A101
مطلبی از اطاق تراپی

در یک تمرین تخیلی و سفر ذهنی imagination در مورد پرخوری عصبی، برای یک مراجع مشخص شد که از مادرش (با مشکل وسواس فکری) یاد گرفته بود که تنش درونی خود را با غذا تنظیم کند، زیرا با هر ابراز نارضایتی از طرف مادر با خوراکی ارام می‌شد، صرف نظر از اینکه مشکل او چه زمینه‌ای داشت (مثلاً زمین خورده و گریه میکرد و یا دستش که به خواب رفته بود، یا کسالت و سر درد، خلق پایین و نیاز به نزدیکی و مهر) . مراجع این خودآرامبخشی یک طرفه و تمایز نیافته را از مادرش سیستمی انتقال داده آموخته بود. غذا خوردن (یا در مورد سایر مراجعین، به عنوان مثال، الکل یا بازی ها و گیم) به یک «خود تسکین دهنده» جهانی تبدیل شد، بدون اینکه اصلاً شرایط تحریک پذیری خاص و همچنین نیاز اساسی در آن موارد بازتاب و درک شود. این نیازها و بارتاب را باید مراجع در اطاق درمان ابتدا بیاموزد.

توضیح کوتاه:
تجارب احساسی شدید، مکرر یا طولانی مدت که از نظر احساسی برای شخص مهم می باشند، خود را به عنوان تحریک پذیری عصبی (یعنی به عنوان یک عامل جذب Attractor) بر روی سیستم عصبی حک می کنند.

در این موقعیت‌های تعارض درون روانی (intrapsychic conflict situation)، راه‌حل‌های طولانی‌مدت و پایدار تنها در صورتی امکان‌پذیر است که توازن منافع (reconciliation of interests) ایجاد شود که تمام نیازهای اساسی روان‌شناختی را تا حد امکان به‌ طور مناسب تحت اولویت اصلی تقدم غالب سازگاری در ذهن
overriding primacy of) consistency )
در نظر بگیرد.

با توجه به مثال بالا وجود تعارض یا ناهماهنگی (incongruity) بین خواسته های محیط از کودک (ارام بودن) و نیازهای اساسی او (مثلا تسکین درد با توجه مادر) فشاری برای انطباق adaption یا به زبان پیاژه برای تطبیق accomodation ایجاد می کند (واژه ها از 1976پیاژه). از نظر ساختار بیولوژیکی اساسی انسان، سه گرایش اساسی برای واکنش در چنین موقعیت هایی وجود دارد:
الف) جنگیدن fight،
ب) فرار flee به درون (خمودگی) یا بیرون،
پ) تسلیم برای اجتناب از درگیری کودکان با توجه به امکانات و داده های سیستمی و روانی و خلق و خوی خود، انواع این سه گرایش را برای حل تعارض ایجاد می کنند. به شرطی که به اندازه کافی از نظر سنی رشد کرده و منابع مناسب را داشته باشند، می توانند با تلاش برای ایجاد فعالانه مهارت ها و استفاده از آزادی عمل در مفهوم مراقبت از خود، راهبردهای مقابله ای مبارزه جویانه و جبرانی
combative overcompensating coping strategy
را در خود توسعه دهند. کودکانی که از نظر طبیعی و روانی ضعیف‌تر هستند و فضای کمتری برای مانور دارند، به مکان‌های واقعی (در کودکی به کمد و در بزرگسالی به غار خود پناه میبرند) یا خیالی برای عقب‌نشینی می‌گریزند و یا رفتار منفعلانه کسل‌کننده‌ای از خود نشان می‌دهند تا جایی که حتی گاهی دچار گسستگی dissociation (عدم حضور روانی) می‌شوند، زمانیکه نمی توانند از آن اجتناب کنند. این‌گونه رفتارها حتی در اینده ممکن است تمایل به مصرف مواد یا داروهای تغییر دهنده خلق و خو برای کاهش تنش و اجتناب از احساسات را افزایش دهد. اگر نیازهای عاطفی اساسی حداقل تا حدی یا به طور متناوب ارضا شوند، این می تواند منجر به رفتار مقابله ای فرعی اجتناب از تعارض شود.

«تجربه‌های زندگی منعقد شده در سیستم روان» (در مثال بالا با خوراندن به کودک در ناآرامی) یا همان طرح‌واره‌ در ساختارهای درونی عصبی شخص با پیوندهای عصبی حک می‌شوند، همان‌طور که تسریع تلاش‌ها برای ارضا نیازهای اساسی به تعادل کم و بیش هماهنگ با خواسته‌های محیط انجام میشود. علاوه بر این باید گفت در مثال بالا، یادگیری مدلی ساده توسط کودک از مادر همچنین در دراز مدت به توسعه راهبردهای مقابله ناکارآمد و کاهش استرس کمک کرده اما تعارضات درونی و عدم ارضا نیازهای اساسی همچنان پویا تأثیر در روابط و زندگی روزمره مراجع خواهد داشت .

دکتر موریس ستودگان تابستان ۳۰۲۲

@thinkpluswithus

📍نقطه کور

👈نقطه کور ذهن ما کجا ست؟

ما اغلب عادت به این‌ داریم که خطاهای دیگران را سریعتر و راحت تر از خطاهای خودمان ببینیم. گرایش به این باور که ما کمتر از دیگران دچار اشتباه می شویم را 🔻"خطای نقطه کور"🔻 می گویند. حتما در هنگام رانندگی به نقطه کور اینه های بغل پی برده اید و این نقطه کور در انسانها نیز به وضوح قابل مشاهده است. زمانیکه نتوانیم اشتباه خود را دریابیم، ممکن است قضاوتها و رفتارهای ما در قبال دیگران آسیب زا بوده و پسامد غیر قابل جبران به همراه داشته باشد. بیشتر مردم باور دارند که تصمیم هایی که خودشان می گیرند، عاقلانه تر از تصمیم های دیگران است . هستند افرادی که، به کشف خطاهای دیگران دقت میکنند و کشف آن خطاها را ناشی از هوش بالای خودشان می دانند! و غافل از اینکه خودشان هم از دید بیرون جزو دیگرانند. در یک تحقیق از یک دانشگاه معتبر امریکا که بر روی ۶۰۰ شهروند آمریکایی انجام شد، نتایج نشان داد که ۸۵ درصد مردم خود را کمتر از میانگین جامعه در معرض اشتباه می دیدند ! نتایج تحقیقات به نکاتی جالب اشاره می کند که حتی بعد از آنکه خطای نقطه کور برای افراد تشریح می شود، مقاومت در برابر پذیرش اشتباه از طرف آنها بیشتر می شود! و افراد بیش از آنکه به نصيحتها گوش بدهند، شروع به پند و اندرز نیز می کنند! اگر دیده باشید در بسیاری از جدالهای زناشویی و یا تصادفات خیابانی هیچکدام از طرفین حاضر نیستند از مواضع خودشان کوتاه بیایند و این دقیقا بخاطر بروز همین خطا از جانب دو فرد است که کسی حاضر به دیدن اشتباه خود در آن لحظه نیست. .گر چه این تحقیق در یک اِفکت جانبی خود نشان داد؛ خانمها نسبت به اقایان خطا خود را زودتر میپذیرند.

دکتر موریس ستودگان💫

@thinkpluswithus

به کودکان خود بخشیدن را بیاموزیم

۱. اشتباه کودکانمان را ببخشیم‌.

۲. اشتباهات که در رابطه والدین برای کودکان محسوس می‌شود را با واژه بخشیدن متقابل در قبال کودکان زندگی کنیم.

۳. به کودکان بیاموزیم وقتی با هم بازی می‌کنند‌، وسایلشان را تقسیم کنند و اگر اشتباهی بود عذر خواهی کنند.

۴. به کودکان بیاموزیم که در خارج از منزل اگر اشتباهی برایشان پیش میاد حتما عذر خواهی کنند و داستان را به والدین خود توضیح دهند.

اینگونه میتوانیم به کودکان خود بخشیدن خود و دیگران را بیاموزیم و این پله ای برای اعتماد بنفس و عزت نفس کودکان ما می‌شود.

دکتر موریس ستودگان

@thinkpluswithus

فواید کتاب خواندن

برای بچه ها شب حتما کتاب بخونیم تو تختخواب. بزاریم بچه ها زودتر از والدین تو تخت برن و با حضور ما و توجه و داستان گویی ما بخوابند و این باعث عزت نفس در کودکان میشه. و همچنین خواندن کتاب به آنها آموزش داده میشه.

از بچه ها وقتی میپرسیم از کودکی خاطرات خوب چی داری، معمولا به این بازه اشاره می‌کنند که مامان بابا برام قصه میخوندن.

دکتر موریس ستودگان

@thinkpluswithus

در آغوش گرفتن کودکان

کودکان را باید بدون دلیل خاصی در آغوش گرفت و نوازش کرد تا بیاموزند مهرورزی مشروط بر یک عمل خاصی نیست. این‌گونه کودکان بودن خود را مفید تلقی می‌کنند و رابطه امن در آنها بهتر شکل گرفته و بر عزت نفس آنها می‌افزاید.

دکتر موریس ستودگان


@thinkpluswithus

کودک ما را تشویق کنیم

روزانه اگر کودکان ما کاری انجام میدهند و از نظر شما و خودش خوب است آن را بزرگ کنید و تشویقش کنید.
کودکان اینگونه انگیزه پیدا کرده و کارهای بزرگ انجام میدهند و همچنین عزت نفس آنها با تشویق والدین رشد می‌کند.

دکتر موریس ستودگان

@thinkpluswithus

نگوییم تو دیگر بزرگ شده ای بچه نباش

کودکان ما نیاز دارند که مناسب سن‌شان بازی کنند و گاهی به دوره های قبل برمی‌گردند و شاید نیاز به توجه بیشتر دارند‌. میتوانیم به آنها توجه کنیم و درکشان کنیم و نیاز آنها را جدی تلقی کنیم ولی هرگز نگوییم تو دیگر بچه نیستی و... این‌گونه کودک سرخوردگی احساس کرده و در شکل گیری عزت نفس مفید نیست.

دکتر موریس ستودگان

@thinkpluswithus