БЖЗҚ 9 айда алғаш рет инвестициялық шығын алды
Қаңтар айында БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқарудан түскен инвестициялық шығын -284,9 млрд теңгені құрады. Минус мәндер 2024 ж. сәуірінен бері тіркелген жоқ.
Шығын негізінен бағалы қағаздарды қайта бағалау (-252,1 млрд теңге) және сыртқы басқару (-120,2 млрд теңге) есебінен қалыптасты. Бұл нәтиже Трамптың тарифтерді енгіземін деп қорқытуы, сондай-ақ АҚШ-тағы жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі аясында байқалған нарықтағы құбылмалылықпен байланысты. Екінші жағынан, шығынға -52,9 млрд теңгені қамтамасыз еткен теңгенің нығаюы әкелді. Бағалы қағаздар бойынша сыйақы 139,9 млрд теңге көлемінде табыс әкелді. Бірақ жалпы көрініске бұл көп әсер еткен жоқ.
Пайыздық шамаларға келетін болсақ, ҚРҰБ басқаруындағы ЗА шығыны 1,1% инфляция кезінде -1,25% сәйкес келеді. Қалған сенімгер басқарушылар айды біршама жақсырақ аяқтады (-0,74%-дан +0,58%-ға дейін). Алайда олар әлдеқайда аз соманы басқарды – 22,3 трлн теңгемен салыстырғанда 63,8 млрд теңге.
БЖЗҚ деректері
@DataHub_KZ
Қаңтар айында БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқарудан түскен инвестициялық шығын -284,9 млрд теңгені құрады. Минус мәндер 2024 ж. сәуірінен бері тіркелген жоқ.
Шығын негізінен бағалы қағаздарды қайта бағалау (-252,1 млрд теңге) және сыртқы басқару (-120,2 млрд теңге) есебінен қалыптасты. Бұл нәтиже Трамптың тарифтерді енгіземін деп қорқытуы, сондай-ақ АҚШ-тағы жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі аясында байқалған нарықтағы құбылмалылықпен байланысты. Екінші жағынан, шығынға -52,9 млрд теңгені қамтамасыз еткен теңгенің нығаюы әкелді. Бағалы қағаздар бойынша сыйақы 139,9 млрд теңге көлемінде табыс әкелді. Бірақ жалпы көрініске бұл көп әсер еткен жоқ.
Пайыздық шамаларға келетін болсақ, ҚРҰБ басқаруындағы ЗА шығыны 1,1% инфляция кезінде -1,25% сәйкес келеді. Қалған сенімгер басқарушылар айды біршама жақсырақ аяқтады (-0,74%-дан +0,58%-ға дейін). Алайда олар әлдеқайда аз соманы басқарды – 22,3 трлн теңгемен салыстырғанда 63,8 млрд теңге.
БЖЗҚ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Астана су қоймасындағы су сапасы нашарлап кеткен
2024 жылдың қорытындысы бойынша Астана су қоймасындағы су сапасы төртінші класс деп бағаланған. Мұндай суларды тек суару және өндірістік қажеттіліктер үшін қолдануға болады. Бұл суды шаруашылыққа және ауыз су ретінде пайдалану үшін су алу орындарында жан-жақты дайындық жүргізу қажет делінген «Қазгидромет» РМК-нің қоршаған орта жағдайы бойынша бюллетенінде.
Астана су қоймасындағы судың төртінші класқа жатқызылуының себебі: онда 5,467 мг/д3 концентрациясында қалқыма заттар табылды. Қалқыма заттар деп табиғи және антропогендік шығу тегі бар қатты бөлшектерді айтады. Бір жағынан, бұл лай, құм, саз болуы мүмкін. Екінші жағынан, ағынды суларды тазарту кезінде пайда болатын металл гидроксидтерінің үлпектері, асбесттің, әйнек талшықтарының және базальттың бөлшектері. Қалқыма заттардың концентрациясы судың лайлану деңгейін де анықтауға мүмкіндік береді.
«Қазгидромет» РМК Қазақстандағы су объектілерін су сапасы бойынша бірегей классификацияға* сәйкес соңғы алты жыл бойы бағалап келеді. Осы уақыт аралығында Астана су қоймасының суы тек бір рет, 2019 жылы, екінші класқа жатқызылды (класс неғұрлым жоғары болса, сапасы соғұрлым жақсы). Қалған уақытта үшінші класс болды, әрине, 2024 жылдан басқасы. Бұл ретте 2020-2023 жылдар аралығында негізгі ластаушы зат ретінде магний тіркелді: оның концентрациясы 22,6-дан 28,9 мг/дм³ аралығында болды.
Астана су қоймасы елорданы ауыз сумен және техникалық сумен қамтамасыз ететін негізгі су көзі болып саналады. Гидротехникалық ғимараты 1970 жылы салынып қойған. Алғаш рет түбін тазалау жұмыстары 2023 жылы басталды. Сол кезде су қоймасының 30%-ын лай мен құм алып жатты. Тазалау жұмыстары он жылға созылуы мүмкін деп болжанды: климаттық жағдайларға байланысты мұндай жұмыстарды бір жылда тек бес ай бойы жүргізуге болады. Сонымен қатар Сәтпаев атындағы каналдан Есіл өзенінің арнасына су тарту арқылы су қоймасын қосымша толтыруға арналған құрылыстардың ЖСҚ-сы әзірленіп жатты.
*2024 жылы жаңартылған, бірақ «Қазгидромет» РМК оны тек 2025 жылдың басынан бастап қолданады
@DataHub_KZ
2024 жылдың қорытындысы бойынша Астана су қоймасындағы су сапасы төртінші класс деп бағаланған. Мұндай суларды тек суару және өндірістік қажеттіліктер үшін қолдануға болады. Бұл суды шаруашылыққа және ауыз су ретінде пайдалану үшін су алу орындарында жан-жақты дайындық жүргізу қажет делінген «Қазгидромет» РМК-нің қоршаған орта жағдайы бойынша бюллетенінде.
Астана су қоймасындағы судың төртінші класқа жатқызылуының себебі: онда 5,467 мг/д3 концентрациясында қалқыма заттар табылды. Қалқыма заттар деп табиғи және антропогендік шығу тегі бар қатты бөлшектерді айтады. Бір жағынан, бұл лай, құм, саз болуы мүмкін. Екінші жағынан, ағынды суларды тазарту кезінде пайда болатын металл гидроксидтерінің үлпектері, асбесттің, әйнек талшықтарының және базальттың бөлшектері. Қалқыма заттардың концентрациясы судың лайлану деңгейін де анықтауға мүмкіндік береді.
«Қазгидромет» РМК Қазақстандағы су объектілерін су сапасы бойынша бірегей классификацияға* сәйкес соңғы алты жыл бойы бағалап келеді. Осы уақыт аралығында Астана су қоймасының суы тек бір рет, 2019 жылы, екінші класқа жатқызылды (класс неғұрлым жоғары болса, сапасы соғұрлым жақсы). Қалған уақытта үшінші класс болды, әрине, 2024 жылдан басқасы. Бұл ретте 2020-2023 жылдар аралығында негізгі ластаушы зат ретінде магний тіркелді: оның концентрациясы 22,6-дан 28,9 мг/дм³ аралығында болды.
Астана су қоймасы елорданы ауыз сумен және техникалық сумен қамтамасыз ететін негізгі су көзі болып саналады. Гидротехникалық ғимараты 1970 жылы салынып қойған. Алғаш рет түбін тазалау жұмыстары 2023 жылы басталды. Сол кезде су қоймасының 30%-ын лай мен құм алып жатты. Тазалау жұмыстары он жылға созылуы мүмкін деп болжанды: климаттық жағдайларға байланысты мұндай жұмыстарды бір жылда тек бес ай бойы жүргізуге болады. Сонымен қатар Сәтпаев атындағы каналдан Есіл өзенінің арнасына су тарту арқылы су қоймасын қосымша толтыруға арналған құрылыстардың ЖСҚ-сы әзірленіп жатты.
*2024 жылы жаңартылған, бірақ «Қазгидромет» РМК оны тек 2025 жылдың басынан бастап қолданады
@DataHub_KZ
🥰1
Теңгенің нығаюы аясында қолма-қол долларға таза сұраныс төмендеді
Қаңтар айында айырбастау пункттері сатып алғаннан гөрі 120,4 млрд теңгеге көбірек қолма-қол доллар сатты. ҚРҰБ деректеріне сәйкес, таза сұраныс желтоқсанмен салыстырғанда 32%-ға, 2024 жылғы қаңтармен салыстырғанда 37%-ға (инфляцияға түзетусіз) қысқарды.
Желтоқсанға қарай төмендеу, әрине, күтілді: дәстүр бойынша жылдың максималды мәндері қараша мен желтоқсанда тіркеледі. Бір сөзбен айтқанда, жоғары базаның әсері. Алайда, айта кету керек, 2024 жылдың желтоқсан айын жекелей алғанда, оның жоғары базасы соншалықты жоғары болған жоқ – 176 млрд теңге (2020 жылдан бергі желтоқсан айларындағы ең төменгі мән).
Бөлек әңгіме – 2024 жылдың қаңтарына қарай төмендеу. Бір жыл бұрын таза сату көлемі соңғы бес жылда «маусымнан тыс» айларда тіркелген ең жоғары деңгейлердің біріне сәйкес келді (190,1 млрд теңге). Яғни, бұл жағдайда да біз жоғары базаның әсері туралы айтып отырмыз. Бірақ маусымдыққа байланысты емес жоғары базаның әсері туралы. Жалпы ақпарат үшін: 2024 жылғы қаңтарда таза сұраныстың өсуі теңгенің долларға 0,8%-ға айлық нығаюымен бір мезгілде тіркелді.
Бір қызығы, осы қаңтардың қорытындысы бойынша ұлттық валюта да долларға қатысты нығайды. Әрі одан да қаттырақ - 1,3%-ға, бір доллар үшін 525,11-ден 518,14 теңгеге дейін. Алайда бір ай бойы доллар бағамының ресми динамикасы айтарлықтай құбылмалы болды. Қаңтар айының ортасына дейін ол тарихи максимумның шыңына жетіп, қымбаттады, – 530,24 теңге. Американдық валютаның ресми құнының төмендеу үрдісі айдың үшінші онкүндігінде ғана байқалды.
Ал басқа шетел валюталарына таза сұраныс қандай?
Қаңтар айында қолма-қол еуроның нетто-сатылымы 34,9 млрд теңгені құрады – желтоқсанға плюс 89% және 2024 жылғы қаңтарға плюс 62%. Ал қолма-қол рубльден халық құтылып отырды: нетто-сатылым минус 9,5 миллиард теңгеге кетті. Айта кетейік, бір ай бұрын олар да теріс болды – минус 4,4 млрд теңге, ал бір жыл бұрын оң болды – 4,8 млрд теңге.
@DataHub_KZ
Қаңтар айында айырбастау пункттері сатып алғаннан гөрі 120,4 млрд теңгеге көбірек қолма-қол доллар сатты. ҚРҰБ деректеріне сәйкес, таза сұраныс желтоқсанмен салыстырғанда 32%-ға, 2024 жылғы қаңтармен салыстырғанда 37%-ға (инфляцияға түзетусіз) қысқарды.
Желтоқсанға қарай төмендеу, әрине, күтілді: дәстүр бойынша жылдың максималды мәндері қараша мен желтоқсанда тіркеледі. Бір сөзбен айтқанда, жоғары базаның әсері. Алайда, айта кету керек, 2024 жылдың желтоқсан айын жекелей алғанда, оның жоғары базасы соншалықты жоғары болған жоқ – 176 млрд теңге (2020 жылдан бергі желтоқсан айларындағы ең төменгі мән).
Бөлек әңгіме – 2024 жылдың қаңтарына қарай төмендеу. Бір жыл бұрын таза сату көлемі соңғы бес жылда «маусымнан тыс» айларда тіркелген ең жоғары деңгейлердің біріне сәйкес келді (190,1 млрд теңге). Яғни, бұл жағдайда да біз жоғары базаның әсері туралы айтып отырмыз. Бірақ маусымдыққа байланысты емес жоғары базаның әсері туралы. Жалпы ақпарат үшін: 2024 жылғы қаңтарда таза сұраныстың өсуі теңгенің долларға 0,8%-ға айлық нығаюымен бір мезгілде тіркелді.
Бір қызығы, осы қаңтардың қорытындысы бойынша ұлттық валюта да долларға қатысты нығайды. Әрі одан да қаттырақ - 1,3%-ға, бір доллар үшін 525,11-ден 518,14 теңгеге дейін. Алайда бір ай бойы доллар бағамының ресми динамикасы айтарлықтай құбылмалы болды. Қаңтар айының ортасына дейін ол тарихи максимумның шыңына жетіп, қымбаттады, – 530,24 теңге. Американдық валютаның ресми құнының төмендеу үрдісі айдың үшінші онкүндігінде ғана байқалды.
Ал басқа шетел валюталарына таза сұраныс қандай?
Қаңтар айында қолма-қол еуроның нетто-сатылымы 34,9 млрд теңгені құрады – желтоқсанға плюс 89% және 2024 жылғы қаңтарға плюс 62%. Ал қолма-қол рубльден халық құтылып отырды: нетто-сатылым минус 9,5 миллиард теңгеге кетті. Айта кетейік, бір ай бұрын олар да теріс болды – минус 4,4 млрд теңге, ал бір жыл бұрын оң болды – 4,8 млрд теңге.
@DataHub_KZ
🥰1
Одан да көрнекі түрде қолма-қол долларға деген таза сұраныстың динамикасын иллюстрацияларда келтірдік.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰1
Қазақстаннан ақша аударымдары пандемияның өршіген кезінен бергі ең төменгі деңгейге түсті
Қаңтарда халықаралық ақша аударымдары жүйесі (ХААЖ) арқылы шетелге 40,7 млрд тг жіберілді. ҚР ҰБ статистикасына сүйенсек, алдыңғы аймен салыстырғанда номиналды түрде төмендеуі 28%-ды немесе 16 млрд тг құраған.
Бұл көрсеткіштің өзгеруіне маусымдық фактор жыл сайын әсер етеді: ең төменгі деңгей, әдетте, жылдың басында тіркеледі, ал ең жоғарысы – жылдың екінші жартысында, әдетте, қараша және желтоқсан айларын қоспағанда.
Дегенмен, байқалған динамикада маусымдылық басты рөл атқара қоймаған сияқты. Ағымдағы бағамен алғанда, биылғы қаңтардағы көрсеткіш соңғы алты жылдағы, ал салыстырмалы бағамен алғанда, кемінде соңғы тоғыз жылдағы ең төменгі деңгей болып отыр. Инфляцияны ескерсек, бұл 2017 жылдан бергі барлық қолжетімді деректер бойынша ең төменгі деңгей болуы мүмкін еді, бірақ 2020 жылдың сәуірінде бұл көрсеткіш одан да төмен болды. Айтпақшы, инфляцияны есепке алмағанда да 2020 жылдың сәуірінен бергі ең төменгі деңгей жайлы сөз болып тұр.
Алдыңғы айға қарағанда көрсеткіштің төмендеуіне барлық ірі бағыттар үлкен әсерін тигізген. Атап айтқанда, Ресей (-5,7 млрд тг), Өзбекстан (-3,6 млрд тг), Түркия (-2,3 млрд тг) және Грузия (-1,3 млрд тг). Бұл орайда соңғы үш ел бойынша бірнеше айлық номиналды түрдегі ең төменгі деңгей туралы айтуға тура келеді.
Қоса кетейік, ХААЖ арқылы шетелден Қазақстанға жіберілетін ақша аударымдары да азайып бара жатыр. Қаңтарда олардың көлемі 15,8 млрд тг құрап, бағаның өсуін есепке алмағанда, 2022 жылдың қаңтарынан бергі ең төменгі деңгейге жетті.
@DataHub_KZ
Қаңтарда халықаралық ақша аударымдары жүйесі (ХААЖ) арқылы шетелге 40,7 млрд тг жіберілді. ҚР ҰБ статистикасына сүйенсек, алдыңғы аймен салыстырғанда номиналды түрде төмендеуі 28%-ды немесе 16 млрд тг құраған.
Бұл көрсеткіштің өзгеруіне маусымдық фактор жыл сайын әсер етеді: ең төменгі деңгей, әдетте, жылдың басында тіркеледі, ал ең жоғарысы – жылдың екінші жартысында, әдетте, қараша және желтоқсан айларын қоспағанда.
Дегенмен, байқалған динамикада маусымдылық басты рөл атқара қоймаған сияқты. Ағымдағы бағамен алғанда, биылғы қаңтардағы көрсеткіш соңғы алты жылдағы, ал салыстырмалы бағамен алғанда, кемінде соңғы тоғыз жылдағы ең төменгі деңгей болып отыр. Инфляцияны ескерсек, бұл 2017 жылдан бергі барлық қолжетімді деректер бойынша ең төменгі деңгей болуы мүмкін еді, бірақ 2020 жылдың сәуірінде бұл көрсеткіш одан да төмен болды. Айтпақшы, инфляцияны есепке алмағанда да 2020 жылдың сәуірінен бергі ең төменгі деңгей жайлы сөз болып тұр.
Алдыңғы айға қарағанда көрсеткіштің төмендеуіне барлық ірі бағыттар үлкен әсерін тигізген. Атап айтқанда, Ресей (-5,7 млрд тг), Өзбекстан (-3,6 млрд тг), Түркия (-2,3 млрд тг) және Грузия (-1,3 млрд тг). Бұл орайда соңғы үш ел бойынша бірнеше айлық номиналды түрдегі ең төменгі деңгей туралы айтуға тура келеді.
Қоса кетейік, ХААЖ арқылы шетелден Қазақстанға жіберілетін ақша аударымдары да азайып бара жатыр. Қаңтарда олардың көлемі 15,8 млрд тг құрап, бағаның өсуін есепке алмағанда, 2022 жылдың қаңтарынан бергі ең төменгі деңгейге жетті.
@DataHub_KZ
🥰1
Жеке тұлғалардың депозиттері бойынша мөлшерлемелер өсті
2025 жылғы қаңтарда қазақстандық банктердегі жеке тұлғалардың теңгелік депозиттері бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,5%-ды құрады, бұл желтоқсанға қарағанда 0,3 п.т. артық.
Қазіргі деңгей – 2024 жылдың тамызынан бері ең тартымды, ол кезде дәл осындай мәндер тіркелді. Айтпақшы, қаңтардағы ең тиімді сегмент 1 айдан 3 айға дейінгі депозиттер болды, орташа мөлшерлемесі 15,2% (желтоқсанмен салыстырғанда +0,2 п.т.).
Қаңтар айында заңды тұлғалардың депозиттері бойынша мөлшерлемелер 2024 жылғы желтоқсанға қарағанда жоғары болды: +0,1 п.т., 14,1%-ға дейін. Бұл бір жылдағы ең жоғары көрсеткіш – соңғы рет бұдан жоғарырақ 2024 жылдың қаңтарында болды.
Ал өткен айда теңгемен берілетін кредиттердің жағдайы қандай болды?
👨🏻Жеке тұлғалар мен ЖК үшін өзекті деңгей – 21,8%, желтоқсандағы 18,8%-дан кейін. Мұнда айта кету керек, бұл сегментте төмендегі графикте көрінетін мөлшерлемелердің ауытқуы пайызсыз бөліп төлеу үлесімен де байланысты болуы мүмкін: олар неғұрлым көп болса, мөлшерлемелер орташа есеппен соғұрлым төмен болады.
💼Заңды тұлғалар үшін бұл көрсеткіш 0,1% қосты, 17,9% деңгейіне дейін.
ҚР Ұлттық банкі деректері
@DataHub_KZ
2025 жылғы қаңтарда қазақстандық банктердегі жеке тұлғалардың теңгелік депозиттері бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,5%-ды құрады, бұл желтоқсанға қарағанда 0,3 п.т. артық.
Қазіргі деңгей – 2024 жылдың тамызынан бері ең тартымды, ол кезде дәл осындай мәндер тіркелді. Айтпақшы, қаңтардағы ең тиімді сегмент 1 айдан 3 айға дейінгі депозиттер болды, орташа мөлшерлемесі 15,2% (желтоқсанмен салыстырғанда +0,2 п.т.).
Қаңтар айында заңды тұлғалардың депозиттері бойынша мөлшерлемелер 2024 жылғы желтоқсанға қарағанда жоғары болды: +0,1 п.т., 14,1%-ға дейін. Бұл бір жылдағы ең жоғары көрсеткіш – соңғы рет бұдан жоғарырақ 2024 жылдың қаңтарында болды.
Ал өткен айда теңгемен берілетін кредиттердің жағдайы қандай болды?
👨🏻Жеке тұлғалар мен ЖК үшін өзекті деңгей – 21,8%, желтоқсандағы 18,8%-дан кейін. Мұнда айта кету керек, бұл сегментте төмендегі графикте көрінетін мөлшерлемелердің ауытқуы пайызсыз бөліп төлеу үлесімен де байланысты болуы мүмкін: олар неғұрлым көп болса, мөлшерлемелер орташа есеппен соғұрлым төмен болады.
💼Заңды тұлғалар үшін бұл көрсеткіш 0,1% қосты, 17,9% деңгейіне дейін.
ҚР Ұлттық банкі деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Міне, графиктер: ЕДБ депозиттері мен кредиттері бойынша мөлшерлемелер динамикада былай көрінді. Контекст үшін еске салайық: 2024 жылдың 2 желтоқсанынан бастап базалық мөлшерлеме 1 п.т.-ға, 15,25%-ға дейін өсті, қаңтар айының соңында ол осы деңгейде сақталды.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
❤1🥰1
Қызметтер шамамен 2,5 жылдағы ең жоғары айлық қарқынмен қымбаттады
Ақпанда ақылы қызметтердің бағасы қаңтармен салыстырғанда 2,1%-ға өсті. Осылайша айлық сервистік инфляция 1 п.т. жеделдеп, 2022 жылғы қыркүйектен бергі ең жоғары деңгейге жетті (ол кезде 2,7% болған).
Ақылы қызметтер бағасының негізгі өсім драйверлерінің бірі – суық су. Бір айда бір текше метр су құны бірден 29,2%-ға артты. Тарифтердің қымбаттауы тоғыз өңірде байқалды, оның төртеуінде өсім 50%-дан асып түсті. Атап айтқанда, Астана (+83,1%), Солтүстік Қазақстан (+63,5%), Батыс Қазақстан (+58,4%) және Қостанай (+55,5%) облыстары.
Айта кетейік, қалған коммуналдық қызмет тарифтері де өскен, бірақ әлдеқайда аз. Орталық жылыту жүйесінің бағасы 6,2%-ға, ыстық су 5,3%-ға, домофон қызметі 4,7%-ға, электр энергиясы 1,8%-ға қымбаттады. Бұған дейін жазғанымыздай, Қазақстанда ТКШ тарифтерінің өсуі 2023 жылдан бері жалғасуда. Мұндай үрдіс тозығы жеткен коммуналдық инфрақұрылым мәселесін шешуге бағытталған «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасының қайта іске қосылуымен байланысты.
Ақылы қызметтерден бөлек, инфляцияның басқа компоненттері де айтарлықтай айлық өсім көрсетті: азық-түлік тауарлары – 1,5%-ға (соңғы 26 айдағы ең жоғары мән), азық-түлікке жатпайтын тауарлар – 1%-ға (соңғы 22 айдағы ең жоғары мән). Нәтижесінде, жалпы баға өсімі алдыңғы аймен салыстырғанда 1,5%-ды құрап, 0,4 п.т. жеделдеді. Бұдан жоғары қарқын соңғы рет 2022 жылғы қазанда тіркелген еді.
Сонымен қатар жылдық деңгейде инфляция 2024 жылғы қаңтардан бергі ең жоғары деңгейге дейін жеделдеді – 9,4%. Өткен аймен салыстырғанда өсім 0,5 п.т. құрады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Ақпанда ақылы қызметтердің бағасы қаңтармен салыстырғанда 2,1%-ға өсті. Осылайша айлық сервистік инфляция 1 п.т. жеделдеп, 2022 жылғы қыркүйектен бергі ең жоғары деңгейге жетті (ол кезде 2,7% болған).
Ақылы қызметтер бағасының негізгі өсім драйверлерінің бірі – суық су. Бір айда бір текше метр су құны бірден 29,2%-ға артты. Тарифтердің қымбаттауы тоғыз өңірде байқалды, оның төртеуінде өсім 50%-дан асып түсті. Атап айтқанда, Астана (+83,1%), Солтүстік Қазақстан (+63,5%), Батыс Қазақстан (+58,4%) және Қостанай (+55,5%) облыстары.
Айта кетейік, қалған коммуналдық қызмет тарифтері де өскен, бірақ әлдеқайда аз. Орталық жылыту жүйесінің бағасы 6,2%-ға, ыстық су 5,3%-ға, домофон қызметі 4,7%-ға, электр энергиясы 1,8%-ға қымбаттады. Бұған дейін жазғанымыздай, Қазақстанда ТКШ тарифтерінің өсуі 2023 жылдан бері жалғасуда. Мұндай үрдіс тозығы жеткен коммуналдық инфрақұрылым мәселесін шешуге бағытталған «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасының қайта іске қосылуымен байланысты.
Ақылы қызметтерден бөлек, инфляцияның басқа компоненттері де айтарлықтай айлық өсім көрсетті: азық-түлік тауарлары – 1,5%-ға (соңғы 26 айдағы ең жоғары мән), азық-түлікке жатпайтын тауарлар – 1%-ға (соңғы 22 айдағы ең жоғары мән). Нәтижесінде, жалпы баға өсімі алдыңғы аймен салыстырғанда 1,5%-ды құрап, 0,4 п.т. жеделдеді. Бұдан жоғары қарқын соңғы рет 2022 жылғы қазанда тіркелген еді.
Сонымен қатар жылдық деңгейде инфляция 2024 жылғы қаңтардан бергі ең жоғары деңгейге дейін жеделдеді – 9,4%. Өткен аймен салыстырғанда өсім 0,5 п.т. құрады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Айлық инфляцияның жеделдеуі жайлы алдыңғы постқа қосымша мәліметтерді графиктен көре аласыз.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰1
Теңгенің долларға бір айдағы нығаюы 2022 жылдың мамыр айынан бері ең елеулі болып шықты
Өткен айдың қорытындысы бойынша доллардың ресми бағамы 3,7%-ға – 1 ақпандағы 518,4 теңгеден 1 наурыздағы 499,22 теңгеге дейін – төмендеді. Ұлттық валютаның нығаюының қарқыны теңге бір айда бірден 7,1% қосқан 2022 жылдың мамырынан бері (ол кезде, айтпақшы, қысқа уақытқа ғана) ең елеулі болды.
😔Қазір теңге бағамы қатарынан екінші айдың қорытындысы бойынша өсіп келеді, алайда, өкінішке орай, күздің аяғында күрт әлсіреу алдындағы қарашаның көп бөлігімен салыстырғанда әлі де тартымсыз болып қала беруде.
Қаңтар айының барысында, естеріңізге сала кетейік, бағам 530 теңгеден жоғары белгіге жетіп үлгерді, ал ақпан айының ортасында бір доллар үшін 500 теңгеден төмен деңгейге оралды. Ол кезде ҰЭМ бұл үрдіс Ресей Федерациясына қатысты санкциялардан кейінгі алдыңғы секірістен кейін «іргелі» мәндерге қайта оралу деп санайды деп түсіндірді. (Сонымен бірге, теңге қазір долларға қатысты рубль нығайғандай нығайғамағанын және нәтижесінде Ресей валютасының қазақстандық валютаға қатысты бағамы бір айда 1 ақпандағы 5,27 теңгеден 1 наурыздағы 5,64 теңгеге дейін өскенін атап өтуге болады).
Ақпан айындағы ауытқулардың фонын түсіну үшін Ұлттық Банктің валюта нарығындағы әрекеттері туралы тағы да мәлімет береміз. Кешкі хабарламада реттеуші ақпан айында Ұлттық қордан трансферттерді қамтамасыз ету үшін валюта сатылымы $600 млн-ға жетіп, қаңтардағы 850 млн-нан төмендегенін атап өтті. Қазақстандық алтын өндіруші кәсіпорындардан алтын сатып алуға теңге эмиссиясының баламасында валютаны сатуды көздейтін жаңа «тепе-теңдік тетігі» шеңберінде тағы 494 млн долларға жуық сатылды. Бұл мәнді біз шамалап атаймыз – мұндай сома орташа айлық бағамға сүйене отырып, реттеуші көрсеткен 250 миллиард теңгені стерилдеу үшін қажет болуы мүмкін еді.
БЖЗҚ үшін валюта сатып алынбаған сияқты: қалай болғанда да, Ұлттық банк мұны жоспарламады, ал қазір бұл тәжірибеге наурыз айында қайта оралатынын айтады. Осылайша, ақпан айында ҚР ҰБ тарапынан таза сатылым қаңтардағыдан біршама төмен болды: шамамен тиісінше $1,1 млрд және $1,3 млрд.
Алайда тағы бір гәп бар: осы айдан бастап реттеуші квазимемлекеттік сектор тарапынан валюталық түсімді сату туралы ақпаратты жариялауға оралды, әңгіме $274 млн мөлшеріндегі көлем туралы болып отыр. Бізде қаңтар айындағы ұқсас деректер жоқ, ал валюталық түсімнің жартысын міндетті түрде сату нормасының өзі қараша айында қайтарылды.
@DataHub_KZ
Өткен айдың қорытындысы бойынша доллардың ресми бағамы 3,7%-ға – 1 ақпандағы 518,4 теңгеден 1 наурыздағы 499,22 теңгеге дейін – төмендеді. Ұлттық валютаның нығаюының қарқыны теңге бір айда бірден 7,1% қосқан 2022 жылдың мамырынан бері (ол кезде, айтпақшы, қысқа уақытқа ғана) ең елеулі болды.
😔Қазір теңге бағамы қатарынан екінші айдың қорытындысы бойынша өсіп келеді, алайда, өкінішке орай, күздің аяғында күрт әлсіреу алдындағы қарашаның көп бөлігімен салыстырғанда әлі де тартымсыз болып қала беруде.
Қаңтар айының барысында, естеріңізге сала кетейік, бағам 530 теңгеден жоғары белгіге жетіп үлгерді, ал ақпан айының ортасында бір доллар үшін 500 теңгеден төмен деңгейге оралды. Ол кезде ҰЭМ бұл үрдіс Ресей Федерациясына қатысты санкциялардан кейінгі алдыңғы секірістен кейін «іргелі» мәндерге қайта оралу деп санайды деп түсіндірді. (Сонымен бірге, теңге қазір долларға қатысты рубль нығайғандай нығайғамағанын және нәтижесінде Ресей валютасының қазақстандық валютаға қатысты бағамы бір айда 1 ақпандағы 5,27 теңгеден 1 наурыздағы 5,64 теңгеге дейін өскенін атап өтуге болады).
Ақпан айындағы ауытқулардың фонын түсіну үшін Ұлттық Банктің валюта нарығындағы әрекеттері туралы тағы да мәлімет береміз. Кешкі хабарламада реттеуші ақпан айында Ұлттық қордан трансферттерді қамтамасыз ету үшін валюта сатылымы $600 млн-ға жетіп, қаңтардағы 850 млн-нан төмендегенін атап өтті. Қазақстандық алтын өндіруші кәсіпорындардан алтын сатып алуға теңге эмиссиясының баламасында валютаны сатуды көздейтін жаңа «тепе-теңдік тетігі» шеңберінде тағы 494 млн долларға жуық сатылды. Бұл мәнді біз шамалап атаймыз – мұндай сома орташа айлық бағамға сүйене отырып, реттеуші көрсеткен 250 миллиард теңгені стерилдеу үшін қажет болуы мүмкін еді.
БЖЗҚ үшін валюта сатып алынбаған сияқты: қалай болғанда да, Ұлттық банк мұны жоспарламады, ал қазір бұл тәжірибеге наурыз айында қайта оралатынын айтады. Осылайша, ақпан айында ҚР ҰБ тарапынан таза сатылым қаңтардағыдан біршама төмен болды: шамамен тиісінше $1,1 млрд және $1,3 млрд.
Алайда тағы бір гәп бар: осы айдан бастап реттеуші квазимемлекеттік сектор тарапынан валюталық түсімді сату туралы ақпаратты жариялауға оралды, әңгіме $274 млн мөлшеріндегі көлем туралы болып отыр. Бізде қаңтар айындағы ұқсас деректер жоқ, ал валюталық түсімнің жартысын міндетті түрде сату нормасының өзі қараша айында қайтарылды.
@DataHub_KZ
❤1🥰1
Тіс дәрігерлері жыл қорытындысы бойынша рекордтық табысы туралы есеп берді
2024 жылы 209,9 млрд теңгеге* стоматологиялық қызметтер көрсетілген. Өткен жылмен салыстырғанда көрсеткіш номиналды түрде 1,5 есеге артып, кем дегенде соңғы бес жылдағы рекордты жаңартты.
Тіс дәрігерлерінің кірісінің күрт өсуі соңғы төрт жылдың негізгі ерекшелігіне айналды, 2023 жылды қоспағанда. 2021 және 2022 жылдардың қорытындысы бойынша олардың табысы жылдан жылға екі есеге жуық өсті. Бірінші серпілістің негізгі себебі жеткіліктілік шектерін ескере отырып, зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу рұқсаты болса, екіншісіне осы шектердің артуы әсер етті.
2024 жылы бұл көрсеткішке зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алуға шектеу енгізу туралы ұсыныстар мен жұмыс істейтін зейнеткерлерге бюджеттен төлемдерді тоқтату бастамалары ықпал етті. Бұл ұсыныстардың ешқайсысы жүзеге аспаса да, зейнетақы жинақтарын алудың қорытынды көлеміне қарағанда қазақстандықтарды шынымен қорқытқан сыңайлы.
Айта кету керек, аталған уақытта стоматологиялық қызметтердің жалпы көлемінде халық қаражаты басым болды (орташа үлесі – 80%).
Екінші жағынан, стоматологиялық қызметтердің көлемінің өсуіне олардың қымбаттауы да әсер етуде. 2021-2024 жылдар аралығында олардың құны жылына орта есеппен 11,5%-ға өсіп отырды. Ал ең жоғары қарқын 2022 жылы тіркелді – 18,3%.
*Мемлекет пен кәсіпорындар қаражаты есебінен көрсетілген қызметтер көлемі, ҚҚС-сыз көрсетілген; халық қаражаты есебінен – ҚҚС-ты ескере отырып
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
2024 жылы 209,9 млрд теңгеге* стоматологиялық қызметтер көрсетілген. Өткен жылмен салыстырғанда көрсеткіш номиналды түрде 1,5 есеге артып, кем дегенде соңғы бес жылдағы рекордты жаңартты.
Тіс дәрігерлерінің кірісінің күрт өсуі соңғы төрт жылдың негізгі ерекшелігіне айналды, 2023 жылды қоспағанда. 2021 және 2022 жылдардың қорытындысы бойынша олардың табысы жылдан жылға екі есеге жуық өсті. Бірінші серпілістің негізгі себебі жеткіліктілік шектерін ескере отырып, зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу рұқсаты болса, екіншісіне осы шектердің артуы әсер етті.
2024 жылы бұл көрсеткішке зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алуға шектеу енгізу туралы ұсыныстар мен жұмыс істейтін зейнеткерлерге бюджеттен төлемдерді тоқтату бастамалары ықпал етті. Бұл ұсыныстардың ешқайсысы жүзеге аспаса да, зейнетақы жинақтарын алудың қорытынды көлеміне қарағанда қазақстандықтарды шынымен қорқытқан сыңайлы.
Айта кету керек, аталған уақытта стоматологиялық қызметтердің жалпы көлемінде халық қаражаты басым болды (орташа үлесі – 80%).
Екінші жағынан, стоматологиялық қызметтердің көлемінің өсуіне олардың қымбаттауы да әсер етуде. 2021-2024 жылдар аралығында олардың құны жылына орта есеппен 11,5%-ға өсіп отырды. Ал ең жоғары қарқын 2022 жылы тіркелді – 18,3%.
*Мемлекет пен кәсіпорындар қаражаты есебінен көрсетілген қызметтер көлемі, ҚҚС-сыз көрсетілген; халық қаражаты есебінен – ҚҚС-ты ескере отырып
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
...Тағы да денсаулыққа жұмсалатын шығындар туралы: БЖЗҚ-дан емделуге қаражат шешіп алу әрекеті қайтадан жиілей түсті
БЖЗҚ деректеріне сәйкес, ақпан айында жалпы сомасы шамамен 33 млрд теңгеге емделу мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге 32 мыңнан астам өтінім орындалды.
Ақшалай мәндегі қазіргі көлемдер қаңтардағыдан 9%-ға жоғары, тіпті желтоқсандағы өсімнен де жоғары (бірақ номиналды түрде небәрі 0,3%-ға ғана). Бұл ретте дәл сол желтоқсаннан бері көрсеткіштер алдыңғы айлардың мәндерінен едәуір көбірек болып қалуда, оны келесі жазбадағы графиктен анық көруге болады.
Жалпы соманың ішінен негізгі жиым дәстүрлі түрде стоматологтардың қызметіне тиесілі (ақпан айында 32,7 млрд теңге/31,8 мың өтінім). Жазда қаражатты пайдаланудың бұл түрін алдымен уақытша тоқтатқысы келіп, содан кейін процедураның өзін қиындатқысы келгенін еске түсіруге болады.
Зейнетақы жинақтарын емделу үшін пайдалану ережелеріне өзгертулердің соңғы жария қолжетімді жобасы желтоқсан айының соңында ұсынылды, бірақ әзірге қолданыстағы редакцияда ешқандай өзгеріс жоқ. Жалпы мағынада реформаның идеясы - төлемдердің ашықтығына қол жеткізу: суреттерді ұсыну сияқты қойылатын талаптар алаяқтыққа қарсы тұру үшін қажет.
🏡Жарайды, зейнетақы төлемдері туралы әңгіме қозғалғандықтан, тұрғын үйге төлемдер не болып жатыр екен? Ақпан айында орындалған өтініштердің саны қаңтармен салыстырғанда 18%-ға төмендеп, 48,6 мың бірлікті құрады. Сома а/а 11%-ға, 43,2 млрд теңгеге дейін азайды. Бір жағынан, бұл қазан айынан бергі ең төменгі көрсеткіш, бірақ екінші жағынан, көлемдер әлі де шілдеден бері бақылап келе жатқан жоғары деңгейлерде қалуда.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
БЖЗҚ деректеріне сәйкес, ақпан айында жалпы сомасы шамамен 33 млрд теңгеге емделу мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге 32 мыңнан астам өтінім орындалды.
Ақшалай мәндегі қазіргі көлемдер қаңтардағыдан 9%-ға жоғары, тіпті желтоқсандағы өсімнен де жоғары (бірақ номиналды түрде небәрі 0,3%-ға ғана). Бұл ретте дәл сол желтоқсаннан бері көрсеткіштер алдыңғы айлардың мәндерінен едәуір көбірек болып қалуда, оны келесі жазбадағы графиктен анық көруге болады.
Жалпы соманың ішінен негізгі жиым дәстүрлі түрде стоматологтардың қызметіне тиесілі (ақпан айында 32,7 млрд теңге/31,8 мың өтінім). Жазда қаражатты пайдаланудың бұл түрін алдымен уақытша тоқтатқысы келіп, содан кейін процедураның өзін қиындатқысы келгенін еске түсіруге болады.
Зейнетақы жинақтарын емделу үшін пайдалану ережелеріне өзгертулердің соңғы жария қолжетімді жобасы желтоқсан айының соңында ұсынылды, бірақ әзірге қолданыстағы редакцияда ешқандай өзгеріс жоқ. Жалпы мағынада реформаның идеясы - төлемдердің ашықтығына қол жеткізу: суреттерді ұсыну сияқты қойылатын талаптар алаяқтыққа қарсы тұру үшін қажет.
🏡Жарайды, зейнетақы төлемдері туралы әңгіме қозғалғандықтан, тұрғын үйге төлемдер не болып жатыр екен? Ақпан айында орындалған өтініштердің саны қаңтармен салыстырғанда 18%-ға төмендеп, 48,6 мың бірлікті құрады. Сома а/а 11%-ға, 43,2 млрд теңгеге дейін азайды. Бір жағынан, бұл қазан айынан бергі ең төменгі көрсеткіш, бірақ екінші жағынан, көлемдер әлі де шілдеден бері бақылап келе жатқан жоғары деңгейлерде қалуда.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
🥰1