جلسه دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تاریخ علم
عنوان: داده نمایی و علم سنجی نسخه های علمی کتابخانه های ایران: ریاضیات
زمان: شنبه ۱۲ مهر ماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۳
مکان: سالن دفاع دانشکده الهیات و معارف اسلامی

دوستان گرامی
پژوهشگران و فارغ‌التحصیلان تاریخ علم (و دیگر رشته‌های مطالعات علم از جمله فلسفۀ علم، علم و دین و حتی تاریخ فلسفه و منطق و ...)

مجله تاریخ علم با آغوش باز پذیرای مقالات شما در همۀ زمینه‌های مرتبط با تاریخ، فلسفه، و مطالعات علم است. اگر پژوهشی در دست دارید، یا حتی یادداشتی کوتاه که فکر می‌کنید می‌تواند گفت‌وگویی علمی را به جریان بیندازد، یا اگر به تازگی کتابی خوانده‌ای که می‌خواهید آن را معرفی یا نقد کنید، خوشحال می‌شویم میزبانش باشیم.

✅ فراموش نکنید که مجلۀ تاریخ علم، فقط میزبان مقالات پژوهشی نیست، بلکه مقالات ترویجی و کوتاه و معرفی کتاب، که ممکن است نکتۀ پژوهشی نوی نداشته باشند، ولی می‌توانند برای مخاطبان مطلبی را به خوبی بیان کنند، امکان چاپ در مجله را دارند.

✍چاپ مقالات ترویجی در مجله‌ای پژوهشی، امتیاز و ارزش خود را در رزومۀ شما خواهد داشت.

🎯 ارسال و داوری مقاله در این مجله ساده‌تر و سریع‌تر از بسیاری از نشریات مشابه است، فعلاً هیچ هزینه‌ای برای بررسی یا پذیرش مقاله دریافت نمی‌شود (در حالی که هزینۀ متوسط چاپ مقاله در مجلات پژوهشی، 900هزار تومان است).

این مجله، تنها نشریۀ تخصصی تاریخ علم در ایران است، و برای حفظ امتیاز علمی‌اش باید برخی قوانین سخت‌گیرانه را رعایت کند. با این حال، هدف‌مان به هیچ وجه این نیست که کیفیت مقالات پژوهشی پایین بیاید—بلکه می‌خواهیم فضای بازتری برای مشارکت علمی فراهم کنیم.اگر دغدغه‌ای علمی دارید که دوست دارید با دیگران در میان بگذارید، اینجا جایی‌ست برای شنیده شدن و گفت‌وگوی علمی. منتظر مقالات شما هستیم.

سردبیر مجلۀ تاریخ علم
jihs.ut.ac.ir

جلسه دفاع از پروپوزال رساله دکتری رشته تاریخ علم
عنوان: پارامترهای سیاره‌ای و جدول‌های آنها در زیج الغ‌بیگ
زمان: سه شنبه 8 مهر 1404، ساعت 17
مکان: سالن دفاع دانشکده الهیات و معارف اسلامی

جلسه دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تاریخ علم
عنوان: «مقاله فی کشف الشبه التی عرضت لجماعه ممن ینسب نفسه الی علوم التعالیم علی اقلیدس ...»
زمان: شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱۶
مکان: سالن دفاع دانشکده الهیات و معارف اسلامی

دانشگاه بین‌المللی امام خمینی
دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی

آگهی دفاع از رسالۀ دکتری
رشته: تاریخ ایران بعد از اسلام

عنوان:
مواجهۀ علمای دینی با ورود علوم جدید به ایران در عصر قاجار

دانشجو: محمد سلیمانی‌تبار
استادان راهنما: دکتر محسن بهرام‌نژاد، دکتر باقرعلی عادلفر
استاد مشاور: دکتر حسین آبادیان

داور داخلی: دکتر یعقوب خزائی
داوران خارجی: دکتر علیرضا ملائی توانی از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
دکتر امیرمحمد گمینی از دانشگاه تهران

زمان: دوشنبه ۱۴ مهرماه ۱۴۰۴ از ساعت ۱۵ تا ۱۷
مکان: دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سالن ۷۵۰

ویدیوهای کلاس درس تاریخ علم
برای دانشجویان فلسفه علم
در دانشگاه شریف
سال ۱۴۰۳
مدرس: گمینی

نگاهی به انقلاب علمی قرن هفدهم و ریشه‌های آن در علوم یونانی و قرون میانه اسلامی

https://maktabkhooneh.org/course/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D9%84%D9%85-mk10109/?v=1+

سلسله درسهایی از تاریخ علم

ارائه کننده: رضا کیانی (دانشجوی دکترای تاریخ علم-پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران)

بر اساس کتاب: سرآغازهای علم در غرب اثر دیوید لیندبرگ

سه شنبه ساعت 11 شب (23)

در پلتفرم گوگل میت

اطلاع رسانی درباره لینک ورود به هر جلسه چند دقیقه قبل از آغاز جلسه در کانال تلگرامی جنگها و تاریخ صورت می گیرد.

#تاریخ_علم #لیندبرگ #گوگل_میت #سه_شنبه #جنگها_و_تاریخ

در پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران انجام شد:
نخستین تصویرسازی نتایج علم‌سنجی از تاریخ علم در ایران

پژوهشگران دانشگاه تهران در یک پژوهش بین‌رشته‌ای، برای نخستین‌بار در پژوهشکدۀ تاریخ علم، شاخص‌هایی برای علم‌سنجی از تاریخ ریاضیات دوره اسلامی در ایران طراحی کرده‌اند و نتایج آن در فضای وب در دسترس عموم علاقه‌مندان قرار گرفته است.
به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه تهران، مجید احسانی نیک، دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، در پژوهشی که در قالب پایان‌نامه‌ای با عنوان «داده‌نمایی و علم‌سنجی نسخه‌های علمی کتابخانه‌های ایران: ریاضیات»، بانک اطلاعاتی براساس مؤلفان تاریخ ریاضیات دوره اسلامی ساخته است. این فرآیند که همراه با اولین مطالعات علم‌سنجی در تاریخ علم در ایران است، به ساخته شدن شاخص‌هایی برای ارزیابی‌های تازه از تاریخ علوم منجر شده است.

https://news.ut.ac.ir/fa/news/50377

سلسله درسهای #تاریخ_علم به روایت #رضا_کیانی (دانشجوی دکترای تاریخ علم-دانشگاه تهران)

بر اساس کتاب #سرآغازهای_علم_در_غرب اثر #لیندبرگ.

جلسه دوم

این قسمت: آغاز فلسفه در یونان باستان، پیش سقراطیان

سه شنبه شبها هر هفته ساعت 9 شب

لینک ورود به جلسه چند دقیقه قبل از آغاز جلسه در کانال جنگها و تاریخ قرار می گیرد.

دهمین نشست ماهانهٔ اهالی تاریخ علم
چهارشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۴ (۲۲ اکتبر)
ساعت ۱۹ به وقت رسمی ایران


رهاورد بیوراکان
در نشست این ماه چند تن از پژوهشگران ارائه‌ای را که در "دومین کنفرانس بین‌المللی میراث نجوم در خاورمیانه" که در ماه جاری در رصدخانهٔ بیوراکانِ ارمنستان برگزار شده بود بازگو می‌کنند.

آرزو اقرلو
چرا ماه و خورشید در افق بزرگ‌تر دیده می‌شوند؟ برهانی بر مبنای علم نورشناسی در شرح تذکره از فتح‌الله شروانی

بنت‌الهدی عطااللهی
فلسفه زمان در ايران باستان


پیوند اطاق مجازی:
skyroom.online/ch/shevar/historyofscience

📣 پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران
و
مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران
برگزار می‌کنند:

سومین همایش ملی
🪐 علم در عصر قاجار 🌗
به مناسبت صدسالگی رسمیت گاهشماری هجری شمسی در ایران
🌖🌗🌘
مهلت ارسال چکیده مقالات: 16 آذر 1404
اعلام نتایج: 15 دی ماه 1404
برگزاری: 26 و 27 بهمن 1404

چکیده مقالات از طریق وبسایت همایش ارسال شوند:
elmqajar.irip.ac.ir

@hisofsci

نشست معارفهٔ دانشجویان جدیدالورود پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران

گپ‌و‌گفتی دوستانه با اساتید، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان پژوهشکدهٔ تاریخ علم و با حضور دکتر محمد باقری، استاد پیشکسوت تاریخ علم


دوشنبه، ۵ آبان ۱۴۰۴: ۱۳:۳۰
۱۶ آذر، باشگاه دانشجویان، سالن گفتگو


(حضور در این جلسه برای همگان آزاد و رایگان است و شرکت در آن را به علاقه‌مندان تاریخ علم توصیه می‌کنیم)

انجمن علمی‌دانشجویی تاریخ علم
☎️ 09353373897 (@mehbang)

برنامه پژوهشکده تاریخ علم در چهاردهمین دوره هفته ترویج علم
موضوع: رابطه دیپلماسی و علوم جدید از ابتدای حکومت قاجار تا پایان دوره ناصری
دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۴
معاونت فرهنگی دانشگاه تهران، تالار امیرکبیر

.
برنامۀ سخنرانی‌های گروه مطالعات علم مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران در پاییز و زمستان ۱۴۰۴

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

▨ ریشه‌های تاریخی مفهوم عدد حقیقی:
ابن‌سینا، خیام و طوسی
حسین معصومی همدانی / مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفهٔ ایران
سه‌شنبه ۴ آذر، ساعت ۱۶:۳۰-۱۸


▨ منزلت اخلاقی هوش مصنوعی
هادی صفایی / پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM)
سه‌شنبه ۲۵ آذر، ساعت ۱۶:۳۰-۱۸


▨ زمان در آغاز (t=0)
نرگس فتحعلیان / دانشگاه پیام نور
سه‌شنبه ۹ دی، ساعت ۱۶:۳۰-۱۸


▨ آسمان در آراء طبیعی ابن‌سینا:
نگاهی به رسالهٔ فی‌السماء والعالم
حنیف قلندری / پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران
سه‌شنبه ۲۳ دی، ساعت ۱۶:۳۰-۱۸

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

• تهران، خیابان نوفل‌لوشاتو، خیابان آراکلیان، شمارۀ ۴، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، سالن دکتر نصر

• شرکت در سخنرانی‌ها برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.

@sciencestudies_IRIP

گفت‌وگوی تلوزیون اینترنتی دانشگاه تهران با آرزو اقرلو و استاد راهنمای ایشان، دکتر حنیف قلندری، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران

مصاحبهٔ کامل، روشن شدن رابطه‌ای در تاریخ علم و گزیده‌ای از آن در اینجا.
پیوند گزارش در وبگاه دانشگاه تهران در اینجا.


انجمن علمی‌دانشجویی تاریخ علم دانشگاه تهران

🔸موسسهٔ آستانه و مدرسهٔ تردید برگزار میکند:
🔍 نقد و بررسی دو کتاب انتقادی در تاریخ‌نگاری علم
📚 «گزاف‌‌نمایی در تاریخ علم ایران و اسلام» و «ما چگونه ما نشدیم؟»

🔸نخستین نشست از سلسله‌برنامه‌های مؤسسه آستانه برای آشنایی با تاریخ علوم قدیم و جدید، به بررسی دو کتاب انتقادی درباره تاریخ علم در ایران و جهان اسلام اختصاص دارد. در این جلسه، با دیدگاه‌هایی آشنا می‌شویم که افراط و تفریط‌های رایج را نقد می‌کنند؛ از جمله تصور نادرست افول علوم پس از قرن ششم هجری، و اغراق در نسبت دادن دستاوردهای مدرن به دانشمندان اسلامی. تأکید این نشست بر تبیین تداوم تاریخی علوم قدیم تا عصر قاجار و عثمانی، و درک گسست‌های واقعی میان علوم سنتی و مدرن است.

🔸با حضور:
دکتر ابراهیم آزادگان – گروه فلسفهٔ علم دانشگاه شریف
دکتر حنیف قلندری – پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
دکتر امیرمحمد گمینی – پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران

🗓 سه‌شنبه ۲۰ آبان‌ماه
⏰ ساعت ۱۷:۳۰
📍 تهران، قائم مقام فراهانی، نبش اعرابی یک، طبقه دوم کافه پچ، موسسه آستانه
این جلسه آزاد و رایگان است.

برای ثبت‌نام و پشتیبانی:
@ASTANEH_HOUSE_SUPPORT

جلسه دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تاریخ علم
موضوع: جغرافیای ریاضی در دستورالمنجمین
زمان: یکشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۳
مکان: سالن دفاع دانشکده الهیات و معارف اسلامی

انتشار مقالۀ جدید در مجلۀ تاریخ علم


رسالۀ ابن کشنۀ قمی در ردّ مواضعی از الکافی فی الحساب کرجی

نرگس عصارزادگان
حنیف قلندری

محمد بن کشنۀ قمی ریاضی‌دان ایرانی سدۀ 4 و 5 هجری قمری است. رسالۀ عدة مسائل لابن کشنه فی الردّ علی مواضع من کتاب الکافی للکرجی، نقدی بر پنج باب از مباحث هندسی الکافی فی الحساب کرجی در بارۀ استخراج قوس از وتر، قطر دایرۀ محیطی در چندضلعی‌های منتظم، مساحت بسیط کره، مساحت رُبع مسکون، مساحت بسیط مخروط، حجم کره و چگونگی سنجش ارتفاع زمین برای حفر نهر و قنات است که به براهین هندسی مبرهن شده است. نقدها عمدتاً ساختاری کاملاً هندسی دارند، اما در برخی نقدها، مانند مسألۀ دوم، ابن کشنه متعرض صورت کلی قضیه‌ای شده است که کرجی در کتاب خود آورده بود. او با عرضۀ یک مثال نقض کلی بودنِ قضیۀ گفته شده را نقض می‌کند. در مسألۀ سوم او در بارۀ یک روش اندازه‌گیری نزد منجمان صحبت می‌کند و با یاد کردن از فصلی از باب سوم زیج جامع کوشیار، که در موضوع هیئت است، خطایی را در روش محاسبۀ او گوشزد می‌کند. در این نوشته درستی نقدهای او را، بر بخش‌هایی از مباحث هندسی الکافی فی الحساب کرجی از لحاظ ریاضی می‌آزماییم.

روش نویافتۀ محمدباقر یزدی برای یافتن قبلۀ اصفهان

زهرا پورنجف
امیرمحمد گمینی

این مقاله دربارۀ رساله‌ای است که روشی ناشناخته برای یافتن جهت قبله است منسوب به محمدباقر یزدی، ریاضیدان بزرگ دوران صفوی. طبق این رساله، یزدی ادعا کرده بوده شهر اصفهان دارای خاصیتی است که خورشید پس از گذشت زمان ثابتی از طلوع، در جهت قبله قرار می‌گیرد. نویسندۀ رساله این ادعا را اثبات می‌کند ولی روش محاسبۀ آن مدت زمان را نمی‌گوید. در نسخ مختلف مقادیر گوناگونی برای این عدد آمده است. از این رو، محاسبات لازم برای یافتن آن را انجام می‌دهیم و نشان می‌دهیم که این اعداد کمتر از 1 ساعت با مقدار صحیح فاصله دارند و نمی‌توان مشخص کرد که کدام یک مد نظر یزدی بوده است.


https://jihs.ut.ac.ir/article_104424.html

📚 نمایشگاه کتابِ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی

🔹به مناسبت هفتۀ کتاب‌ و کتاب‌خوانی
با حضور ناشران برجستۀ عمومی و تخصصی

📌 با عرضۀ کتاب از ناشران زیر (به ترتیب الفبا):

بنیاد موقوفات افشار
ترجمان
زندگی روزانه
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
کرگدن
مرکز
مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه
نشر نو
نشر نی
نگارستان اندیشه
و بیش از صد ناشر عمومی و تخصصی دیگر.

📍مکان: دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانیِ دانشگاهِ تهران
⏳ زمان: از 24 تا 28 آبان‌ماه 1404 (شنبه تا چهارشنبه) از ساعت 10 تا 18

📎 کتاب‌ها با 20 درصد تخفیف و بیشتر عرضه می‌شوند.


اخبار علمی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
@scientific_events_UT

📍ملاحظات زبانی و کاربرد متون موازی در متون پزشکی و داروشناسی فارسی

◀️ دو جلسه: ۱۰:۳۰ تا ۱۲ / ۱۳ تا ۱۵


🗣 ارائه: سرکار خانم ندا احمدی کاشانی

🍃 گروه تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران

#نشست‌ها

🌾 @naturalphilosophy