نقد و معرفی کتاب بیم امواج سهم‌گین را به قلم شناسا نیکنام در ترعه الف کتاب بخوانید.

بخشی از متن:
سال ۲۰۱۶ که این کتاب منتشر شد، صحبت کردن از تغییرات اقلیمی و امواج بلاخیز آن واقعا شجاعت و جسارت می‌طلبید. برآمدن راست‌گرایان افراطی در اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی که تغییرات اقلیمی را دروغ می‌نامند و هرچه در توان دارند به کار می‌برند تا محدودیت فعالیت‌های اقتصادی مضر به حال زمین متوقف یا کمینه شود، دقیقا در همین سال آغاز شد. عده‌ زیادی از مردم جهان که به این راست‌گرایان باور و امید دارند، مانند منکران نوح نبی ‌هستند که تا آخرین لحظه عذابی را که قرار بود نازل شود، باور نکردند […] بیم امواج سهمگین نه تنها شجاعانه و با اهمیت است، بلکه متنی جذاب و بلیغ دارد. خانم فیلسوف مثل پرده‌خوان‌ها، گوسان‌ها، بخشی‌ها و عاشیق‌های قدیمی است که جماعت را میخکوبِ روایت می‌کنند و محضری گرم دارند. هنر نویسندگی او و شناختن مزه دهان مخاطب در این کتاب حتی برای کسی که علاقه‌ای به طبیعیات و فلسفه ندارد، آموزنده و مسحورکننده است؛ این را در کنار ارائه اطلاعات دقیق و درست و به‌جایی بگذارید که نویسنده خوب می‌داند کجا باید خرجشان کند.

پروانه دریاهای قدیم
‏این تری‌لوبیت فوق‌العاده زیبا و کمیاب به «پروانه دریاهای قدیم» شهرت دارد؛ هم به خاطر خارهای بلند روی گونه‌اش که به امتداد سینه و تا نزدیکی دم به عقب رفته‌اند، هم به خاطر چشم‌های مرکب برجسته و زیبایش، نیز به خاطر انعطاف و نرمی سینه‌اش که احتمالا سازوکاری دفاعی بوده برای حفاظت از سطح نرم زیرین بدن جانور بندپا، درست مثل خرخاکی‌های امروزی؛ رفتاری که در این سنگواره هم به زیبایی حفظ شده و مشهود است.
‏این نمونه زیبا مرحمت آقای دکتر شاهین زمان به مجموعه آموزشی و علمی این فقیر است. خاستگاه آن کوه‌های #اطلس #مراکش است و قدمتش به عصر پراگیَن از دوره دِوونیَن، یعنی ۲/۸±۴۱۰/۸ تا ۲/۸±۴۰۷/۶ میلیون سال پیش، بازمی‌گردد.
در ایران ما هم البته #فسیل تری‌لوبیت‌های زیبایی پیدا شده‌اند، البته نه به این اندازه. رمز بزرگی و غنای سنگواره‌های تری‌لوبیت #مراکش، #اقلیم سرد و غنی از #اکسیژن دریاهایی است که چهارصد میلیون سال پیش در نزدیکی #قطب قرار داشتند و حرکات #پوسته_زمین، بستر آن‌ها را از قعر آب برکشید به کوهستان‌های اطلس در مراکش امروز بدل کرد.
#شوریدگی_برای_سنگواره
#fossil_frenziness
#Zlichovaspis_spinifera

🎉🎊
سالی که گذشت سال عجیبی برای همه جهان بود؛ آنقدر عجیب که جز در مالیخولیایی‌ترین خیالات نویسندگان ع‍‌ت‍‌ف کسی چنین وصف غریبی به خاطر ندارد و البته، باش تا صبح دولتت بدمد/ کاین هنوز از نتایج سحر است…
هفت تا از نشانه‌های سال عجیب و شوم ۲۰۲۰ را در این پویانمایی ساده (اثر Yur Gus) و موسیقی آن (اثر جلیل شهناز) خواهید یافت و هفت نشانه از آنچه در سال آینده در پیش خواهیم داشت. برای دوستانتان هم بفرستید که ببینند و نشانه‌ها را بیابند و ببینند!
شبه‌علم هم خودتی! 😉

معرفی منابعی برای مطالعه علمی
هر روز که می‌گذرد قیمت کتاب بیشتر می‌شود و کیفیت ترجمه‌ها پایین می‌آید. این روزها اگر کتاب علمی خوبی با کیفیت چاپ مناسب چشمتان را بگیرد، احتمالش زیاد است که قیمت پشت جلد آن برق از سرتان بپراند؛ بگذریم از این که ترجمه کتاب‌های علمی را هم عمدتا سپرده‌اند به مشتی رند کم‌دانش که ارزان کار می‌کنند و شلخته درو می‌کنند ولی باز هم از فرط هجوم لاشخورها و آفت‌های صنعت نشر، چیزی برای شما خوشه‌چین‌ها باقی نمی‌ماند. من هم مثل شما شنیده‌ام که بیشتر این ناشرهایی که کتاب گران‌قیمت منتشر می‌کنند، حساب و کتاب دیگری به جز بازار فروش به آدم معمولی‌ها دارند؛ می‌گویند دو-دوتا-چهارتای این‌ها سر یارانه کاغذ است و فروش سفارشی و پرتعداد کتاب به نهادهای دولتی (مثلا نهاد کتابخانه‌های کشور) که عوض حمایت از مشتریان کتاب، از تاجران کتاب حمایت می‌کنند. البته ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم؛ چون تکلیف آدم دهن‌لق وسط چنین تجارت پرسودی معلوم است. ما هم رقم مغلطه بر دفتر دانش آقایان نمی‌زنیم و می‌گذریم. این‌جا قصد دارم چند راه‌کار مجرب به شما معرفی کنم برای پیدا کردن کتاب، مقاله و مستندهای علمی، بلکه هم برای شما مفید باشد.

از کجا کتاب علمی پیدا کنیم؟
از کجا مقاله علمی پیدا کنیم؟
از کجا مستند علمی پیدا کنیم؟
ادامه مطلب را این‌جا مطالعه کنید

ظهور و سقوط کتابی درباره دایناسورها

نقد و معرفی کتاب ظهور و سقوط دایناسورها را به قلم شناسا نیکنام در ترعه الف کتاب بخوانید.

بخشی از متن:
پس از سال‌ها که چند کتاب باسمه‌ای و ببر-بچسبان از چند ناشر فرصت‌طلب بازار کتاب‌های دیرینه‌شناسی به خصوص دیرینه‌شناسی دایناسورها را اشغال کرده بود، سرانجام کتابی در خور تأمل و درنگ به بازار آمد که هم محتوای علمی قابل قبولی دارد و هم ترجمه‌ای بالاتر از استانداردهای رایج در بازار کتاب‌های علمی.

ظهور و سقوط دایناسورها در سال ۲۰۱۸ به قلم استیو بروساتی منتشر شد؛ دیرینه‌شناسی جوان با چند سال سابقه درخشان پژوهشی درباره تکامل دایناسورها. کتاب بروساتی نه از آن وصیت‌نامه‌های علمی است که دانشمندان هنگام پیرانه‌سر می‌نگارند و نه از آن کتاب‌های شبه‌علمی که غیرمتخصصان با بیل به دهان تشنه بازار می‌ریزند. این کتاب همان زبان روایی مناسب مخاطب عام را دارد و نیز دقت نظری را که در خورند آثار پژوهشگران نکته‌سنج است. شاید اگر خطاهایی علمی در ترجمه کتاب دیده نمی‌شد، می‌شد هم به ظهور سلسله‌ای از ترجمه‌های خوب در آینده امیدوار باشیم…

ادامه را در الف کتاب بخوانید...

این روزها برنی سندرز را همه‌جا می‌بینید؛ حتی در #پارک_ژوراسیک! به حق جاهای ندیده 😉
#SandersMeme
t.me/paleogram

راهنمای کتاب/ تحسین غریزه بی‌نقص

شناسا نیکنام

«یاد جنگل دور»
(فرضیه ساوانا و انتخاب زیستگاه در انسان)
نویسنده: گوردون اوراینز
ترجمه: کاوه فیض‌اللهی
ناشر: فرهنگ نشر نو (با همکاری نشر آسیم)،چاپ اول 1399
376 صفحه، 68000 تومان
#علم #نشرنو


چرا تاریخ طبیعی می‌خوانیم؟ این پرسشی است که گوردون اوراینز، استاد بازنشسته زیست‌شناسی دانشگاه واشینگتن و نویسنده کتاب یاد جنگل دور (در اصل: Snakes, Sunrises, and Shakespeare: How Evolution Shapes Our Loves and Fears, 2014) کوشید به آن پاسخ دهد. پاسخ مختصر و اولیه او در مقاله‌ای به سال ۲۰۱۳ در نشریه آموزش و تجربه تاریخ طبیعی منتشر شد. او در این مقاله به ریشه‌های جمال‌شناسانه تاریخ طبیعی می‌پردازد؛ نه به این معنی که تاریخ طبیعی می‌خوانیم چون زیباست، بلکه به این معنی که اصلا چرا مطالعه طبیعت برای ما زیباست؛ چرا از آواز برخی پرندگان و بوی بعضی گل‌ها و طعم شیرین عسل لذت می‌بریم [نیز چرا از شب و تاریکی و وهم و صدای جیغ وحشت‌زده می‌شویم]؟. این پرسشی عمیق و خطیر است که به قول تئودوسیوس دبژانسکی (Theodosius Dobzhansky)، زیست‌شناس تکاملی شهیر، پاسخ به آن جز در سایه نظریه تکامل معنایی ندارد. اوراینز در این مقاله زیبایی‌شناسی غریزی امروز ما را به گذشته تکاملی نیاکانمان مرتبط می‌کند و سراغ اکتشاف دنیایی می‌رود که امروز در سیم‌کشی مغز ما نهادینه شده ولی ریشه در انتخاب طبیعی نیاکان ما دارد. آن‌چه امروز برای ما زیبا و فریباست، برای نیاکان ما رمز بقا بوده و آن‌چه امروز برای ناخوشایند است و دل ریش می‌کند، خطری بزرگ برای بقای نیاکان ما بوده است. این مقاله آموزنده را می‌توانید از این نشانی مطالعه کنید: is.gd/F42WHR یک سال بعد از انتشار مقاله‌ای که وصف آن رفت، کتاب مفصلی به قلم گوردون منتشر شد که اکنون ترجمه آن را به قلم شیوای کاوه فیض‌اللهی و همت نشر نو در دست داریم.

کتاب یاد جنگل دور شرح و بسط کامل و دقیقی از فرضیه ساوانا است؛ فرضیه‌ای که انتخاب‌های امروز ما را، نه فقط در انتخاب خوراک و جای خواب، بلکه حتی در شکل‌دهی به باغ‌ها و هنر آشپزی و احتراز ما از چیزهای ناخوشایند به زندگی نیاکان ما در علفزارهای آفریقا مرتبط می‌کند. آن‌گونه که پشت جلد کتاب هم تأکید شده: «اوراینز نشان می‌دهد که چگونه هیجانات امروزی ما را تصمیم‌هایی شکل می‌دهند که نیاکان ما هزاران سال پیش در ساوانای آفریقا گرفتند. در طول این دوره دلبستگی‌ها و بیزاری‌هایمان در مغز ما مداربندی شد، چون واکنش مناسب یا نامناسب به محیط به معنای تفاوت مرگ و زندگی بود».

کتاب که یازده فصل دارد با روایت جذابی از رابطه بومیان آفریقا و پرنده‌ای آغاز می‌شود که «راهنمای عسل» نامیده می‌شود؛ رابطه‌ای دوجانبه که مشابه آن را طبیعت و برای گونه‌های دیگر زیاد شنیده‌ایم (و گاهی دیده‌ایم) اما برای ما مردمان خارج‌شده از میهن اصلی، یعنی آفریقا، شاید عجیب باشد که انسان هم به عنوان گونه‌ای وحشی در طبیعت رابطه‌ای معنادار و متقابل با گونه‌های وحشی دیگر مثل همین مرغ دلالت‌گر برقرار می‌کند. از همان صفحات نخست کتاب نویسنده شما را با قصه‌ای درگیر می‌کند که بسیار حقیقی و عینی است و در عین حال، هر روز با چنین قصه‌هایی روبه‌رو نمی‌شویم. پس از فصل اول، سوت زدن برای عسل، فصل‌های دیگر با قصه‌هایی متفاوت و همین‌قدر تازه منتظر شما هستند: اشباح دشت‌های آفریقا، هزینه سنگین یادگیری، خواندن چشم‌انداز، مار در میان علف‌ها، سامان گرفتن و جاافتادن، غرامت به فلفل، میمون آهنگین، نخستین بو، مرتب کردن طبیعت و سرانجام فصل آخر: پرنده راهنمای عسل و مار. پس از این یادداشت‌های نویسنده می‌آید و نمایه معمول و آخر هم، نمایه نام‌های علمی جانداران که برای مخاطب جوینده و کنجکاو بسیار راهگشاست.

مترجم کتاب کاوه فیض‌اللهی در یادداشتی که ابتدای کتاب افزوده، عیار ویژه بینش علمی خود را در انتخاب و ترجمه این کتاب نشان داده. از خوبی و کیفیت ترجمه فیض‌اللهی هرچه‌قدر بگوییم، به اندازه مطالعه یادداشت مدقانه‌ای مؤثر نیست که درباره نویسنده کتاب، تاریخچه شکل‌گیری افکار نویسنده، اهمیت کار او و سرانجام نقدهایی علمی نوشته که به محتوای کتاب وارد شده و دقیقا همین نکته است که نشان می‌دهد با مترجمی خاص و تاریخ‌ساز روبه‌رو هستیم که آیندگان درباره او بیشتر از امروز خواهند گفت و نوشت؛ جای کاوه فیض‌اللهی هر مترجم دیگری که می‌بود، هرگز نقدهای علمی کتابی را که برای ترجمه برگزیده در یادداشت خود نقل نمی‌کرد. فیض‌اللهی ترجمه کتاب را به پدرش تقدیم کرده و غریزه بی‌نقصش را در انتخاب زیستگاه (استان گیلان) ستوده است؛ سپس یادداشت خود را با این شعر برگرفته از مثنوی معنوی مولوی آغاز می‌کند:

آنچه از دریا به دریا می‌رود/ از همان‌جا کـ‌آمد آنجا می‌رود

کتابی است که خواندنش بسیار می‌ارزد؛ آن هم دوبار!
https://www.alef.ir/news/3991107143.html