آل احمد و راهی که گشود

سیدعلی میرفتاح

صد سال از تولد جلال آل احمد، یکی از پرماجراترین روشنفکران ایرانی می‌گذرد. ستیز مدام آل احمد با بسیاری از نویسندگان و روشنفکران دوره خود او را به تألیف‌های متعددی کشاند که از مهم‌ترین آن‌ها کتاب «غرب‌زدگی» است.
سیدعلی میرفتاح، نویسنده و روزنامه‌نگار در این سخنرانی به اهمیت مسئله «زبان» در کار آل احمد و راهی که با آن آل احمد توانست جامعه را به فضای پرسش‌های اساسی بکشاند، اشاره می‌کند. میرفتاح می‌گوید توجه آل احمد به زبان و ادبیات سیاسی برآمده از سنت، افقی را پیش روی جامعه و روشنفکران ایرانی گشوده است.

این سخنرانی ۱۵ آذر ۱۴۰۲ در نشست «میراث جلال»، به مناسبت صدمین سال بزرگداشت جلال آل احمد در فرهنگسرای اندیشه برگزار شده است.

🎥فیلم کامل را در وبسایت سیمافکر ببینید:

simafekr.com/post/211

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

هوش عاشق!

او، اسپایک جونز

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مردی که در تنهایی خود غوطه‌ور است، نرم‌افزار هوش مصنوعی را به عنوان مونس می‌خرد و در طول روزها، به او نزدیک‌تر و نزدیک‌تر می‌شود. تئودور کاملا متقاعد می‌شود که نرم‌افزار عاشق اوست. تئودور (یواکین فینیکس) آنقدر وابسته به (او) می‌شود که جدایی حالتی ویران‌کننده به خود می‌گیرد.
او، همان نرم‌افزار هوش مصنوعی برای تئودور که مردی تنها و منزوی است جای رابطه عاطفی انسانی را پر کرده است به طوری که وقتی در این صحنه متوجه می‌شود او با چند صد نفر دیگر در رابطه‌ای مشابه است، تا آستانه فروپاشی عاطفی پیش می‌رود.

همینجا تفاوت اساسی میان ما و تئودور به عنوان نمونه نوعی انسان غربی که تا اینجا با توسل به تکنولوژی راه خود را رفته است آشکار می‌شود. تئودور مغلوب بی‌چون چرای جهانی است که در آن جهان، اتفاقاتی که در واقعیت امروز می‌بینیم نامتصور است. در گلخانه استاندارد جهان تئودور، انقلاب اسلامی ایران و محور مقاومت، با وجود همه سیطره تکنولوژیک غربی ناممکن است. پس این جهان کجاست؟

این مقدار ترس از تکنولوژی، هوش مصنوعی و تسلط آن به انسان آیا درون تجربه‌ای که ما در ایران و امروز از جهان داریم همینقدر مغلوبه و رقت‌انگیز است که برای تئودور؟
و آیا ما راهی جز دیدن جهان تنها و تنها از درون تجربه منحصر فرد خودمان از جهان داریم؟


این صحنه از فیلم (او) نه تنها از کلیدی‌ترین صحنه‌های فیلم که احتمالا یک صحنه نمادین برای دوران رونمایی از هوش مصنوعی و تصویر بیچارگی انسان امروز در برابر آن است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ما رویایی سعودی را زندگی می‌کنیم

محمدالترکی؛ مدیرعامل بنیاد فرهنگی «دریای سرخ» عربستان

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سومین دوره فستیوال فیلم «دریای سرخ»، درحالی که جنگ غزه موجب شده بود تا دیگر جشن‌های سینمایی در کشورهای عرب به تعطیلی کشیده شوند، چند هفته پیش در شهر جده عربستان برگزار شد.
حضور چهره‌های معروف هالیوودی در فستیوال و افتتاحیه پر زرق و برق آن، از اقداماتی است که بنیاد «دریای سرخ» برای این دوره تدارک دیده بود.
این ویدئو، سخنرانی محمد الترکی، مدیر عامل بنیاد «دریای سرخ» است. او در این سخنرانی می‌گوید صنعت فیلم عربستان با داشتن بزرگترین گیشه سینما در خاورمیانه، در حال تبدیل به نیروی شناخته‌شده است و ما اکنون در مرکز یک جنبش فرهنگی قرار داریم».

بن‌سلمان سال‌ها پیش رویای خود را درباره عربستان بازگو کرده بود؛ اینکه خاورمیانه اروپای جدید است و جنگ او توسعه عربستان و تحقق این رؤیاهاست. این دست اقدامات و اقداماتی مانند آن در حوزه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و ورزشی، همان‌قدر که به مدد پول، شدنی به نظر می‌رسند، پوچ و غیر واقعی‌اند.
دولت عربستان اقلیمی را نمایندگی نمی‌کند و نمی‌تواند مدعی داستانی برای ملتی باشد. ادعای سینمای پرمخاطب بی‌آنکه برآمده از ملتی باشد، چه چیزی جز به عاریت گرفتن سینماست؟

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

عربستان؛ توسعه بدون ملت

سیدباقر نبوی ثالث - #ماجرا ۷

در میانه حملات دهشتناک اسرائیل به غزه، عربستان سعودی جشنواره‌ای سینمایی پر سر و صدایی با حضور ستاره‌های مشهور هالیوود برگزار کرد: جشنواره دریای سرخ. این جشنواره تنها یکی از پروژه‌هایی است که در چند سال اخیر برای تحقق رؤیای «توسعه‌»ی سعودی کلید خورده است. ماشین «توسعه‌»ی بن سلمان آن قدر پر شتاب حرکت می‌کند که حتی اتفاقات وحشتناکی که در غزه رخ می‌دهد هم نتوانسته است، آن را متوقف کند.
موضوعی که سیدباقر نبوی در این قسمت بررسی می‌کند این است که این تصاویری که چند سال است از «توسعه‌»‌ی سعودی‌ها می‌بینیم ریشه در کجا دارد؟ موجودیتی به نام «عربستان سعودی» با فروش نفت خلق شده است. چنین کشوری هم در تأسیس و هم در بقا نیازی به خلق جامعه ندارد. اگر کمی احتیاط را کنار بگذاریم، شاید بتوان گفت که عربستان اصلاً چیزی به نام ملت ندارد. توسعه عربستان به همین دلیل چیزی جز یک بازی منفعل در نظم اقتصادی جهانی نیست و خطر در همین جا است. این عربستان طرحی در مقابل شکل‌گیری نظم مستقل منطقه‌ای است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

سیمافکر ویدئورسانه فرهنگ و سیاست

وبسایت:
www.simafekr.com

ننگ آپارتاید

جورج گلوی

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ننگ آپارتاید

جورج گلوی - دانشگاه آکسفورد - ۲۰۱۳

تاریخ شاهد اشکال مختلفی از نژادپرستی‌های اقوام مختلفی بوده است که چهره‌ای نازیستی و فاشیستی برجای گذاشته است. اما شکل تبعیض نژادی آپارتاید، از عجیب‌ترین اشکال نژادپرستی در طول تاریخ بوده است.
آپارتایدی که تاکنون تنها دو نمونه در تاریخ داشته: آفریقای جنوبی و اسرائیل.
تشکیل آپارتاید آفریقای جنوبی، در سال ۱۹۴۸ درست مقارن با تشکیل دولت اسرائیل بود. بر این اساس، تنها سفیدپوستان آفریقایی از همه امتیازات قانونی و شهروندی برخوردار بودند. سال‌ها مبارزه علیه سیستم آپارتاید آفریقای جنوبی و تلاش شخصیت‌هایی مانند ماندلا، پس از گذشت ۴۶ سال عمر این سیستم را به پایان برد؛ اما نسخه خاورمیانه‌ای آپارتاید همچنان باقی ماند.
انزوای کامل غزه و قطع ارتباط بیت‌المقدس شرقی از کرانه باختری و شهرک‌سازی‌های پیوسته اسرائیل، کرانه باختری را به شبکه‌های شهرک‌های متصل برای یهودیان و مناطق غیرهمجوار برای فلسطینی‌ها تبدیل کرده است.
این ویدئو سخنان جورج گلوی، نماینده سابق پارلمان بریتانیا در دانشگاه آکسفور و در میان دانشجویان است. در این ویدئو در پاسخ به دانشجویی که او را در قبال مناظره‌نکردن با یک حامی آپارتاید، به نژادپرستی متهم می‌کند.
جورج گلوی سال‌ها به واسطه حضورش در فضای آپارتایدی آفریقای جنوبی، پاسخی محکم دارد. اینکه آپارتاید ظالمانه‌ترین نوع نژادپرستی است و یهودیان باید از هژمونی ایدئولوژی صهیونی دست بردارند..

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

قصه و غصه‌ فلسطین

سیدحسین شهرستانی

غزه تبدیل به جایی شده که بار مسئولیت تمام فلسطین را به دوش می‌کشد و فلسطین نیز رنج تمام جهان را. فلسطین از این رو معنابخش جهان است که مواجهه‌ای واقعی با تمام ستم عریانی دارد که ده‌ها سال علیه فلسطینیان روا داشته شده است؛
گفتگوی جدید سیمافکر با سیدحسین شهرستانی درباره‌ی همین رنجی است که قصه‌ی فلسطین را می‌سازد و از «ملت»ماندن فلسطینی‌ها مراقبت می‌کند.

فیلم کامل را می‌توانید در سایت سیمافکر ببینید:
simafekr.com/post/213

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

درام تاریخی ملت فلسطین

سیدحسین شهرستانی

فلسطینی‌ها سرزمین یکپارچه‌ای در اختیار ندارند. ارتباط انسانی گسترده‌ای هم با یکدیگر ندارند. کرانه باختری یک سو است و نوار غزه سویی دیگر و تحت محاصره شدید. حتی خود کرانه باختری هم آن چنان یکپارچه نیست. بین هر چند محله و شهر و روستا یک شهرک اسرائیلی وجود دارد که ارتباط فلسطینی‌های اطراف‌ش را بسیار دشوار می‌کند.
سیدحسین شهرستانی در این گفتگو می‌گوید که علی رغم تمام این خلأها که قاعدتاً چیزی از یک ملت باقی نمی‌گذارند، فلسطین یکی از معدود جاهایی است که توانسته از ملت ماندن خود محافظت کند. اسرای فلسطینی‌ای که در ماجرای تبادل اسرا آزاد شدند، همه از کرانه باختری بودند، در حالی که غزه توانست آن‌ها را آزاد کند. فلسطینی‌ها چون قصه و غصه‌‌ی مشترک دارند، می‌توانند باقی بمانند و داستان خود را روایت کنند.

فیلم کامل این گفتگو را می‌توانید در سایت سیمافکر ببینید:
http://simafekr.com/post/213


💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

فلسطین به مثابه یک ملت

سیدحسین شهرستانی

کم‌رنگ‌شدن سایه ناسیونالیسم عربی و ایدئولوژی چپ بر سر مسئله فلسطین و روی کار آمدن جریان اسلام‌گرا، ظهور نحوی ملی‌گرایی را در فلسطین شدیدتر کرد.
ملی‌گرایی‌ای که توانست با مقاومت هم‌بستگی محکمی پیدا کند و فلسطین را به مثابه ملتی احیا کند.
سیدحسین شهرستانی در این بخش از گفت‌وگو با سیمافکر، احیای هویت ملی در فلسطین را نقطه مقابلی برای پروژه‌های استعماری در منطقه ما می‌داند. کشورهایی مثل عربستان که با وجود هویت جغرافیایی، هویتی ملی ندارند. در چنین کشورهایی ما نمی‌توانیم از اراده سیاسی برای تحقق امر ملی سخن بگوییم. فلسطین به مثابه یک ملت، ناملت‌های منطقه، این جمعیت‌های مرفه ولی پراکنده را آینه‌داری می‌کند.

🎥 فیلم کامل را می‌توانید در سایت سیمافکر ببینید:

simafekr.com/post/213

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌
‌بر مدار دوستی

محمدتقی فیاض‌بخش

برای قاسم سلیمانی از روزی که در ابتدای انقلاب از کارمندی سازمان آب استعفا داد و به لباس س.پ.اه در آمد، تا روز آخر و شهادت در فرودگاه بغداد، «جنگ» صرفا جزء ناگزیر زندگی نبود، یا حتی چیزی فقط برای نگه داشتن خانه و کاشانه نیست، که اینها هم هست، اما فراتر از این؛ گویا جنگ و شهادت یگانه راه پاسداشت زندگی است. همه زندگی او در آمیختن با شهادت بود. او با زنده نگه داشتن شهادت، همه زندگی و همه جمهوری اسلامی را نگه می‌داشت. این رفتار شهید در دوستی با رفقای شهیدش و یادآوری نام و خاطره‌شان خیلی روشن است.

آنچه می‌بینید بخشی از گفت‌وگوی سال گذشته سیمافکر با محمدتقی فیاض‌بخش است.

فیلم کامل را از اینجا ببینید:
simafekr.com/post/114

مادر

صبح روز بعد (قصه‌های مجید) - ۱۳۷۰

مادر معمولا در صحنه‌های پر حس، محبت‌آمیز و عاطفی زندگی به یاد آورده می‌شود. چیزی که اگرچه خبر از امر واقع می‌دهد، اما هنوز از واقعیت چیزی کم دارد.
شخصیت بی‌بی در مجموعه قصه‌های مجید و در ساخته‌های سینمایی این مجموعه از جمله همین صبح روز بعد، اتفاقا شخصیتی چند وجهی است. مادری شبیه مادرانی که می‌شناسیم که ممکن است گاه به طور مستقیم محبت‌شان را نبینیم، اما نیک‌خواهی، دلواپسی و ایثارشان ممکن است در پس نوعی غضب نمود پیدا کند.
بی بی چنین شخصیتی است. گاه از دست مجید بی‌اندازه عصبانی است، اما تمام آن رفتار نشانی عمیق از محبت منحصر به فرد مادری است.

پست این هفته سینمایی سیمافکر در مناسبت ولادت حضرت صدیقه طاهره و روز مادر، صحنه‌ای است به یاد ماندنی از فیلم صبح روز بعد، ۱۳۷۰.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

قدرت تولیدی یک ملت

فرشاد مومنی

در مواجهه با مشکلات اقتصادی، برخی متخصصان، حاکمیت سیاسی را خطاب قرار می‌دهند و از لزوم پای‌بندی به قواعد علمی اقتصاد دم می‌زنند. گروهی دیگر، این توصیه را با ضرورت تن‌دادن به مناسبات تجارت جهانی می‌آمیزند و همواره نقش اقتصاد ایران را در این مناسبات، یادآور می‌شوند. گویی اقتصاد جهانی راه خود را تا انتها پیموده و دیگر جایی برای خلق نقش جدیدی باقی نمانده است.
فرشاد مؤمنی در اینجا، قرائت متفاوتی را از اقتصاد ارائه می‌دهد؛ قرائتی که با ارجاع به فردریش لیست، اقتصاددان نامدار آلمانی همراه و بر این باور اساسی متکی است که اقتصاد، از راه تولید فناورانه ساخته خواهد شد. فناوری‌ها برآمده از تصور آن آینده‌ای‌اند که ملت‌ها برای زندگی خود می‌خواهند؛ نه محصولاتی پیش‌ساخته و انتزاعی. ملت‌ها در مسیر محقق‌کردن زندگی مطلوبشان، در تدارک شکل‌دادن به جهان اطراف خود خواهند بود و فناوری‌ها و بازارها در تکاپوی یافتن همین شکل مطلوب زندگی است که ساخته می‌شود.

این سخنرانی ۲ شهریور ۱۴۰۲ و در موسسه دین و اقتصاد ایراد شده است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ماجرای یمن و آینده اقتصاد منطقه

سیدباقر نبوی ثالث - #ماجرا ۸

8 دسامبر 2023 وزارت دفاع آمریکا بیانیه‌ای صادر کرد و حملات یمنی‌ها علیه اسرائیل را تهدیدی بر جریان آزاد تجارت عنوان کرد. گویا تجارت آزاد از پیش وجود داشته و حالا یمنی‌ها با جلوگیری از تجارت دریایی با اسرائیل، این آزادی را از بازار جهان گرفته است؛ اما واقعیت تاریخ چیز دیگری می‌گوید.
سیدباقر نبوی ثالث در این قسمت با پیش کشیدن سوژه‌ی کانال سوئز توضیح می‌دهد که بازار خصلتی ساختنی دارد. صحنه‌ی تجارت از پیش وجود ندارد و سوژه‌ها در رقابتی آزاد در کنار هم قرار ندارند.
در واقع پشت هر شکلی از مبادله اقتصادی خصوصاً در سطح جهانی، عناصر قدرتمند ملی و فراملی وجود دارد و چیزی که مختصات محیط تجاری را معین می‌‌کند، سیاست است.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com