، بحران را به‌عنوان تهدیدی برای خویش تجربه می‌کند و بنابراین از مواجهه‌ی تحلیلی با آن می‌گریزد؛ چیزی که موجب تکرار خطاها و فرسودگی بیشتر او می‌شود.

در نهایت، تفاوت میان دو رویکرد اصلی پزشکان در بحران با یک جمله خلاصه می‌شود:
❌ پزشک واکنش‌گر می‌کوشد بحران را درهم بشکند؛
✅ پزشک کارآمد می‌آموزد با بحران کار کند، آن را هدایت کند و در دل همان آشفتگی، ساختاری پایدارتر، اخلاقی‌تر و انسانی‌تر بسازد.

اورژانس هرگز کاملاً آرام نخواهد شد؛ اما پزشک می‌تواند در دل همان ناآرامی، به نقطه‌ای از وضوح، تسلط و انسانیت برسد که نه‌تنها بر بیماران، بلکه بر تیم و بر خود او اثرگذار باشد. مسیر این مطلب همین بود: عبور از تصویر آشفتگی، شناخت الگوهای رفتاری، تحول فردی، تسلط بر مهارت‌های عملی و رسیدن به درکی عمیق‌تر از معنای رهبری بالینی.

گام نهایی، نه پایان راه، بلکه آغاز مسئولیت است:
پزشک کارآمد در بحران کسی است که در سخت‌ترین لحظات، بذر نظم، فهم و همکاری را می‌کارد؛ بذرهایی که در بحران بعدی، ثمره‌ی خود را نشان می‌دهند.

اکنون پرسشی ناگزیر پیش روی شماست: در لحظات تنش و ازدحام، در کدام جایگاه قرار می‌گیرید؟
آیا بیشتر تحت‌تأثیر محرک‌ها واکنش نشان می‌دهید، یا توانایی حفظ نظم و کارآمدی را در دل آشوب دارید؟

پاسخ هرچه باشد، نکته‌ی اصلی این است که هیچ‌کس در این مسیر ثابت نمی‌ماند؛ هر پزشک می‌تواند با شناخت، تمرین و بازسازی ذهنی، از یک فرد واکنش‌گر به یک الگوی کارآمد و هدایت‌گر تبدیل شود.

به این ترتیب مجموعه مطالب «چگونه از پزشک خسته و واکنشی، به رهبر کارآمد اورژانس تبدیل شویم» به اتمام می رسد. امیدواریم مورد توجه شما قرار گرفته باشد. اگر مطالب این رسانه آموزشی برایتان مفید بوده، لطفا با معرفی این کانال به همکاران و دوستان خود آنها را هم در احساس خود شریک سازید.

منابع مورد استفاده:
منبع 1 منبع 2 منبع 3 منبع 4

@emedupdates