دربارۀ واژۀ طوفان
برخی معتقدند واژﮤ فارسی توفان صفت است و به‌معنای «غرّان، دمان» است و ربطی به «باد و باران بسیار شدید» ندارد. این واژه صفت فاعلی از مصدر توفیدن به‌معنای «فریادِ بلند کشیدن» یا «غرّیدن و خروشیدن» است: ز آوازِ گُردان بتوفید کوه / زمین شد ز نعل ستوران ستوه (فردوسی). واژﮤ توفنده به‌معنای «غرّنده و خروشنده» نیز از همین فعل مشتق شده‌است.

پاسخ:
در تصحیح این دیدگاه، که متأسفانه به‌گستردگی در منابع ویرایش زبانی نیز آمده، باید گفت:
     ۱. در فارسی فعل توفیدن وجود نداشته‌است و صورت رایج آن نوفیدن بوده‌است (اینجا را ببینید). درنتیجه، توفان ربطی به توفیدن ندارد. توفان تصرفی است که فارسی‌زبانان دست‌کم از سدﮤ یازدهم قمری در املای واژﮤ معرّبِ طوفان کرده‌اند. این املا ظاهراً نخستین بار در برهان قاطع ضبط شده و از آنجا به فرهنگ‌ها و منابع دیگر راه یافته‌است.
     ۲. نگارنده هیچ شاهدی برای توفان در معنی صفتی نیافته‌است و اینکه در برخی منابع واژﮤ توفان صفت دانسته شده ظاهراً بر اساسی نیست. به سخن دیگر، توفان واژه‌ای ممکن است، نه موجود. یعنی می‌توان از بن فعل مصحّفِ توفیدن (توف) و پسوند صفت‌ساز - ﺎن واژﮤ توفان را ساخت (بسنجید با خندان)، ولی ظاهراً تاکنون چنین واژه‌ای ساخته نشده‌است.
     ۳. توفنده نیز از همین بن فعلِ مصحّف ساخته شده‌است. قدیم‌ترین شاهدی که نگارنده برای توفنده یافته از ملک‌الشعراء بهار است.
     ۴. در شعر فردوسی نیز باید «بتوفید» را به «بنوفید» اصلاح کرد (شاهنامه، تصحیح خالقی مطلق، چاپ سخن، دوجلدی، ۱۳۹۳، ج ۱، ص ۲۴۵). در فرهنگ بزرگ سخن (ذیل توفیدن) این شاهد فردوسی نقل شده و در آنجا معنی «نوفیدن» در این بیتِ فردوسی «لرزیدن» ذکر شده‌است، نه «فریاد بلند کشیدن» و «غرّیدن و خروشیدن».
۱۳۹۹/۰۷/۰۵
فرهاد قربان‌زاده
@azvirayesh

✨ «در دل کویر لوت، دره_ای شگفت_انگیز کشیده شده به نام زبان مار 🐍دره_ای مارپیچ به طول حدود ۹ کیلومتر.

🔴جلد مجله نشنال‌جئوگرافیک:
‏اروپایی های جدید.

🔺چه خوب شد که دریاچه ارومیه خشک شد!

🔹دریاچه ارومیه، که زمانی نمادی از تنوع زیستی و اکوسیستم منحصربه‌فرد در فلات ایران و دومین دریاچه شور بزرگ جهان بود، امروز به یک صحرای نمک تبدیل شده است. این تحول، نه یک فاجعه طبیعی ناگهانی، بلکه نتیجه‌ای منطقی و پیش‌بینی‌پذیر از دهه‌ها سیاست‌گذاری نادرست، تخریب سیستم‌های محلی مدیریت آب و اولویت‌دهی به منافع بخشی به جای منافع عمومی است. در این شرایط، باید گفت: «چه خوب شد که دریاچه ارومیه خشک شد».

🔹اظهار چنین عبارتی، نه به معنای استقبال از نابودی طبیعت، بلکه به‌عنوان یک تشخیص سیاسی تلخ بیان می‌شود. چه خوب که این فاجعه دیگر انکارشدنی نیست. چه خوب که دیگر نمی‌توان آن را با آمارهای تحریف‌شده، طرح‌های نیمه‌کاره یا جشن‌های تبلیغاتی پوشاند. خشک‌شدن کامل دریاچه، یک واقعیت عینی است که هرگونه بهانه‌گیری را بی‌معنی می‌کند، چراکه تا زمانی که یک بحران به حدی بزرگ ‌شود که دیگر قابل پنهان‌کاری نیست، سیستم‌های قدرت تمایلی به تغییر ندارند.

🔹دریاچه ارومیه، اکنون یک نماد است؛ نمادی از شکست مدیریت زیست‌محیطی، فساد نهادی و تبدیل طبیعت به یک کالای سیاسی.

نقشه های میزان تابش مستقیم، تابش کل (مجموع تابش مستقیم و پراکنده) و پتانسیل تولید برق فتوولتاییک از یک سامانه های خورشیدی (kWh/kWp) برای ایران با کیفیت بالا

▪️ نتایج یک پژوهش جدید در مجله نیچر  نشان می‌دهد که اگرچه جنگل‌زدایی یک منبع مهم انتشار کربن است، اما احیای جنگل‌ها و کشت جنگل‌های جدید می‌تواند این ضررها را جبران کند، به‌ویژه اگر بر جنگل‌های جوان و کارآمد تمرکز شود.

▪️ این یافته‌ها برای سیاست‌های تغییر اقلیم و مدیریت پایدار زمین اهمیت فراوانی دارند.

▪️بر أساس نتایج  این پژوهش، شرق آسیا، آمریکای شمالی و اروپا بیشترین افزایش جذب کربن را به‌دلیل جنگل‌کاری داشتنددر حالیکه آمازون و جنوب شرق آسیا بیشترین کاهش جذب کربن به‌دلیل جنگل‌زدایی را تجربه کردند

▪️قابل ذکر است در ایران جنگلهای هیرکانی به علت مدیریت های ناکارآمد منابع طبیعی و ناآگاهی مدیریت های شهری صدمات بسیار فراوانی دیدند. جنگل زدایی و تغییر کاربری های بی رویه و رانتی بخاطرسد سازی و ویلا سازی و سایر پروژه های عمرانی، گسترش کوههای زباله ناشی ازنا مدیریتی در مدیریت پسماند و....   نفس این اکوسیستم ارزشمند در ایران را به شماره انداخته هست

@mahdi_motagh

https://www.nature.com/articles/s41467-025-61956-y

🔥 Lut Desert | Visiting the World's Hottest Place 🔥 📍 Dasht-e Lut, Iran 🌡 Peak Surface Temperature: 70.7°C (159.3°F)
هفت اقلیم. محمود خسروی:
https://news.1rj.ru/str/ClimateOverview
Welcome to the Lut Desert, a UNESCO World Heritage site and one of Earth's most extreme environments. Located in southeastern Iran, this vast salt desert spans over 51,800 km² and holds the record for the highest land surface temperature ever measured by satellite—a blistering 70.7°C (159.3°F) in 2005.

🧪 Why It Matters The Lut Desert is more than a thermal anomaly. It’s a natural laboratory for studying climate resilience, geomorphology, and the limits of life. Its iconic yardangs (wind-carved ridges) and kaluts (towering sand formations) offer insights into aeolian processes and planetary geology.
🌍 Climate Significance Understanding hyper-arid zones like Lut is crucial in the context of global warming. These regions help scientists model heat absorption, surface albedo, and the impact of extreme heat on ecosystems.
👇👇

📸 Travel Tip Best explored in cooler months, the Lut Desert offers surreal landscapes, stargazing opportunities, and a humbling reminder of nature’s raw power. Bring hydration, sun protection, and a deep respect for the desert’s unforgiving beauty.
Video Reference:https://www.youtube.com/watch?v=EeLfm5enKd0
#LutDesert #ExtremeEnvironments #Geoscience #ClimateResearch #IranTravel #DesertGeography #AcademicTravel #Fieldwork #UNESCOHeritage #EarthScience #HotSpotsOfEarth #DashtELut #Kaluts #Yardangs #PlanetaryGeology #ScienceOnInstagram #NatureUnfiltered

⚠️خشکسالی ۵ ساله؟

🔺️نمودار بالا متوسط شاخص خشکسالی بر پهنه کشور ایران است. شاخص مذکور که SPEI نامیده می شود از معتبرترین معیارهای سنجش کاهش بارش و افزایش دما است که به شکل همگن قابلیت ارائه وضعیت حقیقی خشکسالی هواشناسی را با لحاظ آثار تغییرات اقلیمی داراست.
🔺️نمودار بالا به صورت ۱۲ ماهه یا همان ۱ ساله از حدود ۷۵ سال قبل تا کنون ارائه شده است.
🔺️به وضوح می توان مشاهده کرد که خشکسالی در ایران حدود ۳۰ سال است که بجز یک بازه ۲ ساله در ۵ سال پیش که منجر به رخدادهای سیلابی ناهنجار در کشور شد، ادامه داشته است/ آب و محیط زیست


کانال آب
@water_bio

نتایج نمودار بر اساس یافته های این مقاله هم تایید می شود.

هوش مصنوعی در هر بار چت کردن یک بطری آب می‌نوشد

پژوهشگران در یک مطالعه جدید:
🔹️سامانه‌های هوش مصنوعی برای هر گفتگوی کوتاهی که کاربر با آنها انجام می‌دهد، تا ۵۰۰ میلی‌لیتر آب که معادل یک بطری آب یک‌نفره است، مصرف می‌کنند.

🔹️آنها برای نوشتن یک متن ۱۰۰ کلمه‌ای نیز تقریباً به همین میزان آب نیاز دارند.

🔹️این عدد شامل آبی که برای خنک کردن سرورهای مرکز داده و آبی که در نیروگاه‌های تولیدکننده برق برای راه‌اندازی این سامانه‌ها مصرف می‌شود، است.

isna.ir/xdV33T


کانال آب
@water_bio

صدای پژوهش خود را به گوش جامعه علمی هواشناسی و اقلیم شناسی ایران برسانید

مجله علمی انجمن هواشناسی ایران، به عنوان یکی از نشریات تخصصی معتبر در حوزه علوم جو و زمین، فضایی اصیل و تاثیرگذار برای انتشار دستاوردهای پژوهشی شماست.

آیا پژوهشی نوآورانه در زمینه هواشناسی، اقلیم‌شناسی، تغییر اقلیم، فیزیک ابر و بارورسازی، آلودگی هوا، سنجش از دور یا اقیانوس‌شناسی انجام داده‌اید؟ آیا مشتاقید نتایج تحقیقات شما توسط جامعه علمی کشور خوانده شده، مورد نقد و گفتگو قرار گرفته و مسیر پیشرفت علمی را هموارتر کند؟

چرا مجله انجمن هواشناسی ایران را انتخاب کنیم؟

· اعتبار علمی: این مجله با پشتوانه انجمن هواشناسی ایران، همواره در کانون توجه اساتید، پژوهشگران و متخصصان این حوزه قرار داشته است.
· داوری سریع و عادلانه: مقالات شما توسط هیئت تحریریه‌ای متشکل از اساتید برجسته ایران، به صورت مستند، دقیق و بدون اطلاع از نام نویسندگان (Double-Blind Peer Review) مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا کیفیت و بی‌طرفی کاملاً رعایت شود.
· دسترسی آزاد (Open Access): تمامی مقالات منتشر شده به صورت رایگان در دسترس علاقه‌مندان قرار می‌گیرد تا حداکثر مخاطب را جذب کند.
· مخاطبان هدف تخصصی: مقاله شما دقیقاً توسط همان کسانی خوانده می‌شود که در حوزه تخصصی شما فعالیت می‌کنند و می‌توانند بیشترین بهره را از آن ببرند.

از چه حوزه‌هایی می‌توانیم مقاله بپذیریم؟

· هواشناسی سینوپتیک و دینامیک
· تغییر اقلیم و اثرات آن
· هواشناسی کشاورزی
· هواشناسی دریایی
· سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور (RS) در علوم جو
· فیزیک ابر و بارورسازی ابرها
· آلودگی هوا و شیمی جو
· و کلیه پژوهش‌های بین‌رشته ای مرتبط با علوم زمین و جو

تحلیل داده‌ و یافته‌های ارزشمند خود را با جامعه علمی هواشناسی و اقلیم شناسی به اشتراک بگذارید. ما مشتاقیم تا دستاوردهای علمی شما را ثبت و منتشر کنیم.

آینده هواشناسی ایران را با پژوهش‌های خود بسازید.

برای مطالعه راهنمای authors و ارسال مقاله، به وبسایت مجله مراجعه کنید:

https://www.ims-jmas.net

لطفا با دبیرخانه مجله از طریق آدرس ایمیل مجله تماس بگیرید. info@irmetso.com