🌱
سان‌دیگو، کالیفرنیا
هنگامی که زمین‌لرزه رخ می‌دهد، فیل‌ها واکنشی غریزی و شگفت‌انگیز به نام «دایره هشدار» از خود نشان می‌دهند، که به صورت ساز و کاری در طول زمان تکامل یافته است.

فیل‌ها با تشکیل این دایره، به دنبال محافظت از اعضای گله هستند. زیرا این آرایش، احتمال به خطر افتادن اعضا را کاهش داده و به آن‌ها امکان می‌دهد تا به سرعت نشانه‌ها و هشدارها را با یکدیگر مبادله کنند.

@midhistor
@farsiindipendent

🌱
هر کس عروسی‌های دهه ۶۰ را ندیده،
نصف عمرش بر فناست.

@midhistor

🌱
گرند کانیون سیخی چند؟

#ایران
@midhistor

🌱
حیات، امری بدیهی در جهان هستی

مهرداد ایران‌مهر
گروهی از دانشمندان به رهبری پروفسور مادوسودهان از دانشگاه کمبریج، با کمک داده‌های تلسکوپ فضایی جیمز وب، مولکول‌هایی را در جو سیاره K2-18b در فاصلهء ۱۲۴ سال نوری (چهراَختر شیر/اسد)، شناسایی کرده‌اند که تنها توسط موجودات زنده تولید می‌شود، از جمله دی‌متیل سولفید و دی‌متیل دی‌سولفید. این سیاره دارای اقیانوس‌هایی گسترده بوده و به دور یک کوتوله سرخ می‌چرخد.

تا چند سال پیش، باور بر این بود، تنها ستاره‌ای که سیاره دارد، خورشید است! اما داده‌های تلسکوپ هابل، این نظریه را منسوخ کرد. سپس اعلام شد، در هیچ جایی به جز زمین، حیات پدید نیامده است! اما این بار هم، جیمز وب دکان هواداران این دیدگاه غیرعلمی را بر هم زد.

راه شیری از پرآشوب‌ترین کهکشان‌ها و خورشید (طیف نور زرد) جزو ستاره‌های خطرناک برای حیات است. کهکشان‌هایی بسیار آرام‌تر در جهان هست و نیز ستاره‌های کوتوله سرخ که میزبانان به مراتب بهتری برای پشتیبانی از حیات هستند و شمارشان هم در گیتی، بسیار فراوان است.

اینشتین:
دو چیز انتها ندارد، جهان هستی و حماقت بشر.
در مورد اولی مطمئن نیستم.

@midhistor
@farsiindipendent

🌱
آرتوش و ویگن
نفرین (سنگ قبر آرزو)

آسمان چشم او، آیینه کیست
آن که چون آیینه با من، روبرو بود
درد و نفرین، درد و نفرین، بر سفر باد
سرنوشت این جدایی، دست او بود...

@midhistor

🍃

دکتر آزاده احسانی دانش‌آموختهء رشته ادیان با گرایش ایران، از بخش ایران‌شناسی دانشگاه کنکوردیا (مونترال) زیر نظر دکتر ریچارد فولتز، تعریف می‌کردند که روزی ژان کلنز اوستاشناس بلژیکی به دعوت دکتر فولتز جهت سخنرانی به بخش ایران‌شناسی کنکوردیا آمده بودند.

(نقل به مضمون)
در پایان سخنرانی، دکتر احسانی و دوست دیگر ایرانی ایشان پرسشی از دکتر کلنز می‌پرسند، مبنی بر اینکه غربی‌ها بر روایات مربوط به اسکندر آگاه هستند و خودشان می‌دانند که عنوان اسکندر کبیر چندان برازندهء او نیست. پس چرا همواره اصرار بر کاربرد صفت گریت (بزرگ) برای او دارند؟

کلنز پاسخ می‌دهد، بله ما می‌دانیم. اما اگر شما هم مانند ما از کودکی و دوران دانش‌آموزی، در کتاب‌ها و سپس تا بزرگی در رسانه‌ها و... دائم در مغزتان می‌خواندند الکساندر دگریت و یکسره از فتوحاتش برایتان می‌گفتند، ذهنتان به گونه‌ای شکل می‌گرفت که حتی اگر در آینده هم با حقیقت آشنا می‌شدید، اما فضای ذهنی‌تان از آن چارچوب و جاذبهء کاذب جدا نمی‌شد.

@oldhistor

واقعیتی تلخ

جمهوری اسلامی، مهرهء مطلوب قدرت‌های جهانی برای حکومت طولانی بر ایران است. موجودیتی تخریبگر، ضدملی و مطیع که در نهایت ایران را طبق خواسته‌های غرب، به ورطهء نیستی خواهد افکند.

بازیگری زالوصفت که از خون ایران ارتزاق کرده و جوّی غبارآلود را بر منطقه و کشورهای محصول پیمان سایکس-پیکو حاکم می‌کند.
در این فضا و با حضور لات محله، آن‌ها نیز ناچارند تا حرف‌شنو و گوش به فرمان غرب و دیگر قدرت‌ها باشند.

بازندهء نهایی این بازی، ایرانیان هستند که چنانچه معجزه‌ای زمینی رخ ندهد، به پایان دوران تاریخی خود به عنوان یک کشور و ملت و هویت تاریخی خواهند رسید و آیندگان تنها در سطور مکتوب، خاطره‌ای محو از ایشان را مرور خواهند نمود.

می‌توانید در بخش واکنش‌ها و دیدگاه‌ها، نگارنده را نکوهش کنید. اما حقیقت تغییری نخواهد کرد.

#برای_ثبت_در_تاریخ

😐😞

🌱
جهت اطلاع
دژهای مرزبانی شرقی ساسانیان، در کاشغر قرار داشته است.
امروزه بازمانده‌های این دژها در شمال سرچشمه‌های سِند، واقع در استان سین‌کیانگ چین، دیده می‌شود.

@midhistor

🌱
بسی رنج بردم در این سال سی...

#فردوسی
@midhistor

🌱

بسی رنج بردم درین سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی

نظامی عروضی در کتاب «چهار مقاله» آورده که چون فردوسی از ناچیزی صلهٔ سلطان محمود غزنوی رنجید، از غزنه گریخت و به طبرستان نزد سپهبد شهریار از آل‌باوند رفت و محمود را هجو گفت.
اما به خواست سپهبد، آن هجونامه را نابود کرد و تنها شش بیت از آن باقی ماند که نظامی عروضی آن را در «چهار مقاله» نقل کرده است.

اما ادبای امروزی، به دلایل مختلف و از جمله سستی ابیاتِ در دسترس از هجونامه و ناهمخوانی آن با زبان فردوسی، گرفته تا ناهمخوانی تعداد ابیات آن با گزارش نظامی عروضی، در انتساب این ابیات به فردوسی تردید کرده و آن را در شأن او ندانسته‌اند.

هر آن کس که شعر مرا کرد پست
نگیردش گردون گردنده دست
چو فردوسی اندر زمانه نبود
بد آن بد که بختش جوانه نبود
بسی رنج بردم در این سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی
به دانش نبد شاه را دستگاه
و گر نه مرا برنشاندی به گاه
اگر شاه را شاه بودی پدر
به سر بر نهادی مرا تاج زر
اگر مادر شاه بانو بُدی
مرا سیم و زر تا به زانو بُدی
چون اندر تبارش بزرگی نبود
نیارست نام بزرگان شنود...
به سی سال بردم به شهنامه رنج
که شاهم ببخشد بسی تاج و گنج
به پاداش من گنج را در گشاد
به من جز بهای فقاعی نداد
فقاعی نیَرزیدم از گنج شاه
از آن من فقاعی خریدم به راه
که سفله خداوند هستی مباد
جوانمرد را تنگدستی مباد
سر ناسزایان برافراشتن
وز ایشان امید بهی داشتن
سر رشتهٔ خویش گم کردن است
به جیب اندرون مار پروردن است...
ز بداصل، چشم بهی داشتن
بُوَد خاک در دیده انباشتن
ز ناپارسایان مدارید امید
که زنگی به شستن نگردد سپید
ز بدگوهران بد نباشد عجب
سیاهی نشاید بریدن ز شب
پرستارزاده نیاید به کار
و گر چند باشد پدر شهریار
پشیزی بِه از شهریاری چنین
که نه کیش دارد نه آیین و دین

@midhistor

🌱
ایجاز سعدی

ایجاز یعنی خلاصه‌گویی و یا پیراستن شعر از کلمات زاید و اضافی. دوری از عبارت‌پردازی‌های بیهوده‌ای که نه تنها نقش خاصی در ساختار کلی شعر ندارد، بلکه از زیبایی کلام نیز می‌کاهد.

ایجاز در شعر و کلام سعدی، نقش ویژه‌ای دارد. این ایجاز که در نهایت زیبایی است، منجر به اغراق‌های ظریف تخیلی و تغزلی می‌شود و زبان شعر را از غنایی بیشتر برخوردار می‌کند. در شعر سعدی، هیچ کلمه‌ای بدون دلیل اضافه یا کم نمی‌شود.

گفتم آهن دلی کنم چندی
ندهم دل به هیچ دلبندی
به دلت کز دلم به در نکنم
سخت‌تر زین مخواه سوگندی
ریش فرهاد بهترک می‌بود
گر نه شیرین نمک پراکندی
کاشکی خاک بودمی در راه
تا مگر سایه بر من افکندی...

ایجاز سعدی، ایجاز میان‌تهی و سبک نیست، بلکه پر از اندیشه و درد است. در دو حکایت زیر از «گلستان» به خوبی مشاهده می‌شود که سعدی چه اندازه از معنا را در چه مقدار از سخن می‌گنجاند.

پادشاهی، پارسایی را دید، گفت: «هیچت از ما یاد آید؟» گفت: «بلی، وقتی که خدا را فراموش می‌کنم.»

یکی از ملوک بی‌انصاف، پارسایی را پرسید: «از عبادت‌ها کدام فاضل‌تر است؟» گفت: «تو را خواب نیمروز، تا در آن یک نفس خلق را نیازاری.»

@midhistor