بخش دیگری از هنرنمایی استادان حنانه، بهاری، شهناز و قوامی.
🎼

جبر و اختیار...
حسین محی‌الدین الهی قمشه‌ای

آن یکی بر رفت بالای درخت
می‏فشاند او میوه را دزدانه سخت
صاحب باغ آمد و گفت ای دنی
از خدا شرمت بگو چه می‏کنی
گفت از باغ خدا بندۀ خدا
می‏خورد خرما که حق کردش عطا
پس ببستش سخت آن دم بر درخت
می‏زدش بر پشت و پهلو چوب، سخت
گفت آخر از خدا شرمی بدار
می‏کشی این بی‏گنه را زار زار
گفت کز چوب خدا این بنده‏اش
می‏زند بر پشت دیگر بنده‏اش
چوب حق و پشت و پهلو آن او
من غلام و آلت فرمان او
گفت توبه کردم از جبر ای عیار
اختیار است، اختیار است، اختیار

مولانا



بی‌رودربایستی

دیگر واقعا خاک بر سر روشنفکر آن جامعه‌ای که grill را جایگزین برشته و بریان کند و بگوید برایش واژه نداریم!

من از دخت مهراب گریان شدم
چو بر آتش تیز بریان شدم

#فارسی

روروک (Scooter)

روروک، چرخ پایی، وسیلۀ بازی بچه‌ها با دو چرخ کوچک و یک دستۀ بلند و یک کف مستطیل شکل که با یک پا روی آن تکیه می‌کنند.


معادل فارسی Scoot:
تند رفتن / در رفتن / سُر خوردن / جابجا شدن.
در محاوره: زود در رفت، یهویی رفت، خودشو کنار کشید، یک کم جابجا شد.

رو + رو + ک (تصغیر، کوچک)
رو: صیغۀ امر از فعل رفتن

#فارسی

شهرداری تهران، خانه اندیشمندان علوم انسانی را تخلیه و تعطیل کرد

در پی تصمیم تازه شهرداری تهران، خانه اندیشمندان علوم انسانی، از معدود فضاهای گفتگو و نشست‌های علمی در پایتخت، تخلیه و تابلوی آن از سردر ساختمان برداشته شده است.
❌

زمین لرزه

اصولاً در محاوره خیلی دقت نکرده و واژگان عرفی را در گفتار روزانه به کار می‌بریم. بدون آنکه ریشه و معنا و مفهوم و خاستگاه آن را بدانیم.

واژۀ زلزله معمولا در هنگام لرزش زمین، در میان گویشوران زبان فارسی به کار می‌رود. اما از آنجا که واژه‌ای صرفی در زبان عربی است، بنابراین یک نوآموز و یا کودک ایرانی باید بکوشد و معنای آن را به خاطر بسپارد.

اما چنانچه برای این رخداد، واژۀ فارسی زمین‌لرزه به کار برده شود، از آنجا که زمین و لرزش (لرزه، لرزیدن) جزو ریشه‌ها در زبان فارسی بوده و معنای آن‌ها به ذهن آشناست، بنابراین معنای ترکیب آن هم برای کاربر آشنا بوده و نیازی برای به خاطر سپردن معنای جدید آن ندارد.

در زبان‌های هم‌خانوادۀ لاتین هم این واژه به همین شکل ترکیبی Earth-quake به کار می‌رود.

#فارسی

عکس‌های قدیمی ایران

در تارنمای دانشگاه هاروارد این برج زیبا در کهنه‌شهر سلماس آذربایجان غربی مربوط به دورۀ ایلخانان جلب توجه می‌کند.
اما شوربختانه در زمین‌لرزۀ سال ۱۳۰۹ تخریب شده و دیگر وجود ندارد.

https://iiif.lib.harvard.edu/manifests/view/drs:6665026$42i

کهن‌ترین تصویر از فردوسی مربوط به سال ۷۴۱ قمری است که در شاهنامۀ نسخه قوام‌الدین حسن وزیر آمده و در ژنو نگهداری می‌شود.

‏فردوسی نفر اول از چپ و سه نفر دیگر هم عبارتند از فرخی، عنصری، و عسجدی، شاعران دربار سلطان محمود غزنوی.

@midhistor
@IranAncient

نسل طلایی

مجموعۀ قلک چشمات، ۱۳۷۸
نام آهنگ: سیب
آواز: سیمین غانم
ترانه: فرهاد شیبانی
آهنگ و تنظیم: فریبرز لاچینی
🌹

ادبیات و انشاء از ریاضی مهمتر است

در دوران تحصیل، بی‌اهمیت‌ترین درس انشاء بود. در کشوری که به انشاء و ادبیات و رشته‌های علوم انسانی اهمیت داده نشود، انتظاری هم برای پیشرفت نباید داشت.

#سیاوش_شهشهانی

۱۳۵۶: حدود ۱۴۰ دلار
۱۴۰۴: کمتر از ۱ سنت

هر دلار: ۱۰۰ سنت

۱۶۰۰۰ برابر افت ارزش پول ملی در ۴۷ سال

هر سال، ۳۵۰ برابر افت ارزش (یک ۳۵۰ام)

در هر روز، ارزش پول ملی نصف دیروز خود شده

چپ ملی‌گرا دیگر چه صیغه‌ایست!

دقت کرده‌اید تقریبا تمام کسانی که بدگویی صفویان را می‌کنند، شماری جوانک کم‌سن و بی‌تجربه هستند که صرفا تحت تاثیر احساسات و اوضاع بد اجتماعی و اقتصادی کنونی، چنین موضعی دارند!

درست مثل پان‌ترک‌ها که آن‌ها هم بیشتر شماری نوجوان و جوان هیجانی و‌ نوسبیل هستند و البته وقتی وارد زندگی می‌شوند و چهار تا کتاب می‌خوانند، از آن فضای مه‌آلود قومیتی رها می‌شوند.

جوانان نورسته‌ای که از شاه‌اسماعیل و صفویه متنفرند، با ساده‌لوحی خاصی عاشق کریم‌خان و لطفعلی‌خان زند بوده و وکیل‌الرعایایی او را تکرار و بدون اطلاع خاصی از وضعیت ایران در آن دوران، به آن می‌نازند.
این جوانک‌ها، طبیعتا نادرشاه را هم بی‌نصیب نگذاشته و این شاه بزرگ و ایراندوست را نیز به بهانۀ لشگرکشی به دهلی می‌نوازند. البته و به طریق اولی، آغامحمدخان که حتما مورد لعن تند و شدید این نوسبیل‌های خام و بی‌خبر قرار می‌گیرد!

چپ‌زدگی در میان ملی‌گرایان بسی و بسیار خطرناک‌تر از چپگرایی خود چپ‌هاست. هر چه نماد بزرگی و ایرانگرایی‌ست مانند شاه‌اسماعیل و نادرشاه و آغامحمدخان...، در ذهن این جوانان و افراد به ظاهر ملی، دیو دوسر جلوه می‌کند!!
#چپ

درست‌نویسی در فارسی

شیوه‌نامۀ بستن درب، پس از انجام هواگیری...

شاید بهتر باشد به جای قلمبه سلمبه نویسی‌های سبک منشیانه که یادگار نه چندان درخور قرن هفتم است، به ایجاز سعدی و ساده‌نویسی‌های شیرین و‌ گویا و نغز فارسی روی آوریم.

البته تنها نکتۀ درخور در جملۀ زیر، همان کاربرد درب به جای «در» است که جمله را از نامفهومی بیشتر رهانیده است:

دستورالعمل نحوه بسته نمودن درب ورودی پس از هواگیری کامل

اگرچه باید یای اضافه بر روی ه (نحوه/ۀ) و نیز ویرگول‌گذاری میان ورودی و پس (درب ورودی، پس از...) نیز رعایت می‌شد.

✍

وجه درست سخن

یه کسی اومد یه حرفی زد، ملانصرالدین گفت: درسته این حرف!
یکی دیگه اومد درست عکس اونو گفت، ملانصرالدین گفت: اینم درسته!
یکی دیگه اومد عکس هر دوتاشون گفت، ملانصرالدین گفت: اینم درسته!
یه کسی نشسته بود اونجا، عصبانی شد از دست مُلا و گفت:
این چه بساطیه مُلا، تو هر کی هر چی میگه قبول میکنی...؟
ملانصرالدین گفت: اینم درسته...

#الهی_قمشه‌ای