#case
#macro


در همین رابطه، گزارش صندوق جهانی پول در سال ۲۰۱۷ درمورد اقتصاد ایران که شامل بخشی درمورد صندوق های بازنشستگی است، خواندنی است.


لینک دسترسی به فایل:
https://www.imf.org/en/Publications/CR/Issues/2018/03/29/Islamic-Republic-of-Iran-2018-Article-IV-Consultation-Press-Release-Staff-Report-and-45767

#stat2

مرور هفته یازدهم


جلسه بیست و یکم:

چهار جلسه درسی در هفته های یازدهم و دوازدهم کلاس، به روش ها سری زمانی (time series) اختصاص داشت. در قالب این جلسه،

- داده های سری زمانی معرفی شده و تفاوت آن با دیگر انواع داده (داده های تابلویی و مقطعی) بیان شد.
- کاربردهای سری های زمانی مرور شد: پیش بینی آینده براساس اطلاعات گذشته و مطالعه روند تغییر اثر متقابل متغیرها در طول زمان
- اصطلاحات متداول در روش های سری زمانی معرفی شدند: تاخیر (Lag)، کسر اول (first difference) و روش تخمین درصد تغییر در خروجی ها براساس داده ها
- مفهوم خودهمبستگی (autocorrelation) مثبت و منفی معرفی شده و وجود آن در داده تورم آمریکا بررسی شد.
- مدلسازی خودهمبستگی به کمک رگرسیون بر خروجی ها در دوره های زمانی قبل (autoregression)
- شرط پایا بودن (stationarity) سری زمانی برای پیشبینی آینده به کمک گذشته معرفی شده و وجود این ویژگی در داده تورم آمریکا بررسی شد.
- روش‌های مطالعه داده های غیرپایا معرفی شد: مدلسازی به کمک جملات تاخیری مراتب بالاتر، حذف روند زمانی (detrend)، حذف اثر تغییرات فصلی (seasonality)، تبدیل به اختلاف بین خروجی در دو زمان متوالی (delta y)
- دو روش نموداری خودهمبستگی (autocprrelation plot) و خودهمبستگی جزیی (partial autocorrelation plot) در نرم افزار استتا معرفی شد.
- دو روش برای تعیین تعداد جملات بهینه تاخیر در مدلسازی معرفی شد: به کمک آماره F و به کمک شاخص AIC

مرجع مباحث این جلسه: بخش های ۱۴-۱ تا ۱۴-۲ کتاب آشنایی با اقتصادسنجی Stock and Watson:
https://www.pearson.com/us/higher-education/product/Stock-Introduction-to-Econometrics-3rd-Edition/9780138009007.html



جلسه بیست و دوم

این جلسه با معرفی دو پدیده وجود روند زمانی (trend) و شکست ساختاری (break) که منجر به ناپایا بودن داده‌ها می‌شوند، آغاز شد. باقی کلاس به موضوع روند زمانی در داده ها اختصاص داشت. در قالب این جلسه،

- دو دسته روندهای دارای الگو (deterministic trend) و بدون الگو (stochastic trend) معرفی شدند. این معرفی، با بررسی داده نرخ تبدیل یورو به دلار انجام شد.

- پایا بودن دو تابع مسیر تصادفی (random walk ) و مسیر تصادفی با مکان اولیه غیرصفر (random walk with drift) بررسی شد.
- آزمون دیکی فولر (dicky fuller test) برای بررسی پایا بودن داده معرفی شده و نحوه اجرای آن با نرم افزار استتا آموزش داده شد.


مرجع مباحث این جلسه: بخش های ۱۴-۳ تا ۱۴-۵ کتاب آشنایی با اقتصادسنجی Stock and Watson:
https://www.pearson.com/us/higher-education/product/Stock-Introduction-to-Econometrics-3rd-Edition/9780138009007.html

* مشارکت در بهبود ترجمه اصطلاحات:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1H72xqZo2mLr9Ys7OidoIhHwmSWzgij-Px6xuKqsa98c/edit#gid=0

#آموزنده
#stat2


دو نکته در مورد کلاس اقتصادسنجی که برای ما جای یادگیری داره:

در کلاس اقتصادسنجی تاکید زیادی بر یادگیری با مشاهده داده میشه. برای مثال،‌در هفته یازدهم، موضوع سری های زمانی و ناپایا بودن الگوی «مسیر تصادفی» مطرح شد. برای نشان دادن این ناپایی، استاد درس یک نمونه مسیر تصادفی رو شبیه سازی کرده و در کلاس نمایش داد.

دوم، کلاس های درسی ضبط شده و در اختیار دانشجویان قرار می گیرد. این سازوکار، به یادگیری در خارج از کلاس کمک فراوانی می کنه. لازم به ذکره که دسترسی به این فیلم ها «تنها برای افرادی که عضو کلاس هستند، امکان پذیره».

نکته: سایت مکتبخونه (https://maktabkhooneh.org/) مدت هاست که کلاس‌های درس دانشگاه‌ها رو ضبط کرده و در اختیار عموم قرار میده. ولی این کلاس ها اولا عمدتآ به رشته های مهندسی یا علوم پایه محدود هستند و دوم،‌ اگر اشتباه نکنم، تنها پس از پایان کل دوره بر اینترنت قرار میگیره.

پیشنهاد: می‌توان روش کار مکتبخانه را برای پوشش دیگر رشته های دانشگاهی گسترش داد و پخش فیلم ها را به صورت همزمان انجام داد.

#stat2

مرور هفته دوازدهم

جلسه بیست و سوم:

این جلسه به دو موضوع تعیین تعداد جملات تاخیر در مدلسازی سری زمانی و مطالعه ناپایی براثر شکست‌ در داده (break) و نحوه مواجهه با آن اختصاص داشت. در این راستا،

- دستور نرم افزار استتا برای تعیین تعداد بهینه جملات تاخیر معرفی شده و کاربرد آن با یک مثال بررسی شد. دستور: varsoc
- آزمون دیکی فولر تکمیل شده (augmented dicky fuller test)
- روش مدلسازی شکست‌های ساختاری در داده‌ها معرفی شد.
- روش (QLR test) Quandt Likelihood Ratio برای شناسایی شکست ساختاری در داده معرفی شد.
- دستور استتا برای اجرای آزمون QLR معرفی شد: estat sbsingle

مرجع مباحث این جلسه: بخش های ۱۴-۶ و ۱۴-۷ کتاب آشنایی با اقتصادسنجی Stock and Watson:
https://www.pearson.com/us/higher-education/product/Stock-Introduction-to-Econometrics-3rd-Edition/9780138009007.html

جلسه بیست و چهارم:

این جلسه به معرفی مدل‌های علی پویا در سری های زمانی (Dynamic Causal Models) اختصاص داشت. در این مدل‌ها، اثر علی متغیرهای توصیفی بر متغیرهای درونزا در طول زمان مورد مطالعه قرار می گیرند. در قالب این جلسه،

- مدل باتاخیر توزیع شده (distributed lag model) برای شناسایی اثر پایدار یک متغیر بر متغیر دیگر معرفی شد.
- روش Newey west برای مدلسازی جملات خطای نامستقل و دستور نرم افزار استتا برای اجرای آن معرفی شد: newey
- برقراری فروض رگرسیون چندگانه (Multiple regression assumptions) در مورد داده های سری زمانی تحلیل شدند.
- مفهوم اثر یک تغییر دایمی در متغیر مستقل بر متغیر وابسته (cumulative dynamic multipliers) بررسی شد.
- مفهوم و کاربرد مدل‌های Vector autoregression و structural autoregression معرفی شده و مقاله زیر برای مطالعه بیشتر معرفی شد:
https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/jep.15.4.101


مرجع مباحث این جلسه: بخش های ۱۵-۱ تا ۱۵-۳ کتاب آشنایی با اقتصادسنجی Stock and Watson:
https://www.pearson.com/us/higher-education/product/Stock-Introduction-to-Econometrics-3rd-Edition/9780138009007.html


* مشارکت در بهبود ترجمه اصطلاحات:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1H72xqZo2mLr9Ys7OidoIhHwmSWzgij-Px6xuKqsa98c/edit#gid=0

#python


دانشکده کلاس آنلاین پایتون برای تابستان برگزار میکنه. در قالب #python مطالب این کلاس ها رو به اشتراک می گذاریم.

یادداشت اول:

- پاسخ به این سوال که چرا زبان پایتون برای تحلیل به روش یادگیری ماشین مورد استفاده قرار می گیره؟
https://sebastianraschka.com/blog/2015/why-python.html

- دستورهای اولیه در زبان برنامه نویسی پایتون:
https://wilfredinni.github.io/python-cheatsheet/#python-basics

- یادداشت انیمه‌طور درمورد یادگیری پایتون:
https://jvns.ca/wizard-zine.pdf

#اقتصادـکلان
#توسعه
#ایران

گاهی باید بنشینیم و فکر کنیم آیا ما فقیر شده‌ایم؟ به غیر از آنکه در گذشته نان دو ریال بود و بنزین پنج تومن، درآمد سرانه و مصرف سرانه به ما کمک می‌کنند خودمان را در طول زمان با خودمان مقایسه کنیم. درآمد سرانه و مصرف سرانه (خصوصی) ایرانیان در طی دهه گذشته افزایش نداشته
شکل ب نشان می‌دهد درآمد سرانه ما در فاصله نزدیک به ۱۰ سال ثابت بوده است. و رشد منفی سال آینده این را تعمیق می‌کند. اما شکل الف قصه‌ای بلند تر می‌گوید. شکل الف می‌گوید ما هنوز نتوانسته‌ایم به درآمد سرانه ابتدای دهه ۱۳۵۰ خود بر گردیم. اما آیا رفاه ما کم شده؟
اما اگر با دقت بیشتری نگاه کنیم در تمام این مدت ده سال اخیر مصرف سرانه کشور تقریبا ثابت مانده‌است. این همان احساس مضیقه ای ست که به صورت سراسری همه‌ی ما را فرا گرفته، چون «درآمد همه ما نسبت به سبد مصرفی مان کمتر شده است.» از سال۸۹ ما مدام کمتر پس انداز کردیم.

در زندگی شخصی هر فردی یک ترازنامه وجود دارد! هرچند این ترازنامه ممکن است ناآگاهانه باشد. اما منابع و مصارف همه‌ی ما در هر بازه زمانی با هم برابر است.یا درآمد داشتیم و این درآمد را مصرف +پس‌انداز کرده‌ایم. یا قرض گرفته‌ایم و قرض ودرآمدمان را صرف مصرف کردیم.
مشابه این قصه نیز در سطح ملی برقرار است. ما تولید می‌کنیم. و معادل پولی این تولید را یا به صورت شخصی یا به صورت عمومی (دولت) مصرف می‌کنیم، یا آنرا به صورت خالص صادر می‌کنیم (صادرات منهای واردات) یا سرمایه‌گذاری می‌کنیم. رشد اقتصادی نشان می‌دهد تولید ما با چه سرعتی تغییر می‌کند
شکل د نشان می‌دهد که سرانه سرمایه‌گذاری ما به سرعت و شدت کاهش یافته است. به عبارت دیگر ما شبیه کشاورزی در جامعه سنتی بودیم که باید هر سال بخشی از گندم را به عنوان بذر نگه دارد و بخشی را مصرف کند. چند سالی ست هوا خراب شده، سیل هم آمده، مشتری‌ها هم گندم بازار ما را نمی‌خرند.

کدخدای ده بالا هم خرید گندم مرا محدود کرده، اما اهل و عیالند دیگر، نمی‌توانند مصرفشان را کم کنند سخت است. به همین دلیل هر سال گفته‌ایم خدا بزرگ است و مدام سهم گندمی که به عنوان بذر نگه داشته می‌شده را مصرف کردیم. چند همسری این کشاورز هم باعث شده همسر سوگلی و بچه‌های بهره‌مند تر باشند.
بنابراین هم هر سال توان تولید محصول کشاورز افت کرده و هم هر سال سهم گندم بذر که باید سرمایه‌گذاری می‌شده خورده شده. و تولید آینده را با مخاطره رو به‌رو کرده است. خانواده در کل کم بضاعت تر شده است اما به صورتی نابرابر. این همان کاهش سرمایه‌گذاری ست.

اما اگر روند مصرف خصوصی و دولتی را بلندمدت‌تر نگاه کنیم، گرچه ما هنوز به سطح درآمد سرانه دهه پنجاه (شوک بزرگ جهانی نفت) نرسیدیم، اما مصرف خصوصی‌مان (دقیقا چیزی که خانوار خرج می‌کند) کاهشی نبوده‌است. آنچه که کاهش یافته هزینه‌های مصرفی دولتی است.
هزینه های مصرفی دولت یعنی آموزش، بهداشت، امینیت و مثل آن. ما همان کشاورزیم که در بلندمدت هم مستمرا سهم پول معلم بچه ها و بهداشت (نه درمان!!!) شان را گذاشتم روی سهم مصرف خانواده. این هزینه‌های مصرفی دولت (شکل ج) یارانه‌های سفید و سیاه و چهارخانه را در بر نمی‌گیرد.

من شهروند باید بپذیرم که تولید گندمم کاهش یافته، این پذیرفتن که ما دیگر نمی‌توانیم سطح مصرف دهه هشتاد خودمان را حفظ کنیم بخشی از واقع نگری ست که من به عنوان شهروند باید داشته باشم. برخی از روندها توانایی توسعه‌ی ما را کاهش داده‌اند. احیا توان توسعه نیازمند تقسیم ضرر است

تقسیم ضرر خوشحال کننده نیست، تقسیم ضرر درد دارد تقسیم ضرر ... اما ناگزیر است. این ضرر خود را در شکل ضرر در نظام مالی، صندوق‌های بازنشستگی، بحران بودجه و بیکاری نشان داده است. اما درد اینجاست که سیاست‌گذار هنوز نیازمند تلنگرهای فراوان است.

پ.ن: گرچه نمودارها سخت نیست اما برای کشیدن نمودارها وقت می‌گذاریم، و وقت سرمایه اندک ما است. لطفا در مورد بازنشر آن‌ها ارجاع بدهید یا لااقل فایل درست ان‌ها را بگیرید. اسکرین شات آخه ؟؟؟
http://yon.ir/LFDmD

#macro2

مقاله Aart Kraay درمورد تله فقر (poverty trap):


در این مقاله، تحقق پیشبینی انواع مدل‌های تله فقر براساس داده‌های تاریخی کشورها بررسی شده ‌و درنهایت نتیجه‌گیری شده که آن‌چه که در بسیاری از موارد تحت نام تله فقر شناخته می‌شود، در واقع تله فقر نیست و درک ماهیت آن نیازمند نگاهی فراتر از تمرکز به مشاهدات منفرد دارد. مدل‌های مورد بررسی در این مقاله:

- تله فقر ناشی از پس انداز ناکافی (saving-based poverty trap)،
- تله فقر ناشی از عدم هماهنگی بین بخش‌های مختلف اقتصاد (big push models of poverty trap)،
- تله فقر ناشی از فقر غذایی (nutritional poverty tarp)،
- تله فقر ناشی از عدم کفایت سرمایه گذاری و محدودیت پس انداز (lumpy investment coupled with borrowing constraint)،
- تله فقر ناشی از الگوهای رفتاری (behavioral poverty trap)
- تله فقر ناشی از جبر جغرافیایی (geographical poverty trap)،.


پیوند به مقاله:

https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/jep.28.3.127



* مشارکت در بهبود ترجمه اصطلاحات:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1H72xqZo2mLr9Ys7OidoIhHwmSWzgij-Px6xuKqsa98c/edit#gid=0

#macro2

مقاله Charles Jones درمورد ریشه‌یابی علت پایداری متوسط رشد اقتصادی آمریکا در حدود ۱،۸ درصد در یک صده گذشته:

مقاله با این پرسش شروع می‌شود که چرا تمام سرمایه‌گذاری کشور بر تربیت نیروی انسانی، به افزایش رشد اقتصادی کشور منجر نشده‌است؟ نویسنده مقاله، ضمن پاسخ به این سوال، تمایز دو مفهوم مسیر رشد ثابت (constant growth path) و مسیر رشد پایدار (balanced growth path) را بیان کرده و سپس به این ترتیب استدلال کرده و دوران‌های شتاب گرفتن سرمایه گذاری بر نیروی انسانی، در واقع با افزایش رشد اقتصادی همراه بوده ولی با رسیدن اقتصاد به تعادلی جدید در سطح بالاتری از نیروی انسانی، متوسط رشد اقتصادی به میزان ۱،۸٪ بلندمدت خود بازگشته‌است.


پیوند به مقاله:
https://web.stanford.edu/~chadj/SourcesAER2002.pdf

در راستای پست بالا این محتوای مرتبط در درس اقتصاد کلان هست

#macro2


یادداشت سیاست Robert Solow درمورد عدم کفایت مدل‌های DSGE در ارایه پیشنهادی برای خروج از بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸:

در این یادداشت که د سال ۲۰۱۰ تنظیم شده، نگارنده منتقد مفروض داشتن اقتصاد به‌عنوان واحدی متشکل از افراد و بنگاه‌های دارای انتظارت عقلایی، بدون تضاد منافع، بدون انتظارات نامنطبق و بدون امکان فریب (دادن/خوردن) است.

نویسنده با ذکر مثالی از شیوه توصیف پدیده بیکاری در این مدل‌ها، استدلال می‌کند که تنها حالاتی که بیکاری در مدل‌های DSGE متصور است، حالات ترجیح بیکاری بر اشتغال از سوی افراد جامعه، یا اصطکاک‌های بازار کار در انتقال از شغلی به شغل دیگر است. این در حالی است که در دنیای واقعی، افرادی توانا بر کارکردن، مایل به اشتغال حتی در دستمزدی کمتر از دستمزد متداول، به علت شکل نگرفتن بازار کار مناسب، نهایتا بیکار می مانند.

پیوند به نوشته:

http://www2.econ.iastate.edu/classes/econ502/tesfatsion/Solow.StateOfMacro.CongressionalTestimony.July2010.pdf



در همین رابطه، مطالعه درمورد مدل‌های DSGE از کتاب اقتصاد کلان رومر: فصل‌های ۵ (بخش ۳)، ۶ (بخش ۹) و ۷ (بخش ۱، ۴ و ۸):
https://www.amazon.com/Advanced-Macroeconomics-McGraw-Hill-Economics-David/dp/0073511374



و هم چنین، وبلاگی در نقد مدل‌های DSGE:
http://bruegel.org/2017/12/the-dsge-model-quarrel-again/

#macro2

مقاله David Autor درمورد اثر فناوری بر اشتغال:

این مقاله با بررسی داده‌های ۳۰ ساله منتهی به سال ۲۰۰۷ کشورهای عضو OECD، در پی پاسخ به این سوال است که آیا رشد فناوری سبب کاهش اشتغال شده‌است یا خیر. یافته پژوهش آن است که رشد فناوری سبب کاهش اشتغال نشده، بلکه سهم نیروی کار در ارزش افزوده تولید را کاهش داده‌است.

پیوند به مقاله:
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2018/03/1_autorsalomons.pdf


در رابطه با مدل‌های اقتصادی اشتغال و بیکاری، فصل ۱۰ کتاب رو مطالعه کنید. در قالب این فصل، مدل‌های زیر ارایه شده‌اند:

- مدل عمومی دستمزد بهره‌وری (generic efficiency wage model)
- مدل shapiro stiglitz برای دستمزد بهره‌وری
- مدل قرارداد بلندمدت بین کارگر و کارفرما (contracting model)
- مدل کارگران تحت پوشش اتحادیه‌های کارگری (insiders and outsiders model)
- مدل انطباق کارفرما و کارجو (search and matching model)

https://www.amazon.com/Advanced-Macroeconomics-McGraw-Hill-Economics-David/dp/0073511374

#ایده



⭕️مادرم ایرانی است، من کجایی ام؟

✅لایحه اعطای تابعیت به فرزندان مادر ایرانی، امروز در صحن علنی مجلس شورای اسلامی مطرح می شود.
✅امروز در توییتر با هشتگ #مادرم_ایرانی_است_من_کجایی_ام از نمایندگانمان بخواهیم به این لایحه رای مثبت داده و به بی هویتی فرزندان دارای مادرایرانی پایان دهند.

@diaran

#macro2

مقاله Alberto Alesina درمورد تعدیل مالی (fiscal adjustment):


این مقاله، بر موضوع اثر افزایش انتظام مالی دولت بر رشد اقتصادی در کوتاه مدت و انجام آن بر تغییر میزان محبوبیت دولت تمرکز دارند.

نگارنده، با این مقدمه بحث خود را آغاز می‌کند: تفکر «غالب» آن است که دولت‌هایی که در راستای انتظام مالی و کاهش کسری بودجه اقدام می‌کنند، محبوبیت سیاسی خود را به خطر می‌اندازند و به همین دلیل، احتمال از دست دادن کرسی قدرت به نفع گروه‌های رقیب بالاست. از طرفی، دولت‌هایی که در نزدیکی هنگام انتخابات از بودجه عمومی اصراف می‌کنند تا بلکه در کوتاه مدت وضع اقتصاد را بهبود دهند و با شکل‌دهی خاطره‌ای خوب در اذهان عمومی، برای دوره بعد رای بیاورند.

این در حالی است که شواهد نشان می‌دهد که در مواردی که افزایش انتظام مالی از محل بهبود مدیریت مخارج است، یا در شرایطی است که شهروندان به نیکی از بحران مالی و ضرورت افزایش انتظام مالی آگاهی دارند، افزایش انتظام مالی، الزاما به تغییر دولت در هنگام انتخابات نمی‌انجامد.


پیوند به مقاله:

https://scholar.harvard.edu/alesina/publications/fiscal-adjustments-lessons-recent-history



مرجع تحلیل نظری سیاست‌های مالی دولت‌ها از فصل ۱۳ کتاب اقتصاد کلان رومر:

https://www.amazon.com/Advanced-Macroeconomics-McGraw-Hill-Economics-David/dp/0073511374

#macro2


مقاله Olivier Blanchard برای صندوق جهانی پول (IMF) درمورد پدیده خطای در پیشبینی‌های رشد و ارتباط آن با تخمین ضرایب مالی (Fiscal Multipliers):


نگارنده ارتباط میان رشد پیشبینی شده در برنامه‌های انتظام مالی دولت‌ها و آن‌چه که در عمل محقق شده را برای ۲۶ کشور اروپایی در سال های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ بررسی کرده و سپس پیشنهاد‌هایی برای بهبود پیشبینی‌های رشد حاصل از انتظام مالی ارایه می‌دهد.

پیوند به مقاله:

https://www.jstor.org/stable/pdf/23469713.pdf?refreqid=excelsior%3A4a478452874e152c955abac9db5dc3a3



مرجع تحلیل نظری سیاست‌های مالی دولت‌ها از فصل ۱۳ کتاب اقتصاد کلان رومر:

https://www.amazon.com/Advanced-Macroeconomics-McGraw-Hill-Economics-David/dp/0073511374


*مشارکت در بهبود ترجمه اصطلاحات:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1H72xqZo2mLr9Ys7OidoIhHwmSWzgij-Px6xuKqsa98c/edit#gid=0

#اقتصادـکلان
#توسعه
#ایران
در این مطلب در مورد درآمد و مصرف سرانه ایران صحبت کرده بودم. درآمد و مصرف سرانه ما در طول زمان شاخص‌های رفاه فردی ما هستند. اما این رشتوی طولانی به یک تعلق خاطری میهنی می‌پردازد که آیا ایران کشوری ثروتمند است که از بد حادثه و سو مدیریت به موقتا گرفتار کاستی‌هایی شده‌است؟
قضاوت در باب این تصور بستگی دارد که ما «فقر» و «غنا» کشورها را در چه چهارچوبی تعریف کنیم. پاسخ ما در مقابل این پیش‌فرض رویکرد ما به اصلاح را مشخص می‌کند. شاخص‌های متعددی در این زمینه وجود دارد. موقعیت جفرافیایی، منابع طبیعی، ثروت انسانی، تکنولوژی و ...
اماهیچ معیار انفرادی به تنها و یا برای همه زمان‌ها مشخص کننده ثروت یک کشور نیست. بنا به ساده‌ترین تعریف ثروت برابر با مجموع ارزش بازاری کلیه دارایی‌های فیزیکی و غیر محسوس یک فرد، سازمان، جامعه یا کشور است که معادل ارزش تعهدات از آن کم شده است.
بنا به این تعریف، با همه ملاحظات محاسباتی در سال ۲۰۱۸ایران با دارا بودن ۰٫۰۹ درصد از ثروت جهان در رتبه ۵۱ قرار دارد. برای داشتن احساس در این زمینه ترکیه، اسراییل و عراق به ترتیب رتبه‌های ۲۸، ۳۲و ۵۲ را اشغال کردند (yon.ir/9lzMf)
اما این تعریف کماکان احساس ملی ما را راضی نمی‌کند: چه طور کشوری که مالکیت دومین منابع نفتی دنیا و دومین منابع گازی دنیا را در اختیار دارد، به دلیل موقعیت جغرافیایی مسیر جاده ابریشم را میزبان بوده، نرخ باسوادی بالای ۹۷ درصد دارد را ثرتمند طبقه‌بندی نمی‌کنند؟
بیایید ثروت را به شکلی دیگر نگاه کنیم و آنرا معادل توانایی ایجاد درآمد در آینده بگیریم و یک بار هم گستره نگاهمان را کمی عقب ببریم. از ۳.۵ میلیون سال پیش تا ۵۵۰۰ سال پیش که خط ثبت شد و از ۵۵۰۰ سال پیش تا انقلاب صنعتی و بعد از انقلاب صنعتی.
الگوی رشد بشرتا انقلاب صنعتی بسیار به بهره‌وری مستقیم از منابع طبیعی وابسته‌است، مفهوم رشد اقتصادی به معنا ارزش افزوده که امروز ما می‌شناسیم عمری زیر ۳۰۰ سال دارد. هر چه بیشتر توانایی ایجاد درآمد به بهره‌مندی مستقیم از طبیعت گره بخورد، منابع طبیعی معیار بهتری برای ثروت هستند.
رشد اقتصادی توسط انباشت نهاده‌ها و «بهره‌وری کل عوامل» مشخص می‌شود. انباشت نهاده‌ها یعنی سرمایه فیزیکی، سرمایه انسانی، نیروی کار و به صورت تاریخی زمین. تا پیش از انقلاب صنعتی، موتور محرکه رشد اقتصادی انباشت نهاده‌های فیزیکی بوده‌است.
اما پس از انقلاب صنعتی موتور محرکه رشد به صورت تدریجی به سمت «بهره‌وری کل عوامل» جا به جا شده‌است. هنگامی که در طول تاریخ دسترسی به جریان درآمد بالا و بالنده (رشد اقتصادی) منوط به بهره‌مندی از زمین و نیروی کار ارزان بوده است.
در اختیار داشتن زمین‌های حاصلخیز، معادن، نیروی کار ارزان و جمعیت منجر به انباشت نهاده‌های رشد و توانایی بالاتر کشورها را در ایجاد جریان درآمدی می‌شده است. اما در عصر حاضر چگونه است؟ وقتی نمونه‌هایی مانند کنگو**، شیلی، ژاپن همزمان وجود دارند؟
رشد اقتصادی به معنای امروزی آن، بیش از آنکه با انباشت نهاده‌ها (۱) سرمایه فیزیکی (۲) سرمایه انسانی (۳) نیروی کار، قابل توضیح دادن باشد. توسط بهره‌وری کل عوامل توضیح داده می‌شد. در قرن بیستم انباشت نهاده‌ها تنها ۳۰ درصد تفاوت درآمد سرانه کشورها را توضیح می‌داده.
شکل ۱ (توییت آخر) رشد اقتصادی ایران را در طی شصت سال گذشته نشان می‌دهد. خط‌های نارنجی بر اساس چرخه‌های رونق و رکود در بازار نفت، انقلاب و جنگ تحمیلی را نشان می‌دهند. در طی شصت سال ایران به صورت متوسط سالانه ۱٫۷۳ درصد رشد کرده‌است و سهم عامل بهره‌وری از این رشد منفی بوده‌است! (ادامه در مطلب بعد)

جدول ۱(شکل پیوست) سهم عوامل مختلف از رشد اقتصادی را نشان می‌دهد. رشد اقتصادی ایران در بلند‌مدت را می‌توان با ویژگی‌های نوسان بالا، موتور محرکه سرمایه و در مجموعه پایین توصیف کرد. شصت سال به معنای جابه جایی کامل دو نسل است.

yon.ir/b4GFn

شصت سال که در طی آن یک تغییر رژیم کامل هم وجود داشته. اما افول اول داستان رشد همزمان با بزرگترین رونق نفتی دنیا اتفاق افتاده است و افول سوم همزمان با رونق نفتی بزرگ دوم (با شدت کمتر). هدف من این نیست که بگویم نفت مانع است بلکه می‌خواهم تصور ثروت را به مفهوم رشد نزدیک کنم
ما در دوره‌هایی که از منظر ارزش منابع ثروتمندتر محسوب می‌شدیم، علیرغم سرمایه‌گذاری های زیاد (جدول ۱) توانایی ایجاد درآمدمان تضعیف شده‌است. این تضعیف توانایی استفاده از انباشت نهاده خود را در سهم منفی «بهر‌ه‌وری» از رشد نشان می‌دهد.
بهره‌وری ترکیبی از (۱) تکنولوژی و نوآوری و (۲) کارایی است.کارایی بالاتر یا تخصیص بهینه منابع یعنی فعالیت‌های پر بازده منابع بیشتری را به خود جذب کنند. تکنولوژی ارزش افزوده حاصل از فرآیندهای پیچیده را نشان می‌دهد (تولید ماشین، دارو، محصولات مخابرات و ...)
بر اساس معیارهای جهانی، توسعه به سه مرحله اصلی (۱) رشد بر مبنای عوامل (۲) رشد بر مبنای کارایی و (۳) رشد بر مبنای نوآوری تقسیم می‌شود. در مقایسه با سایر کشورها از سال ۲۰۰۸، ایران در مرحله ۱.۵ یا گذار به سمت بهره‌وری قرار دارد.
مخلص کلان آنجاست که اگر ما امروز در میان کشورهای با درآمد متوسط پایین طبقه‌بندی می‌شویم، یک پدیده گذرا نیست. ما نه امروز و دیروز، بلکه در طی نزدیک به شصت سال از منظر توانایی خلق درآمد ثروتمند نبوده‌ایم. در مقایسه با سایر کشورها نیز ثروتمند به حساب نمی‌آییم.
اما هیچ کشوری محکوم به عدم تغییر وضعیت نیست. همانطور که قبل از خط خاکستری ایران پدیده رشد بوده‌است و اتیوپی از تله فقر خارج شده‌است. پاسخ توصیفی به این سوال مطلب بعدی خواهد بود.
ـ--------------------------------------
**کنگو شانزدهمین کشور دنیا از منظر مساحت، بسیار حاصلخیز، یکی از غنی ترین کشورهای دارای معادن معدنی (معادل تولید ناخالص اروپا و آمریکا) و با ۸۶ میلیون نفر جمعیت (یازدهمین در دنیا) است که در چند دهه است بین همواره بین فقیرترین پنج کشور دنیا قراردارد.
پ.ن ۲: گزارش های رقابت پذیری جهانی که مرحله توسعه را محاسبه می‌کنند:
https://www.weforum.org/reports/the-global-competitveness-report-2018
yon.ir/b4GFn

#معرفی


به کمک دیگر دانشجویان ایرانی دانشکده، فایلی برای معرفی دوره مدیریت دولتی برای توسعه بین‌الملل (MPA/ID) دانشگاه هاروارد تهیه‌ کرده‌ایم.

در قالب این فایل، موارد زیر مورد بررسی قرار گرفته‌اند:

- محتوای آموزشی دوره
- شرایط لازم برای اخذ پذیرش
- نحوه تنظیم استراتژی بلندمدت برای اخذ پذیرش در این دوره یا دوره‌های مشابه
- معرفی دوره‌های مشابه در دیگر دانشگاه‌ها


درخواست: لطفا این پیغام را در اختیار دیگران قرار دهید.

#معرفی



نشریه سیاست خارجی (foreign policy), یکی از نشریاتی است که مقالات آن مرجع بسیاری از بحث ها در حوزه استراتژی سیاست خارجی و تجارت خارجی کشورها قرار می گیره.

این نشریه هم چنین پادکست هایی رایگان در همین موضوعات منتشر می کنه.

به عنوان مقاله نمونه, تحلیل اخیر نشریه بر سیاست کشور چین برای تسلط بر معادن فلزات پرکاربرد در صنعت الکترونیک دیجیتال در سراسر دنیا ارسال شده است.

سایت نشریه: https://foreignpolicy.com/

#معرفی


به زودی فرصت استخدام سالانه در سازمان ملل متحد در برنامه YPP آغاز میشه. به این منظور, وبیناری جهت معرفی نحوه اپلای برای موقعیت کاری در این سازمان, در روز 26 ماه می برگزار خواهدشد.

برای کسب اطلاعات بیشتر, به فایل ارسالی و سامانه استخدام مراجعه کنید:

https://ypun.org

#tradepolicy

مباحث درس اقتصاد سیاسی تجارت، با #tradepolicy به اشتراک گذاشته خواهندشد. جهت دسترسی به سیلابس قدیمی درس، به این آدرس مراجعه کنید:
https://sites.hks.harvard.edu/fs/rlawrence/ITF-110%20(1).pdf


جلسه اول: چرا تجارت؟

در این جلسه به این پرسش ها پاسخ داده می شود که:

چرا تجارت خوب است ؟
چه مفروضات و بازه زمانی ای باید هنگام تفکر درمورد سیاست تجاری درنظر داشت؟
چرا تجارت بین کشورهای متفاوت به صرفه است؟
چرا تجارت بین کشورهای مشابه به صرفه است؟

یادداشت Brad McDonald در صندوق جهانی پول، با معرفی مفهوم مزیت رقابتی نسبی (relative comparative advantage)، آغازگر بحث است:
https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2009/12/pdf/basics.pdf

یادداشت Ha-Joon Chang در نشریه independent، مطالعه ای تاریخی بر اثر سیاست های حمایتی تجاری کشورهای توسعه یافته کنونی در دهه های قبل داشته و سپس یادآور می شود که اتخاذ سیاست های تجارت کاملا آزاد، به ضرر کشورهای امریکای لاتین و آفریقا تمام شده است. این در حالی است که کشورهای چین و هند که آزادسازی را تنها در بخشی از صنایع خود انجام داده اند، توانسته اند عملکردی موفقیت آمیز در رشد اقتصادی داشته باشند. پیوند به مقاله:
https://www.independent.co.uk/news/business/comment/ha-joon-chang-protectionism-the-truth-is-on-a-10-bill-5334137.html

مراجع مباحث این جلسه:

پیوست شماره 2 کتاب مرجع درس:
اقتصاد سیاسی نظام جهانی تجارت، نوشته Bernard Hoekman:
https://www.amazon.com/Political-Economy-World-Trading-System/dp/0199553777


کتاب Arvind Panagariya درمورد منافع تجارت آزاد برای کشورهای درحال توسعه:
https://www.amazon.com/Free-Trade-Prosperity-Developing-Countries/dp/0190050667