تاریخچهای کوتاه از زندگی پر افتخار علمی پدر دانش بیماریهای عفونی ایران،
استاد ممتاز و برجسته دانش و اخلاق پزشکی ایران، پروفسور دکتر علیرضا یلدا
🔹استاد استادان پروفسور دکتر علیرضا یلدا در تاریخ ۱۳ آذر ۱۳۰۹ در تهران دیده به جهان گشود . وی پس از طی تحصیلات دبستان و دبیرستان در تهران با کسب نمرات درخشان و موفقیت در امتحانات دشوار کنکور پزشکی به دانشکده پزشکی دانشگاه تهران راه یافت و دانشنامه دکترای پزشکی را در سال ۱۳۳۶ از این دانشگاه دریافت نمود. استاد در سال ۱۳۳۹ موفّق به کسب تخصص در رشته بیماریهای داخلی و عفونی گردید و در همین سال به موجب تواناییهای بالای علمی و اخلاقی به عضویت کادر علمی دانشکده پزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد.
🔹پژوهشهای برجسته در بیماریهای عفونی، تواناییهای خارق العاده آموزشی و رفتارهای شایسته اخلاقی و انسانی نسبت به بیماران، همکاران، پرسنل کادر پزشکی و شاگردانش از پروفسور یلدا استادی بی بدیل در سطح بین المللی و اسطورهای از دانش، اخلاق و انسانیت ساخت.
🔹استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در مدت کوتاهی به بالاترین پایه علمی دانشگاهی که همان استادی ممتاز دانشگاه باشد دست یافت. ایشان مولف ۱۷ کتاب ارزنده در دانش و اخلاق پزشکی و مقالات بی شمار علمی می باشند.
🔹به استاد تاکنون بیش از ۲۰ جایزه علمی به موجب خدمات برجسته و شاخص آموزشی و پژوهشی اعطا شده است. استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا نخستین پزشک و استاد ایرانی میباشد که نشان علمی " چهرههای ماندگار" به ایشان اعطا شده است. دانشکده پزشکی زنجان نشریه علمی - پزشکی خود را به پاس احترام به خدمات بی نظیر پروفسور یلدا به نام ایشان "یلدا" نامگذاری کرده است.
🔹استاد پروفسور یلدا به حق به استادِ استادان و پدر دانش بیماریهای عفونی ایران لقب گرفته است.
🔹به پاس خدمات علمی، آموزشی و پژوهشی درخشان و همیشه ماندگار این فخر جامعه پزشکی ، کرسی بیماری های عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران به نام استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا نام گذاری شده است.
🔹پروفسور دکتر علیرضا یلدا عضو دائمی هیئت ممیزه استادان دانشگاه علوم پزشکی تهران برای ارتقای اعضای کادر هیئت علمی و آموزشی دانشگاه و عضو شورای علمی بیش از ۲۰ مجله معتبر پزشکی می باشند.
🔹استاد از بیش از چند دهه پیش تا کنون به عنوان عضو برجسته شورای علمی، مشاورین و داوران نشریات کهن و معتبر پزشکی ایران چون مجله دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و مجله نظام پزشکی ایران منشأ خدمات شایان توجهای بوده اند.
🔹استاد به سبب ویژگیهای علمی، اخلاقی و انسانی منحصر بفرد خویش پس از تاسیس فرهنگستان (آکادمی) علوم پزشکی ایران از همان ابتدا به عنوان عضو پیوسته این بالاترین مرجع علمی ایران انتخاب شدند.
🔹در سال ٢٠٠٩ میلادی در آلمان به پاسداشت و نکوداشت این چهره دانشی و اخلاقی همیشه ماندگار تاریخ پزشکی معاصر ایران، بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی با همکاری گروهی از استادان و دانشمندان و پژوهشگران برجسته ی بین المللی در داخل و خارج کشور که بسیاری افتخار شاگردی استاد یلدای بزرگ را داشته اند بنیانگذاری شد.
🔹این انسان بزرگ و فرازمینی در شب یلدای ١٣٩۶ خورشیدی پس از ٨۶ سال زندگی پرافتخار ره به جهانی دیگر گرفت و به معبود خود پیوست.
روانش شاد و یادش گرامی و جاودان
استاد ممتاز و برجسته دانش و اخلاق پزشکی ایران، پروفسور دکتر علیرضا یلدا
🔹استاد استادان پروفسور دکتر علیرضا یلدا در تاریخ ۱۳ آذر ۱۳۰۹ در تهران دیده به جهان گشود . وی پس از طی تحصیلات دبستان و دبیرستان در تهران با کسب نمرات درخشان و موفقیت در امتحانات دشوار کنکور پزشکی به دانشکده پزشکی دانشگاه تهران راه یافت و دانشنامه دکترای پزشکی را در سال ۱۳۳۶ از این دانشگاه دریافت نمود. استاد در سال ۱۳۳۹ موفّق به کسب تخصص در رشته بیماریهای داخلی و عفونی گردید و در همین سال به موجب تواناییهای بالای علمی و اخلاقی به عضویت کادر علمی دانشکده پزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد.
🔹پژوهشهای برجسته در بیماریهای عفونی، تواناییهای خارق العاده آموزشی و رفتارهای شایسته اخلاقی و انسانی نسبت به بیماران، همکاران، پرسنل کادر پزشکی و شاگردانش از پروفسور یلدا استادی بی بدیل در سطح بین المللی و اسطورهای از دانش، اخلاق و انسانیت ساخت.
🔹استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در مدت کوتاهی به بالاترین پایه علمی دانشگاهی که همان استادی ممتاز دانشگاه باشد دست یافت. ایشان مولف ۱۷ کتاب ارزنده در دانش و اخلاق پزشکی و مقالات بی شمار علمی می باشند.
🔹به استاد تاکنون بیش از ۲۰ جایزه علمی به موجب خدمات برجسته و شاخص آموزشی و پژوهشی اعطا شده است. استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا نخستین پزشک و استاد ایرانی میباشد که نشان علمی " چهرههای ماندگار" به ایشان اعطا شده است. دانشکده پزشکی زنجان نشریه علمی - پزشکی خود را به پاس احترام به خدمات بی نظیر پروفسور یلدا به نام ایشان "یلدا" نامگذاری کرده است.
🔹استاد پروفسور یلدا به حق به استادِ استادان و پدر دانش بیماریهای عفونی ایران لقب گرفته است.
🔹به پاس خدمات علمی، آموزشی و پژوهشی درخشان و همیشه ماندگار این فخر جامعه پزشکی ، کرسی بیماری های عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران به نام استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا نام گذاری شده است.
🔹پروفسور دکتر علیرضا یلدا عضو دائمی هیئت ممیزه استادان دانشگاه علوم پزشکی تهران برای ارتقای اعضای کادر هیئت علمی و آموزشی دانشگاه و عضو شورای علمی بیش از ۲۰ مجله معتبر پزشکی می باشند.
🔹استاد از بیش از چند دهه پیش تا کنون به عنوان عضو برجسته شورای علمی، مشاورین و داوران نشریات کهن و معتبر پزشکی ایران چون مجله دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و مجله نظام پزشکی ایران منشأ خدمات شایان توجهای بوده اند.
🔹استاد به سبب ویژگیهای علمی، اخلاقی و انسانی منحصر بفرد خویش پس از تاسیس فرهنگستان (آکادمی) علوم پزشکی ایران از همان ابتدا به عنوان عضو پیوسته این بالاترین مرجع علمی ایران انتخاب شدند.
🔹در سال ٢٠٠٩ میلادی در آلمان به پاسداشت و نکوداشت این چهره دانشی و اخلاقی همیشه ماندگار تاریخ پزشکی معاصر ایران، بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی با همکاری گروهی از استادان و دانشمندان و پژوهشگران برجسته ی بین المللی در داخل و خارج کشور که بسیاری افتخار شاگردی استاد یلدای بزرگ را داشته اند بنیانگذاری شد.
🔹این انسان بزرگ و فرازمینی در شب یلدای ١٣٩۶ خورشیدی پس از ٨۶ سال زندگی پرافتخار ره به جهانی دیگر گرفت و به معبود خود پیوست.
روانش شاد و یادش گرامی و جاودان
پیام بنیانگذار و رئیس بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی (میراث مکتب پروفسور یلدا)
بدانیم که خوشبختی هر فرد در خوشبختی دیگران نهفته است و همه ایمان به پندار و گفتار و کردار نیک داشته باشیم و بدانیم که تنها با تکنولوژی نمیتوان راحت و خوشبخت زندگی کرد بلکه بشر نیاز به عشق و دوست داشتن دارد و باید دانست که خلق شده ایم که همه را دوست بداریم و در صدد خوشبخت کردن دیگران باشیم زیرا همه در حکم واحدیم و بطرف وحدت میرویم.
« بخش هایی از نامه ی زنده یاد استاد استادان ، علامه حکیم پروفسور علیرضا یلدا به شاگرد و مریدش علیرضا رنجبر ، اول مهرماه ١٣٧٣ خورشیدی »
در شب یلدای ١٣٩۶ خورشیدی و در زایش نور و روشنایی، پدر دانش بیماری های عفونی ایران ، اسطوره ی دانش و اخلاق تاریخ پزشکی معاصر ایران و دانش مرد انساندوستی از تبار پاکان ره به جهانی دیگر برگرفت. آنچه به جای گذاشت مهر و مهربانی و اندیشه های ژرف و دانشی بی پیرایه برای خدمت به انسان ها بود. انسان والایی که «من» را نمی شناخت و آنچه بدان باور داشت «ما» بود. او پزشکی و دانش و عشق و مهر و خرد را معنا شد و پیامش برای اهل خرد شیوه ی زندگی جاودان.
هر چند سفرش و جدایی از او بسیار سخت و دشوار است اما پیامش و اثرش مایه ی شادی و امید برای ساختن زندگی سعادتمند انسانی است.
بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی که در سال ٢٠٠٩ میلادی در آلمان و با همکاری گروهی از استادان و دانشمندان و پژوهشگران برجسته ی بین المللی در داخل و خارج کشور که بسیاری افتخار شاگردی استاد استادان یلدای بزرگ را داشته اند بنیانگذاری شد، وظیفه ی خود میدانند که در نگاهداری و گسترش "میراث مکتب پروفسور یلدا" ی یگانه از جان و دل کوشا باشند.
روان بلند این اسطوره ماندگار پزشکی معاصر ایران شاد و یادش همیشه گرامی و جاودان ، بدین آرزو و امید که راهش پررهرو باشد.
پروفسور علیرضا رنجبر
بنیانگذار و رئیس بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی (میراث مکتب پروفسور یلدا)
بن- آلمان
بدانیم که خوشبختی هر فرد در خوشبختی دیگران نهفته است و همه ایمان به پندار و گفتار و کردار نیک داشته باشیم و بدانیم که تنها با تکنولوژی نمیتوان راحت و خوشبخت زندگی کرد بلکه بشر نیاز به عشق و دوست داشتن دارد و باید دانست که خلق شده ایم که همه را دوست بداریم و در صدد خوشبخت کردن دیگران باشیم زیرا همه در حکم واحدیم و بطرف وحدت میرویم.
« بخش هایی از نامه ی زنده یاد استاد استادان ، علامه حکیم پروفسور علیرضا یلدا به شاگرد و مریدش علیرضا رنجبر ، اول مهرماه ١٣٧٣ خورشیدی »
در شب یلدای ١٣٩۶ خورشیدی و در زایش نور و روشنایی، پدر دانش بیماری های عفونی ایران ، اسطوره ی دانش و اخلاق تاریخ پزشکی معاصر ایران و دانش مرد انساندوستی از تبار پاکان ره به جهانی دیگر برگرفت. آنچه به جای گذاشت مهر و مهربانی و اندیشه های ژرف و دانشی بی پیرایه برای خدمت به انسان ها بود. انسان والایی که «من» را نمی شناخت و آنچه بدان باور داشت «ما» بود. او پزشکی و دانش و عشق و مهر و خرد را معنا شد و پیامش برای اهل خرد شیوه ی زندگی جاودان.
هر چند سفرش و جدایی از او بسیار سخت و دشوار است اما پیامش و اثرش مایه ی شادی و امید برای ساختن زندگی سعادتمند انسانی است.
بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی که در سال ٢٠٠٩ میلادی در آلمان و با همکاری گروهی از استادان و دانشمندان و پژوهشگران برجسته ی بین المللی در داخل و خارج کشور که بسیاری افتخار شاگردی استاد استادان یلدای بزرگ را داشته اند بنیانگذاری شد، وظیفه ی خود میدانند که در نگاهداری و گسترش "میراث مکتب پروفسور یلدا" ی یگانه از جان و دل کوشا باشند.
روان بلند این اسطوره ماندگار پزشکی معاصر ایران شاد و یادش همیشه گرامی و جاودان ، بدین آرزو و امید که راهش پررهرو باشد.
پروفسور علیرضا رنجبر
بنیانگذار و رئیس بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا در دانش پزشکی (میراث مکتب پروفسور یلدا)
بن- آلمان
آدرس وب سایت های بنیاد پروفسور یلدا | #کنگره_ پروفسور_ یلدا
https://ipyaf.ir/index.php/fa/
http://www.ipyf.org/index.php/fa/
https://ipyaf.ir/index.php/fa/
http://www.ipyf.org/index.php/fa/
دانشجویان، پژوهشگران، فرهیختگان و استادان گرانقدر دانش پزشکی
با درود و سپاس از پیوستن شما به کانال "بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا" که با هدف نگاهداشت و گسترش راه و منش دانشی و اخلاقی شخصیت برجسته ی دانشمند انساندوست، استاد استادان پروفسور علیرضا یلدا (مکتب یلدا) و همچنین آگاهی رسانی از فعالیت های این بنیاد راه اندازی شده است؛ از تمامی سروران گرامی و علاقمند جهت نشر آخرین دست آوردها و یافته های علمی و پژوهشی کاربردی در زمینه های علوم پایه و بالینی، اخلاق و تاریخ پزشکی دعوت به همکاری می شود. خواهشمند است چکیده ی یافته های علمی و کاربردی را به زبان های پارسی یا انگلیسی و یا در صورت تمایل به هر دو زبان پارسی و انگلیسی به ادمین کانال ارسال بفرمایید. مقالات دریافتی پس از داوری علمی توسط شورای علمی بنیاد و پذیرش آن بنام نویسندگان مقاله انتشار خواهد یافت.
سپاس از حضور و همکاری شما
با درود و سپاس از پیوستن شما به کانال "بنیاد جهانی آکادمیک استاد پروفسور دکتر علیرضا یلدا" که با هدف نگاهداشت و گسترش راه و منش دانشی و اخلاقی شخصیت برجسته ی دانشمند انساندوست، استاد استادان پروفسور علیرضا یلدا (مکتب یلدا) و همچنین آگاهی رسانی از فعالیت های این بنیاد راه اندازی شده است؛ از تمامی سروران گرامی و علاقمند جهت نشر آخرین دست آوردها و یافته های علمی و پژوهشی کاربردی در زمینه های علوم پایه و بالینی، اخلاق و تاریخ پزشکی دعوت به همکاری می شود. خواهشمند است چکیده ی یافته های علمی و کاربردی را به زبان های پارسی یا انگلیسی و یا در صورت تمایل به هر دو زبان پارسی و انگلیسی به ادمین کانال ارسال بفرمایید. مقالات دریافتی پس از داوری علمی توسط شورای علمی بنیاد و پذیرش آن بنام نویسندگان مقاله انتشار خواهد یافت.
سپاس از حضور و همکاری شما
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سخنان پروفسور یحیی عقیقی در فراق استادِ استادان پروفسور علیرضا یلدا
پروفسور نورالدین هادوی:
🔹استاد پیشکسوت و ممتاز بیماری های داخلی ایران و از بنیانگذاران نخستین انجمن های تخصصی پزشکی ایران
🔸دریافت بالاترین نشان علمی بنیاد جهانی پروفسور یلدا در دانش پزشکی در سال ۲۰۱۰ میلادی
🔹شادروان پروفسور هادوی عضو افتخاری فرهنگستان علوم پزشکی ایران بودند. ایشان تمام اندوخته خود را به فرهنگستان علوم پزشکی ایران اهدا نمودند. هر ساله جایزه ای که بنام ایشان به ثبت رسیده است که به پژوهشگران جوان در رشته پزشکی از طرف فرهنگستان علوم پزشکی ایران اعطا میشود.
🔹استاد پیشکسوت و ممتاز بیماری های داخلی ایران و از بنیانگذاران نخستین انجمن های تخصصی پزشکی ایران
🔸دریافت بالاترین نشان علمی بنیاد جهانی پروفسور یلدا در دانش پزشکی در سال ۲۰۱۰ میلادی
🔹شادروان پروفسور هادوی عضو افتخاری فرهنگستان علوم پزشکی ایران بودند. ایشان تمام اندوخته خود را به فرهنگستان علوم پزشکی ایران اهدا نمودند. هر ساله جایزه ای که بنام ایشان به ثبت رسیده است که به پژوهشگران جوان در رشته پزشکی از طرف فرهنگستان علوم پزشکی ایران اعطا میشود.
بهاءالدوله رازی: پزشک بزرگ فراموش شده ی ایران
پروفسور حسن تاج بخش
استاد ممتاز دانشگاه تهران
🔹یکی از بزرگترین پزشکان ایران و نواده ی سید محمد نوربخش است. سید محمد نوربخش خراسانی (۷۹۵-۸۶۹ ق) از بزرگترین عارفان ایرانی بود. بهاء الدین ملقب به بهاء الدوله پسر شاه قاسم در ری زاده شد، در آنجا پرورش یافت و پزشکی آموخت و در ضمن تحت توجهات پدر خویش که در کتاب "خلاصه التجارب" از وی به عنوان حضرت یاد می کند به ارشاد خلایق مشغول بود. در اوایل ظهور شاه اسماعیل، احتمالا حدود سال ۹۰۸ ق به اتفاق پدرش به هرات رفت، چند سالی در آنجا محترم زیست و به درمان بیماران و تحقیقات پزشکی خویش پرداخت. پس از مرگ سلطانحسین بایقرا (۹۱۱ ق) و تسلط ازبکان در خراسان به اتفاق پدر به موطن خود شهر ری بازگشت و از آنجا به آذربایجان شتافت، نزد شاه اسماعیل صفوی چند سالی محترم می زیست و به کار پزشکی مشغول بود. دو سه سال که در خدمت پادشاه صفوی بود، او را در محاکمه ای سریع مورد پرسش قرار دادند و کشتند.
🔸پزشکی دوران صفویه در قلمرو نفوذ علمی بهاء الدوله قرار داشت. پس از کتاب های الحاوی رازی، قانون بوعلی و ذخیره ی خوارزمشاهی، "خلاصه التجارب" تنها کتاب بهاء الدوله را می توان مهمترین کتاب پزشکی ایران محسوب داشت که آن را مولف در سال ۹۰۷ ق در قریه ی طرشت واقع در غرب تهران کنونی نگاشته است. از این کتاب نسخه های متعددی در کتابخانه های ایران و جهان یافت می شود. نسخه ی شماره ۱۸۰۰ در کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران مورد بررسی نگارنده قرار گرفته است.
🔹بهاء الدوله در این کتاب تجربه های پزشکی شخصی خود را نگاشته و وضعیت بیماران را به دقت شرح داده مثلا در مورد درمان سرفه کودکان گوید: " و اکثر این علاجها به مراتب تجربه پیوسته است."
🔸بهاء الدوله کاشف سیاه سرفه است. در اروپا بیلو (Baillou) در سال ۱۵۷۸ میلادی از سیاه سرفه نام برد و بعد ویلیس (Willis) در سال ۱۶۵۸ میلادی آن را شرح داد. در صورتی که بهاء الدوله حدود صد سال پیش از بیلو بیماری سیاه سرفه را کشف کرده و دو همه گیری سرفه عام یعنی سیاه سرفه در هرات و ری را شرح داده و به ماهیت عفونی آن اشاره نمود.
🔹بهاء الدوله لشمانیوز جلدی: سالک را شرح داده و گوید پس از گذشت یک سال زخم آن خودبخود خوب می شود. سبب بروز تب مطبقه (حصبه) را عفونت خون دانسته و ضمن اشاره به رازی نظریه ی تخمیری را یاد می کند.
🔸بهاءالدوله نخستین دانشمند ایرانی است که از بیماری سیفیلیس که آنرا آتشک می خواندند، یاد کرده است و راه انتقال جنسی آنرا شرح داده است. در ضمن به نار فارسی که همان سیاه زخم است اشاره کرده، ماهیت عفونی و واگیری آن را متذکر می شود.
🔹بهاءالدوله در مورد هاری تحقیقات و نوآوریهای بسیار جالبی دارد. وی برای اولین بار در جهان دانش گوید اهل تجربه به اثبات رسانیده اند که برخی حیوانات وحشی بدون آنکه حیوان دیگری آنها را گزیده باشد بیماری را ظاهر می نمایند. یعنی حامل عامل بیماری هستند و تحت شرایطی مرض در آنها نمود می کند. وی مشاهدات خود را در کتابش یاد کرده که چند نفر از بیماری هاری شفا یافتند. تحقیقات بهاءالدوله درباره ی هاری پُربار، نو و اعجاب آور است.
🔸تجربه بهاءالدوله در مورد ایمنی بدن جالب است. وی افرادی را که آبله می گیرند در مقابل هجوم بعدی این بیماری مصون می داند و گوید به ندرت ممکن است از نو آبله برآرند و در این مورد چند نمونه از مشاهدات خود را ذکر می کند. وی در بحث مربوط به زهر حیوانات گزنده، عادت کردن به آنها یعنی ایمنی در برابر زهرابه ها را یاد می کند. همه ی اینها نخستین گامها در راه شناخت ایمنی بدن است.
🔹گفتار بهاءالدوله در مورد ازدیاد حساسیت ها، صریح، روشن و متکی به مشاهدات دقیق است. وی گوید بسیاری از کسان را مشاهده کرده ام که در تابستان بر اثر بوئیدن گل سرخ، سر و مغزشان داغ شده، آب از چشمانشان روان است و پس از گذشتن این فصل نزله ی آنها رفع می شود، این گونه افراد از درمان خود نتیجه ای نمی گیرند. همچنین وی از کودکی که به ماست، هندوانه و انار ترش حساسیت غذایی داشته و از درمان او در کتابش یاد می کند.
🔸به عنوان نتیجه کلی باید گفت بهاءالدوله پزشکی است که با اتکا به مشاهدات و پژوهشهای شخصی همانند رازی در پزشکیِ عملی و همچون ابن سینا با روش منطقی و منظم به شرح مباحث مشکل پزشکی می پردازد.
منبع: تاریخ دامپزشکی و پزشکی ایران، تالیف دکتر حسن تاج بخش، جلد دوم، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۵، تهران
پروفسور حسن تاج بخش
استاد ممتاز دانشگاه تهران
🔹یکی از بزرگترین پزشکان ایران و نواده ی سید محمد نوربخش است. سید محمد نوربخش خراسانی (۷۹۵-۸۶۹ ق) از بزرگترین عارفان ایرانی بود. بهاء الدین ملقب به بهاء الدوله پسر شاه قاسم در ری زاده شد، در آنجا پرورش یافت و پزشکی آموخت و در ضمن تحت توجهات پدر خویش که در کتاب "خلاصه التجارب" از وی به عنوان حضرت یاد می کند به ارشاد خلایق مشغول بود. در اوایل ظهور شاه اسماعیل، احتمالا حدود سال ۹۰۸ ق به اتفاق پدرش به هرات رفت، چند سالی در آنجا محترم زیست و به درمان بیماران و تحقیقات پزشکی خویش پرداخت. پس از مرگ سلطانحسین بایقرا (۹۱۱ ق) و تسلط ازبکان در خراسان به اتفاق پدر به موطن خود شهر ری بازگشت و از آنجا به آذربایجان شتافت، نزد شاه اسماعیل صفوی چند سالی محترم می زیست و به کار پزشکی مشغول بود. دو سه سال که در خدمت پادشاه صفوی بود، او را در محاکمه ای سریع مورد پرسش قرار دادند و کشتند.
🔸پزشکی دوران صفویه در قلمرو نفوذ علمی بهاء الدوله قرار داشت. پس از کتاب های الحاوی رازی، قانون بوعلی و ذخیره ی خوارزمشاهی، "خلاصه التجارب" تنها کتاب بهاء الدوله را می توان مهمترین کتاب پزشکی ایران محسوب داشت که آن را مولف در سال ۹۰۷ ق در قریه ی طرشت واقع در غرب تهران کنونی نگاشته است. از این کتاب نسخه های متعددی در کتابخانه های ایران و جهان یافت می شود. نسخه ی شماره ۱۸۰۰ در کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران مورد بررسی نگارنده قرار گرفته است.
🔹بهاء الدوله در این کتاب تجربه های پزشکی شخصی خود را نگاشته و وضعیت بیماران را به دقت شرح داده مثلا در مورد درمان سرفه کودکان گوید: " و اکثر این علاجها به مراتب تجربه پیوسته است."
🔸بهاء الدوله کاشف سیاه سرفه است. در اروپا بیلو (Baillou) در سال ۱۵۷۸ میلادی از سیاه سرفه نام برد و بعد ویلیس (Willis) در سال ۱۶۵۸ میلادی آن را شرح داد. در صورتی که بهاء الدوله حدود صد سال پیش از بیلو بیماری سیاه سرفه را کشف کرده و دو همه گیری سرفه عام یعنی سیاه سرفه در هرات و ری را شرح داده و به ماهیت عفونی آن اشاره نمود.
🔹بهاء الدوله لشمانیوز جلدی: سالک را شرح داده و گوید پس از گذشت یک سال زخم آن خودبخود خوب می شود. سبب بروز تب مطبقه (حصبه) را عفونت خون دانسته و ضمن اشاره به رازی نظریه ی تخمیری را یاد می کند.
🔸بهاءالدوله نخستین دانشمند ایرانی است که از بیماری سیفیلیس که آنرا آتشک می خواندند، یاد کرده است و راه انتقال جنسی آنرا شرح داده است. در ضمن به نار فارسی که همان سیاه زخم است اشاره کرده، ماهیت عفونی و واگیری آن را متذکر می شود.
🔹بهاءالدوله در مورد هاری تحقیقات و نوآوریهای بسیار جالبی دارد. وی برای اولین بار در جهان دانش گوید اهل تجربه به اثبات رسانیده اند که برخی حیوانات وحشی بدون آنکه حیوان دیگری آنها را گزیده باشد بیماری را ظاهر می نمایند. یعنی حامل عامل بیماری هستند و تحت شرایطی مرض در آنها نمود می کند. وی مشاهدات خود را در کتابش یاد کرده که چند نفر از بیماری هاری شفا یافتند. تحقیقات بهاءالدوله درباره ی هاری پُربار، نو و اعجاب آور است.
🔸تجربه بهاءالدوله در مورد ایمنی بدن جالب است. وی افرادی را که آبله می گیرند در مقابل هجوم بعدی این بیماری مصون می داند و گوید به ندرت ممکن است از نو آبله برآرند و در این مورد چند نمونه از مشاهدات خود را ذکر می کند. وی در بحث مربوط به زهر حیوانات گزنده، عادت کردن به آنها یعنی ایمنی در برابر زهرابه ها را یاد می کند. همه ی اینها نخستین گامها در راه شناخت ایمنی بدن است.
🔹گفتار بهاءالدوله در مورد ازدیاد حساسیت ها، صریح، روشن و متکی به مشاهدات دقیق است. وی گوید بسیاری از کسان را مشاهده کرده ام که در تابستان بر اثر بوئیدن گل سرخ، سر و مغزشان داغ شده، آب از چشمانشان روان است و پس از گذشتن این فصل نزله ی آنها رفع می شود، این گونه افراد از درمان خود نتیجه ای نمی گیرند. همچنین وی از کودکی که به ماست، هندوانه و انار ترش حساسیت غذایی داشته و از درمان او در کتابش یاد می کند.
🔸به عنوان نتیجه کلی باید گفت بهاءالدوله پزشکی است که با اتکا به مشاهدات و پژوهشهای شخصی همانند رازی در پزشکیِ عملی و همچون ابن سینا با روش منطقی و منظم به شرح مباحث مشکل پزشکی می پردازد.
منبع: تاریخ دامپزشکی و پزشکی ایران، تالیف دکتر حسن تاج بخش، جلد دوم، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۵، تهران