📍ریسک و اثرات جانبی مداخله در سیستم

برای هر درمانگری که ناظر عملکرد یک سیستم میشود بر اساس قانون اول کوبرنتیک قسمتی از ان سیستم نیز میگردد که خود یک ریسک و اثرات جانبی به همراه خواهد داشت.

در هر سیستمی درمانگر باید نقش خود در سیستم و ریسک ها را براورد کرده و اثرات جانبی تغییرات احتمالی را پیش بینی کند. در یک پروسه درمان یک درمانگر احتمالا نقش های متفاوتی را برای رسیدن سیستم به هدف تعیین شده خود به عهده خواهد گرفت. او از طرفی حامی سیستم خواهد شد که میتواند یک نکته ریسک از دید افراد در سیستم گردد و میتواند گاهی نقش منتقد را ایفا کند که احتمالا میتواند اثرات جانبی بر همکاری سیستم با درمانگر داشته باشد.

درمانگر سیستمی میبایست روابط را چنان الاستیکی و مرزها را چنان مشخص کند که ریسک و اثرات جانبی مداخله به حداقل ممکن برسد.

دکتر موریس ستودگان

📍کسب اطلاعات و درک مشکل سیستم

قسمت عمده کار درمانگر با سیستم کسب مداوم اطلاعات میباشد. کمیت مشکلات در یک سیستم تعیین کننده شروع تغییرات نیستند بلکه کیفیت مشکلات.

کیفیت مشکلات سیستم زمانی درک خواهند شد که درمانگر مشکل سیستم را درک کرده باشد. درک مشکلات سیستم به معنی درک دید تک تک افراد سیستم از یک مشکل میباشد و تصوری از مجموعه نامنظم تعریف از مشکلات توسط درمانگر میباشد. (قسمت پایانی داستان کارلوس یک نمونه بارز این تعریف میباشد: واژه موفقیت از دید سیستم)

دکتر موریس ستودگان

📍سطوح گوناگون رفتاری

در مشاهدات رفتاری در درمان سیستمی، درمانگر بین چهار سطح گوناگون در رفتار سیستم تمایز قائل می شود که هر یک با افزایش پیچیدگی و انتزاع مشخص می شوند.

1) الگوهای رفتاری

2) تعامل

3) برش هایی از تعامل

4) نقش ها

دکتر موریس ستودگان

✅ مثالهایی برای سطوح گوناگون رفتاری

📍الگوهای رفتاری
علی در کلاس مدرسه حاضر میشود و بدون دقت، با تلفن همراه خود بازی می کند یا با همکلاسی ها گفتگو می کند: وقتی معلم به او هشدار میدهد, عصبانی می شود.

مریم نسبت به بزرگسالان بدون مرز فیزیکی رفتار میکند، اکبر بسیار سرد است و نسبت به علی از نوجوانی بیشتر سخت گیری میکند.

📍تعامل
تعامل به عنوان کلید پویایی اجتماعی است
معلم از علی در مورد پروژه کلاس سوال میکند، گر چه معلم آرام هست ولی از علی انتظار دارد، ولی علی با عصبانیت از کلاس خارج می شود.

هر وقت بزرگسالان به شیوه ای دوستانه به مریم نزدیک می شوند، مریم به سرعت به انها نزدیک می شود و به دنبال نزدیکی و گاهی تماس جسمی میباشد. اگر فرزندان چیزی بخواهند، پدر درخواست آنها را با سنگدلی رد می کند.

📍برش هایی از تعامل
اگر مادر برای حمایت از پدر ابراز تمایل کند ، پدر به او حمله می کند و او را متهم می کند که خانواده را تحت کنترل خود ندارد، پسر بزرگ سپس علیه پدر برمیخزد و شاکی از رفتار اکبر با لیلا مادرش میشود که اکبر هرگز در خانه نیست و همیشه استرس دارد. علی با عصبانیت اتاق را ترک می کند

📍نقش ها
علی در صورت بروز اختلافات از مادرش لیلا پشتیبانی می کند.
اگر برش های رفتاری روزانه مشابه باشند, رفتار افراد سیستم با نقش ثابتی توصیف و تحکیم می شود. زمینه اینگونه رفتارها باید بارها و بارها به طور مستقل مشاهده شود تا مشکل درک شود.

اینگونه رویکردها طبیعتا مستلزم انتزاع بیشتری میباشد. که بتوان اطلاعات حاصل از مشاهدات رفتاری را به طور خلاصه توصیف کرد و با یک کلیشه اجتماعی مطابقت کرد.
در این مثال علی پشتیبان مادر است و این نقش برای او در سیستم (قوانین نامرئی) تعریف شده است.

این مثال برای ژنو گرام سیستمی هفته گذشته در نظر گرفته شده است.

دکتر موریس ستودگان

Während im Radikalen Konstruktivismus die menschliche Fähigkeit, objektive Realität zu erkennen, mit der Begründung bestritten wird, dass jeder Einzelne sich seine Wirklichkeit im eigenen Kopf „konstruiert“. Henrik Geyer


در ساختارگرایی رادیکال توانایی انسان در تشخیص واقعیت عینی به این دلیل مورد بحث قرار میگیرد که هر فرد واقعیت خود را در ذهن خود "می سازد".

ترجمه از المانی ستودگان

📍واقعیت و مبهمات در سیستم

اگر در سیستم اصلاً مسئله واضح و مشخصی برای سیستم وجود نداشته باشد، بلکه فقط افکار مبهم (یعنی همه چیز مبهم است)، پس هیچ واقعیتی برای سیستم وجود ندارد، بلکه فقط واقعیت های گوناگون.

در نتیجه یک مشکل مبهم در سیستم وجود ندارد، بلکه مشکلات گوناگون با تعریف های گوناگون از زوایای متفاوت سیستم.

دکتر موریس ستودگان

📍نقش های گوناگون در یک سیستم


تصویر زیر نقش های متفاوت در خانواده را نشان میدهد. 👇

نقش های گوناگون در سیستم از ستودگان

📍تفسیر نقاشی کودک

درود

نقاشی ایشون در حد یک کودک کلاس اول و دوم میتونه باشه. در این سن بیشتر کودکان ناظر احساسی هستن و سیستم رو تحت نظارت دارن و میتونه نقاشی نحوه بیان عاطفی و لحظه ای کودک مد نظر شما باشه.

این کودک در کل شاد و نسبتا امن هستند از نظر فیزیکی سالم هستند و از نظر روانی میتونند از فشار و سترس فعلی رنج ببرند. انتخاب رنگها بیانگر سلامت نسبی روانی ایشون هست و ترسی در کودک مشاهده نمیشه. این کودک میتونه تا حدودی درونگرا نیز باشه. این کودک از اعتماد بنفس بالایی برخورداره و رابطه خوبی با طبیعت داره. نقاشی ایشون از ایشون خواسته شده که کشیده شه و در دو زمان متفاوت با دو احساس گوناگون نقاشی شده. در هر دو نقاشی حضور پر رنگ مادر از ابرها و حضور عاطفی کمتر پدر از خورشید مشخص میشه - در کل رابطه خوبی با هر دو نفر دارند. این کودک در ریاضی میتونه قوی باشه ولی مشکل خواندن و نوشتن کودک بخاطر نحوه اموزش میتونه باشه چون این کودک ظاهرا از دلبستگی عاطفی در دوران بسیار اولیه کودکی رنج میبره (چون در تصویر چپ یک سوم پایین صفحه بسیار منظم هست) و رنگهای قوی استفاده کرده. (البته نیاز به بررسی بیشتر داره). احساس بچه در زمان کشیدن نقاشی بسیار خوبه و از زندگی با امنیت فعلی در خونه لذت میبره. (1/3 وسط نقاشی). در اینجا دو درخت متفاوت کشیده شده. نقاشی اول کودک بیشتر تمایل به کشیدن نقاشی داشته و کاملا خودش بوده چون خودش را در نقاشی رسم کرده و در نقاشی دوم با درخواست شخصی انجام شده چون درخت دوم نشانه رابطه احساسی او با نقاشی و کمی اجبار هست. هر دو درخت نشانه احساس فشار در مدرسه بر کودک هستند و از چیزی رنج میبره. (اگر همه درختها در نقاشی ها به همین نسبت باشد این کودک در دوران بسیار کودکی دچار تراوما شده که میتواند یک مشکل ذهنی ایجاد کنه).
شکل دخترک در نقاشی بیانگر خوبی برای شخصیت اوست.تصویر این دخترک بسیار هماهنگ و در مرکز قرار داره و او کاملا سازگار مهربان و سازشگر هست و خودش را ارزشمند میدونه و از یک "من" سالم برخوردار هست. مشخص نبودن دست میتونه در حال حاضر (نه کلا) احساس عدم امنیت و فشار یا در مدرسه یا در خانه باشه.

یک روانشناس کودک طبیعتا میتونه بیشتر کمک کنه تا دو تا تفسیر از نقاشی.

ارادتمند دکتر ستودگان
@thinkpluswithus

📍 طراحی جدول زمانی در درمان سیستمی

جدول زمانی کمک بزرگی در براورد تاریخچه سیستمی خانواده و بررسی اختلالات سیستم هسته ای و سیستم بزرگتر و همچنین براورد نقاط قوت و مهارت های یک سیستم مفید میباشد.

ستودگان
@thinkpluswithus

جدول زمانی در درمان سیستمی از ستودگان

روزتون زیبا دوستان

📍سوشیا گرام یا نقشه روابط
Sociogram
جامعه‌نگاری نمایشگر بصری یا نقشه روابط بین افراد است.

برای نظارت بر روابط و مشاهده یک گروه یا خانواده در ساختار ان سیستم میتوانیم از سوشیاگرام یا نقشه روابط استفاده کنیم. در تصاویر زیر چندین نمونه از چگونگی ترسیم روابط و نقشها رو بر اساس کتاب شوینگ و فریستزر نشان میدهم.

ستودگان

@thinkpluswithus

1. نقش ستاره مثبت در سیستم

مثلا کودکی که از خانواده حرف شنوی دارد, مرزها را میشناسد و در مدرسه رفتاری مثبت نشان میدهد.


@thinkpluswithus

2. نقش ستاره منفی

مثلا کودکی که در مدرسه و خانه اسباب ناراحتی والدین میشود

@thinkpluswithus

3. نقش شخص دیده نشده

مثلا کودکی که از طرف والدین به اندازه لازم حمایت نمیشود.

@thinkpluswithus