‌ ‌
📚 گفت‌وگوی علم و دین در آینـه کتاب و کتاب‌خوانی
🗓 سه‌شنبه‌ها ۱۳:۳۰ | نشست هفتم: ۱۲ دی
📍 کتاب‌خانه مرکزی دانش‌گاه شریف | طبقه ۳ | سالن توس
▪️ میزبان: علی‌قنـواتی

این هفته: ناتورالیسم‌خوانی(۱)
ارائه: دکتر نیما نریمانی

▪️ تبِ طبیعت‌گرایی
▫️ معرفی و مرور ۱۰+ کتاب تأثیرگذار سال‌های اخیر (راتلج، نوتردام، پرینستون، آکسفورد و...) درباره رایج‌ترین ایده علمی-فلسفی معاصر

▪️ درباره نشست
▫️ طبیعت‌گرایی علمی، که ایده رایج کنونی در فضای علمی-فلسفی ست، غالبا در تقابل با روی‌کرد دینی گرفته می‌شود. آیا این تنها خوانش ممکن از طبیعت‌گرایی ست؟ آیا این روی‌کرد با سرشت و ارزش‌های انسانی سازگار است؟ آیا یافته‌های علمی جدید این دیدگاه را تأیید می‌کند...؟ پاسخ این پرسش‌ها را در دو نشست ناتورالیسم‌خوانی مرور می‌کنیم...

▪️ ثبت‌نام میهمانان خارج از دانش‌گاه
▪️ حضور مجازی در برنامه

‌ ‌

🔸 کانون تعالی برگزار می‌کند:
«فلسفه‌ی شاعرانه‌ی فارسی: زیبایی، عشق، معنویت»

👥 با حضور:
🔹 دکتر ایرج شهبازی، دکترای ادبیات و استاد دانشگاه تهران
🔹دکتر ابوطالب صفدری، پژوهشگر پسادکتری فلسفه


📅 سه‌شنبه ۱۲ دی‌ماه | ساعت ۱۶:۱۵
🏢 سالن جابر، دانشکده شیمی


🔅افراد غیر از دانشجویان دانشگاه شریف نیاز به ثبت‌نام (رایگان) از طریق لینک زیر دارند:
لینک ثبت‌نام

@Taali_Sharif

🔴 اولین کنفرانس بین‌المللی اخلاق شناختی در ایران
#دانشگاه_صنعتی_شریف
با حمایت ستاد علوم و فناوری‌های شناختی

📆 ۷ و ۸ بهمن ماه ۱۴۰۲
🖥  #آنلاین

🔴🔴 با حضور اساتید برتر بین‌المللی
🔸 پروفسور جاشوا گرین: استاد دانشگاه هاروارد آمریکا و مشهورترین چهره بین‌المللی در زمینه اخلاق شناختی
🔸 پروفسور جان میخائیل: استاد دانشگاه جرج تاون آمریکا
🔸 پروفسور شوان نیکولز: استاد دانشگاه کرنل آمریکا
🔸 دکتر ابراهیم آزادگان: عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف
🔸 دکتر رضا مثمر: عضو هیئت علمی پژوهشگاه IPM
🔸 دکتر نعیمه پورمحمدی: عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان
🔸 دکتر مریم فرحمند: پسادکترای دانشگاه صنعتی شریف

🔴 مزایای دوره:
گواهینامه دانشگاه صنعتی شریف
صوت و فایل ارائه سخنرانان
فیلم دوره به صورت آفلاین
آشنایی با موضوع اخلاق شناختی از مباحث پایه تا پیشرفته و معرفی منابع

💢 #ثبت_نام از طریق #لینک زیر یا از طریق اسکن QR Code در پوستر:

⭕️ 🌐 B2n.ir/w71153
🆔 @theismschool

🌀 سخنرانی‌های هفتگی گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف

👤 امیرمحمد گمینی - عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
(کانال تلگرام پادکست ایشان)

📅 زمان برگزاری: چهارشنبه‌ ۲۰ دی ساعت ۱۳:۳۰ الی ۱۵:۳۰

📍 گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف

⚠️ درصورتی که از خارج از دانشگاه قصد شرکت در برنامه را دارید، حتما در این لینک ثبت‌نام کنید.
(مهلت ثبت‌نام تا ساعت ۲۴ سه‌شنبه)

🆔 تلگرام | اینستاگرام | سایت | ویرگول | آرشیو فایل‌ها

📌 انجمن علمی دانشجویی الهیات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار می‌نماید:

🔸 سلسله نشست‌های فلسفی
🔹 عنوان: اخلاق شناختی
👤 باحضور: دکتر ابراهیم آزادگان
عضو هیات علمی‌ گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف

🗓 تاریخ: پنجشنبه ۵ بهمن ماه
⏰ ساعت: ۱۰ صبح
🔺 شرکت برای عموم آزاد است.
🌐 پیوند شرکت جلسه:
https://vc.isu.ac.ir/ch/theology-sci-assn
➖➖➖
https://news.1rj.ru/str/elahiat_isu
https://ble.ir/theology_isu
http://yun.ir/elahiat_isu

📣 اولین دورۀ فستیوالِ فلسفی
به همت انجمن علمی فلسفۀ دانشگاه مفید

🗓 زمان برگزاری:
اسفند ۱۴۰۲ الی مرداد ۱۴۰۳
اختتامیه:
آبان ۱۴۰۳

📋موضوع نخستین دوره
بحران‌های فلسفی ایرانِ امروز ما

✅علوم اجتماعی
فقر علوم اجتماعی در فقدان فلسفه

❇️علم
فرزند مشروع علم و فلسفه

❇️هوش مصنوعی
گونه‌ای فرادست یا فرودست

❇️سیاست

❇️هنر و ادبیات

❇️رسانه

❇️محیط زیست

🔔 نشست فلسفه بیرون و درون دانشگاه

با همکاری انجمن حکمت و فلسفۀ ایران و گروه فلسفۀ خانه اندیشمندان علوم انسانی

✅سخنرانان:

◀️حسین معصومی همدانی

◀️مریم نصر اصفهانی

◀️ محسن جوادی

◀️میثم سفیدخوش

◀️حسین شیخ رضایی

◀️امیر صائمی

◀️امیر مازیار

◀️محمد فنایی اشکوری

◀️حسین مصباحیان

🗓 سه‌شنبه ۲۴ بهمن

⏱ ساعت ۱۵ تا ۲۰

🗺خیابان استاد نجات‌اللهی، بوستان ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی، سالن حافظ

📍فلسفه علم

فلسفه علم شاخه‌ای از فلسفه است که به دنبال شناخت ماهیت علم و روش علمی است. برخی از پرسش‌هایی که فیلسوف علم در پی پاسخگویی به آن است، عبارتند از:

1⃣ علم چیست؟ چگونه آن را تعریف کنیم و آن را از سایر اشکال دانش متمایز کنیم؟

2⃣ ماهیت تحقیق علمی چیست؟ دانشمندان چگونه به فرضیه‌ها شکل می‌دهند و آنها را آزمایش می‌کنند؟

3⃣ رابطه بین نظریه و شاهد تجربی چیست؟ چگونه نظریه‌ها توسط شاهد تأیید یا رد می‌شوند؟

4⃣ نقش مدل‌ها و شبیه‌سازی‌ها در علم چیست؟ آنها چگونه به درک ما از جهان طبیعی کمک می‌کنند؟

5⃣ نقش ارزش‌ها و سوگیری‌ها در تحقیق علمی چیست؟ ارزش‌ها و سوگیری‌ها چگونه بر دانش علمی و توسعه آن تأثیر می‌گذارند؟

6⃣ رابطه علم و جامعه چیست؟ چگونه دانش علمی بر سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری عمومی تأثیر می‌گذارد؟

7⃣ چگونه دانش علمی در طول زمان تغییر می‌کند؟ چه عواملی در شکل‌گیری انقلاب‌های علمی نقش می‌آفریند؟

با بررسی ماهیت تحقیق علمی و روش‌هایی که دانشمندان برای کشف و درک جهان طبیعی به کار می‌برند، فلسفه علم بر آن است تا برخی از اساسی‌ترین پرسش‌ها را درباره جهان و جایگاه ما در آن روشن کند.

#فلسفه_علم

🆔 تلگرام، ایتا

📍فلسفه فنّاوری

فلسفه فنّاوری شاخه‌ای از فلسفه است که به ماهیت فنّاوری و تأثیر آن بر جامعه می‌پردازد. برخی از پرسش‌هایی که فیلسوفان فنّاوری در تلاشند که به آنها پاسخ گویند، عبارتند از:

1⃣ فنّاوری چیست؟ چگونه آن را تعریف کنیم و آن را از سایر اشکال فعالیت انسانی متمایز کنیم؟

2⃣ فنّاوری چگونه بر رفتار انسان و روابط اجتماعی تأثیر می‌گذارد؟ پیامدهای اجتماعی، سیاسی و اخلاقی توسعه فنّاوری چیست؟

3⃣ چه رابطه‌ای بین فنّاوری و طبیعت وجود دارد؟ فناوری چگونه بر روابط ما با جهان طبیعی تأثیر می‌گذارد؟

4⃣ فناوری‌ها چگونه هویت و تجربه انسان را شکل می‌دهند؟ تأثیر فنّاوری بر خلاقیت، ارتباطات و شناخت انسان چیست؟

5⃣ نقش ارزش‌ها و اخلاق در توسعه فنّاوری چیست؟ چگونه اطمینان حاصل کنیم که فناوری به گونه‌ای توسعه یافته است که رفاه انسان و عدالت اجتماعی را ارتقا دهد؟

6⃣ پیامدهای فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، فنّاوری نانو و فنّاوری زیستی چیست؟ چگونه می‌توانیم برای چالش‌های اخلاقی و اجتماعی ناشی از این فناوری‌ها آماده شویم؟

7⃣ چگونه مزایا و خطرات توسعه فناوری را متعادل کنیم؟ نقش مقررات و سیاست‌گذاری در حصول اطمینان از توسعه فنّاوری به شیوه‌ای مسئولانه و پایدار چیست؟

با بررسی ماهیت فنّاوری و تأثیر آن بر انسان و جامعه، فلسفه فنّاوری به دنبال ترویج رویکردی است برای توسعه تأملات انتقادی درباره توسعه فنّاوری و نوآوری.


#فلسفه_علم
#فلسفه_فناوری


📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📍مباحث جدید در فلسفه علم

برخی از مباحث معاصر در فلسفه علم عبارتند از:

🟥 بحران تکرارپذیری: نگرانی فزاینده‌ای در مورد توانایی مطالعات علمی برای بازتولید و راستی‌آزمایی توسط سایر محققان وجود دارد. این امر منجر به تأکید مجدد بر اهمیت دقت علمی و شفافیت شده است.

🟧 نقش ارزش‌ها در علم: بحث‌های رو به رشدی در مورد میزان تأثیر ارزش‌ها و سوگیری‌ها بر تحقیقات علمی وجود دارد. برخی استدلال می‌کنند که علم یک فعالیت رها از ارزش است، در حالی که برخی دیگر معتقدند که ارزش‌ها به طور جدانشدنی در تار و پود کاوش علمی حضور دارند.

🟨 ماهیت تبیین علمی: فیلسوفان علم همچنان با پرسش‌هایی در مورد اینکه چه چیزی یک تبیین علمی خوب را شکل می‌دهد، دست و پنجه نرم می‌کنند. همچنین تلاش می‌کنند بین تبیین‌هایی که صرفاً توصیفی هستند و تبیین‌هایی که واقعاً توضیحی هستند، تمایز قائل شوند.

🟩 رابطه بین علم و جامعه: شناخت رو به رشدی از ابعاد اجتماعی و سیاسی تحقیقات علمی حاصل شده و نیاز به در نظر گرفتن پیامدهای گسترده‌تر اکتشافات علمی وجود دارد.

🟦 فلسفه اطلاعات: با انفجار داده‌های بزرگ و اتکای روزافزون به روش‌های کمی در بسیاری از حوزه‌های علم، نیاز به چارچوب‌های فلسفی جدید برای درک ماهیت و نقش داده‌ها در تحقیقات علمی احساس می‌شود.

🟪 محدودیت‌های دانش علمی: همانطور که دانشمندان همچنان مرزهای آنچه را که می‌دانیم پیش می‌برند، پرسش‌هایی در مورد محدودیت‌های دانش علمی و میزانی که می‌توانیم جهان و جایگاه خود را در آن به طور واقعی درک کنیم، مطرح می‌شود.

#فلسفه_علم
#فلسفه_فناوری

📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📍مباحث جدید در فلسفه فنّاوری

موضوعاتی در فلسفه فنّاوری وجود دارد که در سال‌های اخیر مطرح شده است. برخی از این موضوعات عبارتند از:

🔴 جبرانگاری فنّاورانه: جبرانگاری فنّاورانه بدین معناست که فنّاوری نیروی محرکه تغییرات اجتماعی است. نگرانی فزاینده‌ای وجود دارد که این دیدگاه نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی را در شکل دادن به فنّاوری و تأثیر آن بر جامعه نادیده می‌گیرد.

🟠 تکینگی فنّاورانه: ایده تکینگی فنّاورانه اشاره دارد به اینکه در مقطعی در آینده، هوش مصنوعی از هوش انسانی پیشی خواهد گرفت و منجر به تغییرات اساسی در جامعه خواهد شد. در خصوص امکان این سناریو و پیامدهای بالقوه آن بحثهای روبه رشدی مطرح شده است.

🟡 بیکاری ناشی از فناوری: با افزایش اتوماسیون یا خودکاری در مشاغل، نگرانی فزاینده‌ای در مورد تأثیر فنّاوری بر اشتغال وجود دارد. در این خصوص پرسش‌هایی مطرح شده است: چگونه اطمینان حاصل کنیم که مردم قادر به یافتن کار معنادار در یک اقتصاد به طور فزاینده خودکار هستند؟ پیامدهای اخلاقی بیکاری گسترده ناشی از توسعه فنّاوری چیست؟

🟢 اخلاق دیجیتال: ظهور فنّاوری دیجیتال طیفی از مسائل اخلاقی، از حریم خصوصی مربوط به داده‌ها گرفته تا آزار آنلاین را به وجود آورده است. نگرانی فزاینده‌ای در مورد پیامدهای اخلاقی فنّاوری دیجیتال و نیاز به دستورالعمل‌ها و استانداردهای اخلاقی برای استفاده از آن وجود دارد.

🔵 رسانه‌های اجتماعی و دموکراسی: نقش رسانه‌های اجتماعی در شکل دادن به افکار عمومی و گفتمان سیاسی در سال‌های اخیر به موضوعی جدی بدل شده است. نگرانی فزاینده‌ای در مورد تأثیر رسانه های اجتماعی بر دموکراسی و نیاز به مقرراتی وجود دارد تا اطمینان حاصل شود که پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی برای انتشار اطلاعات نادرست یا دستکاری افکار عمومی استفاده نمی‌شوند.

با توسعه فنّاوری موضوعات دیگری نیز در عرصه فلسفه فنّاوری ظهور خواهد کرد.


#فلسفه_علم
#فلسفه_فناوری

📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📍کاربرد فلسفه علم در مدیریت و سیاست‌گذاری علم

👈 فلسفه علم می تواند با کمک به روشن شدن اهداف، روش‌ها و محدودیت‌های تحقیق علمی، بینش‌ها و راهنمایی‌هایی برای مدیریت و سیاست علم ارائه دهد. برخی از کاربردهای خاص فلسفه علم در این زمینه عبارتند از:

♦️ تعیین معیارهایی برای کیفیت فعالیت علمی: فلسفه علم می تواند به احراز معیارهایی برای ارزیابی کیفیت تحقیقات علمی مانند اعتبار طرح آزمایشی، پایایی اندازه‌گیری‌ها و صحت استدلال‌های نظری کمک کند.

♦️ ترویج مسئولیت علمی: فلسفه علم می تواند به احراز استانداردهایی برای مسئولیت علمی، مانند الزام به شفافیت، تکرارپذیری، و رفتار اخلاقی کمک کند.

♦️ هدایت تصمیم‌گیری علمی: فلسفه علم می‌تواند راهنمایی‌هایی را برای تصمیم‌گیری در مورد تحقیقات علمی ارائه دهد، مانند تعیین اینکه کدام پرسش¬های پژوهشی برای تحقق اهداف پژوهش امیدوارکننده‌ترین هستند، کدام روش‌ها مناسب‌ترین هستند و کدام فرضیه‌ها قابل قبول‌ترین هستند.

♦️ پرداختن به دغدغه‌های اخلاقی و اجتماعی: فلسفه علم می‌تواند در مقام رسیدگی به دغدغه‌های اخلاقی و اجتماعی مرتبط با تحقیقات علمی کمک کند؛ مانند حصول اطمینان از اینکه پژوهش با احترام به کرامت انسانی، حفاظت از رفاه شرکت‌کنندگان در پژوهش، و ترویج عدالت اجتماعی انجام می‌شود.

♦️ حمایت از همکاری میان‌رشته‌ای: فلسفه علم می تواند با ارائه درک مشترک از اهداف و روش‌های رشته‌های علمی مختلف، به تسهیل همکاری میان‌رشته‌ای کمک کند.

☝️ فلسفه علم می‌تواند کمک کند تا اطمینان حاصل شود که پژوهش‌های علمی به شیوه‌ای دقیق، مسئولانه و از نظر اجتماعی سودمند به انجام می‌رسد. فلسفه علم با تدقیق در مفاهیم مربوط به مسئولیت‌پذیری علمی و همچنین هدایت تصمیم‌گیری، می‌تواند به پیشرفت دانش علمی و رفاه جامعه کمک کند.


#فلسفه_علم
#فلسفه_فناوری

📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📍چالش‌های اخلاقی توسعه هوش مصنوعی

❇️ توسعه هوش مصنوعی (AI) چالش اخلاقی متعددی را موجب می‌شود که باید به آنها توجه شود تا اطمینان حاصل شود که مزایای هوش مصنوعی در حالی که اثرات منفی آن به حداقل می‌رسد، تحقق می‌یابد. برخی از چالش‌های اخلاقی ناشی از توسعه هوش مصنوعی عبارتند از:

✅ تعصب و تبعیض: سیستم‌های هوش مصنوعی می‌توانند سوگیری‌های موجود در داده‌های مورد استفاده برای آموزش آنها را منعکس و تقویت کنند، که منجر به نتایج تبعیض‌آمیز می‌شود. به عنوان مثال، نشان داده شده است که فناوری تشخیص چهره برای افرادی که رنگ پوست تیره‌تری دارند، نرخ خطای بالاتری دارد.

✅ حریم خصوصی و امنیت: سیستم‌های هوش مصنوعی می‌توانند حجم زیادی از داده‌های شخصی را جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل کنند و نگرانی‌هایی در مورد حفظ حریم خصوصی و امنیت ایجاد کنند. علاوه بر این، استفاده از هوش مصنوعی در نظارت و اجرای قانون، نگرانی‌هایی را در مورد احتمال سوء استفاده موجب شده است.

✅ جابجایی شغل: استفاده از هوش مصنوعی در اتوماسیون می‌تواند منجر به جابجایی شغل شود، به ویژه در صنایعی که وظایف تکراری یا کم‌مهارت را می‌توان به‌راحتی خودکار کرد. این می‌تواند منجر به اختلالات اقتصادی و اجتماعی شود.

✅ مسئولیت‌پذیری و شفافیت: پیچیدگی سیستم‌های هوش مصنوعی، تعیین مسئولیت را در صورت بروز مشکل دشوار می‌کند. علاوه بر این، عدم شفافیت در مورد الگوریتم‌های مورد استفاده در سیستم‌های هوش مصنوعی می‌تواند درک چگونگی تصمیم‌گیری را دشوار کند.

✅ سلاح‌های خودمختار: توسعه سلاح‌های خودمختار نگرانی‌هایی را در مورد پتانسیل استفاده از هوش مصنوعی در راه‌هایی که قوانین بشردوستانه بین‌المللی و حقوق بشر را نقض می‌کند، افزایش می‌دهد.

✅ خطرات وجودی: همچنین این احتمال وجود دارد که سیستم‌های هوش مصنوعی پیشرفته می‌توانند خطرات وجودی را برای بشریت ایجاد کنند، مانند پیامدهای ناخواسته یا استفاده مخرب.

❇️ پرداختن به این چالش‌های اخلاقی مستلزم همکاری بین سیاست‌گذاران، رهبران صنعت و دانشگاهیان است تا اطمینان حاصل شود که هوش مصنوعی به گونه‌ای توسعه یافته و به کار گرفته می‌شود که مزایای آن را به حداکثر برساند و در عین حال اثرات منفی آن را به حداقل. این شامل ارتقای شفافیت و پاسخگویی، رسیدگی به تعصب و تبعیض، حفاظت از حریم خصوصی و امنیت، و حصول اطمینان از همسویی توسعه هوش مصنوعی با ارزش‌ها و اهداف انسانی است.


#فلسفه_علم
#فلسفه_فناوری


📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📍تبیین علمی
Scientific Explanation

🔻 در فلسفه علم، تبیین علمی به فرآیند ارائه توضیح یا توجیه برای چرایی وقوع یک پدیده یا رویداد خاص اشاره دارد. یک تبیین علمی به دنبال ارائه گزارشی منسجم و منطقی از عوامل و مکانیسم‌های علّی است که در وقوع یک رویداد یا پدیده خاص نقش دارند.

🔻 رویکردهای متفاوتی برای تبیین علمی در فلسفه علم وجود دارد، اما یکی از تأثیرگذارترین آنها مدل قیاسی-نامولوژیکی (DN) است که توسط کارل همپل ارائه شده است. طبق مدل DN، یک توضیح علمی شامل استنتاج یک پدیده یا رویداد خاص از مجموعه قوانین کلی و شرایط اولیه است که به درستی شناخته شده است. این مدل بر اهمیت سازگاری و انسجام منطقی در تبیین علمی تأکید دارد و به دنبال ایجاد روابط علی بین رویدادها و پدیده‌ها است.

🔻 رویکرد دیگر برای تبیین علمی، مدل علّی-مکانیکی است که بر اهمیت شناسایی مکانیسم های علّی که زمینه‌ساز وقوع یک پدیده یا رویداد خاص است، تأکید می‌کند. این مدل تأکید بیشتری بر شواهد تجربی و آزمایش دارد و به دنبال شناسایی عوامل علّی اساسی است که در وقوع یک رویداد یا پدیده خاص نقش دارند.

🔻 به طور کلی، ماهیت تبیین علمی در فلسفه علم با تعهد به شواهد تجربی، سازگاری منطقی و استدلال علّی مشخص می‌شود. انتظار می‌رود توضیحات علمی با شواهد تجربی پشتیبانی شود و از نظر منطقی منسجم و منطبق با قوانین طبیعت باشد. علاوه بر این، انتظار می‌رود که تبیین‌های علمی قادر به پیش‌بینی دقیق باشند و در پرتو شواهد جدید و پیشرفت‌های نظری، بازنگری و اصلاح شوند.

#فلسفه_علم
#فلسفه_فناوری

📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📜 فلسفۀ تکنولوژی، مدخل استنفورد


❇️اگر فلسفه چنان که سلرز (Sellars) می‌گوید تلاشی باشد برای فهم آن که چیزها به وسیع‌ترین معنایِ ممکن کلمه چگونه به وسیع‌ترین معنای ممکن به هم پیوسته‌اند، آن‌گاه فلسفه نباید از تکنولوژی چشم بپوشد.
پیوستگیِ جامعۀ معاصر تا حد زیادی به واسطۀ تکنولوژی است. تکنولوژی هم به مثابۀ نیرویی اقتصادی و هم به مثابۀ نیرویی فرهنگی، حائز اهمیتی عظیم است.

❇️در حقیقت، فلسفۀ تکنولوژی طی دو قرن اخیر که تدریجاً به صورت نوعی رشته درآمده، بیشتر به اثر تکنولوژی بر جامعه و فرهنگ پرداخته است تا به خود تکنولوژی.

📍میچم (Mitcham) این نوع فلسفۀ تکنولوژی را «فلسفۀ تکنولوژی از
منظر علوم انسانی» می‌نامد. زیرا با علوم اجتماعی و علوم انسانی پیوستگی دارد.

❇️ فقط اخیراً شاخه‌ای از فلسفه تکنولوژی بسط یافته است که به خود تکنولوژی می‌پردازد و هدفش هم فهم رویۀ طراحی و ابداع مصنوعات (به معنایی وسیع شامل نظام‌ها و فرایندهای مصنوعی) است و هم فهم سرشت چیزهایی که بدین سان ابداع می‌شوند. این شاخۀ متأخر فلسفۀ تکنولوژی به دنبال پیوستگی با فلسفۀ علم و چندین حوزۀ دیگر در سنت تحلیلی در فلسفۀ مدرن، نظیر فلسفۀ کنش و تصمیم‌گیری است نه با علوم اجتماعی و علوم انسانی.

📍مدخل فلسفۀ تکنولوژی استنفورد با مرور تاریخی مختصری آغاز می‌شود و سپس مضامینی را که فلسفۀ تحلیلی مدرن تکنولوژی بر آنها متمرکز است بیان می‌کند. هم‌چنین از جنبه‌هایِ اجتماعی و اخلاقی تکنولوژی بحث می‌کند و در این بحث به برخی از دغدغه‌های فلسفۀ تکنولوژی از منظر علوم انسانی می‌پردازد.
این بیان دوگانه شکل‌گیریِ تکنولوژی را به مثابۀ نتیجۀ فرایندی که در درونِ رویۀ مهندسی پدید آمده و با این رویه، با سنجه‌هایی که فقط کنترل اجتماعی محدودی بر آنها اعمال می‌شود هدایت میگردد و نیز پیامدهای اجتماعی تحقق تکنولوژی ای را که بدینسان ایجاد می‌شود در نظر می‌گیرد. پیامدهایی ناشی از فرایندهایی که فقط کنترل محدودی می‌توان بر آنها اعمال کرد.

#فلسفۀ_علم
#فلسفه_تکنولوژی
#استنفورد

📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

مباحث جدید در فلسفه فنّاوری

🔴 جبرانگاری فنّاورانه: بدین معناست که فنّاوری نیروی محرکه تغییرات اجتماعی است. نگرانی فزاینده‌ای وجود دارد که این دیدگاه نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی را در شکل دادن به فنّاوری و تأثیر آن بر جامعه نادیده می‌گیرد.

🟠 تکینگی فنّاورانه: اشاره دارد به اینکه در مقطعی در آینده، هوش مصنوعی از هوش انسانی پیشی خواهد گرفت و منجر به تغییرات اساسی در جامعه خواهد شد. در خصوص امکان این سناریو و پیامدهای بالقوه آن بحثهای روبه رشدی مطرح شده است.

🟡 بیکاری ناشی از فناوری: در این خصوص پرسش‌هایی مطرح شده است: چگونه اطمینان حاصل کنیم که مردم قادر به یافتن کار معنادار در یک اقتصاد به طور فزاینده خودکار هستند؟ پیامدهای اخلاقی بیکاری گسترده ناشی از توسعه فنّاوری چیست؟

🟢 اخلاق دیجیتال: ظهور فنّاوری دیجیتال طیفی از مسائل اخلاقی، از حریم خصوصی مربوط به داده‌ها گرفته تا آزار آنلاین را به وجود آورده است. نگرانی فزاینده‌ای در مورد پیامدهای اخلاقی فنّاوری دیجیتال و نیاز به دستورالعمل‌ها و استانداردهای اخلاقی برای استفاده از آن وجود دارد.

🔵 رسانه‌های اجتماعی و دموکراسی


📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا

📍کاربرد فلسفه علم در مدیریت و سیاست‌گذاری علم

👈 فلسفه علم می تواند با کمک به روشن شدن اهداف، روش‌ها و محدودیت‌های تحقیق علمی، بینش‌ها و راهنمایی‌هایی برای مدیریت و سیاست علم ارائه دهد. برخی از کاربردهای خاص فلسفه علم در این زمینه عبارتند از:

♦️ تعیین معیارهایی برای کیفیت فعالیت علمی: فلسفه علم می تواند به احراز معیارهایی برای ارزیابی کیفیت تحقیقات علمی مانند اعتبار طرح آزمایشی، پایایی اندازه‌گیری‌ها و صحت استدلال‌های نظری کمک کند.

♦️ ترویج مسئولیت علمی: فلسفه علم می تواند به احراز استانداردهایی برای مسئولیت علمی، مانند الزام به شفافیت، تکرارپذیری، و رفتار اخلاقی کمک کند.

♦️ هدایت تصمیم‌گیری علمی: فلسفه علم می‌تواند راهنمایی‌هایی را برای تصمیم‌گیری در مورد تحقیقات علمی ارائه دهد، مانند تعیین اینکه کدام پرسش¬های پژوهشی برای تحقق اهداف پژوهش امیدوارکننده‌ترین هستند، کدام روش‌ها مناسب‌ترین هستند و کدام فرضیه‌ها قابل قبول‌ترین هستند.

♦️ پرداختن به دغدغه‌های اخلاقی و اجتماعی: فلسفه علم می‌تواند در مقام رسیدگی به دغدغه‌های اخلاقی و اجتماعی مرتبط با تحقیقات علمی کمک کند؛ مانند حصول اطمینان از اینکه پژوهش با احترام به کرامت انسانی، حفاظت از رفاه شرکت‌کنندگان در پژوهش، و ترویج عدالت اجتماعی انجام می‌شود.

♦️ حمایت از همکاری میان‌رشته‌ای: فلسفه علم می تواند با ارائه درک مشترک از اهداف و روش‌های رشته‌های علمی مختلف، به تسهیل همکاری میان‌رشته‌ای کمک کند.

☝️ فلسفه علم می‌تواند کمک کند تا اطمینان حاصل شود که پژوهش‌های علمی به شیوه‌ای دقیق، مسئولانه و از نظر اجتماعی سودمند به انجام می‌رسد. فلسفه علم با تدقیق در مفاهیم مربوط به مسئولیت‌پذیری علمی و همچنین هدایت تصمیم‌گیری، می‌تواند به پیشرفت دانش علمی و رفاه جامعه کمک کند.


#فلسفه_علم
#فلسفه_تکنولوژی

📱کانال فلسفه علم و فنّاوری
🆔 تلگرام، ایتا