حامیان جامعه مدنی (حجم) – Telegram
حامیان جامعه مدنی (حجم)
874 subscribers
681 photos
142 videos
35 files
1.42K links
ماموریت حجم (حامیان جامعه مدنی): دیده بانی حقوق جامعه مدنی و پشتیبانی، فرهنگ سازی و توانمندسازی سازمان های جامعه مدنی ایران

آدرس سایت: Haajm.ir
ارتباط با ادمین: @Iraancso
Download Telegram
Forwarded from شبکه کمک
❇️ یک دهان فقان از جهان "بی" حقوق بشر

✍🏼 صالح نقره کار

1. جهان زیر و زبر شده به نام حقوق بشر چقدر ترحم انگیز شده است. انجا که مدعیان دروغین این معنای عمیق پرچمدار شده و صلح و دموکراسی را به رنگ سرخ خون بیگناهان و آه شبگیر ستم چشیدگان و تحقیر شدگان اغشته اند.دهم دسامبر، روز جهانی حقوق بشر، جهان به ظاهر پشت واژهای مشترک میایستد؛ واژهای که سالهاست بیش از آنکه با عمل معنا شود، با شعار همنشین است. با جهانی خسته، زخمی و بیاعتماد مواجهیم؛ دیگر به تریبونهای پر زرقوبرق قدرت طلبان ، به بیانیه های پرطمطراق مدعیان دروغین انساندوستی، به صادرکنندگان مدعا با طعم خون، ایمان نداریم.

2. حقوق بشر امروز تشنه صدق است؛ صدق در کنشگری، صدق در سیاستگذاری، و صدق در عمل. جهان دیگر وعده نمیخواهد، رفتار میخواهد.انزجار از تصویر پردازی رسانه های مزد بگیری که خود را حقوق بشری می نامند اما در برابر نسل کشی خوش رقصی می کنند یا تجاوز اشکار به ایران را روتوش می کنند یک محک و واکنش شرافت مدارانه است. دیگر از قدرتنماییهای خشونت بار، امنیت بر کشیده نمی شود، بلکه امنیت برآمده از احترام را طلب میکند. امنیتی که نه با سرنیزه و تهدید و داروغه و عسس، بلکه با تکریم انسان، با به رسمیت شناختن کرامت ذاتی بشر، و با پذیرش تکثرها و تفاوتها معنا پیدا میکند.هم داخل ایران هم جهان پیرامون کنشگران حقوق بشر با فهرستی از ضرروتها و اولویت ها مواجه هستند.

3. اکنون ناگزیر باید به زخمهای باز نقشه جهانی اشاره کنیم؛ از غزه که با بیش از شصت هزار شهید، به نماد عریانترین شکل نسلکشی در قرن بیست ویکم بدل شده است، تا کودکانی که زیر آوار سکوت جهانی جان میدهند، و زنانی که قربانی محاصره، تحریم و بمباران اند. از یمن و سوریه تا سودان و افغانستان، از تحقیر مهاجران تا سرکوب معترضان، حقوق بشر هر روز در برابر چشمان نهادهایی لگدمال میشود که خود برساخته قدرتهای مدعیاند؛ نهادهایی که در بزنگاههای تاریخی، یا دچار انفعال اند یا اسیر مصلحت. در این گردن کلفتی عریان قدرتها، نه قطعنامه ها فریاد میشوند، نه گزارشها توان بازدارندگی دارند؛ و جهان با نوعی عادی سازی جنایت روبروست که خطرناکترین تهدید برای فلسفه حقوق بشر است.

4. از کران تا به کران لویاتان قدرت سالهاست جای حق نشسته، حقوق بشر به کالایی سیاسی بدل نموده است؛. ابزاری برای مشروعیت بخشی به جنگها، تحریمها، اشغالها و خشونتهای سازمان یافته. آنان که با نام آزادی لشکرکشی کردند، با ادعای دموکراسی شهرها را ویران ساختند، و با پرچم حقوق بشر، انسانها را از حق زیستن محروم کردند، بیش از هر کس به حیثیت این مفهوم جهانی لطمه زدند.قلب حقیقت ها به اسم حقوق بشر بذر نفرت را کاشته و خشونت را درو می کند. به محیط زیست و تغییرات اقلیمی بنگریم. ببنیم قدرت های کاسب چه بلایی سر زمین و اسمان و اب در جهان اورده اند و گازهای گلخانه ای را اواری بر سر جهان کرده اند.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork
Forwarded from شبکه کمک
❇️ حقوق جامعه مدنی حقوق بشر است

✍🏻 مینو مرتاضی لنگرودی

🔹روز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر در روز 10 دسامبر سال 1948 را روز جهانی حقوق بشر نامیده‌اند. اعلامیه جهانی حقوق بشر، به‌ دنبال دو جنگ جهانی که به فاصله 21 سال اتفاق افتاد تدوین و تصویب شد. در جنگ جهانی اول بیش از ده میلیون انسان اعم از نظامی و غیرنظامی کشته شدند و در جنگ جهانی دوم که با بمباران اتمی خاتمه یافت، بیش از 55 میلیون انسان در جهان کشته شدند. اعلامیه جهانی حقوق بشر با اتکا به خردگرایی و اومانیسم حقوقی است که هر فرد به دلیل انسان بودن از آن برخوردار است.

🔹متن اولیه اعلامیه جهانی حقوق بشر به دلیل رویکرد کل‌گرا و آرمانی و نادیده‌انگاشتن حقوق اقلیت‌ها مورد نقد قرار گرفت و به‌تدریج حقوق دیگر هم بدان افزوده شد. امروز با گذشت نزدیک به هشتاد سال از مصوبه اعلامیه جهانی حقوق بشر، نسل‌های چهارگانه حقوق بشر به وجود آمده است. نسل اول از حقوق سیاسی ـ مدنی انسان‌ها که شامل حقوق بنیادینی چون حق حیات، آزادی عقیده، آزادی بیان، اجتماع و امنیت دفاع می‌کند. نسل دوم از حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی انسان‌ها که شامل تأمین اشتغال و کار، تأمین اجتماع، تأمین سطح مناسب زندگی، رفاه و حق مشارکت در زندگی فرهنگی و… دفاع می‌کند. این دو نسل قوانین در ۱۶ دسامبر ۱۹۶۶ در ۵۳ ماده به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است. می‌توان گفت این دو مصوبه جهانی ارزش استنادی برای قضاوت‌ها در زمینه حقوق بشر دارند.

🔹نسل سوم حقوق بشر به دفاع از حقوق جمعی یا حق همبستگی انسان‌ها همچون حق توسعه، حق برخورداری از محیط‌ زیست سالم، حق صلح و حق بهره‌مندی انسان‌ها از میراث مشترک بشریت و کمک‌های بشردوستانه و ارتباطات می‌پردازد. از آن‌جایی که حق بر توسعه یک حق حقوق بشری شناخته شده است و توسعه بدون مشارکت مدنی مردم غیرممکن خواهد بود، دفاع از کنشگری مدنی و مشارکت مردم در فرایندهای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری از اصول اساسی توسعه به منزله حق محسوب می‌شود.

🔹در نهایت، نسل چهارم حقوق بشر بر حق ارتباطات متمرکز است. انسان حق دارد که با دیگران ارتباط برقرار کند و نمی‌توان به دلیل داشتن نظرات مخالف یا متفاوت کسی را از حق ارتباط محروم کرد. حق برخورداری از رسانه و اطلاعات و آزادی بیان حقوق هم‌ارز حق حیات و حق تعیین سرنوشت قرار دارند، زیرا در این دوران تحقق کلیه سه نسل حقوق بشری در گرو بهره‌مندی برابر و عادلانه از اطلاعات و رسانه‌ها و آزادی بیان در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی است.

🔹دفاع از چهار نسل حقوق بشر از جمله انواع کنشگری مدنی است که در راستای توسعه ملی در همه ابعاد و ساحت‌ها اثرگذار و نقش‌آفرین است. امروزه کنشگری داوطلبانه در هر حوزه از حوزه‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و محیط‌زیستی و آزادی‌های مدنی، سیاسی و اجتماعی صورت می‌گیرد و در اصل کنشی حقوق بشری است. زیرا لااقل بر دفاع از یک یا چند حق از حقوق انسان مندرج در چهارگانه حقوق بشری استوار شده و معنا می‌یابد. روش‌های به‌کارگرفته شده در نهادهای حقوق بشری مستقل و مبتنی بر منافع ملی و خیر عموم، می‌تواند مدل مؤثری برای سایر کنشگران مدنی در سپهر عمومی جامعه باشد.

👈🏻  متن کامل را در Instant View بخوانید.

❇️ روابط عمومی شبکه کمک
@KomakNetwork
اشتغال بدون رفاه؛ روایت جوانان زیر خط فقر شهری

✍🏻 مطهره خردمندان

🔰بحران اقتصادی ۱۴۰۴ نسلی از جوانان را شکل داده که با وجود شاغل بودن، در فقر و بی‌ثباتی زندگی می‌کنند. بسیاری از جوانان ۲۰ تا ۳۰ ساله در مشاغل پلتفرمی، خدماتی و کارگاهی مشغول‌اند و حتی چند شیفت کار می‌کنند، اما نتیجه این تلاش‌ها نه آرامش است و نه امید به آینده؛ بلکه فرسودگی و کوچک‌تر شدن کیفیت زندگی.

🔰اگرچه نرخ بیکاری کل کشور تک‌رقمی گزارش می‌شود، اما بیکاری جوانان به سطح هشدار رسیده است. در بهار و تابستان ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله بیکار بوده‌اند و نرخ بیکاری در گروه ۱۸ تا ۳۵ سال نیز به‌مراتب بالاتر از میانگین کل است. این شکاف آماری نشان می‌دهد جوانان بیش از هر گروه دیگری در بازار کار در معرض شکست قرار دارند.

🔰تصویر فقر، حتی تیره‌تر از آمار بیکاری است. خط فقر شهری، به‌ویژه در تهران، به بالای ۳۰ میلیون تومان رسیده؛ درحالی‌که درآمد رایج جوانان شاغل اغلب بین ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان است. اجاره مسکن به‌تنهایی از کل درآمد بسیاری فراتر می‌رود و نتیجه آن «شاغلان فقیر» است؛ به‌گونه‌ای که طبق گزارش‌های رسمی، ۸۹ درصد خانوارهای فقیر در ایران شاغل‌اند، نه بیکار.

🔰بازار کار یا اشتغال ناقص و بی‌ثبات ارائه می‌دهد یا ساعات کاری فرسایشی. بخشی از جوانان کمتر از حد استاندارد کار می‌کنند و به‌دنبال کار بیشترند، و بخش بزرگی بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار می‌کنند فقط برای زنده‌ماندن. هم‌زمان، کاهش نرخ مشارکت اقتصادی نشان می‌دهد گروهی از جوانان ناامید شده و عملاً از بازار کار کنار کشیده‌اند؛ وضعیتی پنهان و خطرناک‌تر از بیکاری آشکار.

🔰تحصیلات عالی نیز دیگر تضمین آینده نیست؛ حدود ۴۰ درصد بیکاران دارای مدرک دانشگاهی‌اند. پیامد این شرایط، تعویق ازدواج و فرزندآوری، افزایش میل به مهاجرت و فرسایش سرمایه انسانی است. بحران جوانان در ۱۴۰۴ نه موقتی که ساختاری و ملی است: نسلی شاغل اما بی‌آینده که اگر امنیت شغلی و افق معنادار زندگی برایش فراهم نشود، تعلیق امروز به سقوط فردا تبدیل خواهد شد.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
👍2
نتایج سومین دوره انتخابات شورای ملی توسعه و حمایت از تشکل‌های مردم‌نهاد اعلام شد

🔰انتخابات سومین دوره شورای ملی توسعه و حمایت از تشکل‌های مردم‌نهاد، از ساعت ۸ صبح روز دوشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۴ در سالن ۶۰۰ نفره وزارت کشور آغاز شد. پس از طی تشریفات قانونی و ارائه برنامه‌ها توسط ۲۵ نامزد حاضر، افراد زیر به ترتیب بیشترین آرای تشکل‌های مردم‌نهاد را کسب کردند و به مدت دو سال به‌عنوان اعضای غیردولتی و مردم‌نهاد شورای ملی انتخاب شدند.

🔰 اسامی منتخبین سومین دوره انتخابات به شرح زیر است:

⬅️ نمایندگان اصلی یا موظف:

🔹 آقای اشکان تقی‌پور
مجمع خیرین امید کشور

🔹 آقای محمدودود حیدری
تیم جهادی پشتیبانی دوازده مستضعفین

🔹 خانم پریچهر شاهسوند بغدادی
انجمن ترویج مسؤولیت اجتماعی ایران

🔹 آقای عبدالوهاب بیگ‌پوری
مؤسسه مطالعات روانشناسی پندار نیم‌رخ

⬅️ اعضاء علی‌البدل یا غیرموظف:

🔸 آقای بهرام فروزنده‌فر
انجمن توسعه سلامت مهر پارسی

🔸 آقای محمدعلی شرافت
مؤسسه خیریه همیاران توسعه دانش

@Haajm
بیانیه خانه اندیشمندان علوم انسانی در واکنش به اظهارات شهردار تهران در مراسم روز دانشجو

🔰­ادعای شهردار تهران مبنی بر غیرقانونی بودن واگذاری ساختمان ورشو به خانه اندیشمندان علوم انسانی، ادعای نادرستی است

🔰دعای شهردار تهران مبنی بر اینکه عده‌ای در خانه اندیشمندان علوم انسانی سند یک ملک عمومی چند هزار میلیارد تومانی را به نام خود زده‌اند ،کذب محض است

🔰شهردار تهران با بی شرمی موضوع خانه اندیشمندان علوم انسانی را مشابه اختلاس در بانک آینده دانسته اما این یک قیاس مع الفارق است

🔰پیشنهادی که از طرف شهردار تهران برای تعامل و همکاری با خانه اندیشمندان علوم انسانی مطرح شد، غیرصادقانه و معطوف به قلب ماهیت و بی اعتبار کردن خانه اندیشمندان بود

👈🏻 متن کامل

@Haajm
جهانی نابرابرتر از همیشه

▫️گزارش نابرابری جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تمرکز ثروت، شکاف جنسیتی و نابرابری آموزشی در جهان و ایران همچنان عمیق است


✍🏻 الهه محمدی

🔰گزارش نابرابری جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که ثروت و درآمد در جهان به‌شدت متمرکز شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که ۱۰ درصد بالای جمعیت نزدیک به ۷۵ درصد ثروت جهان را در اختیار دارند، درحالی‌که نیمی از جمعیت جهان کمتر از دو درصد ثروت دارند. این تمرکز افراطی باعث تضعیف اعتماد اجتماعی، دموکراسی و ثبات اقتصادی شده و نابرابری را به بحرانی جهانی تبدیل کرده است.

🔰ایران نیز با الگوی مشابهی از نابرابری روبه‌روست؛ ۱۰ درصد پردرآمد حدود ۴۶ درصد درآمد و بیش از ۶۳ درصد ثروت را در اختیار دارند، درحالی‌که سهم نیمی از جمعیت پایین از ثروت کمتر از چهار درصد است. تحلیل‌های گزارش و صاحب‌نظران نشان می‌دهد این وضعیت بیشتر حاصل اقتصاد رانتی، انباشت دارایی‌های غیرمولد مانند مسکن و زمین و دسترسی نابرابر به منابع و امتیازات است، نه نتیجه تولید و کار مولد.

🔰در این گزارش تأکید می‌شود که نابرابری پدیده‌ای طبیعی یا اجتناب‌ناپذیر نیست، بلکه نتیجه انتخاب‌های سیاسی، ساختارهای نهادی و روابط قدرت است. سیاست‌هایی مانند کاهش مالیات ثروتمندان، تضعیف دولت‌های رفاه و چرخش نئولیبرالی موجب تمرکز ثروت، بی‌عدالتی مالیاتی و فرسایش مشروعیت نظم اجتماعی شده‌اند.

🔰نابرابری جنسیتی همچنان یکی از پایدارترین اشکال نابرابری در جهان است. زنان با وجود تحصیلات بالاتر و ساعات کاری بیشتر، تنها حدود یک‌سوم درآمد نیروی کار را به‌دست می‌آورند، زیرا بخش بزرگی از کار آن‌ها، به‌ویژه کار خانگی و مراقبتی، بدون مزد و نادیده گرفته می‌شود. هیچ منطقه‌ای به برابری کامل جنسیتی نرسیده و شکاف‌ها به‌ویژه در خاورمیانه، جنوب آسیا و آفریقا بسیار عمیق است.

🔰در ایران، نابرابری طبقاتی و جنسیتی به‌هم گره خورده‌اند. مشارکت اقتصادی زنان بسیار پایین مانده و دسترسی محدود آن‌ها به مالکیت مسکن، ارث، سرمایه و بازار کار، همراه با قوانین و هنجارهای مردسالار، به بازتولید نابرابری و انتقال بین‌نسلی آن منجر شده است؛ به‌گونه‌ای که امکان «بالا رفتن» اقتصادی برای بسیاری از زنان عملاً مسدود می‌شود.

🔰گزارش همچنین نشان می‌دهد نابرابری آموزشی و بحران اقلیمی به‌شدت با تمرکز ثروت مرتبط‌اند. شکاف عظیم در هزینه آموزش، شانس‌های زندگی را در طول نسل‌ها نابرابر می‌کند و در بحران اقلیمی نیز ثروتمندان بیشترین سهم را در انتشار گازهای گلخانه‌ای دارند، درحالی‌که فقرا بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند. جمع‌بندی گزارش تأکید می‌کند که کاهش نابرابری ممکن است، اما نیازمند اراده سیاسی، بازتوزیع عادلانه منابع، اصلاح نظام مالیاتی و بازاندیشی در ساختار سرمایه است.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
تاب‌آوری جوامع در بحران‌ها و نقش نهادهای مدنی

🔰در دنیای امروز، جوامع در معرض انواع بحران‌ها قرار دارند؛ از بلایای طبیعی گرفته تا بحران‌های اقتصادی و اجتماعی. یکی از مهم‌ترین مفاهیم در مدیریت بحران، تاب‌آوری اجتماعی است. تاب‌آوری به توانایی جوامع برای مقابله، سازگاری و حتی پیشرفت پس از بحران اشاره دارد. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که تاب‌آوری جوامع تنها به منابع مالی یا تجهیزات محدود نمی‌شود؛ بلکه سرمایه اجتماعی، شبکه‌های ارتباطی و همکاری میان افراد و نهادها نقش کلیدی دارد.

▫️ویژگی‌های جوامع تاب‌آور

پژوهش‌ها شش ویژگی اصلی جوامع تاب‌آور را معرفی کرده‌اند:

🔰انعطاف‌پذیری سازمانی
سازمان‌ها و گروه‌های محلی باید توانایی تغییر ساختارها، فعالیت‌ها و استفاده از منابع را داشته باشند تا نیازهای جدید بحران را پاسخ دهند. این انعطاف‌پذیری، جامعه را قادر می‌سازد سریع‌تر به شرایط غیرمنتظره واکنش نشان دهد.

🔰رهبری فعال و پاسخگو
افراد مؤثر و شناخته‌شده در جامعه، نقش هدایت‌کننده و تسهیل‌کننده دارند. آنها با تشخیص مشکلات و هدایت منابع و نیروها، همکاری جمعی را تقویت می‌کنند و اطمینان حاصل می‌کنند که اقدامات مؤثر و هماهنگ انجام می‌شوند.

🔰یادگیری جمعی و حل مسئله
جوامع تاب‌آور از تجربه‌های گذشته می‌آموزند و روش‌های جدید حل مسئله را توسعه می‌دهند. این یادگیری به جامعه کمک می‌کند در مواجهه با بحران‌های بعدی، پاسخ‌های بهینه‌تری ارائه کند.

🔰همکاری و مشارکت اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی قوی و اعتماد متقابل میان افراد باعث می‌شود مردم برای مقابله با بحران‌ها متحد شوند و منابع، مهارت‌ها و اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.

🔰 سرمایه اجتماعی گسترده
سرمایه اجتماعی سه بعد دارد:

🔸پیوندی (Bonding): ارتباطات درون گروهی و محلی،
🔸پل‌زن (Bridging): ارتباط با گروه‌ها و جوامع دیگر،
🔸اتصالی (Linking): ارتباط با نهادها و سازمان‌های قدرت و منابع بیرونی.

تاب‌آوری واقعی زمانی شکل می‌گیرد که این سه بعد با هم ترکیب شوند.

🔰ارتباط مؤثر با نهادهای بیرونی

جوامع تاب‌آور قادرند با نهادهای دولتی، NGOها و سایر سازمان‌ها همکاری کنند تا منابع و حمایت‌های لازم برای مدیریت بحران را جذب کنند. این ارتباط، جامعه را از انزوا و ناتوانی نجات می‌دهد.

▫️نقش نهادهای مدنی در افزایش تاب‌آوری
نهادهای مدنی شامل سازمان‌های غیردولتی، انجمن‌ها، گروه‌های محلی و شبکه‌های داوطلبانه هستند. این نهادها می‌توانند:

🔸آموزش و توانمندسازی جامعه را بر عهده بگیرند،
🔸شبکه‌های اعتماد و همکاری را ایجاد و تقویت کنند،
🔸منابع و اطلاعات حیاتی را به افراد برسانند،
🔸هماهنگی بین افراد و سازمان‌های مختلف را بهبود دهند.
🔸به بیان دیگر، نهادهای مدنی پلی میان جامعه و منابع بیرونی هستند و نقش کلیدی در تقویت تاب‌آوری اجتماعی ایفا می‌کنند.

▫️اصول کاربردی برای تقویت تاب‌آوری

🔰توسعه شبکه‌های اجتماعی و تقویت اعتماد میان اعضای جامعه.
🔰آموزش و تمرین پاسخگویی جمعی و حل مسئله در شرایط بحرانی.
🔰تقویت رهبری محلی و ایجاد نقش‌های فعال برای افراد تأثیرگذار.
🔰ایجاد ارتباط مستمر با نهادهای دولتی و غیردولتی برای تأمین منابع.
🔰ثبت و تحلیل تجربیات گذشته برای بهبود فرآیندهای مدیریت بحران.
🔰مشارکت همه گروه‌ها و اقشار جامعه در برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات تاب‌آوری.

▫️جمع‌بندی

🔰 تاب‌آوری جوامع در بحران‌ها، نتیجه ترکیبی از سرمایه اجتماعی، رهبری فعال، همکاری جمعی و ارتباط با نهادهای مدنی و بیرونی است. جوامع تاب‌آور نه تنها می‌توانند بحران را پشت سر بگذارند، بلکه با یادگیری و سازگاری، برای آینده آماده‌تر می‌شوند. تقویت تاب‌آوری مستلزم توجه به فرآیندهای اجتماعی، شبکه‌های محلی و مشارکت فعال نهادهای مدنی است.

منبع: https://www.mdpi.com/2075-4698/13/8/188

@Haajm
جامعه مدنی و فضای عمومی؛ مفاهیم، تفاوت‌ها و ارتباط

🔰در مطالعات علوم اجتماعی، دو مفهوم کلیدی که برای تحلیل مشارکت شهروندان، قدرت و دموکراسی به‌طور گسترده به‌کار می‌روند عبارت‌اند از جامعه مدنی 🏛 (Civil Society) و فضای عمومی 💬 (Public Sphere). اگرچه این دو مفهوم با یکدیگر مرتبط هستند و در بستر نظری مشابهی مطرح می‌شوند، از نظر ماهیت، کارکرد و زمینه تاریخی تفاوت‌های بنیادین دارند. مقاله مشهور Craig Calhoun در مجموعه The Oxford Handbook of Civil Society یکی از دقیق‌ترین تحلیل‌ها در توضیح این مفاهیم و رابطه آن‌هاست.

🔰تعریف و تاریخچه مفهومی جامعه مدنی
جامعه مدنی به بخش از زندگی اجتماعی اشاره دارد که خارج از دولت و بازار قرار دارد و شامل نهادهای داوطلبانه، سازمان‌های غیردولتی، انجمن‌ها، احزاب و دیگر اشکال مشارکت اجتماعی مستقل است. در این حوزه، شهروندان می‌توانند به‌صورت جمعی برای تحقق منافع مشترک، ارزش‌های اجتماعی و اهداف غیردولتی فعالیت کنند، بدون آن‌که زیر سلطه یا کنترل مستقیم دولت باشند.

🔰فضای عمومی
فضای عمومی مفهومی است که بر گفت‌وگو، تبادل نظر و شکل‌گیری نظر عمومی میان اعضای جامعه تأکید دارد. این فضا محل ظهور و ابراز نظرات درباره موضوعات همگانی و مسائل مهم اجتماعی است و شهروندان در آن از طریق گفتگو و تبادل‌نظر درباره موضوعات عمومی مشارکت می‌کنند.

تفاوت‌های کلیدی

1️⃣ نوع ساختار اجتماعی
جامعه مدنی به‌لحاظ ساختار شامل شبکه‌ای از نهادها و سازمان‌هاست، در حالی که فضای عمومی بیشتر به فرآیندهای گفت‌وگو و تبادل ایده اشاره دارد.

2️⃣ ماهیت ارتباطی

فضای عمومی بر ارتباط آزاد اعضای جامعه تمرکز دارد و اجازه می‌دهد افراد درباره موضوعات همگانی بحث کنند، اما جامعه مدنی شامل نهادهای مستقل و رسمی‌تر است که مشارکت جمعی را در عمل سازمان‌دهی می‌کنند.

3️⃣ نقش در دموکراسی
فضای عمومی بیشتر در تبیین فرآیندهای شکل‌گیری نظر عمومی و تأثیر آن بر سیاست‌ها مورد توجه است، در حالی که جامعه مدنی به تعامل و فعالیت‌های سازمان‌یافته در عرصه اجتماعی و تأثیر آن بر سیاست و فرهنگ می‌پردازد.

🔰رابطه مفهومی
فضای عمومی بخشی از جامعه مدنی است؛ زیرا گفت‌وگوها و تعاملات جمعی در فضای عمومی در نهایت در بستر نهادهای مدنی و شبکه‌های اجتماعی صورت می‌گیرد.

جامعه مدنی به‌دلیل وجود نهادها و تشکل‌های مستقل، شرایط شکل‌گیری فضای عمومی فعال را فراهم می‌کند و امکان تبادل نظر و گفتگو درباره مسائل همگانی را گسترده‌تر می‌سازد.

🔰نتیجه‌گیری

جامعه مدنی عرصه‌ای سازمان‌یافته و نهادی است که مشارکت اجتماعی را تقویت می‌کند

فضای عمومی عرصه‌ای ارتباطی و گفت‌وگومحور است که زمینه شکل‌گیری نظر جمعی درباره مسائل عمومی را فراهم می‌آورد

این دو مفهوم در تحلیل دموکراسی مدرن و نقش مشارکت شهروندی در سیاست و فرهنگ اجتماعی مکمل هم‌اند.


🔗 نسخه PDF مقاله Craig Calhoun: Civil Society and the Public Sphere

@Haajm
1
۲۰ دسامبر؛ روز بین‌المللی همبستگی انسانی

🎯 شعار ۲۰۲۵: «همبستگی برای پایان دادن به فقر و کاهش نابرابری»

🔰روز بین‌المللی همبستگی انسانی فرصتی است تا یادآوری کنیم:
حل مشکلات جهانی مانند فقر، نابرابری، بحران‌های بهداشتی و تغییرات اقلیمی تنها با همکاری جمعی و مسئولیت مشترک امکان‌پذیر است. 🌱🤝

📌 تاریخچه:


۲۰ دسامبر ۲۰۰۲: تأسیس صندوق جهانی همبستگی توسط مجمع عمومی سازمان ملل

۲۲ دسامبر ۲۰۰۵: مجمع عمومی سازمان ملل ۲۰ دسامبر را به عنوان روز بین‌المللی همبستگی انسانی اعلام کرد و همبستگی را به عنوان یک ارزش جهانی برای قرن ۲۱ تأیید نمود 🕊

🔰اهمیت جهانی:


▫️جشن گرفتن وحدت در تنوع
▫️افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت همبستگی
▫️تشویق دولت‌ها و جامعه جهانی به همکاری عملی برای توسعه پایدار و عدالت اجتماعی

🔰 پیام اصلی: همبستگی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که جامعه‌ها متحد شوند و مسئولیت‌های مشترک خود را در سطح جهانی به انجام برسانند.

@Haajm
👍21
سهم ۲۷ رأی از ۱۱ هزار تشکل در انتخابات: ویترینِ مشارکت از واقعیتِ جامعه مدنی خالی است

🔰نتایج سومین دوره انتخابات شورای ملی توسعه و حمایت از تشکل‌ها، بار دیگر شکاف عمیق میان ساختار رسمی و بدنه جامعه مدنی در ایران را به نمایش گذاشت. پیروزی نفر اول این انتخابات با تنها ۲۷ رأی در کشوری که بیش از ۱۱ هزار سمن دارای مجوز از وزارت کشور در آن ثبت شده است، سازوکار معیوبی را نشان می‌دهد که نام آن هرچه باشد، «نمایندگی» نیست.

🔰بر اساس آمار انتخابات، کمتر از ۰.۳ درصد از تشکل‌های ثبت‌شده در این انتخابات مشارکت داشته‌اند و این نرخ مشارکت بیانگر نادیده گرفته شدن بدنه اصلی سمن‌ها در ساختار تصمیم‌گیری است. بخش بزرگی از سازمان‌های مردم‌نهاد، اساساً این شورا را نماینده واقعی و برآمده از بطن مطالبات خود نمی‌دانند. ساختاری که در طول سال‌ها نتوانسته است اعتماد تشکل‌های مستقل و فعال را جلب کند.

🔰شورای ملی توسعه و حمایت در جایگاه قانونی خود موظف به صیانت از حقوق تشکل‌هاست، اما عملکرد آن در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که این نهاد نتوانسته به یک چتر حمایتی برای طیف‌های متنوع سمن‌ها تبدیل شود.

👈🏻 اما مدل‌های موفق جهانی چه می‌گویند؟ در وبسایت اصل۲۰ بخوانید:

https://shorturl.at/3j7dr

@Haajm
1
یلدا فقط یک تاریخ روی تقویم نیست؛ روایت کهنی است از «زایش نور از دل تاریکی» و امید به پیروزی روشنایی، عدالت و مهر بر ظلم. این جشن با ریشه‌هایی نزدیک به آیین مهر و میترائیسم، یادآور نگاه عمیق ایرانیان باستان به چرخه طبیعت است: طولانی‌ترین شب سال اوج تاریکی است، اما هم‌زمان آغازِ شکست آن؛ چون از فردایش روزها بلندتر می‌شوند.

🔰 پیام شب یلدا ساده است: هیچ شبی، هرچقدر طولانی و سمج، بی‌پایان نمی‌ماند.

🔰 حامیان جامعه مدنی (حجم) آرزوی یلدایی روشن و امیدی ماندگار برایتان دارد.


@Haajm
3
تاب‌آوری انجمن‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی؛ چارچوب‌ها و ابزارهای عملی

✍🏻 سهراب رزاقی

🔰دوره آموزش آنلاین «تاب‌آوری انجمن‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی» با هدف ارتقای توانمندی کنشگران و نهادهای مدنی برای مواجهه مؤثر با شرایط پرمخاطره، عدم‌قطعیت‌ها و تحولات سریع محیطی طراحی شده است. این دوره بر این پیش‌فرض استوار است که تاب‌آوری یک مهارت اکتسابی و یک فرایند سازمانی است که می‌توان آن را آموخت، تقویت کرد و به فرهنگ سازمانی تبدیل نمود.

🔰در این مجموعه آموزشی، ضمن بررسی تحولات پارادایمی جامعه مدنی و گذار از رویکردهای سنتی توسعه سازمانی به رویکرد تاب‌آوری، مفاهیم کلیدی تاب‌آوری در سطوح فردی، سازمانی و سیستمیک تبیین می‌شود. همچنین ابزارها و روش‌های کاربردی از جمله تحلیل موقعیت، پیش‌بینی و سناریواندیشی، ارزیابی تهدید و ریسک، آمادگی سازمانی، مدیریت بحران، رهبری سازگار و تدوین نقشه‌راه تاب‌آوری به‌صورت مرحله‌به‌مرحله معرفی و تمرین می‌شوند.

🔰هدف نهایی این دوره، کمک به انجمن‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی برای افزایش پایداری، حفظ اثربخشی و تقویت ظرفیت ایجاد تغییر معنادار در شرایط پیچیده و ناپایدار امروز است.

📄 این محتوا در سایت «حامیان جامعه مدنی (حجم)» منتشر شده و فایل کامل محتوای دوره جهت مطالعه و استفاده مخاطبان در دسترس قرار دارد:

جهت دانلود کلیک کنید.

@Haajm
2
كارشناس پزشكي قانوني مي‌گويد به دليل افزايش مصرف مواد توهم‌زا در آينده نزديك با سونامي اسكيزوفرني در ايران مواجه مي‌شويم

▫️موج جديد روانپريشي با مصرف مواد

✍🏻 بنفشه سام‌گيس

🔰روانپزشکان در بیمارستان‌های دولتی، خصوصی و مطب‌ها تأکید می‌کنند که در سال‌های اخیر با موجی از مراجعان مواجه شده‌اند که سابقه اختلال روانی نداشته‌اند اما پس از مصرف مواد مخدر و روان‌گردان، دچار علائم حاد روانپزشکی شده‌اند. این علائم در موارد زیادی به بستری اورژانسی انجامیده و گاه به اختلالات روانی پایدار و مزمن منتهی شده است. افزایش این موارد نسبت به سال‌های گذشته بی‌سابقه توصیف می‌شود.

🔰در بیمارستان‌های روانپزشکی، بخش قابل توجهی از تخت‌های بستری به بیمارانی اختصاص دارد که پس از مصرف مواد دچار روان‌پریشی حاد، توهم، هذیان، پرخاشگری، تمایل به خودزنی یا دیگرزنی شده‌اند. مصرف همزمان چند ماده، به‌ویژه شیشه، ماری‌جوانا، حشیش و مواد صنعتی، عامل اصلی تشدید علائم است. بسیاری از این بیماران در وضعیت تهاجمی و خطرناک به اورژانس منتقل می‌شوند و نیاز به کنترل فوری دارند.

🔰اکثر این بیماران از مناطق محروم و خانواده‌های آسیب‌دیده اجتماعی می‌آیند؛ جایی که فقر، دسترسی آسان به مواد و نبود حمایت درمانی، شرایط را بحرانی‌تر کرده است. هزینه‌های بالای بستری و نبود پوشش بیمه‌ای برای درمان روان‌پریشی ناشی از مصرف مواد، فشار مضاعفی بر خانواده‌ها وارد می‌کند و باعث می‌شود چرخه عود مصرف و بستری‌های مکرر ادامه پیدا کند.

🔰پزشکان بیماران را به سه گروه اصلی تقسیم می‌کنند: افرادی که بدون سابقه روانی، پس از مصرف مواد دچار علائم حاد می‌شوند؛ کسانی که با اختلالات خفیف روانی برای «درمان» به مواد پناه برده‌اند و دچار وضعیت شدیدتر شده‌اند؛ و بیماران مبتلا به اختلالات جدی مانند دوقطبی یا اسکیزوفرنیا که در دوره درمان با مصرف مواد دچار عود شدید علائم شده‌اند. در مواردی، مصرف مواد باعث ایجاد کامل یک بیماری روانی مزمن در افرادی شده که پیش‌تر سالم بوده‌اند.

🔰یکی از نگران‌کننده‌ترین روندها، افزایش چشمگیر مراجعات نوجوانان است. مصرف موادی مانند گل، شربت‌های ترکیبی و روان‌گردان‌ها باعث بروز توهم، پرخاشگری، سندروم بی‌انگیزگی و اختلالات شدید شناختی در نوجوانان شده است. پزشکان هشدار می‌دهند که مصرف گل به‌ویژه در سنین پایین، می‌تواند تخریب مغزی و الگوی مشابه اسکیزوفرنی ایجاد کند و زمینه‌ساز یک بحران گسترده در آینده باشد.

🔰متخصصان تأکید می‌کنند آنچه در اورژانس‌های روانپزشکی دیده می‌شود، تنها «قله کوه یخ» است. شمار زیادی از مصرف‌کنندگان مواد در جامعه دچار علائم خفیف یا پنهان روان‌پریشی هستند اما هرگز به مراکز درمانی مراجعه نمی‌کنند. با خطرناک‌تر شدن ترکیبات مواد در بازار و کاهش سن مصرف، کارشناسان و نهادهای تخصصی نسبت به افزایش بیماری‌های روانی شدید، به‌ویژه اسکیزوفرنی، در سال‌های آینده هشدار جدی می‌دهند.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
1😱1😢1
کنشگری اجتماعی بنگاه‌های مالی؛ سازوکار پنهان حفظ سرمایه اجتماعی

✍🏻 علیرضا جباری دکترای علوم ارتباطات، پژوهشگر و فعال حوزه مالی و روابط عمومی

🔰بنگاه‌های مالی در جوامع معاصر، صرفاً نهادهایی برای تجهیز و تخصیص منابع پولی نیستند. آن‌ها در بطن شبکه‌ای از روابط اجتماعی، انتظارات عمومی و داوری‌های اخلاقی فعالیت می‌کنند.

🔰در چنین فضایی، سرمایه اجتماعی عنی اعتماد، پذیرش و همکاری داوطلبانه شهروندان به یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های دوام و کارآمدی این بنگاه‌ها تبدیل شده است.

🔰پرسش اساسی اینجاست: سرمایه اجتماعی چگونه حفظ می‌شود و نقش کنشگری اجتماعی بنگاه‌های مالی در این فرآیند چیست؟

🔰کنشگری اجتماعی را نباید با اقدامات خیریه‌ای یا تبلیغات مسئولیت اجتماعی یکسان دانست.

🔰کنشگری اجتماعی به معنای «حضور معنادار و مسئولانه» بنگاه در مسائل اجتماعی است؛ حضوری که از منطق ارتباطی، فهم اجتماعی و پذیرش مسئولیت عمومی سرچشمه می‌گیرد.

🔰بنگاه مالی کنشگر، صرفاً درباره جامعه سخن نمی‌گوید، بلکه در عمل نشان می‌دهد جامعه را می‌فهمد.

🔰سرمایه اجتماعی دقیقاً در نقطه تماس میان بنگاه و شهروند ساخته یا تخریب می‌شود. هر بار که مشتری وارد شعبه می‌شود، هر پاسخ‌گویی تلفنی، هر پیام رسانه‌ای و حتی هر سکوت سازمانی، حامل معناست.

🔰اگر این معانی در مجموع، حس احترام، عدالت و صداقت را منتقل کنند، سرمایه اجتماعی تقویت می‌شود؛ در غیر این صورت، بی‌اعتمادی به‌تدریج جای آن را می‌گیرد.

🔰برای درک بهتر کنشگری اجتماعی، می‌توان به یک مثال ساده اما معنادار توجه کرد. تصور کنید در شرایطی که بخشی از جامعه با فشارهای اقتصادی مواجه است، یک بانک به‌جای صدور بخشنامه‌های خشک یا تبلیغات پرزرق‌وبرق، تصمیم می‌گیرد فرآیند وصول مطالبات خرد را بازطراحی کند؛ به‌گونه‌ای که گفت‌وگو، انعطاف و حفظ کرامت مشتری در اولویت قرار گیرد.

🔰این اقدام شاید در ظاهر یک تصمیم اجرایی باشد، اما در واقع یک کنش اجتماعی است؛ کنشی که پیام آن به جامعه می‌رسد: «بانک شما را صرفاً یک بدهکار نمی‌بیند، بلکه عضوی از جامعه می‌داند.»

🔰در مقابل، زمانی که کنشگری اجتماعی به سطح اقدامات نمایشی تقلیل می‌یابد—مثلاً حمایت رسانه‌ای از یک موضوع اجتماعی، بدون تغییر واقعی در رفتار سازمانی—جامعه به‌سرعت این ناهماهنگی را تشخیص می‌دهد. نتیجه چنین رویکردی نه‌تنها تقویت سرمایه اجتماعی نیست، بلکه تضعیف آن است. زیرا شکاف میان گفتار و کردار، بزرگ‌ترین دشمن اعتماد عمومی است.

🔰نگاه جامع به کنشگری اجتماعی نشان می‌دهد که این مفهوم، به راهبرد کلان بنگاه، فرهنگ سازمانی و شیوه تصمیم‌گیری مدیران گره خورده است. کنشگری اجتماعی نمی‌تواند پروژه‌ای کوتاه‌مدت یا وابسته به روابط عمومی باشد. این کنشگری باید در سیاست‌های اعتباری، طراحی خدمات، آموزش کارکنان و حتی زبان ارتباطی سازمان بازتاب پیدا کند.

🔰در نهایت، بنگاه‌های مالی زمانی می‌توانند سرمایه اجتماعی خود را حفظ کنند که بپذیرند اعتماد، محصول اجبار یا تبلیغ نیست؛ بلکه حاصل تجربه‌های انباشته شهروندان از مواجهه با سازمان است. کنشگری اجتماعی، اگر به‌درستی فهم و اجرا شود، سازوکاری است برای هم‌راستا کردن منافع اقتصادی بنگاه با منافع اجتماعی جامعه. جایی که هر دو طرف، نه در تقابل، بلکه در یک رابطه مبتنی بر احترام و اعتماد متقابل قرار می‌گیرند./ عصر ایران

@Haajm
گفت‌وگوی «شرق» با تقی آزاد‌ارمکی، درباره ریشه‌های اجتماعی اعتراضات، تفاوت آن با موج‌های پیشین و پیامدهای پیش‌روی جامعه‌

▫️اعتراضات؛ نشانه چالش‌های حل‌نشده

✍🏻مریم لطفی

🔰اعتراضات اخیر که از اعتصاب بازاری‌ها آغاز شد و به دانشگاه‌ها، خیابان‌ها و محله‌ها گسترش یافت، نشانه ناآرامی مقطعی نیست، بلکه بازتاب انباشت بحران‌های حل‌نشده، فرسایش سرمایه اجتماعی و نگرانی عمیق نسبت به آینده است.

🔰تفاوت اصلی این موج اعتراضی با دوره‌های پیشین، آغاز آن از بازار است؛ جایی که نماد عقلانیت اقتصادی و کار در جامعه ایرانی محسوب می‌شود. واکنش بازار نشان می‌دهد فشارهای اقتصادی به نقطه‌ای بحرانی رسیده است.

🔰نارضایتی‌ها ریشه در معیشت دارند: گرانی شدید، تعطیلی تولید، کمبود شغل و ناتوانی دولت در افزایش درآمد مردم، ترسی گسترده از آینده ساخته که جامعه را به عمل جمعی سوق داده است.

🔰این اعتراضات ادامه ساده موج‌های قبلی نیست، بلکه نتیجه انباشت بحران‌هایی چون بیکاری تحصیل‌کرده‌ها، رکود اقتصادی، بحران مسکن و مهاجرت است که اکنون به شکل خطرناک‌تری بروز کرده‌اند.

🔰رویکرد غیرامنیتی و گفت‌وگو با معترضان، از جمله تعامل با بازاری‌ها و دانشگاهیان، مسیر درستی است؛ اما امنیتی‌شدن فضا می‌تواند اعتراضات را تشدید و جامعه را وارد بحران‌های عمیق‌تر کند.

🔰فرسایش اعتماد عمومی و سقوط سرمایه اجتماعی، زمینه اصلی بازگشت سریع اعتراضات است. بازسازی این سرمایه بدون مشارکت طبقه متوسط، نخبگان فرهنگی و اجتماعی ممکن نیست و بی‌توجهی به آنها جامعه را به سمت خشونت و فروپاشی سوق می‌دهد.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
اعتماد بررسی کرد؛ آیا اعتراضات اخیر فقط به خاطر گرانی‌ها و مشکلات معیشتی است؟

🔰اعتراضات اخیر با اعتصاب فروشندگان موبایل در واکنش به جهش بی‌سابقه قیمت دلار آغاز شد و به‌سرعت به سایر اصناف و شهرهای کشور گسترش یافت؛ روندی که نشان داد اعتراض‌ها صرفاً صنفی یا مقطعی نیست و ریشه‌ای فراگیرتر دارد.

🔰با وجود وعده‌های دولت، نشست رئیس‌جمهور با نمایندگان اصناف و تغییر رئیس کل بانک مرکزی نتوانست اعتراضات را متوقف کند و تا پایان هفته، ده‌ها شهر صحنه تجمع و درگیری شد؛ نشانه‌ای از عمق نارضایتی انباشته در جامعه.

🔰فراتر از گرانی و فشار معیشتی، ریشه اصلی اعتراضات را باید در فرسایش شدید سرمایه اجتماعی جست‌وجو کرد؛ شاخصی که از سال‌ها قبل روندی نزولی داشته و بارها نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده بود.

🔰داده‌های رسمی نشان می‌دهد سرمایه اجتماعی از ۴۳.۵ درصد در سال ۱۳۹۴ به حدود ۲۵.۵ درصد در سال‌های اخیر رسیده است؛ کاهشی نگران‌کننده که مستقیماً به افت اعتماد مردم به آینده، حاکمیت و یکدیگر مرتبط است.

🔰بحران معیشت اکنون به مرحله ناامنی غذایی رسیده است؛ حذف گوشت، لبنیات و میوه از سبد غذایی خانوار، گسترش سوءتغذیه و تهدید سلامت جسمی و روانی، به‌ویژه برای کودکان، سالمندان و زنان، از پیامدهای مستقیم تورم افسارگسیخته است.

🔰کارشناسان تأکید می‌کنند راه‌حل‌های موقتی مانند کالابرگ یا یارانه نقدی پاسخگوی بحران نیست و بدون اصلاحات ساختاری، بازسازی اعتماد عمومی و ترمیم سرمایه اجتماعی، اعتراضات معیشتی می‌تواند به بحران‌های عمیق‌تر اجتماعی و سیاسی منجر شود.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
1
جنگ و بحران با زندگی روزمره مردم و روابط اجتماعی چه می‌کند؟

✍🏻 لیلا احمدی - پژوهش‌گر اجتماعی

🔰جنگ و بحران فقط به ویرانی فیزیکی محدود نمی‌شوند، بلکه زندگی روزمره، روابط اجتماعی و بنیان‌های اعتماد را عمیقاً دگرگون می‌کنند. این پدیده‌ها جامعه را ناگزیر به سازگاری، تغییر و بازتعریف خود می‌سازند و اثراتشان اغلب سال‌ها پس از پایان خشونت باقی می‌ماند. ترس، ناامنی و بی‌ثباتی می‌توانند پیوندهای انسانی را تضعیف کنند، اما هم‌زمان زمینه‌های جدیدی برای کنش جمعی نیز پدید می‌آورند.

🔰یکی از مهم‌ترین پیامدهای جنگ، فرسایش سرمایه اجتماعی و کاهش اعتماد فردی و نهادی است. تجربه خشونت، اعتماد به دیگران، دولت و نهادهای عمومی را تضعیف می‌کند و شبکه‌های ارتباطی را از هم می‌گسلد. هرچند در برخی موارد تهدید مشترک همکاری‌های محدود درون‌گروهی را تقویت می‌کند، اما این همبستگی‌ها اغلب فراگیر نیستند و کاهش اعتماد می‌تواند به‌صورت بین‌نسلی منتقل شود.

🔰خانواده و نهادهای اجتماعی نیز در شرایط جنگی دستخوش دگرگونی‌های عمیق می‌شوند. فقدان اعضا، مهاجرت اجباری، تغییر نقش‌ها و تروماهای روانی ساختار خانواده را متزلزل می‌کند و کیفیت روابط را کاهش می‌دهد. کودکان و نوجوانانِ در معرض جنگ با پیامدهای روانی و اجتماعی بلندمدت مواجه می‌شوند و تضعیف نهادهایی چون آموزش و بهداشت، نابرابری‌ها و شکاف‌های اجتماعی را تشدید می‌کند.

🔰 جنگ و بحران بر هویت اجتماعی نیز اثر دوگانه دارند: از یک‌سو همبستگی درونی گروه‌ها را تقویت می‌کنند و از سوی دیگر به قطب‌بندی، بی‌اعتمادی به «دیگری» و انسداد تعاملات بین‌گروهی می‌انجامند. تقویت هویت‌های قومی، مذهبی یا ملی می‌تواند در کوتاه‌مدت انسجام درونی ایجاد کند، اما در بلندمدت ظرفیت گفت‌وگو و همزیستی را کاهش دهد و تعارض را بازتولید کند.

🔰 الگوهای مشارکت اجتماعی و سیاسی در دوران بحران دگرگون می‌شوند. ناامنی و بی‌اعتمادی مشارکت رسمی را کاهش می‌دهد، اما هم‌زمان شبکه‌های خودیاری و مشارکت‌های غیررسمی شکل می‌گیرند که نیازهای فوری جامعه را پاسخ می‌دهند. در عین حال، تجربه خشونت و محرومیت می‌تواند به رادیکالیزه‌شدن کنش‌های سیاسی، به‌ویژه در میان جوانان، منجر شود و ثبات اجتماعی را به چالش بکشد.

🔰 پساجنگ و پسابحران مرحله‌ای پرچالش اما فرصت‌ساز است. تجربه مشترک بحران می‌تواند به بازسازی اجتماعی، نوآوری نهادی و افزایش مشارکت منجر شود، مشروط به آن‌که سیاست‌گذاری‌ها بر تقویت سرمایه اجتماعی، حمایت روانی و کاهش نابرابری‌ها تمرکز کنند. بدون این رویکردها، اثرات ماندگار جنگ می‌تواند به تداوم بی‌اعتمادی و بازتولید خشونت‌های اجتماعی بینجامد.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
مردم در تعلیق و انتظار

▫️گفت‏‌وگو با مردم و تحلیل جامعه‌‏شناسان درباره اعتراضات و آنچه این روزها در ایران می‌‏گذرد

✍🏻 سارا سبزی

🔰آنچه در روزهای اخیر در شهرهای ایران جریان دارد، جامعه‌ای را در وضعیت تعلیق، انتظار، امید و ناامیدی هم‌زمان قرار داده است. اعتراضات، اعتصاب‌ها و واکنش‌های متفاوت مسئولان و تحلیلگران، در کنار تردید بخش بزرگی از مردم برای پیوستن یا نپیوستن به اعتراضات، تصویری از جامعه‌ای چندپاره و محتاط ارائه می‌دهد که هم معترض است و هم نگران هزینه‌ها و پیامدها.

🔰روایت‌های شهروندان نشان می‌دهد تجربه سرکوب اعتراضات پیشین، جان‌باختن معترضان و بی‌نتیجه‌ماندن مطالبات گذشته، نقش مهمی در تردید و سرخوردگی امروز مردم دارد. بسیاری از افراد، در عین همدلی با اعتراضات اقتصادی، نسبت به بی‌هدف‌بودن، پراکندگی مطالبات و مصادره اعتراض‌ها توسط جریان‌هایی که نماینده واقعی مردم نیستند، بدگمان‌اند.

🔰یکی از عوامل بازدارنده برای همراهی گسترده‌تر با اعتراضات، نگرانی از مداخله خارجی، سوءاستفاده رسانه‌های وابسته به قدرت‌های بیرونی و تهدید امنیت و تمامیت کشور است. بخشی از جامعه، به‌ویژه طبقه متوسط، پس از تجربه‌های منطقه‌ای و جنگ، با حساسیت بیشتری به پیامدهای بی‌ثباتی و ناامنی نگاه می‌کند و میان اعتراض معیشتی و پروژه‌های سیاسی بیرونی مرزبندی قائل است.

🔰از منظر جامعه‌شناختی، اعتراضات امروز حاصل انباشت طولانی‌مدت فشارهای اقتصادی، اجتماعی و نسلی و نوعی «گسست عاطفی» میان جامعه و نهادهای تصمیم‌گیر است. مطالبه محوری، نه فقط بهبود معیشت، بلکه بازگشت «حق انتخاب» و دیده‌شدن در تصمیم‌هایی است که مستقیماً بر زندگی، کرامت و آینده مردم اثر می‌گذارد؛ مطالبه‌ای که زنان و نسل‌های جوان نقش برجسته‌ای در طرح آن دارند.

🔰تحلیل فرونشست طبقاتی نشان می‌دهد جامعه ایران با پدیده «طبقه عمودی» روبه‌رو شده است؛ وضعیتی که در آن بخش‌هایی از همه طبقات، در مدت کوتاه به سطوح پایین‌تر سقوط کرده‌اند و احساس مشترک نارضایتی، بی‌ثباتی و تحقیر جای هویت‌های طبقاتی پیشین را گرفته است. این وضعیت، جامعه‌ای بی‌قرار و معلق ساخته که نارضایتی از حکومت، وجه مشترک اعضای آن است و اگر راهی برای بیان مؤثر و امن مطالبات نیابد، به بحران‌های عمیق‌تر خواهد انجامید.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm
1
استفاده مردم از «حقوق ملت»

✍🏻 محمدهادی جعفرپور، وکیل دادگستری

🔰آنچه امروز در خیابان‌های کشور می‌گذرد، نه یک اتفاق ناگهانی است، نه رفتاری هیجانی و بی‌ریشه. اعتراضات خیابانی، محصول سال‌ها بی‌توجهی به مطالبات قانونی مردمی است که بارها تلاش کرده‌اند صدای خود را از مسیرهای مدنی، مسالمت‌آمیز و قانونی به گوش حاکمیت برسانند؛ مسیری که یا نادیده گرفته شد یا با برچسب‌زنی و برخورد پاسخ داده شد.

🔰براساس اصول قانون اساسی، به‌ویژه فصل سوم تحت عنوان «حقوق ملت»، شهروندان حق دارند دیدگاه‌ها، مطالبات و اعتراضات خود را بیان کنند. مردم نیز دقیقاً از همین مسیرها آغاز کردند؛ از طرح مسائل در رسانه‌ها، یادداشت‌ها و شبکه‌های اجتماعی گرفته تا امضای کارزارهای قانونی و سازمان‌یافته. سایت‌هایی مانند «کارزار» با هدف ایجاد پلی میان مردم و مسئولان شکل گرفتند تا مطالبات اجتماعی به‌شکلی مدنی و شفاف منتقل شود، اما وقتی حتی پس از رسیدن امضاها به حد نصاب، پاسخی داده نمی‌شود، این سکوت چیزی جز بی‌اعتنایی به حقوق شهروندی نیست.

🔰در ماه‌های گذشته، مردم تنها به بیان کلامی اعتراض اکتفا نکردند. تحریم خرید کالاهای اساسی مانند لبنیات، گوشت قرمز و روغن، نمونه‌ای روشن از کنش مدنی و اقتصادی بود؛ تلاشی برای رساندن صدای درد معیشت بدون حضور در خیابان. بااین‌حال این هشدارها نیز شنیده نشد.

🔰نکته قابل‌تأمل آن است، همان مسئولانی که سال‌ها کنش‌های مدنی مردم را نادیده گرفتند، امروز نیز همان مطالبات را با ادبیات امنیتی پاسخ می‌دهند. رفتار و گفتار حاکمان در تقابل با مردم، بیش از هرچیز به نمک پاشیدن بر زخمی شباهت دارد که خود مسبب اصلی آن هستند. در تابستان، از ناترازی انرژی و برق سخن گفته می‌‌شود و در زمستان از ناترازی آب، بارندگی و بی‌آبی. گویی همواره بحران وجود دارد، اما هیچ‌گاه مسئول مشخصی برای آن دیده نمی‌شود. مردم باید به کدام ساز این سیاست‌گذاری‌ها برقصند تا متهم به اغتشاش نشوند؟

🔰مردم برای درمان دردهای معیشتی خود به کدام نسخه اعتماد کنند؟ وقتی قیمت‌ها افسارگسیخته است، قدرت خرید روزبه‌روز کاهش می‌یابد و هیچ اقدام مؤثری برای کنترل بازار دیده نمی‌شود، انتظار سکوت از جامعه، انتظاری غیرواقع‌بینانه است. جامعه‌ای که صدایش شنیده نمی‌شود، اعتراض مدنی‌اش دیده نمی‌شود و مطالباتش بی‌پاسخ می‌ماند، ناگزیر مطالبات خود را به کف خیابان می‌آورد. این نه افراط است و نه بی‌قانونی، بلکه بدیهی‌ترین واکنش اجتماعی در برابر انسداد مسیرهای قانونی است.

🔰خلاصه کلام آن‌که اعتراضات خیابانی امروز، نه توطئه است و نه پروژه‌ای بیرونی؛ بلکه محصول مستقیم سیاست‌های ناکارآمدی است که سال‌ها انباشته شده‌اند. مسئولیت این وضعیت پیش‌ازآنکه متوجه مردم باشد، برعهده تصمیم‌گیرانی است که شنیدن را کنار گذاشته‌اند و برچسب‌زدن را جایگزین پاسخگویی کرده‌اند. هیچ جامعه‌ای با انکار درد درمان نمی‌شود و هیچ حکومتی با سرکوب صداها، از پیامدهای سیاست‌های خود مصون نخواهد ماند.

@Haajm
مددکاری اجتماعی از فرد تا فرهنگ

✍🏻 دکترمحمدرضا مقدسی مدیر و مؤسس خانه تاب‌آوری

🔰مددکاری اجتماعی در رویکرد «از فرد تا فرهنگ» بر این اصل تأکید دارد که مشکلات انسانی صرفاً فردی نیستند و در بسترهای اجتماعی، فرهنگی و ساختاری شکل می‌گیرند. در این نگاه، مددکار اجتماعی باید هم‌زمان به وضعیت فرد و شرایط محیطی او توجه کند و مداخله را محدود به درمان نشانه‌ها نکند، بلکه ریشه‌های اجتماعی مسائل را نیز مدنظر قرار دهد.

🔰در سطح فردی، مددکاری اجتماعی بر شناسایی نیازها، مشکلات، توانمندی‌ها و منابع درونی افراد متمرکز است. هدف اصلی در این سطح، توانمندسازی فرد برای مواجهه مؤثر با مسائل زندگی از طریق مشاوره، آموزش مهارت‌های زندگی و تقویت احساس خودکارآمدی است تا فرد بتواند نقش فعال‌تری در بهبود شرایط خود ایفا کند.

🔰خانواده و گروه‌های اجتماعی به‌عنوان حلقه‌های واسط میان فرد و جامعه، جایگاه مهمی در مددکاری دارند. تعاملات خانوادگی، الگوهای ارتباطی و حمایت‌های عاطفی می‌توانند در شکل‌گیری یا کاهش مشکلات نقش تعیین‌کننده داشته باشند. مددکاری در این سطح با تمرکز بر بهبود روابط، حل تعارض‌ها و ارتقای کارکرد خانواده، به سلامت روانی و اجتماعی اعضا کمک می‌کند.

🔰در سطح جامعه، مددکاری اجتماعی به بررسی ساختارها، نابرابری‌ها و هنجارهای اجتماعی می‌پردازد. فقر، تبعیض، طرد اجتماعی و نابرابری‌های فرهنگی از جمله عواملی هستند که مشکلات فردی را بازتولید می‌کنند. مداخلات اجتماعی در این سطح شامل آگاه‌سازی، مشارکت اجتماعی و تلاش برای اصلاح سیاست‌ها و ساختارهای ناعادلانه است.

🔰در نهایت، رویکرد «از فرد تا فرهنگ» مددکاری اجتماعی را فرآیندی یکپارچه و چندسطحی می‌داند که در آن فرد، خانواده و جامعه به‌صورت یک سیستم به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند. پایداری تغییرات اجتماعی زمانی محقق می‌شود که مداخلات به‌طور هم‌زمان در سطوح مختلف انجام شود و فرهنگ اجتماعی نیز در مسیر حمایت از رفاه و کرامت انسانی تغییر یابد.

👈🏻 متن کامل را در Instant View بخوانید.

@Haajm