🌐رویارویی نظامی پاکستان و طالبان: زمینه‌ها و احتمالات آتی

#مقاله_تحلیلی
#پاکستان #طالبان

📝امیرمحسن شاه‌شرقی

🔹روابط پاکستان و طالبان در دوره دوم استقرار این گروه در افغانستان، شباهتی به دوره اول نداشته و علیرغم مانور نمایشی ژنرال فیض حمید در بحبوحه انتقال قدرت در کابل، به نظر می‌رسد که پاکستان در تعامل با طالبان به بن‌بستی جدی برخورده است. در هفته‌ای که گذشت، پاکستان به اهدافی در پایتخت افغانستان حمله هوایی نمود و در پاسخ، طالبان مجموعه‌ای از حملات را علیه نیروهای امنیتی پاکستان در مناطق مرزی دو کشور سامان دادند. علیرغم انجام چند دور حملات هوایی و زمینی از سوی پاکستان، فعلا اقدام جدیدی از سوی طالبان گزارش نشده است. برآورد پاکستان حاکی از این است که دستکم ۲۰۰ نفر از نیروهای وابسته به طالبان و ۲۳ نفر از نیروهای نظامی پاکستان در این زد و خوردها کشته شده‌اند.

💢زمینه‌های رویارویی نظامی

🔸از میان مسائل حل و فصل نشده و زمینه‌های رویارویی نظامی دو طرف، به نظر می‌رسد که دو مسئله «افزایش تحرکات تروریستی» و «تحول در رویکرد بین‌المللی طالبان» از حیث آثار و تبعات امنیتی برای پاکستان تحمل ناپذیرتر از سایر موارد باشد:

1️⃣ افزایش تحرکات تروریستی در قلمروی پاکستان

🔸با استقرار مجدد طالبان در افغانستان، تعداد و شدت حملات تروریستی در قلمروی پاکستان شدت یافت و تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار این مسئله در چهار سال گذشته ناکام بوده‌اند. براساس برآوردها، سال ۲۰۲۵ را باید خونبارترین سال پاکستان در پانزده سال گذشته دانست. اختلاف دیرینه بر سر خط مرزی، تعدد و تمرکز حملات تروریستی در دو ایالت هم‌مرز با افغانستان، یعنی خیبرپختونخوا و بلوچستان، در کنار پیوندهای تاریخی موجود میان طالبان و سایر گروه‌های تروریستی منطقه، ابهامات بسیاری را برای پاکستان درباره نقش طالبان در این خشونت‌ها ایجاد نموده است.

🔸در حال حاضر، دو گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) و ارتش آزادیبخش بلوچ (BLA) نقش اصلی را در هدایت حملات تروریستی در خاک پاکستان ایفا می‌کنند. مقامات سیاسی و نظامی پاکستان به کرات طالبان را به کوتاهی در مهار یا حمایت ضمنی از این گروه‌ها متهم کرده‌اند. به طور خاص، پاکستان تاکید دارد که بخش عمده‌ای از رهبران و کادرهای فعال این گروه‌ها در خاک افغانستان پناه داده شده‌اند. در چهار سال گذشته، پاکستان بارها طالبان را برای مهار و انتقال این نیروها تحت فشار قرار داده است.

2️⃣ تحول در رویکرد بین‌المللی طالبان

🔸پیگیری و تنظیم روابط خارجی طالبان در دوره اول استقرار (۱۹۹۶-۲۰۰۱) تا اندازه زیادی در انحصار پاکستان بود و این گروه، تلاش دیپلماتیک چندانی به صورت مستقل بروز نداده بود. بسیاری از تحلیل‌گران، گشایش نمایندگی سیاسی طالبان در قطر (۲۰۱۳) را نقطه پایان موقعیت انحصاری پاکستان و نقطه تولد رویکرد مستقل بین‌المللی این گروه می‌شمارند. با این وجود، پاکستان کماکان یکی از ذی‌نفوذترین بازیگران خارجی در صفوف طالبان به شمار می‌رفت. طالبان دوم فعالانه کوشیده است تا دستیابی به حمایت و رسمیت را از پکن و مسکو گرفته تا دوشنبه و تاشکند و تهران دنبال کند که در این میان، تلاش برای گنجاندن دهلی نو در این دایره، از سوی پاکستان غیرقابل پذیرش و تهدیدآمیز ارزیابی شده است.

🔸پاکستان معتقد است که افزایش تعاملات سیاسی و امنیتی طالبان و هند به منزله ظهور موج جدیدی از حملات تروریستی در قلمروی پاکستان خواهد بود که منابع مالی و پشتیبانی تسلیحاتی خود را از هند و پشتیبانی زمینی و پوشش اطلاعاتی را از طالبان دریافت کند. اشاره به این نکته خالی از لطف نخواهد بود که حمله هوایی به کابل درست در میانه سفر شش روزه وزیر خارجه طالبان به هند انجام پذیرفته است. بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند که زمانبندی این حمله در قلب پایتخت افغانستان، حامل پیامی مشخص برای رهبران طالبان بوده است.

💢چشم‌اندازهای آتی

✅دو شکل بیشینه و کمینه تنش میان دو بازیگر، یعنی جنگ همه‌جانبه یا حل و فصل تنش‌ها باتکای ملاحظات داخلی و بین‌المللی هر دو طرف، از احتمال تحقق پایین‌تری برخوردارند. زد و خوردهای اخیر پاکستان را نسبت به بدیل‌سازی برای حاکمان کنونی افغانستان، چه از درون طالبان و چه از بیرون، مصمم‌تر سازد و دور از ذهن نیست که پاکستان در اعمال فشار بر طالبان از سوی ایالات متحده مشارکت فعال‌تری پیدا کند. در مقابل، انتظار می‌رود که طالبان برای جبران عدم تقارن موجود در قدرت نظامی، بر استفاده از اهرم فشار تروریسم در قلمروی پاکستان اصرار ورزد و از مسیر نزدیکی بیشتر به هند، برای ایجاد نوعی موازنه برون‌زا تلاش کند.

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!‏🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/638
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐دوازدهمین اجلاس سران سازمان کشورهای ترک: روابط راهبردی در بستر زنگزور

#تحلیل_کوتاه
#سازمان_کشورهای_ترک
#قفقاز_جنوبی

📝احسان فلاحی

🔹 دوازدهمین اجلاس سران «سازمان کشورهای ترک» در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۵ در شهر قبله جمهوری آذربایجان برگزار شد. با توجه به موضوعات جدیدی که در اجلاس قبله مطرح شده است این نشست را می‌توان نقطه عطفی در روند تکامل «سازمان کشورهای ترک» در چارچوب تحولات اخیر در قفقاز جنوبی به شمار آورد.

💢 موضوعات جدید در نشست «قبله»

🔸 در اجلاس قبله همانند نشست‌های پیشین بر مواضع مشترک طرفین تاکید شده است که از مهم‌ترین آن‌ها «چشم‌انداز مشترک جهان ترک» در حوزه‌های مختلف سیاسی، روابط خارجی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی است. در همین راستا «امورالی‌یف» دبیرکل سازمان اعلام کرد که اعضای این سازمان در بیش از ۴۰ حوزه با یکدیگر هماهنگی‌های سطح بالا دارند. اما در نشست قبله ابتکاراتی نیز مطرح شده که نسبت به دوره‌های قبلی یک نقطه عطف محسوب می‌شود.

🔸اجلاس مذکور در سایه «اعلامیه سه جانبه کاخ سفید» در ۸ آگوست برگزار شد. به همین منظور سران بر اهمیت توافق کاخ سفید در برقراری صلح و امنیت در قفقاز و حتی فراسوی آن تاکید کردند. در بیانیه پایانی ضمن تاکید بر توسعه کریدور میانی از دالان زنگزور نیز نام برده شده است. همچنین به طور رسمی از ابتکار OTS+ پرده‌برداری شده است. هدف این ابتکار توسعه روابط با کشورهای است که به لحاظ فرهنگی دارای مشابهت‌های با کشورهای عضو هستند. به نظر می‌رسد که در این زمینه کشورهایی مانند چین و ایران که دارای برخی شباهت قومی- فرهنگی هستند جزء گزینه‌های آینده برای همکاری با سازمان باشند.

🔸 از دیگر شگفتانه‌های اجلاس قبله، پیشنهاد الهام علی‌اف برای برگزاری رزمایش مشترک نظامی توسط کشورهای عضو سازمان در سال 2026 در جمهوری آذربایجان است. تصمیم‌گیری در این مورد در نشست وزاری دفاع بررسی خواهد شد. افزون بر این، کشورهای OTS تصمیم گرفتند که «پیمان مشارکت استراتژیک، دوستی ابدی و برادری» را امضا کنند. این پیمان به‌منظور تقویت چارچوب همکاری‌ها، وحدت بیشتر و پیشبرد ابتکارات مشترک است. بحث‌های مربوط به این پیمان چندجانبه به‌زودی میان اعضا آغاز می‌شود. در پایان اجلاس نیز طبق روال‌های دیپلماتیک ریاست دوره‌ای سازمان از قرقیزستان به جمهوری آذربایجان واگذار شد.

💢 خروجی راهبردی نشست «قبله»

🔸 نشست قبله نشان داد که «سازمان کشورهای ترک» تلاش دارد که نقش خود را فراتر از یک پلفترم فرهنگی و اقتصادی ساده تعریف نموده و به یک کانون قدرت منطقه‌ای تبدیل شود. دستیابی به این هدف دو شرط مکمل دارد. نخست، توسعه افقی زیرساخت‌های منطقه به گونه‌ای که منجر به اتصال یکپارچه کشورهای ترک زبان از منظر ژئواکونومیکی شود و دوم، گسترش عمودی پیوندهای سیاسی که در نهایت منجر به همکاری ژئوپلیتیکی میان کشورهای عضو خواهد شد. شرط نخست، از طریق اتصال بدون واسطه به وسیلۀ کریدور زنگزور قابل دستیابی است و شرط دوم، در چارچوب «سازمان کشورهای ترک» قابل حصول است. به عبارت دیگر توسعه زیرساختی در قالب کریدور میانی (و دالان زنگزو) بخش سخت افزاری همکاری‌ها و گسترش مناسبات در چارچوب «سازمان کشورهای ترک» قسمت نرم افزاری آن است. از این چشم‌انداز، اجلاس قبله مقدمه‌ هم‌افزایی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در منطقه به ویژه در قفقاز جنوبی است.

🔸در زمینه روابط خارجی، فرمت OTS+ می‌تواند امکان تعامل هدفمندتر با کشورهای غیرترک در اروپا، یا قدرت‌های آسیایی مانند روسیه، چین یا حتی ژاپن و کره‌جنوبی را فراهم آورد. سازوکار مذکور و حضور ناظران جدید به مشروعیت بین‌المللی و قدرت چانه‌زنی سازمان خواهد افزود. پیشنهاد رزمایش مشترک و تمرکز بر امنیت جمعی یکی از مهمترین خروجی‌های راهبردی نشست قبله است. اما پررنگ شدن پروژه‌های امنیتی و نظامی از دیدگاه بسیاری از ناظران ممکن است منجر به نگرانی اعضا و ایجاد شکاف میان آن‌ها شود. به ویژه این که کشورهای آسیای مرکزی به عنوان اعضای CSTO نسبت به واکنش‌های روسیه نگرانی دارند. به علاوه شکاف‌های سیاسی مهمی میان اعضا وجود دارد که یکی از مهمترین آنها اعلام حمایت کشورهای آسیای مرکزی از قطعنامه‌های ۵۴۱ و ۵۵۰ شورای امنیت سازمان ملل ‏متحد در محکومیت اشغالگری ترکیه در قبرس شمالی (عضو ناظر سازمان) است.

✅اجلاس قبله شاید بر خلاف انتظارات باکو- آنکارا دستاوردهای چشمگیر و فوری نداشته باشد اما در تعیین دستورکار برای «سازمان کشورهای ترک» یک نقطه ثقل راهبردی ایجاد کرده است.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/639
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 تهدیدات پهپادی روسیه و آزمون واقعی توان دفاعی ناتو

#تحلیل_کوتاه
#روسیه #ناتو

📝 علی محبی

🔹در هفته‌های اخیر، نفوذ پهپادها و جنگنده‌های روسی به حریم هوایی چند کشور اروپایی، نگرانی‌ جدی درباره امنیت مرزهای ناتو ایجاد کرده است. این اقدامات، بحث فعال‌سازی بند ۵ پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را نیز به جریان انداخته و کشورهای اروپایی را به تکاپو برای واکنش مؤثر در برابر تهدیدات فزاینده روسیه واداشته است. هرچند طرح‌ها و ابتکارات متعددی مطرح شده، اما به دلیل اختلافات داخلی و عدم توان لازم برای اجرایی‌سازی آنها تردیدهای جدی درباره اثربخشی و کارآمدی این پاسخ‌ها وجود دارد.

💢اراده سیاسی در محاق

🔸واکنش اولیه اروپا نسبت به ورود پهپادها و جنگنده‌های روسی به حریم ناتو، تهدید به واکنش فوری و تلاش برای همراهی ایالات متحده در برابر روسیه بود تا این تهدید بازدارنده تلقی شود. با این حال، نشست اخیر جامعه سیاسی اروپا در کپنهاگ نشان داد که برخلاف انتظار، پیام روشنی از اراده سیاسی مشترک برای مقابله با روسیه مخابره نشده است و در این جلسه هیچ تصمیم‌گیری مهمی صورت نگرفت. این جلسه حتی به‌نوعی بیانگر آن بود که تهدید پهپادی روسیه، هنوز آن‌طور که باید، توسط سران اروپایی جدی گرفته نشده است.

💢اختلاف اروپا بر سر مدیریت جنگ

🔸از زمان آغاز جنگ اوکراین، کشورهای اروپایی در مورد سطح و نوع واکنش به اقدامات تهاجمی روسیه و همچنین در خصوص کنترل و مدیریت هزینه‌های نظامی اختلاف‌نظر جدی با یکدیگر داشته‌اند. برخی دولت‌ها به دنبال جلوگیری از تشدید تنش بوده‌اند، در حالی که برخی دیگر خواهان رویارویی جدی با روسیه هستند. در موضوع اخیر نیز، کشورهای اروپایی با وجود توافق کلی بر سر طرح‌های دفاعی جدید، اختلافاتی در زمینه میزان حضور و کنترل نهادهای ملی در اجرای این طرح‌ها با ناتو و اتحادیه اروپا وجود داشت. پیچیدگی این مسئله باعث شد که تصمیم‌گیری در خصوص امور نظامی-امنیتی، بار دیگر به تعویق بیفتد.

💢ضعف اروپا برای یک جنگ پهپادی

🔸نفوذ پهپادهای انتحاری روسی به حریم هوایی لهستان و واکنش پدافندی این کشور، ضعف جدی اروپا در زمینه مقابله با پهپادها را برملا کرد. مقابله با پهپادهایی با هزینه ساخت حدود ۱۰ هزار دلار، برای لهستان میلیون‌ها دلار هزینه در پی داشت. این عدم توازن، ضعف اروپا در تجهیز به سامانه‌های ارزان‌قیمت کشف و انهدام اهداف پرنده، ناهماهنگی در سطح اتحادیه و نبود سامانه دفاعی جامع را نشان می‌دهد. در نتیجه، اروپا همچنان از جنگ اوکراین درس‌های لازم را نگرفته و برای مقابله با جنگ‌های اطلاعاتی و هیبریدی آمادگی لازم را ندارد.

💢طرح دیوار پهپادی

🔸مهم‌ترین طرح برای جلوگیری از رخداد چنین تهدیداتی، طرح «دیوار پهپادی» مطرح شد. این طرح شامل ایجاد شبکه‌ای چندلایه دفاعی در سراسر مرزهای شرقی برای کشف و رهگیری پهپادها با استفاده از ترکیبی از فناورهای مدرن نظارتی و دفاعی ارزان‌قیمت است. اما مشخص نبودن جزئیات این طرح و تخمین ۳ الی ۴ سال زمان برای طراحی آن نشان از نامحتمل بودن عملیاتی شدن آن در کوتاه مدت است.

🔸حتی در صورت عملیاتی شدن،‌ موانعی چون عدم هماهنگی و اختلاف بر سر مدیریت و مسئولیت این طرح، تأخیر در تأمین مالی پروژه‌ها، سرعت پایین اجرای آن و نیاز به حجم بسیار زیادی از سایت راداری و سامانه پدافندی در سراسر اروپای شرقی باعث خواهد شد تا کارآمدی این طرح به شدت کاهش یابد. همچنین شایان ذکر است که تهدیدهای پهپادی می‌توانند منشایی داخلی داشته باشند و از درون هر کشور به پرواز در بیایند که برای چنین تهدیدی دیوار پهپادی کارایی نخواهد داشت.

💢جمع‌بندی

✅اتحادیه اروپا و ناتو هنوز خود را با تهدیدات نوظهور نظیر جنگ پهپادی سازگار نکرده‌اند. فرایندهای کند بروزرسانی، هزینه‌های بالا و اختلاف‌نظرهای سیاسی موجب شده تا ظرفیت دفاعی اروپا در برابر تهدیدات فزاینده روسیه ناکافی باقی بماند. در حالی که تهدیدهای اخیر می‌توانند محرکی برای بازتعریف راهبردهای امنیتی ناتو باشند، شواهد حاکی از آن است که همچنان نه اراده سیاسی کافی وجود دارد و نه توان نظامی مناسب برای ایجاد بازدارندگی مناسب در برابر روسیه. تداوم این وضعیت می‌تواند نه‌تنها بازدارندگی ناتو را تضعیف کند، بلکه روسیه را نیز به سمت افزایش اقدامات تهاجمی اطلاعاتی و امنیتی سوق دهد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/640
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵جنون فناوری و فشار سنگین بر گرده اقتصاد چین
◾️فارن پالیسی
📝اسکات کندی، اسکات روزل

#اکوتهران

🔸هر روز تیترهای تازه‌ای درباره فناوری چین منتشر می‌شود؛ از خودروهای برقی گرفته تا هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما؛ اما پیام همه این تیترها یک چیز است: چین به غول فناوری مبدل شده است. با این حال، نشانه‌های ضعف ساختاری نیز واضح‌اند: افزایش بدهی، پیری جمعیت، سقوط بازار املاک و مستغلات و افزایش نرخ بیکاری جوانان.

🔹دیدگاه‌های متفاوتی درباره قدرت اقتصادی چین وجود دارد. یک طرف توان نوآوری چین را اغراق‌ شده و برخی دیگر بدهی‌ و پیری جمعیت را قابل مدیریت می‌دانند. تحقیق میدانی ما نشان می‌دهد بخشی از حقیقت در هر دو دیدگاه وجود دارد.

💢اژدهای کند فناوری؟

🔹بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵، رتبه چین در شاخص جهانی نوآوری از ۴۳ به ۱۰ رسیده و در فاصله ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۳ مخارج تحقیق و توسعه ۴۷۵ درصد افزایش داشته است. چین در ثبت اختراعات و انتشار مقالات علمی نیز پیشتاز است. طرح «ساخت چین ۲۰۲۵» پیشرفت‌های قابل توجهی در ظرفیت فنی، ارزش افزوده و سهم بازار صنایع هدف طرح ایجاد کرده است. تمرکز بر نوآوری، در مناطق شهری به رشد اقتصادی کمک کرده است و نیروی کار کارخانه‌ای مهارت‌های بالاتری پیدا کرده است. سیاست صنعتی نیز موجب ظهور اثرات سرریز میان صنایع شده است.

🔹با این حال، تمرکز بر فناوری‌های پیشرفته به معنای رشد کلان و سریع نبوده است. چین بیش از ۱۰۰ تولیدکننده خودرو برقی دارد و تعداد شرکت‌های سرمایه‌گذار روی ربات‌های انسان‌نما روندی صعودی داشته است. با این حال، شکست‌های صنعتی و محصولاتی پرهزینه بسیار رایج‌اند و همزمان، سرمایه‌گذاری‌های بیش از حد و سهولت دسترسی به تأمین مالی باعث شده است که شرکت‌های ضعیف زنده بمانند.

🔹چین پیشتر «اژدهای چاق فناوری» خوانده شده است. چین کنونی را باید باتکای همنشین دستاوردهای فناورانه و تخصیص نادرست منابع، رشد پایین درآمد و غفلت از نیروی انسانی، «اژدهای کند فناوری» خواند. کما اینکه فناوری‌های پیچیده و پیشرفته همچنان برای چین چالش‌برانگیزند و در هوانوردی، نیمه‌هادی‌های پیشرفته، مواد شیمیایی پیچیده و ماشین‌آلات دقیق چین هنوز به غرب وابسته است.

💢بازار املاک؛ نقطه ضعف بزرگ

🔹بازار املاک به یک نقطه ضعف بزرگ مبدل شد. دولت‌های محلی زمین‌ها را به سازندگان اجاره دادند و ساخت‌وساز بی‌سابقه‌ای ایجاد شد. سقوط قیمت‌ها و بیش از ۶۰ میلیون واحد مسکونی خالی، اقتصاد را منجمد نگاه داشته است. فناوری‌های کوچک و سرمایه‌بر رشد کلان ایجاد نمی‌کنند و سرمایه از بخش‌هایی که می‌توانستند اشتغال و درآمد بیشتری ایجاد کنند، منحرف شده است. بخش‌های خدماتی با ارزش افزوده بالا، از جمله بهداشت و آموزش، عقب‌اند.

💢تحصیلات نیروی کار

🔹نیروی کار یکی از محدودیت‌های اصلی اقتصاد چین است. فناوری‌های پیشرفته نیازمند مهارت بالا هستند، اما چین یکی از کمترین میزان تحصیلات نیروی کار را در میان کشورهای با درآمد متوسط دارد و حدود ۶۰ درصد نیروی کار چین حتی یک روز به دبیرستان نرفته‌اند. حدود ۹۰۰ میلیون نفر با درآمد روزانه حدود ۱۰ دلار با آموزش، سلامت و امنیت شغلی محدود در شهرها و روستاها زندگی می‌کنند و بخش بزرگی از آنها نمی‌تواند وارد مشاغل اداری شوند. سهم اقتصاد گیگ طی ۱۵ سال گذشته از ۴۰ درصد به ۶۰ درصد رسیده است.

💢برتری فناوری یا رشد مصرف‌کننده؟

🔹سیستم چین به نفع صنعت و فناوری است و منابع عظیم به پروژه‌های اولویت‌دار هدایت می‌شوند، در حالی که دستمزدها پایین، شبکه ایمنی اجتماعی توسعه نیافته و گزینه‌های سرمایه‌گذاری خانوار محدود باقی مانده‌اند. مسکن دیگر محل مناسبی برای ذخیره ارزش نیست و بازار سهام به ثبات نرسیده است. از همین روست که چین باید بین برتری فناوری و رشد مصرف‌کننده انتخاب کند.

🔹برای حل مشکل بهره‌وری، چین می‌تواند از بخش فناوری حمایت کند اما اقدامات دیگری برای کارگران کم‌درآمد لازم است: بیمه بیکاری برای کارگران روستایی، تضعیف محدودیت‌های تحرک داخلی (هوکو) و ارتقای سرمایه انسانی از طریق آموزش دوران کودکی، پیش‌دبستانی و دبیرستان علمی علیرغم هزینه بالا، ضروری بود و در بلندمدت اقتصادی خواهند بود.

💢نکته پایانی

✅صرف‌نظر از مسیر چین، آمریکا و دیگر کشورها با شرایط چالش‌برانگیز مواجه خواهند شد. ادامه تمرکز بر فناوری باعث قطبی‌شدن بیشتر داخلی و خارجی خواهد شد و فشار بر دیگر کشورها برای ریسک زدایی یا جداسازی از چین افزایش می‌یابد. علیرغم اینکه اصلاحات ساختاری پرهزینه‌اند و برندگان و بازندگان جدید ایجاد می‌کنند، اما چین اصلاح‌شده اقتصادی قوی‌تر و قدرتمندتر در صحنه بین‌المللی خواهد شد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/641
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐آیا ایران در برنامه موشکی یک گام جلوتر رفته است؟

#تحلیل_کوتاه
#ایران #نظامی

🔹از زمان پایان جنگ ۱۲روزه، گمانه‌زنی‌های مختلفی راجع به آینده برنامه هسته‌ای ایران انجام شده است. آمریکا، اروپا و اسرائیل این نگرانی را دارند که ایران در راهبرد موشکی و هسته‌ای خود تغییر ایجاد کند. در چنین فضایی، اخبار متعددی راجع به آزمایش‌های موشکی جدید ایران در خبرگزاری‌ها منتشر شده و بر گمانه‌ها افزوده است.

💢افزایش برد موشکی؟

🔸نتانیاهو در یکی از اظهارات اخیرش ادعا کرد که ایران در حال توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما (ICBM) است تا شهرهای ایالات متحده را زیر اسلحه‌های اتمی خود قرار می‌دهند. چنین ادعایی می‌تواند صرفاً جهت برجسته‌سازی تهدید ایران برای غرب بوده باشد. پس از آن، احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس بیان کرد که رهبری محدودیت بُرد موشک‌ها را برداشته است.

🔸افزون بر این، ماه گذشته عکس‌هایی از یک آزمایش موشکی در آسمان نواحی شمال شرقی کشور منتشر شد که توجهات را به خود جلب کرد. یک روز پس از آن، محسن زنگنه، نماینده مجلس، اعلام کرد که این عکس‌ها مربوط به تست یک موشک قاره‌پیما بوده است. هرچند تحلیل‌های دیگری نشان دادند که عکس‌ها احتمالاً مربوط به تست ماهواره‌بر ذوالجناح از مجموعه فضایی امام خمینی (ره) واقع در سمنان بودند.

🔸اگر ایران بخواهد توسعه موشک‌های قاره‌پیما را آغاز کند، باید در نظر بگیرد که چنین موشک‌هایی بدون داشتن کلاهک هسته‌ای فاقد اثرگذاری کافی هستند. برخلاف موشک‌های برد کوتاه و متوسط، شلیک گسترده نوع قاره‌پیما دشوار و هزینه آن به نسبت اثرگذاری‌اش بالا است. همچنین بحث دقت این موشک‌ها نیز مطرح است. به این دلایل، توسعه موشک قاره‌پیمای متعارف راهبردی بدون نتیجه مؤثر یا کسب فایده‌ قابل توجهی است که صرفاً تنش با غرب را افزایش می‌دهد.

💢ماجرای کلاهک الکترومغناطیسی

🔸یکی دیگر از بحث‌هایی که پس از جنگ برجسته شد، توانایی ایران در ساخت کلاهک‌های موشکی با قابلیت EMP (electromagnetic pulse) یا همان پالس الکترومغناطیسی بود. این نوع از تسلیحات به گونه‌ای هستند که در لحظه انفجار، به جای تلفات انسانی، با ایجاد پارازیت، هرگونه ارتباطات الکتریکی و الکترونیکی، همچون نیروگاه‌های برق، تلفن‌های همراه، شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی، برق تأسیسات (نظامی و غیرنظامی) و ساختمان و غیره را قطع می‌کند. به همین دلیل تسلیحات الکترومغناطیسی برای هر کشوری می‌توانند خطرناک باشند.

🔸بنا بر ادعای اسرائیل، ترور دانشمندان هسته‌ای در جریان جنگ ۱۲روزه توانست پروژه‌های EMP ایران را متوقف کند. با این حال، اخیراً اخباری غیررسمی مبنی بر تست موشکی با نام رستاخیز منتشر شد که قابلیت EMP را دارد. در صورت صحت اخبار، چنین نام‌گذاری با این قابلیت تطابق دارد، چرا که ایران می‌تواند با شلیک چندین موشک نه تنها زیرساخت‌های غیرنظامی، بلکه پایگاه‌های هوایی ارتش اسرائیل را نیز از کار بیاندازد و به عبارت دیگر، تمامی ارتش را رژیم را فلج کند. با این حال در این حالت، مسئله امکان پاسخ اسرائیل با استفاده از سلاح هسته‌ای وجود خواهد داشت.

🔸اما ادعای اسرائیل تا چه اندازه صحیح است؟ پروژه EMP در ایران تازگی ندارد. در سال ۲۰۱۵ تِرِنت فرانکس، عضو جمهوری‌خواه پیشین مجلس نمایندگان، به کتابچه‌ای ایرانی با نام «دفاع غیرعامل» اشاره می‌کند که در سال ۲۰۱۰ نگاشته شده که توصیه می‌کند ایران باید به این فناوری دست یابد. به ادعای فرانکس، از آنجا که دکترین هسته‌ای ایران مبنی بر حرمت سلاح هسته‌ای بود، استفاده از پالس الکترومغناطیسی برای فرماندهان ایران جذاب شد.

🔸افزون بر این، پیتر پِرای، رئیس سابق کمیسیون EMP مجلس نمایندگان نیز یک بار در سال ۲۰۲۰ به همکاری احتمالی کره شمالی و ایران برای توسعه این تسلیحات اشاره کرد. میزان پیشرفت ایران در این پروژه محل پرسش است و گفته می‌شود احتمال دارد ایران به این فناوری به طور کامل دست یافته باشد، چه اینکه جروزالم‌پست و اندیشکده جینسا، سال گذشته گزارش دادند که ایران برخی تسلیحات EMP را به حزب‌الله منتقل کرده است. این اخبار در کنار گزارش‌های غیررسمی موشک رستاخیز، احتمال در اختیار داشتن چنین سلاحی را بالا می‌برد.

✅پس از پایان جنگ ۱۲روزه، ادعاها درباره پیشرفت ایران در برنامه موشکی و EMP افزایش یافته است. این موضوع در کنار اظهارات نتانیاهو و برخی نمایندگان درباره تلاش برای موشک‌های قاره‌پیما و حذف محدودیت برد نشان می‌دهد احتمالاً ایران بخواهد برای افزایش قدرت بازدارندگی خود و جهت آمادگی برای جنگ مجدد با اسرائیل راهبرد موشکی خود را بازنگری کند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/642
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️سرمایه‌گذاری بازیگران خارجی در انتخابات عراق
▪️الخنادق

#رویة_العربیة
#عراق #انتخابات

🔸انتخابات ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵ عراق به صحنه سیاسی پیچیده‌ای همراه با ورود تأمین مالی خارجی تبدیل شده است. انتخابات بار دیگر در معرض تبدیل شدن به میدانی برای سرمایه‌گذاری خارجی و منطقه‌ای قرار گرفته است. این تأمین مالی نه‌تنها حمایت نیست، بلکه ابزاری برای اعمال نفوذ است و همین امر شهروندان عراقی را در برابر گزینه‌هایی قرار داده که بیش از آن‌که بازتاب اراده خودشان باشد، نماینده منافع خارجی است.

💢ترکیه میان ترکمن‌ها و اهل سنت

🔹نفوذ آنکارا در عراق بر پایه‌ی ملی‌گرایی ترکی و استفاده از کارت ترکمن‌ها در مناطق کرکوک، موصل و تلعفر است، به‌ویژه از طریق جبهه ترکمن‌های عراق. هرچند ترکیه در گفتمان سیاسی خود، خود را «حامی ترکمن‌ها» معرفی می‌کند، اما در عمل از آن‌ها به‌عنوان ابزاری برای تأمین منافع امنیتی و اقتصادی خود در شمال عراق استفاده می‌کند. جبهه ترکمن‌های عراق برجسته‌ترین بازوی نفوذ ترکیه به شمار می‌رود و از حمایت مستقیم سیاسی و اقتصادی آنکارا برخوردار است. با این حال، این رابطه یک‌سویه است و هرگاه اولویت‌های ترکیه با منافع ترکمن‌ها در تضاد باشد، ترکیه منافع ملی خود را بر هر تعهدی نسبت به آن‌ها مقدم می‌داند. این رویکرد، احساس خیانت و بی‌اعتمادی را درون جامعه ترکمن ایجاد کرده است.

🔹ترکیه همچنین در حال سرمایه‌گذاری بر اهل سنت عراق، از طریق شخصیت‌های وابسته به ائتلاف «سیادت» یا نیروهای سنتی در استان‌های نینوا، الانبار و صلاح‌الدین است. این حمایت مالی در قالب پروژه‌های خدماتی آژانس همکاری و هماهنگی ترکیه (تیکا-TİKA) ارائه می‌گردد.

💢تأمین مالی خلیجی و بازتعریف موقعیت

🔹عربستان و امارات بار دیگر به صحنه سیاسی عراق بازگشته‌اند. این نفوذ از طریق حمایت از برخی ائتلاف‌های سنی، همچون خمیس الخنجر و محمد الحلبوسی، و همچنین رسانه‌های نزدیک به آنان صورت می‌گیرد. البته این تأمین مالی به‌صورت علنی انجام نمی‌شود، بلکه از طریق نهادهای اقتصادی و خیریه یا بازرگانانی که کارزارهای انتخاباتی را تأمین مالی کرده و خدماتی در استان‌های غربی ارائه می‌دهند، منتقل می‌گردد.

🔹کشورهای حاشیه خلیج فارس در پی آن‌اند که موازنه‌ای سیاسی در برابر نفوذ ایران در بغداد ایجاد کنند. به همین خاطر، از نیروهایی پشتیبانی می‌کنند که آمادگی ایفای چنین نقشی را از خود نشان می‌دهند. در این میان، قطر رویکردی رسانه‌محورتر و کمتر مالی در پیش گرفته است. دوحه بیشتر بر حمایت از صداهایی تمرکز دارد که از «هویت سنی میانه‌رو» دفاع می‌کنند.

🔹تأمین مالی این کشورها در حال تبدیل شدن به ابزاری برای باز طراحی صحنه سیاسی عراق بر اساس دیدگاه و منافع کشورهای تأمین‌کننده است؛ دیدگاهی که فاصله‌ی زیادی با آرزوها و نیازهای واقعی رأی‌دهنده عراقی دارد.

💢سرمایه‌گذاری آمریکا در جنبش مدنی شیعه

🔹در حالی‌که رقابت منطقه‌ای میان ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس عمدتاً به مؤلفه سنی محدود می‌شود، ایالات متحده تلاش دارد در حوزه شیعی نفوذ پیدا کند؛ آن‌هم از طریق حمایت از جنبش‌های مدنی و برخی شخصیت‌های مستقل. این حمایت معمولاً در قالب «برنامه‌های دموکراسی و توسعه» و از طریق نهادهای جامعه مدنی، سازمان‌های غیردولتی و مؤسسات وابسته به اتحادیه اروپا انجام می‌شود، اما هدف واقعی آن ایجاد شکاف در درون جامعه شیعه نزدیک به محور مقاومت است، به‌ویژه در میان احزاب وابسته به نیروهای حشدالشعبی.

🔹واشنگتن در پی آن است «نسل جدیدی از سیاست‌مداران شیعه میانه‌رو» پرورش دهد که به دستورکار غربی گشوده‌تر باشد و از محور مقاومت فاصله بگیرد. البته این راهبرد شامل نفوذ فرهنگی و رسانه‌ای، مداخله در ارزش‌های اجتماعی و تلاش برای تضعیف و تغییر آن‌ها نیز می‌شود.

💢تأمین مالی خارجی و تکه‌تکه شدن احزاب

این تعدد منابع تأمین مالی باعث آشفتگی گسترده حزبی در عراق شده و منجر به ایجاد بیش از ۲۵۰ حزب شده است. رأی‌دهندگان عراقی با ده‌ها فهرست مشابه بدون برنامه ملی شفاف مواجهند و احساس می‌کنند انتخابات به وسیله‌ای برای تقسیم نفوذ تبدیل شده است.

✅می‌توان انگیزه‌های مشترک تامین مالی خارجی را در سه محور اصلی خلاصه کرد:

1️⃣ وفاداری سیاسی: هر کشور تلاش می‌کند در پارلمان عراق متحدانی ایجاد کند تا در مسائل منطقه‌ای موضع حمایتی داشته باشند و وفاداری این پایگاه‌ها را تضمین کند؛
2️⃣ سرمایه‌گذاری اقتصادی: کنترل قراردادها و پروژه‌ها در شمال و غرب عراق و باز کردن بازارها برای شرکت‌های ترکیه‌ای و کشورهای خلیج فارس؛
3️⃣ کاهش نقش ایران در منطقه: جلوگیری از آن‌که عراق به عمق استراتژیک محور مقاومت تبدیل شود.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/643
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐حرکت خزنده اندونزی به سمت عادی‌سازی روابط با اسرائیل

#تحلیل_کوتاه
#اندونزی #اسرائیل

🔹در حاشیه اجلاس شرم‌الشیخ، خبری مبنی بر سفر رئیس‌جمهور اندونزی به اسرائیل در رسانه‌های مختلف منتشر شد که در صورت صحت، تحولی بنیادین در روابط اندونزی و اسرائیل به شمار می‌رفت. در مدت زمان کوتاهی، منابع رسمی اندونزیایی این خبر را تکذیب کردند و تاکید نمودند که هیچ برنامه‌ای برای سفر «سوبیانتو» به اسرائیل تدارک دیده نشده است. فارغ از صحت یا عدم صحت اصل خبر، باید توجه داشت که رویکرد متاخر اندونزی به منازعه اسرائیل و فلسطین بر باورپذیری این خبر افزوده است و عادی‌سازی روابط میان اندونزی و اسرائیل در میان مدت یک گزینه محتمل است.

💢پیشینه روابط

🔸اندونزی به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان، به موجب تجربه استعمار خارجی، سنت ضداستعماری پررنگی در سیاست خارجی خود دارد. در میان کشورهای آسه‌آن، رهبران اندونزی همگام با مالزی و برونئی دارالسلام از به رسمیت‌شناختن اسرائیل اجتناب و در دفاع از فلسطین موضع‌گیری کرده‌اند. با این وجود، در گذشته نیز اخباری از تعامل پیدا و پنهان میان اندونزی و اسرائیل گزارش شده است. در دهه‌های 80 و 90 میلادی اندونزی در چند مقطع از اسرائیل تسلیحات خریداری کرد و سربازان اندونزیایی توسط ارتش اسرائیل آموزش نظامی دریافت کردند. در سال 93 میلادی، اسحاق رابین با ژنرال سوهارتو، رئیس‌جمهور نظامی اندونزی، دیدار کرد.

🔸با این‌حال، رهبران دموکراتیک اندونزی در قیاس با سوهارتو ملاحظه بیشتری نسبت به افکار عمومی نشان داده‌اند و در مسیر عادی‌سازی دست‌به‌عصا تر حرکت کرده‌اند. پس از هفت اکتبر و عملیات طوفان الاقصی، یک رسانه اسرائیلی در گزارشی از توافق اندونزی و اسرائیل برای گشایش دفاتر تجاری خبر داده و مدعی شده بود که مراسمی نیز برای امضای این توافق در دست تدارک بود؛ اما با عملیات طوفان الاقصی و آغاز جنگ غزه این برنامه به تعویق افتاد. در تصویر منتشر شده به انضمام این خبر، مشاور ارشد رئیس‌جمهور اندونزی در کنار الی کوهن، وزیر خارجه وقت اسرائیل، در جریان سفری به اورشلیم دیده می‌شود.

💢سوبیانتو و میل به عادی‌سازی

🔸رئیس‌جمهور فعلی اندونزی، پروبوو سوبیانتو، از دیرباز در زمره حامیان عادی‌سازی روابط با اسرائیل بوده است. بسیاری معتقدند که سوبیانتو، همچون خیل عظیمی از رهبران عرب منطقه غرب آسیا، عادی‌سازی با اسرائیل را مسیری برای نزدیکی بیشتر به واشنگتن تلقی می‌کند. در سال 2021، سوبیانتو به عنوان وزیر دفاع کابینه «جوکو ویدودو»، با مشاور امنیت ملی و سفیر اسرائیل در حاشیه اجلاسی در منامه بحرین گفتگو کرد و در واکنش به جنجال رسانه‌ای، بر عدم ممنوعیت گفتگو با مقامات اسرائیلی در راستای منافع ملی اندونزی تاکید کرد.

🔸بعدتر و در سال 2023، سوبیانتو به عنوان برنده انتخابات ریاست‌جمهوری اندونزی در کنفرانس شانگری‌لا شرکت کرد و در موضوع جنگ غزه، بر ضرورت دستیابی به یک راه‌حل عادلانه صحبت کرد که در آن نه تنها حق موجودیتی اسرائیلی‌ها، بلکه حق بازگشت فلسطینی‌ها به سرزمین خود و حق داشتن دولت برای آنها به رسمیت شناخته شود. این موضع‌گیری در بازتاب‌های رسانه‌ای نوعی رسمیت‌بخشی مشروط به اسرائیل شمرده شد.

🔸سخنرانی ماه گذشته سوبیانتو در مجمع عمومی سازمان ملل متحد این موضع را بیش از پیش تقویت کرد. سوبیانتو در این سخنرانی وعده داد که اندونزی بلافاصله پس از تشکیل دولت مستقل فلسطینی، اسرائیل را به رسمیت خواهد شناخت و ضمن اشاره بر ضرورت رفع نگرانی‌های امنیتی اسرائیل، بر آمادگی اندونزی برای اعزام نیروهای حافظ صلح به مناطق درگیر تاکید کرد و در نهایت سخنرانی خود را با گفتن «شلوم» به زبان عبری به اتمام رساند. گزارش‌های غیررسمی حاکی از آن است که شخص سوبیانتو، همکاری نزدیکی با متخصصان اسرائیلی در حوزه امنیت غذایی و فناوری کشاورزی برقرار کرده و با شراکت آن‌ها، در حال تاسیس یک مرکز تحقیق و توسعه کشاورزی در جاکارتا است.

💢جمع‌بندی

✅دور از ذهن نیست که اندونزی، با همه بلندپروازی‌های اقتصادی و سیاسی خود، به ظرفیت‌های فناورانه، اقتصادی، امنیتی و حتی سیاسی عادی‌سازی با اسرائیل چشم طمع دوخته باشد. کما اینکه پیشتر نیز پذیرش عضویت این کشور در OECD براساس اخبار غیررسمی به شناسایی اسرائیل گره خورده بود. با این حال، افکار عمومی اندونزی با تمایلات قوی اسلام‌گرایانه و ضداستعماری، مانع مهمی در مقابل همکاری علنی با اسرائیل به شمار می‌روند. در این راستا، به نظر می‌رسد مواضع اخیر رییس‌جمهور اندونزی که با اقداماتی همچون عدم صدور ویزا برای ژیمناست‌های اسرائیلی در مسابقات جاکارتا تعدیل شده، با هدف سنجش نبض جامعه اندونزی و واکنش سایر بازیگران طراحی شده باشد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/644
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️از سایه به قدرت: مارکو روبیو و جنگ واشنگتن علیه مادورو
◾️رسپانسیبل استیت‌کرفت
📝لی شلنکر

#تهران_ریویو

🔹به نظر می‌رسد که وزیر خارجه مارکو روبیو در نبرد درون‌دولتی در دولت ترامپ بر سر جهت‌گیری سیاست ایالات متحده نسبت به ونزوئلا پیروز شده است. نیویورک تایمز در ششم اکتبر گزارش داد که ریچارد گرنل، نماینده ویژه کاخ سفید، که پس از دیدار با رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو در کاراکاس در ژانویه امسال، توافق‌نامه‌های اخراج، آزادی زندانیان آمریکایی و مجوزهای انرژی برای شرکت‌های نفتی آمریکایی و اروپایی را امضا کرده بود، از سوی رئیس‌جمهور دونالد ترامپ دستور گرفته است که تمامی ارتباطات دیپلماتیک با این کشور از نظر منابع ثروتمند را متوقف کند.

💢سابقه روبیو در سیاست خارجی آمریکا

🔸با وجود تقابل‌های اولیه ترامپ و روبیو در جریان رقابت‌های انتخاباتی ۲۰۱۶، روبیو اکنون یکی از مورد اعتمادترین چهره‌های رئیس‌جمهور در حوزه سیاست خارجی محسوب می‌شود. به گفته روزنامه Miami Herald، او به سطحی از نفوذ در سیاست خارجی دست یافته که از زمان هنری کیسینجر سابقه نداشته است.

🔸روبیو در پیگیری سیاست سخت‌گیرانه خود علیه مادورو، حمایت دوحزبی کسب کرده است. چندین نماینده جمهوری‌خواه و دموکرات، به‌ویژه از ایالت فلوریدا، از اقدامات او حمایت می‌کنند. برخی از این قانون‌گذاران نیز با چهره‌های برجسته جامعه ونزوئلایی-آمریکایی مخالف مادورو، مانند ارنستو آکرمن و کندی بولیوار، ارتباط نزدیک دارند.

🔸در دوره اول ترامپ، روبیو عملاً به‌عنوان «وزیر خارجه سایه در امور آمریکای لاتین» شناخته می‌شد. در آن زمان، مقاماتی مانند جان بولتون (مشاور امنیت ملی وقت)، مایک پمپئو (وزیر خارجه)، و استیو منوچین (وزیر خزانه‌داری) نیز از تلاش‌ها برای براندازی دولت مادورو حمایت کردند. همچنین، نمایندگان ویژه ترامپ در امور ونزوئلا، الیوت آبرامز و کاری فیلیپتی، نقش مهمی در اجرای این سیاست‌ها داشتند.

💢حضور جدی متحدان روبیو در دولت

🔸در کاخ سفید، مائوریسیو کلابر-کارونه، متحد دیرینه روبیو و طراح تحریم‌های صنعت نفت ونزوئلا، به عنوان نماینده ویژه آمریکا در امور آمریکای لاتین فعالیت داشت و گفته می‌شود سیاست فشار حداکثری از زمان ورود او به دولت افزایش یافت. این تحریم‌ها موج گسترده‌ای از مهاجرت ونزوئلایی‌ها را رقم زدند.

🔸در بیش از دو دهه گذشته، آمریکا همواره از اپوزیسیون ونزوئلا حمایت کرده تا حکومتی نزدیک به منافع شرکت‌های آمریکایی در کاراکاس روی کار بیاید. پس از آن‌که دولت چاوز در سال ۲۰۰۷ میادین نفتی را ملی اعلام کرد، شرکت‌هایی مانند شورون و رپسول همکاری خود را با شرایط جدید ادامه دادند، اما اکسون‌موبیل زیر بار نرفت و وارد دعوای حقوقی با دولت ونزوئلا شد.

🔸گروه‌های مخالف مادورو حضور پررنگی در اندیشکده‌ها و رسانه‌های آمریکا دارند و با لابی‌گری فعالانه، خواستار تحریم‌های بیشتر و منزوی‌سازی دولت ونزوئلا هستند. بخشی از این تلاش‌ها از طریق بودجه‌های دولت آمریکا، مانند کمک‌های USAID و بنیاد ملی دموکراسی تأمین مالی شده است.

💢تلاش برای سرنگونی حکومت مادورو

🔸زمانی که دیگر روش‌ها ناکام ماند، رویکردهای نظامی مانند تلاش نافرجام «عملیات گمشدگان» توسط جردن بودرو، سرباز کهنه‌کار، و حمایت ادعایی اریک پرینس، بنیان‌گذار بلک‌واتر، برای سرنگونی مادورو، دنبال شده است. وزارت دادگستری آمریکا نیز اخیراً جایزه ۵۰ میلیون دلاری برای دستگیری مادورو تعیین کرده و گروه «کارتل سولس» را که به رهبری او متهم است، به عنوان سازمان تروریستی خارجی معرفی کرده است.

🔸هنگامی که تحریم‌ها و فشارهای دیپلماتیک نتیجه مطلوب نداد، تلاش‌های نظامی نیز در دستور کار قرار گرفت. یکی از نمونه‌ها «عملیات گمشدگان» در سال ۲۰۲۰ بود که توسط جردن بودرو، سرباز پیشین نیروی ویژه آمریکا، رهبری شد و شکست خورد. همچنین اریک پرینس، بنیان‌گذار بلک‌واتر، مدعی شد برای عملیات مشابهی بیش از یک میلیون دلار جمع‌آوری کرده است.

🔸اگرچه ادعای روبیو مبنی بر اینکه مادورو رهبر سازمان جنایی «ترن د آراگوا» است توسط سازمان‌های اطلاعاتی رد شده، اما این موضوع به عنوان بهانه‌ای برای تقویت حضور نظامی آمریکا در نزدیکی ونزوئلا و لغو وضعیت حمایت موقت برای ۶۰۰ هزار ونزوئلایی ساکن ایالات متحده مورد استفاده قرار گرفته است. این موضوع باعث نارضایتی و بازنگری رأی‌دهندگان در مناطقی از فلوریدا شده که پیش‌تر به ترامپ رای داده بودند.

✅در مجموع، به نظر می‌رسد که مارکو روبیو کنترل قابل‌توجهی بر سیاست دولت ترامپ در قبال ونزوئلا دارد، حتی اگر پایه حمایتی سنتی او و اکثریت آمریکایی‌ها همسو با این سیاست‌ها نباشند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/645
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐انتظارات متفاوت اروپا و آمریکا از آتش‌بس در غزه

#تحلیل_کوتاه
#جنگ_غزه
#اروپا

🔹کشورهای اروپایی که از دیرباز جزو بازیگران تأثیرگذار در منازعه فلسطین و اسرائیل بوده‌اند، اکنون خود را در موقعیتی می‌بینند که نفوذی ملموس بر این پرونده ندارند. در مقابل، دولت دونالد ترامپ با دخالت روزافزون در این بحران، عملاً ابتکار عمل را در دست گرفته است؛ ابتکار عملی که در مجموع با راه‌حل‌های اروپایی در تعارض قرار دارد. اروپا اکنون تلاش می‌کند با پیگیری مجدد راه‌حل دو‌دولتی و ایفای نقش فعال‌تر، جایگاه خود را در فرایند صلح و میانجی‌گری بازیابد.

💢اهداف متفاوت از صلح میان اسرائیل و فلسطین

🔸اروپا صلح پایدار را در تحقق راه‌حل دو‌دولتی می‌بیند که در آن امنیت اسرائیل به بهترین وجه تضمین شده است و برای رسیدن به آن، تلاش دارد نقش خود را به‌عنوان میانجی‌گری متوازن تقویت کند. از منظر اروپایی‌ها، جلوگیری از جنگ‌طلبی و زیاده‌خواهی دولت نتانیاهو و نظارت بر خلع سلاح حماس و تأسیس کشور فلسطینی مسیر اصلی دستیابی به صلح پایدار در دوران پسا‌آتش‌بس و حفظ وحدت داخلی اروپا است.

🔸در مقابل، هدف ترامپ از توافق، کسب دستاورد سیاسی در عرصه بین‌المللی، مشروعیت‌بخشی به نتانیاهو، و تثبیت تصویر خود به‌عنوان رئیس‌جمهور صلح است. دولت ترامپ هیچ توجه جدی به حق فلسطینی‌ها برای داشتن کشور نمی‌دهد و این اختلاف در اهداف، منشأ تفاوت‌های بنیادین در رویکرد دو طرف به صلح است.

💢نیروهای حافظ صلح بین‌المللی

🔸فرانسه و آلمان پیشنهاد تشکیل نیروی حافظ صلح بین‌المللی تحت نظارت سازمان ملل را برای تضمین ثبات در دوران پساآتش‌بس ارائه دادند. اما با توجه به مدیریت کمیته صلح توسط ترامپ و سابقه بی‌اعتمادی او به نهادهای بین‌المللی، بعید است چنین طرحی مورد پذیرش دولت او قرار گیرد. دولت ترامپ به دنبال این است که نیروهایی از کشورهای همسو با خود را به این مأموریت اعزام کند.

💢مراحل بعدی روند صلح

🔸دولت ترامپ به دنبال کسب یک دستاورد نمایشی بود و به همین دلیل حاضر شد مذاکره‌کنندگان حماس و آمریکا دیدار مستقیم داشته باشند و حتی با یک نقش امنیتی موقتی حماس در دوران پسا آتش‌بس موافقت کند. دولت او اما برای ادامه روند صلح که از مرحله اول مهم‌تر است برنامه دقیقی ندارد. این در حالی است که دیگر طرف‌های اروپایی بر نقش مهم‌تر مراحل بعدی تأکید دارند چرا که معتقدند بدون تضمین عدم تهاجم مجدد اسرائیل، توقف الحاق کرانه باختری، خلع سلاح حماس و بازسازی غره، صلح موجود پایدار نخواهد ماند. اظهارات امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه پس از اجلاس صلح مبنی بر لزوم نظارت بین‌المللی سخت‌گیرانه بر نوار غزه بر همین مبنا است.

💢عدم استقلال راهبردی اروپا

🔸اروپا که تصور می‌کرد می‌تواند با فشارهای نمادین بر اسرائیل، جایگاه خود را در میان هر دو طرف بازسازی کند، در عمل نه‌تنها مورد بی‌اعتمادی طرف فلسطینی قرار گرفت، بلکه با واکنش منفی کابینه نتانیاهو نیز مواجه شد. این وضعیت، مشروعیت اروپا به‌عنوان میانجی را در هر دو جبهه تضعیف کرده است.

🔸کشورهای اروپایی علی‌رغم اختلاف‌نظرهای جدی با آمریکا در این موضوع، به دلیل کاهش نفوذ در میان هر دو طرف منازعه و وابستگی امنیتی به ایالات متحده، عملاً نتوانستند حضور موثری در این منازعه داشته باشد. مقام‌های بریتانیایی نیز اذعان کرده‌اند که دولت آمریکا تلاش دارد همه‌چیز را شخصاً مدیریت کند و فضایی برای ایفای نقش دیگر بازیگران باقی نمی‌گذارد.


✅اروپا در تلاش بود تا از طریق مشارکت فعال در روند صلح، بار دیگر به‌عنوان یک بازیگر معتبر در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی مطرح شود. اما در عمل، به دلیل شکاف‌های داخلی، نداشتن استقلال راهبردی از آمریکا و کاهش قدرت نفوذ در طرفین درگیر، نتوانست نقش مؤثری ایفا کند. اروپا تنها زمانی می‌تواند میانجی‌گر و بازیگری فعال و مستقل در عرصه بین‌المللی باشد که ضمن حفظ رویکرد دیالوگ‌محور و چندجانبه‌گرایانه، از استقلال نسبی نظامی و راهبردی از آمریکا برخوردار باشد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/646
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 ترس چین از حذف رهبران خود و امکان جنگ هسته‌ای
◾️فارن پالیسی
📝ناتان بوشامپ-موستافاگا

#روندهای_استراتژیک

🔸وقتی رهبران و فرماندهان نظامی چین به جنگ احتمالی با ایالات متحده فکر می‌کنند، یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌هایشان حمله‌ای است که به هدف از کار انداختن رهبری و فرماندهی کشور در ابتدای درگیری طراحی شده باشد. این موضوع ممکن است برای آمریکایی‌ها دور از ذهن به نظر برسد، اما در پکن واقعی و جدی است. چنین ترس‌هایی می‌تواند به سرعت یک درگیری متعارف را به جنگ هسته‌ای تبدیل کند.

🔹ریشه این نگرانی روشن است: چین سال‌هاست عملکرد نظامی آمریکا را مطالعه کرده و خود را برای جنگ احتمالی بازطراحی کرده است. کتاب‌ها و مقالات رسمی ارتش و سخنرانی‌های داخلی از جمله هشدارهای شی جین‌پینگ درباره دفاع هوایی پایتخت، نشان می‌دهد حفاظت از رهبری و مراکز فرماندهی اولویت اصلی است. فناوری‌های نوظهور مانند حملات دقیق دوربرد، موشک‌های مافوق صوت و هوش مصنوعی، این نگرانی‌ها را تشدید کرده و هر حرکت نظامی آمریکا را برای چینی‌ها حساس می‌کند.

🔹خطر اصلی در سوءتفاهم است. حتی عملیات عادی آمریکا از تمرین‌های مشترک گرفته تا استقرار تسلیحات دوربرد یا حمله به تأسیسات اطراف پکن می‌تواند به‌عنوان آماده‌سازی برای حمله به رهبری چین تفسیر شود. متون نظامی چین به صراحت حملات متوسط یا شدید در نزدیکی پایتخت را از محرک‌های احتمالی برای اعلام وضعیت هسته‌ای می‌دانند. پژوهش‌های رند و دیگر مراکز نشان می‌دهد که این سناریوها جزو محتمل‌ترین شرایط برای نخستین استفاده چین از سلاح هسته‌ای هستند.

🔹این تصور چینی‌ها با رفتار گذشته آمریکا تقویت شده است. تلاش برای هدف قرار دادن صدام حسین، عملیات علیه رهبران به اصطلاح تروریست و حمله پهپادی به قاسم سلیمانی، توانایی و اراده واشنگتن برای هدف قرار دادن رهبران را نشان می‌دهد. اصطلاحاتی مانند «هدف‌های با ارزش بالا» یا «مقابله با فرماندهی و کنترل» تنها نگرانی پکن را تشدید می‌کند. این برداشت‌ها، چه منطقی باشند و چه نباشند، اقدامات دفاعی و گاهی پیش‌گیرانه چین را راهبری می‌کنند.

🔹خطر تشدید می‌شود زیرا واکنش‌ها لازم نیست متناسب یا منطقی باشند. ترس عمیق از تغییر حکومت، سابقه مداخلات خارجی و نگرانی از اقدامات غیرنظامی آمریکا(عملیات اطلاعاتی و روانی) محیطی ایجاد می‌کند که هر اقدام آمریکایی می‌تواند به سرعت به تشدید اوضاع منجر شود. حمله به تولید مهمات یا سامانه‌های دفاعی می‌تواند به‌عنوان آماده‌سازی برای حمله به رهبری تفسیر شود و راه را برای تشدید هسته‌ای باز کند.

🔹کاهش این ریسک نیازمند اقدامات فنی و روانی است. از نظر فنی، برنامه‌ریزان باید از هر حرکت که به‌سادگی به‌عنوان هدف قرار دادن رهبری برداشت شود، اجتناب کنند؛ از مسیرهای پرتاب تسلیحات گرفته تا آموزش و خرید تجهیزات. از نظر روانی، واشنگتن باید نگرانی چین را به رسمیت بشناسد، صراحتاً اعلام کند که هر اقدام صرفاً دفاعی است و نه هدف قرار دادن رهبری، و از جمع‌آوری یا نمایش داده‌های مربوط به رهبران چینی خودداری کند. تجربه تاریخی، مانند توقف برنامه حمله سریع جهانی در میانه دهه ۲۰۰۰، نشان می‌دهد که توجه به ریسک تشدید استراتژیک حیاتی است.

🔹هیچ اقدام منفردی بی‌عیب و نقص نیست؛ تغییر برداشت‌ها دشوار است. پکن احتمالاً همچنان محتاط خواهد ماند. با این حال، پذیرش این واقعیت که «برداشت‌ها بحران می‌آفرینند» ضروری است. آمریکا نمی‌تواند تنها بر اثربخشی عملیاتی تمرکز کند و برداشت‌های احتمالی را نادیده بگیرد؛ وضوح استراتژیک و مدیریت ترس به همان اندازه توانایی نظامی اهمیت دارد.

💢جمع‌بندی تحلیلی

✅ادراک چین از تهدید «کشتن رهبران»، فارغ از نیت واقعی آمریکا، عامل تعیین‌کننده‌ای در ریسک تشدید و احتمال تبدیل جنگ متعارف به هسته‌ای است. رویکرد واقع‌بینانه آمریکا ترکیبی از بازدارندگی، مدیریت دقیق برداشت‌های چین و انتخاب عملیاتی است که احتمال سوءتفاهم را به حداقل برساند. نادیده گرفتن این دینامیک می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری، از جمله تشدید غیرقابل کنترل یا رویارویی هسته‌ای، به دنبال داشته باشد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/647
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️ زیرساخت‌های عملیاتی ایران و حزب‌الله در جنوب سوریه!
▪️مرکز آموزشی و پژوهشی آلما-اسرائیل

#تهران_ریویو
#ایران #اسرائیل

🔸در سال‌های اخیر ترکیب استقرار غیرنظامی و نظامی محور شیعی به رهبری ایران در جنوب سوریه به‌دقت مورد بررسی قرار گرفته است. در همین راستا، گزارش‌های متعددی درباره واحدهای فعال حزب‌الله و ایران شبه‌نظامیان شیعی در جنوب سوریه، نفوذ و استقرار غیرنظامی محور شیعی و نیز شبه‌نظامیان محلی که در همکاری با این محور فعالیت می‌کنند، وجود داشته است.

💢جنوب سوریه، سکویی برای زیرساخت نظامی شیعی

🔹محور شیعی، جنوب سوریه را منطقه‌ای بسیار راهبردی تلقی می‌کند که در حکم خط مقدم مستقیم در برابر اسرائیل است. در این منطقه، ایران زیرساختی نظامی علیه اسرائیل ایجاد کرده و از حزب‌الله واحد «جولان»، شبه‌نظامیان شیعی گوناگون و همچنین گروه‌های محلی بهره گرفته است. اعضای سلول‌های وابسته به واحد جولان و نیز نیروهای شبه‌نظامی محلی، سوری‌های بومی اعم از سنی و دروزی بودند.

🔹محور شیعی از منطقه جنوب سوریه به‌عنوان سکویی برای انجام اقدامات نظامی استفاده می‌کند. به‌طور مستقیم علیه منطقه جولان اشغالی اسرائیل و هم به‌طور غیرمستقیم، از طریق اردن، علیه مناطق یهودا و سامره (کرانه باختری). این اقدام عمدتاً از طریق قاچاق سلاح‌های پیشرفته و برهم‌زننده توازن صورت می‌گیرد.

💢واحدهای عملیاتی

🔹در طول سال‌ها، برخی از این واحد‌ها و نیروهای شبه‌نظامی به‌طور هم‌زمان توسط حزب‌الله از طریق واحد جولان، و همچنین توسط واحد عملیات ویژه نیروی قدس فعال بوده‌اند. دست‌کم در دو مورد واحدهای نظامی محلی موفق شد مواد منفجره‌ای را در نزدیکی مرز با اسرائیل کار بگذارد (در اوت و نوامبر ۲۰۲۰). تلاش‌های بعدی برای اجرای عملیات‌های تروریستی یا تحقق نیافت یا به اهداف خود دست پیدا نکرد.

💢ظرفیت عملیاتی

🔹در سال‌های پیش از سقوط رژیم اسد، ده‌ها منطقه و روستا در جنوب سوریه شناسایی شد که در آن‌ها ده‌ها واحد عملیاتی تحت هدایت واحد جولان فعالیت داشتند، و همچنین ده‌ها گروه شبه‌نظامی محلی که عملاً به‌عنوان نیروهای وابسته محور شیعی عمل می‌کردند.

🔹حتی امروز و پس از سقوط اسد نیز سوری‌های محلی پایه و ظرفیت اصلی هستند که ایرانی‌ها و حزب‌الله بر آن تکیه کرده و فعالیت خود را در جنوب سوریه ادامه می‌دهند. از طریق این ظرفیت، آن‌ها در حال بازسازی زیرساخت نظامی خود و تحکیم حضورشان در منطقه هستند. انگیزه افراد محلی که در این چارچوب به کار گرفته می‌شوند، بیشتر مالی است تا ایدئولوژیک. وظایف عوامل محلی نیز متفاوت است. برخی مأموریت جمع‌آوری اطلاعات و/یا انجام مستقیم عملیات در نواحی مرزی را برعهده دارند و برخی دیگر در انتقال و قاچاق سلاح‌ها نقش دارند.

💢شیوه اقدام

🔹ایرانی‌ها و حزب‌الله یا مستقیماً از ایران و لبنان واحد‌های محلی را هدایت می‌کنند، یا از طریق واسطه‌های محلی سوری فعالیت‌ها را پیش می‌برند. در برخی موارد، این هدایت به‌صورت پنهانی انجام می‌شود؛ به این معنا که فرد سوری در نقطهٔ نهایی حتی آگاه نیست که در واقع توسط نهادهای ایرانی یا حزب‌الله هدایت می‌شود.

🔹میان ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۲۵، چهار عامل لبنانی در این کشور کشته شدند. این چهار نفر عناصر کلیدی در شبکه‌هایی بودند که مسئولیت قاچاق سلاح از ایران از طریق خاک سوریه به اردن و از آنجا به مناطق یهودا و سامره (کرانه باختری)، انتقال سلاح به لبنان، و نیز هدایت واحدهای عملیاتی درون سوریه برای عملیات علیه اسرائیل از جنوب سوریه را بر عهده داشتند.

🔹در پایان، روشن است که علیرغم تغییراتی که با روی کار آمدن الشرع رخ داده، زیرساخت نظامی بالقوه‌ای که ایران از طریق حزب‌الله و شرکای محلی‌اش در دههٔ گذشته در جنوب سوریه ایجاد کرده است، قابل‌توجه بوده و حتی در حال نوسازی است. شبکه‌های فعال‌سازی یکپارچهٔ حزب‌الله و نیروی قدس سپاه موفق شده‌اند زیرساخت عملیاتی انعطاف‌پذیری بر جای نهند که بر عناصر محلی سوری تکیه می‌کند.

✅این زیرساخت که عمدتاً با انگیزه اقتصادی و نه ایدئولوژیک تغذیه می‌شود، به ایران و حزب‌الله امکان می‌دهد حضور خود را در جنوب سوریه محکم کرده و تهدید پایدار خود در طول مرز اسرائیل را حفظ کنند و توانایی قاچاق سلاح به کرانهٔ باختری را نگه‌دارند. نقشه‌برداری میدانی، شناسایی عوامل و تحلیل الگوهای عملیاتی نشان‌دهنده تلاش مداوم برای بازسازی سازوکاری است که قادر باشد واحدهای محلی را در کوتاه‌ترین زمان و با حداقل حضور مستقیم عاملان ایرانی و لبنانی فعال کند.

🔴 این گزارش، ترجمه و تلخیصی از گزارش اندیشکده اسرائیلی آلما است.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/648
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐ائتلاف‌های نوظهور و چالش‌های بیت شیعی در انتخابات پارلمانی عراق

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#با_انتخابات #عراق

📝علی بیدبو

🔹کمتر از یک ماه تا برگزاری ششمین دور از انتخابات پارلمانی عراق باقی مانده است. با نزدیک شدن موعد ‏انتخابات در تاریخ ۲۰ آبان (۱۱نوامبر)، فعالیت‌های تبلیغاتی در سطح شهرها شدت گرفته و در کنار آن، فضای رقابتی و بعضاً تخریبی نیز ‏گسترش یافته است. در این میان، مؤلفه‌های متعددی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی پیش از روز رأی‌گیری ‏وجود دارد و هر یک از احزاب سیاسی می‌کوشند تا بر آرای خاکستری و رأی‌دهندگان مردد اثرگذار باشند.‏

💢ائتلاف بازسازی و توسعه

🔸بیت شیعی در این انتخابات با حضور محمد شیاع السودانی چهره‌ای تازه به خود گرفته است. نخست‌وزیر ‏عراق پس از کسب موفقیت‌های نسبی در دوران سه‌ساله نخست وزیری خود، تصمیم گرفت ائتلافی فراگیر ‏تشکیل دهد که نمایانگر طیفی گسترده از دیدگاه‌ها و دغدغه‌های جامعه باشد.‏
‎
🔸این ائتلاف متشکل از چهره‌هایی چون فالح الفیاض رئیس سازمان الحشد الشعبی، احمد الاسدی، عضو پیشین ‏حزب بدر و وزیر کنونی کار، ایاد علاوی، نخست‌وزیر موقت اسبق و نصیف الخطابی، استاندار کربلا است. ‏ترکیب این چهره‌ها می‌تواند بخش‌های متنوعی از جامعه عراق را نمایندگی کند؛ از فرماندهان الحشد الشعبی ‏گرفته تا سیاستمدارانی با رویکردهای مدنی‌تر نظیر علاوی. افزون بر این، حضور الخطابی که در انتخابات ‏شوراهای استانی عملکرد موفقی داشت، احتمال افزایش پایگاه اجتماعی این ائتلاف را تقویت می‌کند.‏

💢جنبش الصادقون

🔸در سوی دیگر، جنبش الصادقون از دیگر ائتلاف‌هایی است که احتمال دارد با کسب نتایج قابل توجه، جایگاه ‏سیاسی و ساختاری سازمان بدر را به چالش بکشد. این جریان سیاسی که با برچسب نظامی‌گری شناخته ‏می‌شود به رهبری قیس الخزعلی برای نخستین‌بار به‌صورت مستقل وارد رقابت انتخاباتی شده است. چهره ‏شاخص سیاسی این گروه نعیم العبودی، وزیر علوم است که در رأس فهرست انتخاباتی استان بغداد قرار دارد. ‏با توجه به دوری الخزعلی از جریان صدر و شخص مقتدی صدر، احتمال می‌رود این جریان بتواند بخشی از ‏آرای هواداران سرخورده از صدر را جذب کند.‏

💢ائتلاف البدیل

🔸در میان ائتلاف‌های نوپای دیگر، ائتلاف البدیل به رهبری عدنان الزرفی قابل توجه است. الزرفی خود را یکی از ‏گزینه‌های نخست‌وزیری و از منتقدان جدی محمد شیاع السودانی معرفی کرده است. او توانسته در چارچوب ‏این ائتلاف، مجموعه‌ای از چهره‌های معارض ساختار سیاسی موجود را گرد آورد. از جمله این چهره‌ها می‌توان ‏به سجاد سالم اشاره کرد که صلاحیتش دو بار از سوی کمیساریای عالی انتخابات رد شد، اما در نهایت با حکم ‏قضایی به رقابت بازگشت. همچنین، بخشی از معترضان جنبش تشرین نیز در این ائتلاف حضور دارند.

🔸شعار ‏محوری البدیل، «کنار زدن سیاستمداران شیعی نزدیک به ایران و استقلال عراق» است. الزرفی، که از ‏چهره‌های نزدیک به محافل لابی‌گر آمریکایی محسوب می‌شود، در برخی مواضع رسانه‌ای هم‌راستا با نوری ‏المالکی، رهبر ائتلاف «دولة القانون» عمل کرده است؛ چراکه هر دو از مخالفان جدی تداوم نخست‌وزیری ‏السودانی به شمار می‌روند.‏

✅با این حال، میزان مشارکت مردم عراق در انتخابات خصوصا در استان‌های کلیدی همچنان مهم‌ترین چالش ‏پیش‌روی جریان‌های شیعی است. کاهش احتمالی درصد مشارکت در بغداد، دیالی، موصل و بعضا بصره و ‏کرکوک می‌تواند منجر به افت شمار کرسی‌های شیعیان در مقایسه با انتخابات ۲۰۲۱ شود. چنین روندی، در ‏صورت تحقق، ائتلاف‌سازی در پارلمان آینده را برای تشکیل دولت با دشواری‌های بیشتری همراه خواهد کرد.‏

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/649
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐اعتراضات انتخاباتی در گرجستان؛ آتش زیر خاکستر

#تحلیل_کوتاه
#با_انتخابات
#قفقاز

📝احسان فلاحی

🔹در انتخابات شهرداری‌ها در گرجستان (اکتبر ۲۰۲۵) حزب حاکم  در تمامی ۶۴ شهر به پیروزی قاطع دست یافته است. در مخالفت با نتایج اعلام شده، اعتراضات در چند شهر مهم گرجستان به ويژه در تفلیس گسترش یافته است. تظاهرات‌ روزهای گذشته در گرجستان همچون آتش زیر خاکستری است که در طول چهار سال گذشته کمابیش در این کشور جریان داشته و همچنان امکان شعله‌ور شدن آن وجود دارد.

💢اعتراضات دامنه‌دار

🔸بعد از پیروزی قاطع حزب «رویای گرجی» در انتخابات اکتبر ۲۰۲۴ به تدریج مجموعه اعتراضاتی در این کشور شکل گرفت. از جمله عوامل اصلی نارضایتی‌ها تصویب قانون موسوم به «عوامل خارجی» در  مه ۲۰۲۴ و تعلیق مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۸ توسط دولت است. هدف اصلی قانونِ «عوامل خارجی» شناسایی نهادها و اشخاصی است که برای فعالیت‌های خود در این کشور وابسته به کمک‌های خارجی هستند. در پرتو این اقدامات اعتراضات دامنه‌داری در کشور شکل گرفت.

🔸البته پیش از تصویب قانون «عوامل خارجی» در مه ۲۰۲۴، ابتدا در مارس ۲۰۲۳ لایحه مشابهی تحت عنوان «شفافیت نفوذ خارجی»در پارلمان گرجستان مطرح شد. پس از چند روز اعتراض خیابانی در تفلیس و دیگر شهرهای مهم گرجستان نهایتاً دولت لایحه مذکور را پس گرفت. مجدداً در مه ۲۰۲۴ «حزب رویای گرجی» لایحه را با برخی تغییرات جزیی دوباره در پارلمان مطرح کرد. در حالی که  اعترضات همچنان ادامه داشت و اختلاف نظر به درون حاکمیت نیز کشیده شد. رئیس‌جمهور وقت «سالومه زورابیشویلی» با اجرایی کردن این قانون مخالف بود. اما نهایتا این قانون به مرحله اجرایی رسید.

🔸با وجود این، «ایراکلی کوباخیدزه» و حزب حامی وی در پارلمان (رویای گرجی) این قانون را برای ممانعت از نفوذ خارجی در کشور ناکافی می‌دانستند. به همین منظور در پرتو تغییر قانون اساسی و کاهش قدرت اجرایی رئیس جمهور، نسخه سخت‌گیرانه‌تری از قانون مذکور را در آوریل ۲۰۲۵  به تصویب پارلمان رساندند که مجددا باعث تحریک افکار عمومی و شکل گیری موج دیگری از اعتراضات شد.

🔸در میان تمام این پیچیدگی‌ها در انتخابات محلی ۴ اکتبر ۲۰۲۵ «حزب رویای گرجی» به پیروزی قاطع رسیده است. در حالی که احزاب اپوزیسیون و نیروهای طرفدار آن‌ها بر این باورند که هم انتخابات پارلمانی ۲۰۲۴ و هم انتخابات محلی اکتبر ۲۰۲۵ بدون نظارت دقیق برگزار شده و دولت را به تقلب در نتایج تمامی انتخابات متهم می‌کنند. در نتیجه در روزهای گذشته تظاهرات‌های گسترده‌تری در گرجستان شکل گرفته است.

💢پیامد و دستاورد اعتراضات

🔸اعتراضات سال‌های اخیر در گرجستان به شکل «ارزش محور» و بدون رهبری مشخص جریان دارد. به این معنا که اعتراضات در گرجستان به اجماع حزبی سازمان یافته بر علیه دولت تبدیل نشده است. بخش عمده‌ای از این وضعیت حاصل سیاست‌های حزب «رویای گرجی» از سال ۲۰۱۲ به بعد است.  در گرجستان ضعف زیرساخت‌های حزبی باعث شده است که احزاب نوپای زیادی شکل بگیرند و بعد از مدتی در فضای سیاسی کشور محو شوند. لذا تمرکز اعتراضات، بیشتر بر حرکات خودجوش جامعه مدنی است تا سازوکارهای حزبی ساماندهی شده. بنابراین اعتراضات در گرجستان بیشتر جنبه حمایت از ارزش‌های دمکراتیک مانند آزادی بیان و شفافیت را دارد. به عبارت دیگر، در گرجستان کنونی جامعه مدنی قوی‌تر از احزاب به نظر می‌رسند و تا زمانی که احزاب اپوزیسیون به اجماع نظر نرسند بعید است که  اعتراضات دامنه‌دار در این کشور به نتیجه مشخص برسد.

✅حزب «رویای گرجی» به عنوان حزب حامی روسیه در طول ۱۳ سال اخیر در ساختار قدرت حاکم بر گرجستان حضور داشته و در سال‌های اخیر جایگاه خود را مستحکم‌تر کرده است.  لذا دولت برآمده از این حزب تجربه لازم را در مواجه با جامعه مدنی کسب کرده است. کوباخیدزه در حال استفاده از ابزارهای هوشمندانه‌تر مانند فشارهای قانونی، تبلیغات رسانه‌ای و ایجاد تفرقه در اپوزیسیون برای کنترل بحران است. فروکش کردن دامنه اعترضات طی روزهای آینده به معنای پایان بحران سیاسی در گرجستان نیست و هر لحظه امکان شعله‌ور شدن تظاهرات گسترده در این کشور وجود دارد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/651
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️جنگ علیه بازسازی: چهره جدید حملات اسرائیل به لبنان
▪️خنادق

#رویة_العربیة
#تحولات_منطقه

🔹تهاجم اخیر اسرائیل به جنوب لبنان، صرفاً دور دیگری از حملات نبود، بلکه گامی تازه در یک روند نظام‌مند برای خفه‌کردن زندگی در جامعه مقاومت به‌شمار می‌رود. در شامگاه ۱۶ اکتبر دشمن کمربندی از آتش بر فراز مناطقی در جنوب و بقاع به‌راه انداخت و با استفاده از موشک و حملات متمرکز، اماکن غیرنظامی را کاملا نابود کرد. سخنگوی ارتش اسرائیل مدعی شد که «زیرساخت‌های تروریستی» و «اهداف وابسته به انجمن سبز بدون مرز» را هدف قرار داده است؛ تلاشی آشکار برای توجیه حمله به مراکز توسعه‌ای و تجهیزات بازسازی.

🔸در واقع، این اهداف کارگاه‌هایی بودند که، خرابی‌های به‌جا مانده از جنگ را بازسازی می‌کردند. اسرائیل که در طول جنگ هیچ دستاورد نظامی یا سیاسی کسب نکرد، اکنون هر بولدوزر یا درختی را که در جنوب کاشته می‌شود، تهدیدی برای موجودیت خود می‌بیند. هر پروژه‌ای که در آن سرزمین اجرا می‌شود، صرف‌نظر از ماهیت زیست‌محیطی یا کشاورزی‌اش از نگاه اسرائیل «اقدامی خصمانه» تلقی می‌شود، زیرا نماد اراده به بقا و توان برخاستن از میان ویرانه‌ها در میان مردم جنوب لبنان است.

💢 انجمن «سبز بدون مرز»

🔸انجمن «سبز بدون مرز» در سال ۲۰۱۳ به عنوان یک سازمان غیردولتی لبنانی تأسیس شد که هدف آن حفاظت از منابع جنگلی، حیوانی و توسعه زیست‌محیطی است. این انجمن از آغاز فعالیت خود، پروژه‌های گسترده‌ای در زمینه جنگل‌کاری، احداث نهالستان‌ها، احیای جنگل‌ها رو پارک‌های عمومی و ساخت دریاچه‌های کوهستانی انجام داده است. همچنین تیم‌های تخصصی در زمینه اطفای حریق و پایش تخریب‌های زیست‌محیطی آموزش داده است. با این حال، این اهداف که تجلی فرهنگ زندگی‌اند، در روایت اسرائیلی به «فعالیت‌های تروریستی» تبدیل شده‌اند.

🔸در سال ۲۰۱۸، ارتش رژیم صهیونیستی این انجمن را به «پوششی برای حزب‌الله» متهم کرد و مدعی شد که این سازمان پست‌های دیده‌بانی را تحت عنوان فعالیت‌های زیست‌محیطی ایجاد کرده است. این روایت بعدها توسط مراکز پژوهشی اسرائیلی و آمریکایی همچون مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک نیز بازتاب یافت. در مقاله‌ای از این مؤسسه آمده بود: «پژوهشگران مؤسسه واشنگتن از سازمان ملل و به‌ویژه نیروهای حافظ صلح آن (یونیفل) می‌خواهند نقش فعال‌تری در نظارت بر اوضاع جنوب لبنان ایفا کنند یا دست‌کم گزارش‌دهی دقیق‌تری درباره نقض قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت داشته باشند.» این ادعا سپس در رسانه‌هایی چون تایمز اسرائیل تبلیغ شد که مدعی بود این انجمن «به حزب‌الله اجازه داده تا در جریان عملیات آویویم در سپتامبر ۲۰۱۹ از مواضع آن استفاده کند؛ عملیاتی که طی آن گروه مقاومت از نزدیکی یکی از این پست‌ها موشک‌های کورنت به‌سوی ارتش اسرائیل شلیک کرد.» یونیفل اما به‌طور قاطع این اتهامات را رد کرد و اعلام داشت که هیچ نشانه‌ای از حضور مسلحانه در محل فعالیت‌های انجمن مشاهده نکرده و فعالیت آن صرفاً به کشاورزی و جنگل‌کاری محدود است.

🔸با وجود این تکذیب‌ها، در اوت ۲۰۲۳ وزارت خارجه آمریکا تحریم‌هایی علیه این انجمن و رئیس آن، «زهیر ناهله»، اعمال کرد و آن‌ها را به حمایت از حزب‌الله متهم نمود. این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت هرگونه تراکنش مالی با آن‌ها بود؛ اقدامی سیاسی که در راستای سیاست خصمانه واشنگتن علیه جامعه مقاومت در لبنان صورت گرفت.

💢رویکرد جدید اسرائیل در هدف قرار دادن روند بازسازی

🔸در ماه‌های اخیر، اسرائیل با پیگیری سیاستی برنامه‌ریزی‌شده، به‌طور مکرر بولدوزرها و تجهیزات عمرانی فعال در روستاهای جنوبی را هدف قرار می‌دهد. ده‌ها حمله هوایی و موشکی، نمایشگاه‌های خودرو و کارگاه‌های ساختمانی را در مناطق مختلفی چون مارون‌الرأس و طیبه مورد اصابت قرار داده است. هدف قرار دادن نمایشگاه‌های بولدوزر در منطقه المصیلح نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین حمله به زیرساخت‌های اقتصادی از زمان توافق آتش‌بس شناخته می‌شود که رژیم به هیچ‌یک از بندهای آن پایبند نبوده است. پیام رژیم آشکار است: «جلوگیری از هرگونه تلاش برای بازسازی که بتواند زندگی را به مناطق آسیب‌دیده بازگرداند.»

✅پس از ناکامی در نابودی مقاومت از راه نظامی، رژیم اکنون می‌کوشد محیط غیرنظامی را هدف قرار دهد. از نگاه این رژیم، هرگونه فعالیت بازسازی یا توسعه در جنوب، پیروزی‌ای است که به اندازه پرتاب موشک خطرناک است. از همین رو، دامنه اهداف خود را گسترش داده و سازمان‌های جامعه مدنی و کارگاه‌هایی را که احتمال مشارکت آن‌ها در روند بازسازی وجود دارد در فهرست اهداف قرار داده است. این در حالی است که هیچ‌یک از نهادهایش قادر به ارائه حتی یک مدرک عینی و مستند در این زمینه نیستند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/650
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐بازگشت تحریم‌های شورای امنیت؛ از اختلاف روایت تا تأثیر بر واقعیت

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

📝احسان کیانی

🔹تلاش اروپا برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت درباره ایران، با مخالفت جدی چین و روسیه مواجه شده است. پیش از این، ایران به صراحت اعلام نموده بود که این اقدام، اولاً به دلیل بدعهدی اروپا در عمل به تعهدات برجام و ثانیاً به دلیل اینکه خارج از فرآیند کمیسیون اختلافات در برجام و صرفاً از مجرای نامه‌نگاری مستقیم به شورای امنیت، به اجرا درآمده، فاقد اعتبار است.

🔸اختلاف تفسیر چین و روسیه با دیگر اعضای دائم شورای امنیت در این خصوص، عملاً اجرای تحریم‌ها در سطح نظام بین‌الملل را با اخلال روبرو می‌سازد. به بیان دیگر، این صرفاً یک اختلاف تفسیر نیست بلکه نمودی از تعارض منافع و تضعیف هژمونی آمریکاست که به شکل‌گیری یک نظام چندقطبی و افزایش سطح و نقش دیگر بازیگران جهانی و منطقه‌ای منجر می‌شود.

🔸این مخالفت جدی از سوی مسکو و پکن، مانع تصویب هر قطعنامه تحریمی جدیدی علیه ایران در شورای امنیت، ازجمله در موضوعات دیگر مانند موشکی و منطقه‌ای و ادعاهای حقوق بشری است. از سوی دیگر، در سطح عملیاتی نیز می‌تواند به کشورهای غیرغربی و ناهمسو با آمریکا و اروپا این امکان و اراده را ببخشد که اجرای تحریم‌ها را نادیده گرفته و یا حداقل در سطح دیپلماتیک، به صورت نمادین، آن را نامعتبر بخوانند. در نتیجه تجارت ایران با قدرت‌های آسیایی و جنوب جهانی در آفریقا و آمریکای لاتین، هرچند تحت فشارهای ثانویه، ادامه خواهد یافت.

🔸اما در خصوص شرکت‌ها و مؤسسات خصوصی به نظر می‌رسد با توجه به برتری مبادلات با دلار از یک‌سو و نگرانی از تأثیر تحریم‌های ثانویه بر میزان و مشارکت این شرکت‌ها در کشورهای غربی از سوی دیگر، بعید است که روایت چین و روسیه، عملاً منجر به ناکارآمدی رژیم تحریم‌ها علیه ایران شود.

🔸اما تأثیر عملیاتی دیگری که این اختلاف روایت برای دیپلماسی ایران دارد، این است که پوشش و اهرم فشاری برای ایران خواهد بود تا بتواند در مذاکرات احتمالی آینده، از شکاف موجود در بین قدرت‌های بزرگ برای فشار بر غرب جهت تعدیل زیاده‌خواهی‌ها و شکل‌گیری یک توافق متوازن در پرونده هسته‌ای، بهره‌مند شود.

🔸قابل ذکر است که ریاست دوره‌ای روسیه بر شورای امنیت نیز این فرصت را تداوم می‌بخشد. روسیه به‌عنوان رئیس دوره‌ای شورای امنیت می‌تواند با ابزارهای رویه‌ای (مثل تنظیم دستور جلسه یا تعویق نشست‌ها) «تشکیل کمیته‌های نظارت» بر اجرای تحریم‌ها را به تعویق بیندازد، گرچه نمی‌تواند به طور کامل و قطعی، مانع تشکیل این کمیته‌ها شود.

✅در واقع روسیه می‌تواند بیان کند که با توجه به اختلاف تفسیر موجود و عدم اجماع در این باره، نمی‌تواند این موضوع را در دستور کار قرار دهد. البته پس از آن، رئیس بعدی می‌تواند همان موضوع را در دستور کار قرار دهد و دبیرخانه را مأمور فعال‌سازی کمیته‌های بازرسی کند. این اقدام می‌تواند به مثابه خرید زمان برای ایران، تشدید فشارهای اقتصادی را معلق سازد تا جمهوری اسلامی بتواند به مرور سازوکارهای ضدتحریمی مناسب را تعبیه سازد و یا ابتکار دیپلماتیکی برای شکل‌گیری توافقی مطلوب، سامان دهد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/652
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵 آیا آرژانتین به باتلاق مالی ترامپ مبدل خواهد شد؟
◾️انستیتو پترسون برای اقتصاد بین‌الملل
📝مونیکا د بولی

#اکوتهران
#سیاست_ارزی
#آرژانتین #آمریکا

🔸در خصوص آرژانتین، اقدام ترامپ مبنی بر اعطای خط مبادله ارزی بیست میلیارد دلاری، خرید مستقیم پزو و کمک تسهیلاتی احتمالی بخش خصوصی به ارزش بیست میلیارد دلار سوال برانگیز است: آیا ترامپ و وزیر خزانه‌داری او، اسکات بسنت، متوجهند که‌ جدا کردن ایالات متحده و سرمایه‌گذاران آمریکایی از این ماجراجویی پرریسک تا چه اندازه دشوار خواهد بود؟

🔹نمود این عدم آگاهی در جریان سفر «خاویر میلی» به کاخ سفید قابل مشاهده بود. ترامپ به‌صراحت اعلام کرد تداوم کمک‌های آمریکا به آرژانتین به پیروزی حامیان میلی در انتخابات پارلمانی پایان اکتبر بستگی دارد و بسنت، بلافاصله از تداوم کمک‌های آمریکا بدون توجه به نتیجه انتخابات خبر داد. تنها ‌شرط موجود را تداوم «سیاست‌های خوب» میلی عنوان کرد.

🔹میلی از آن رو که با مقررات‌زدایی و کاهش مخارج دولت تورم را طی دو سال از حدود ۲۰۰ درصد به حدود ۳۰ درصد رسانده، مورد ستایش است. با این حال، آیا کمک‌های بیشتر آمریکا خواهد توانست آرژانتین را از بحران مالی خارج کند؟ اگر میلی شکست بخورد، انتظار بانک‌ها و صندوق‌ها از اسکات بسنت به عنوان هماهنگ‌کننده طرح، این نخواهد بود که آرژانتین را به هر قیمتی سرپا نگاه دارد؟

🔹علیرغم اجرای اصلاحات عمیق مالی و نهادی، نظام پولی دوگانه در دوره میلی کماکان دست‌نخورده باقی مانده است. مشکل اصلی آرژانتین یک نظام پولی دوگانه است که در آن، دلار و پزو به‌صورت همزمان در گردش‌اند و مردم دلار را عملا برای حفظ ارزش در برابر سقوط‌های مداوم پزو پذیرفته‌اند. به بیان دیگر، اقتصاد آرژانتین برای پیشبرد طبیعی امور نیازمند جریان مداوم دلار است و از آنجا که اختیار چاپ دلار ندارد، از کمبود ارز ناشی از ضعف صادرات آسیب می‌بیند.

🔹کمک آمریکا مشکل اصلی آرژانتین یعنی وابستگی شدید به دلار را حل نخواهد کرد و چرخه سقوط، حتی با ترس کمبود دلار نیز تکرار خواهد شد. حال آرژانتین باید ذخایر دلاری خود را برای بازپرداخت بدهی‌های خود به صندوق بین‌المللی پول، دولت آمریکا و وام احتمالی بخش خصوصی، از مسیر افزایش صادرات در شرایط آشفته تجاری مخلوق ترامپ بهبود بخشد. از سوی دیگر، آمریکا با توجه به معضلات کشاورزان در جنگ تجاری، از حیث سیاسی نخواهد توانست بار صادراتی غلات آرژانتین را خریداری کند.

🔹با اعلام برنامه حمایتی آمریکا، ارزش پزو تا حدودی رشد کرده و آرامش کم‌رمقی به بازارهای آرژانتین بازگشته است. بلاشک، خرید پزو و خط مبادله ارزی می‌تواند نقش مُسکن موقت را ایفا کند. حتی ممکن است در دو هفته آینده این حمایت‌ها از حیث سیاسی به نفع میلی تمام شوند، اما تعیین نتیجه انتخابات باتکای آنها ممکن نیست. بالاخص که افشای فساد چهره‌ برجسته دولت و خواهر میلی موقعیت وی را بیش از پیش تضعیف کرده است. میلی برای دو سال دیگر در قدرت باقی خواهد ماند. اما ناآرامی‌های سیاسی اخیر باعث کاهش قدرت مانور وی شده است. حتی اگر انتخابات اکتبر نتیجه‌ مطلوب میلی را به همراه داشته باشد، مشخص نیست که اراده سیاسی کافی برای پیشبرد برنامه اصلاحات بلندپروازانه‌ وی وجود داشته باشد.

🔹از دهه ۱۹۵۰ تاکنون، صندوق بین‌المللی پول قریب به بیست بار برای حفظ توانایی بازپرداخت آرژانتین مجبور به مداخله شده است. با این حساب، دور از ذهن نیست اگر گفته شود که دولت ترامپ ناگزیر خواهد بود که علیرغم عدم بازپرداخت، به حمایت از آرژانتین ادامه دهد؛ مسئله‌ای که مدیران صندوق بین‌المللی پول دهه‌ها تجربه کرده‌اند. اگر در آینده آمریکا تصمیم به قطع حمایت از آرژانتین بگیرد، این کشور به قعر بحران سقوط خواهد کرد و سرمایه‌گذاران از بسنت به عنوان مشوق اصلی این موضوع خشمگین خواهند شد.

✅قمار سیاسی دولت ترامپ بر سر آرژانتین پایانی روشن ندارد. سال‌ها پیش، کتابی پرفروش درباره فرو رفتن تدریجی آمریکا در جنگ ویتنام با عنوان «خلق یک باتلاق» منتشر شد. اکنون که واشنگتن، آرژانتین را به کمک‌های بی‌پایان خود وابسته کرده است و راه خروجی وجود ندارد، این تعبیر می‌تواند دوباره عمومیت پیدا کند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/653
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐متن و فرامتن اعتراضات «نه به پادشاهی» در آمریکا

#تحلیل_کوتاه
#آمریکا #دموکرات

🔹روز گذشته و امروز، شهرهای مختلف آمریکا شاهد برگزاری مجدد اعتراضات سراسری «نه به پادشاهی» بوده است که یک بار در ژوئیه ۲۰۲۵ برگزار شده بود. این اعتراضات در تمامی ایالت‌های آمریکا برگزار شد؛ هرچند در ایالت‌های دموکرات و شهرهای پرجمعیتی که در ایالت‌های جمهوری‌خواه هستند همچون شیکاگو در ایلینویز پررنگ‌تر بود. تظاهرکنندگان عمدتاً خواهان حفظ حقوق مدنی و مخالف روندهایی بودند که به نظرشان حکومتی بیش از حد متمرکز، اقتدارگرا یا حتی سلطنتی را تداعی می‌کند — از جمله سیاست‌های مهاجرتی، دخالت نظامی در داخل کشور، و تقویت قدرت اجرایی.

🔸این اعتراضات دو محور اصلی داشت که یکی از آن‌ها سیاست‌های خشونت‌آمیز ترامپ در مسئله مهاجرین بود. اگرچه سیاست ترامپ در بستن مرزهای جنوبی برای ممانعت از ورود مهاجرین غیرقانونی موفقیت‌آمیز بوده و رضایت عمومی را به همراه داشته است، اما ترامپ از این موضوع برای اعزام مکرر و غیر معمول گارد ملی و حتی تفنگداران نیروی دریایی به ایالت‌های دموکراتی سوءاستفاده کرد که بخشی از مردمشان علیه سیاست‌های مهاجرتی اعتراض می‌کردند. افزون بر این، اعتراضات «نه به پادشاهی»، نیروهای ICE (اداره مهاجرت و گمرک) را نیز مورد انتقاد قرار می‌داد که بی‌توجه به فرآیند قانونی دادرسی، مهاجران را اخراج می‌کرد.

🔸آزادی بیان، مسئله دیگر معترضین بود. توقف دو برنامه نمایشی جیمی کیمل (پس از مدت کوتاهی دوباره بازگشت) و استفان کولبرت، پس از آنکه به سیاست‌های ترامپ اعتراض کردند، نشان داد که ترامپ چه آسیب‌هایی به آزادی بیان در آمریکا می‌تواند وارد کند. افزون بر این، اعمال محدودیت پنتاگون بر انتشار اخبار دفاعی و خروج برخی خبرگزاری‌ها از پنتاگون در اعتراض به آن، موضوع دیگری بود که مورد توجه قرار گرفت.

🔸واکنش جمهوری‌خواهان به این اعتراضات تند بود. ترامپ نخست اعلام کرد که یک پادشاه نیست. سپس در صفحه تروث سوشیال خود، ویدیوی ساخته هوش مصنوعی را منتشر کرد که او با هواپیما بر سر تظاهرات کنندگان مدفوع می‌ریزد. ترامپ همچنین به خبرنگاران نیز گفت که تظاهرات‌کنندگان «آمریکا را نمایندگی نمی‌کنند.» مایک جانسون، سخنگوی جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان نیز این اعتراضات را «نفرت از آمریکا» و «طرفداری از حماس» نامید.

🔸این اعتراضات، نمایانگر این بود که در بطن سیاست آمریکا، اختلافات دو حزب بیش از گذشته ایدئولوژیک شده است. به عنوان نمونه، یکی از انتقاداتی که مهدی حسن، روزنامه‌نگار و مجری سابق MSNBC در سخنرانی خود مطرح کرد، اخراج کارکنان فدرال به دلایلی همچون چاق‌بودن (آنچه که پیت هگزت، وزیر دفاع در دیدار با فرماندهان ارتش گفت) و مبارزه با تنوع جنسیتی و نژادی بود. دولت ترامپ با زدن برچسب کمونیست و چپ افراطی بر کارکنان اخراج‌شده، این اختلافات ایدئولوژیک را در مرزبندی‌های حزبی عمیق‌تر کرد.

🔸اگرچه تظاهرات نشان‌دهنده این است که دموکرات‌ها با وجود رقابت درونی جدی میان دو جریان میانه‌رو و ترقی‌خواه قصد اتخاذ مواضعی یکپارچه‌ای در قبال ترامپ دارند. با این وجود، هنوز مشکلات اساسی آن‌ها رفع نشده است. آنچه که حزب تاکنون نشان داده، بیشتر رویکرد واکنشی و سلبی به اقدامات ترامپ بوده است. دموکرات‌ها هنوز با چالش فقدان یک رویکرد و برنامه ایجابی مشخص مواجه هستند که کامالا هریس نیز در انتخابات ۲۰۲۴ به آن مبتلا بود. در ماه‌های اخیر دموکرات‌ها راهپیمایی، اعتراضات و گردهمایی‌هایی متعددی برگزار کرده‌اند تا بتوانند به سیاست‌های ترامپ واکنش بدهند، اما این نمی‌تواند خلع مذکور را پر کند.

🔸نکته دیگر اعتراضات، نقش ترقی‌خواهان بود. علی‌رغم اینکه رهبران اصلی حزب دموکرات از جناح‌های مختلف مردم را به تظاهرات دعوت کردند؛ اما حضور ترقی‌خواهان، از جمله برنی سندرز، سناتور ایالت ورمانت و جِی بی پریتزکر، فرماندار ایلیونیز و دیگر فعالان این جریان برجسته‌تر بود. می‌توان گفت برخی سیاست‌های اقتصادی افراطی جمهوری‌خواهان، همچون عدم تمدید بودجه خدمات بهداشتی به ترقی‌خواهان که چپ افراطی دموکرات‌ها محسوب می‌شوند قدرت بیشتری می‌بخشد. به عبارت دیگر، فضای سیاسی آمریکا در حال قطبی‌ترشدن است.

✅اعتراضات سراسری «نه به پادشاهی» در آمریکا، واکنشی به تمرکز قدرت، سیاست‌های مهاجرتی خشن و محدودیت‌های آزادی بیان دولت ترامپ بود. معترضان سیاست‌های ترامپ را تهدیدی برای دموکراسی می‌دانند. این رویداد نشان می‌دهد شکاف ایدئولوژیک میان دو حزب عمیق‌تر شده و دموکرات‌ها با وجود اتحاد در مخالفت با ترامپ و افزایش قدرت ترقی‌خواهان، هنوز فاقد برنامه‌ای ایجابی و منسجم‌اند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/654
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️نامزد جانشینی سنوار در غزه: توفیق ابونعیم کیست؟
▪️اسرائیل‌هیوم

#تهران_ریویو
#حماس #اسرائیل

🔸«مقاومت فلسطین، مسئله‌ی اسیران را در رأس اولویت‌های خود قرار داده است. آزادی آنان تنها مسئله‌ی زمان است.» این سخنان توفیق ابونعیم، یک ماه پیش از آغاز طوفان‌الاقصی است.

🔹اکنون با گذشت بیش از دو سال از این سخنان، در سه مرحله مبادله اسرا، حدود ۴۰۰۰ زندانی فلسطینی آزاد شدند. از یک‌سو، آزادی گسترده این زندانیان، یکی از اهداف اصلی عملیات را محقق کرد؛ اما از سوی دیگر، شکست در آزادی چهار زندانی بلندپایه از جمله ابراهیم حامد، حسن سلامه، عبدالله البرغوثی و عباس السید، حس از دست رفتن فرصت را در حماس برانگیخت. در ظاهر، این افراد می‌توانستند به‌آسانی جای یحیی سنوار را بگیرند. با این حال، آن‌ها تنها گزینه‌های ممکن نبودند.

💢ابونعیم کیست؟

🔹«توفیق ابو نعیم» ۶۳ ساله، از اهالی اردوگاه البریج و یکی از زندانیان آزادشده در معامله گلعاد شالیت در سال ۲۰۱۱ بود. مدرک دکتری الهیات خود را از دانشگاه اسلامی شهر غزه گرفت. در همان دوران دانشجویی با یحیی سنوار آشنا شد و در سال ۱۹۸۳، به شاخه محلی اخوان‌المسلمین پیوست و از شاگردان شیخ احمد یاسین شد.

🔹توفیق ابونعیم همراه با یحیی سنوار به سازوکار «المجد» پیوست. واحدی که مأموریتش مجازات مظنونان به همکاری با اسرائیل بود. در سال ۱۹۸۹ توفیق ابونعیم به حبس ابد محکوم شد. او در زندان به یکی از رهبران برجسته حماس تبدیل شد و زبان عبری را به‌خوبی آموخت. در همان‌جا پیوندش با یحیی سنوار عمیق‌تر شد.

🔹بیست سال بعد، ابونعیم به غزه بازگشت. او در دولت حماس چند سمت اداری برعهده گرفت که عمدتاً با رسیدگی به پرونده خانواده‌های کشته‌شدگان و زندانیان مرتبط بود. او همچنین مدتی مسئول هماهنگی با دیگر گروه‌های مسلح بود. او پس از چند سال به یکی از بالاترین مقام‌ها در ساختار حماس ارتقاء یافت.

🔹در دوران سنوار اداره غزه زیر نظر دقیق پلیس، دستگاه‌های امنیت داخلی و سازمان امنیت کل صورت می‌گرفت. این ساختارها با هدف جلوگیری از هرگونه نفوذ اطلاعاتی طراحی شده بودند. حدود یک دهه پیش، ابونعیم به ریاست نهادی منصوب شد که بر این سازوکارها نظارت داشت. مأموریت او شامل تقویت بازوهای پلیسی، مقابله با اعتراض‌های سیاسی و خنثی‌سازی گروه‌هایی بود که با الهام از داعش فعالیت می‌کردند.

🔹پس از ۷ اکتبر، ابونعیم همانند دیگر رهبران ارشد حماس مخفی شد و در هیچ گفت‌وگوی رسانه‌ای ظاهر نشد. حماس در طول جنگ متحمل ضربه‌های سنگینی شد و بیش از ۳۱ تن از فرماندهان و چهره‌های ارشد این جنبش توسط اسرائیل کشته شدند اما در مجموع، تنها بیش از ۷۰۰ نیروی پلیس حماس در جنگ کشته شدند. این بدان معناست که با وجود خسارات سنگین، حماس همچنان توانسته است حیاتی‌ترین بازوی حکومت خود را حفظ کند.

🔹ارزیابی غالب این است که توفیق ابونعیم، همانند دیگر چهره‌های ارشد دستگاه‌های امنیتی، بار دیگر برای خدمت در مناصب کلیدی حماس فراخوانده شده است؛ به‌ویژه در شرایطی که خلأ عمیقی در رأس رهبری در نوار غزه پدید آمده است. برای نمونه، از دفتر سیاسی حماس در غزه تنها «محمود الزهار» باقی مانده که از کهولت سن رنج می‌برد. سایر اعضای ارشد یا در جنگ کشته شده‌اند یا اکنون در تبعید در خارج از کشور زندگی می‌کنند.

🔹اکنون ابونعیم در کنار فرماندهان ارشد شاخه نظامی، نقشی محوری در ترسیم روز بعد از جنگ در غزه ایفا خواهد کرد. با توجه به تجربه سیاسی بیشتر او در مقایسه با رؤسای شاخه نظامی، احتمالاً ابونعیم به چهره‌ای پشت‌پرده بدل خواهد شد که نخ قدرت را در دست دارد، حتی اگر کمیته‌ای اداری و تکنوکراتیک برای اداره غزه تشکیل شود.

💢چالش‌های پیش روی رهبری حماس در غزه

🔹حماس امروز از همان سازوکارهای امنیتی برای تعقیب متهمان همکاری با اسرائیل بهره می‌برد. در حال حاضر، گروه‌هایی که همکاری آن‌ها با اسرائیل چشمگیرتر بوده، همچنان قدرتمند باقی مانده‌اند. «اشرف المناصی»، که فرماندهی نیرویی متشکل از ده‌ها تفنگدار در بیت‌لاهیا را برعهده دارد، این هفته اعلام کرد شایعات مربوط به بازداشت نیروهایش توسط حماس بی‌اساس است. پیام‌های مشابهی از سوی «حسام الاستال» در شرق خان‌یونس و «یاسر ابوشباب» در شرق رفح نیز منتشر شد.

🔹هرچند آزمون واقعی در مرحله دوم طرح آغاز خواهد شد، زمانی که نیرویی بین‌المللی برای اجرای آتش‌بس در غزه مستقر شود. در آن روز، آزمون بزرگ توفیق ابونعیم و چهره‌های ارشد بازمانده از شاخه نظامی نیز فرا خواهد رسید.

✅آیا آن‌ها خواهند توانست همانند گذشته نشان دهند که بر غزه تسلط دارند یا در برابر نیروهایی که آموزش‌دیده‌تر و مجهزتر از طوایفی هستند که تاکنون با آن‌ها مواجه بوده‌اند، متوقف خواهند شد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/655
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐جدل لاوروف-ظریف و ماهیت روابط ایران و روسیه

‏#مقاله_تحلیلی
‏#مذاکرات_هسته_ای

🔹روز چهارشنبه 23 مهر، لاوروف وزیر خارجه روسیه با بیان این که مکانیسم ماشه یک دام حقوقی بود که ‏پذیرش آن توسط ایران روس‌ها را شگفت زده کرد این مکانیسم را تا حد زیادی مخلوق ظریف، وزیر خارجه ‏وقت ایران، دانست که واکنش ظریف در روز بعد را در پی داشت.‏

💢رفع اتهام کارشکنی یا بازی با شکاف سیاسی در داخل ایران؟

🔸اگرچه می‌توان موضع‌گیری‌های اخیر لاوروف و همچنین ظریف را تا حدودی زیادی ناشی از شخصی شدن ‏انتقادات علیه یکدیگر دانست اما به نظر می‌رسد لاوروف در این موضع‌گیری، بهره‌برداری از شکاف در منازعه ‏سیاسی داخلی ایران درباره برجام و جهت‌گیری سیاست خارجی را نیز مدنظر داشته است. امری که می‌توان ‏گفت بازتاب‌دهنده نگرانی دوجانبه روسیه و ایران از عادی‌سازی روابط طرف دیگر با غرب نیز هست و البته ‏هوشیاری دولتمردان ایران در پرهیز از تبدیل اختلافات داخلی به بستری برای بهره‌برداری خارجی را می‌طلبد.‏

💢نقش روسیه در طراحی مکانیسم ماشه

🔸ظریف در پاسخ به لاوروف گفته است در مورد وضعیت قطعنامه‌های گذشته شورای امنیت علیه ایران، «لاوروف ‏و فرانسوی‌ها پیشنهادی دادند که خیلی بد بود و ما تلاش زیادی کردیم تا آن پیشنهاد را کنار بگذاریم». در این ‏رابطه چند نکته وجود دارد. نخست، خود ظریف می‌گوید کری این طرح را به او داد و کری گفته است که این ‏پیشنهاد لاوروف است. براین اساس عاملیت لاوروف در پیشنهاد مذکور جای تردید دارد؛ به ویژه که در ‏تعارض با حق وتوی روسیه بود.‏

🔸‏ دوم، نقش لاوروف در آن پیشنهاد، نافی مسئولیت ظریف و تیم مذاکره‌کننده ایرانی در طرح یا پذیرش مکانیسم ‏ماشه و اقناع دیگر مسئولان کشور نیست. سوم، مشخص نیست وقتی ظریف می‌گوید «به لاوروف دستور داده ‏بودند نگذارد برجام نهایی شود» چگونه این موضوع را دریافته است؟ بنابراین این سوال مطرح می‌شود آیا چنین ‏ذهنیت بیش از حد منفی درباره روس‌ها او را به پذیرش مکانیسم ماشه سوق نداده است؟
‏
💢تلاش پوتین برای از بین بردن برجام

🔸ظریف با انتساب اظهاراتی به پوتین نقل از ناصر قندیل تحلیلگر مشهور لبنانی می‌افزاید «همان موقع تحلیل من این ‏بود که اقدامات روسیه با هدف از بین بردن برجام انجام می‌شد». صرف‌نظر از این که ناصر قندیل کلمات منتسب ‏به خود را جعلی خوانده است، این تحلیل ظریف از تاثیر همکاری‌های ایران و روسیه در سوریه بر برجام و ‏استنتاج عاملیت روسی (و نه ایرانی) و ضدبرجامی از آن تنها در صورتی می‌توانست معنادار باشد که براساس متن ‏برجام، ایران تعهداتی فراتر از موضوع هسته‌ای پذیرفته باشد (که این گونه نبود) یا برجام دارای یک روح ‏غیرهسته‌ای بوده باشد که در این صورت بحث مجوز ظریف برای چنین تعهداتی مطرح خواهد بود.‏

💢جایگاه روسیه در تعارض ایران و غرب

🔸موضوع دیگر خطوط قرمزی است که ظریف برای روسیه قائل می شود.«اول اینکه ایران نباید هیچ وقت با دنیا ‏روابط آرام داشته باشد و دوم اینکه نباید با دنیا به درگیری برسد». این نکته درست است که منافع روسیه در ‏تداوم تعارض ایران و غرب است. این را نیز باید مدنظر داشت که منافع ایران نیز در تداوم تعارض روسیه و غرب ‏است و مشابهاٌ سعی می‌کند از آن امتیاز کسب کند و این امری طبیعی در سیاست بین‌الملل است. البته هر دو ‏بازیگر نیز نگرانند که طرف دیگر روابط خود با غرب را به ضرر خود بهبود بخشد.‏

🔸با این حال در این خصوص دو سوال دیگر مطرح می‌شود؛ نخست، آیا تعارض ایران و غرب، به اجبار منافع ‏روسیه در آن، تداوم یافته است؟ دوم آیا فراتر رفتن از توافق ژنو (برخلاف میل روس‌ها)، توانست «روابط ایران با ‏دنیا» را آرام کند؟ پاسخ به این سوالات جایگاه واقعی روسیه در تعارض ایران و غرب را نمایان می‌سازد.‏

💢روسیه و فعالسازی مکانیسم ماشه

🔸صرف‌نظر از نقش گذشته روسیه آنچه اکنون بیشتر اهمیت می‌یابد مسیر پیش‌روست. رویکرد روسیه در خصوص ‏فعالسازی ماشه از جمله در بیانیه اخیر وزارت خارجه این کشور درباره قطعنامه 2231 مبنی بر پایان محدودیت‌ها ‏و رویه‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران، که شکافی بی‌سابقه در تفسیر قطعنامه‌های شورای امنیت توسط اعضا را ‏به نمایش گذاشته است نوید همکاری‌های بیشتر دو کشور را می‌دهد.‏

💢سخن نهایی

✅آنچه روسیه و ایران را به همکاری‌های راهبردی سوق داده است نه اشتراک کامل منافع و فقدان منافع متعارض ‏بلکه الزامات نظم بین‌المللی در دوره گذار است که برخی از منافع کلان راهبردی دو بازیگر را تا حدود زیادی ‏همسو ساخته است و بر همین اساس نیز همکاری آتی دو کشور اهمیت می‌یابد.‏

🔗برای مطالعه متن کامل کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/656
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵اثر تعرفه‌ها بر اقتصاد آمریکا؛ افت اندک شاخص‌های کلان و آسیب به بخش کشاورزی

#اکو_تهران
#آمریکا #تعرفه

🔹از زمان آغاز مجدد تنش تعرفه‌ای میان آمریکا و شرکای تجاری‌اش، یکی از مسائل مورد توجه کارشناسان، اثرات منفی چنین تنشی بر اقتصاد این کشور بوده است. جهش قیمت‌ها، کاهش نرخ رشد اقتصادی و افزایش بیکاری، از جمله عواقب احتمالی نبرد تعرفه‌ای ترامپ محسوب می‌شدند. آمارها و شواهد در این خصوص تصویر ترکیبی از افت اندک در آمارهای اقتصاد کلان و آسیب قابل توجه به کشاورزی را نشان می‎‌دهند.

💢آمارهای اقتصادی کلان ۲۰۲۵

🔸اقتصاد آمریکا در نیمه نخست ۲۰۲۵، رشد اقتصادی ۱.۲ درصدی را تجربه کرد. در سه ماهه نخست، نرخ رشد اقتصادی، ۰.۵٪- بود اما علی‌رغم اینکه در سه ماهه دوم، ترامپ تنش تجاری را با تقریباً تمام کشورهای جهان تشدید کرد این رقم به ۳٪ رسید. با این حال، برخی تخمین‌ها نشان می‌دهد که تا انتهای دسامبر میانگین رشد اقتصاد ۲۰۲۵ نسبت به سال گذشته (که ۲.۵٪ بود) کاهش یابد، هر چند به وضعیت رکود نمی‌انجامد.

🔸افزایش تورم ناشی از تعرفه بر کالاهای وارداتی، مسئله دیگری بود که به وقوع نپیوست. تورم آمریکا از ژانویه تا اوت ۲۰۲۵ میان ۲.۳٪ تا ۲.۹٪ نوسان داشت. اگرچه نرخ ۲.۹٪ درصدی در ماه اوت بیش از هدف‌گذاری ۲ درصدی فدرال رزرو بود؛ اما کشور را وارد چالشی مشابه نرخ نزدیک به ۱۰٪ دوران بایدن نکرد. با این حال، ادراک مردم از افزایش قیمت‌ها پاشنه آشیل دولت دوم ترامپ بوده است. طبق آخرین نظرسنجی‌ها، ۶۲٪ مردم از عملکرد ترامپ در خصوص تورم ناراضی بوده‌اند که آمار نگران‌کننده برای ترامپ محسوب می‌گردد. عدم رضایت مردم از افزایش قیمت‌ها در عین پایین‌بودن نرخ تورم، چالشی است که بایدن نیز با آن مواجه بود.

🔸اشتغال غیرکشاورزی (Nonfarm Payroll) در مقایسه با سال میلادی گذشته کاهش قابل توجهی داشته است و از میانگین ۱۴۳ هزار نفر میان ماه ژانویه و اوت ۲۰۲۴ به حدوداً ۷۴ هزار نفر در این همین بازه در ۲۰۲۵ کاهش یافته است. اگرچه همچون آمار رشد اقتصادی، چنین کاهشی بحرانی نیست، اما می‌تواند نگرانی‌ها را در مورد آینده افزایش دهد.

💢کشاورزی آمریکا

🔸در بخش کشاورزی، صادرات کالاهایی نظیر کود و ماشین‌آلات کشاورزی دچار آسیب‌هایی شدند. بزرگ‌ترین اثر منفی تعرفه‌ها بر کشاورزی آمریکا در حوزه صادرات سویا بوده است. پس از آنکه چین تعرفه‌های تلافی‌جویانه ۲۰ درصدی بر واردات این محصول از آمریکا اعمال کرد، خریداران چینی به سمت تولید‌کنندگان برزیلی و آرژانتینی این محصول رفتند و دیگر خریدی برای سویای آمریکایی ثبت نشد. آسیبی که از دست رفتن بازار چین می‌تواند به اقتصاد آمریکا وارد کند کم نیست؛ چراکه صادرات سویا در سال گذشته برای آمریکا ارزش ۲۵ میلیارد دلاری داشت و با ۱۴٪ سهم، محصول کشاورزی صادراتی نخست آمریکا در سال گذشته بود.

🔸البته بخش‌های دیگری نیز بودند که از تعرفه‌های ترامپ منفعت بردند. به عنوان نمونه، پرورش‌دهندگان میگو در ایالت لوئیزیانا از تعرفه‌های جدید استقبال کرده‌اند و بر این باورند که این تعرفه‌ها میزان واردات میگو از کشورهایی مانند اکوادور و ویتنام را کاهش خواهد داد و به پرورش‌دهندگان داخلی که در بازارهای بین‌المللی فعالیتی ندارند، برتری خواهد بخشید.

💢دید منفی افکار عمومی

🔸همانطور که پیشتر گفته شد، مردم آمریکا رضایت چندانی از عملکرد دولت ترامپ در مدیریت تورم ندارند. موضع مشابهی نیز در خصوص سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ وجود دارد. بر اساس پیمایش مؤسسه پیو، ۶۱٪ آمریکایی‌ها نسبت به تعرفه‌های ترامپ بدبین و تنها ۳۸ درصد خوش‌بین هستند. در میان رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه ۶۵ درصد از ان‌ها از سیاست‌های او حمایت می‌کنند.

✅آمارهای اقتصادی نشان می‌دهند تعرفه‌ها به بخش‌های مهمی از کشاورزی آمریکا آسیب وارده کرده؛ اما این کشور در آمارهای کلان اقتصادی در نیمه اول ۲۰۲۵ افت محدودی به نسبت سال میلادی گذشته داشته است که اگرچه اکنون چالش‌برانگیز نیست، اما با تداوم روند می‌تواند در آینده بحرانی شود. با توجه به تعرفه‌های جدید علیه کشورهایی همچون چین، مکزیک و کانادا و همچنین توافق‌های تجاری اخیر با اروپا و ژاپن، باید منتظر آمارهای نیم‌سال دوم ماند تا بررسی کرد افت نسبی اقتصادی ادامه خواهد یافت یا خیر.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/657
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐نزدیکی هند و طالبان؛ ریشه‌ها و انگیزه‌های تعامل

#مقاله_تحلیلی
#هند #افغانستان

📝امیرمحسن شاه شرقی

🔹دیدار امیرخان متقی و سوبرامانیام جی‌شانکار در دهلی‌نو به مثابه نقطه عطفی در روابط هند و طالبان ادراک شده و بسیاری معتقدند که پس از یک دوره فترت، هند بار دیگر به یکی از بازیگران اصلی در محیط افغانستان مبدل شده است. در ادامه ضمن مرور تاریخچه ارتباط میان هند و طالبان، به ریشه‌های و انگیزه‌های نزدیکی طرفین پرداخته می‌شود.

💢تاریخچه روابط

🔸در دوره اول طالبان، هند این گروه را تا اندازه زیادی وابسته به دستگاه اطلاعاتی پاکستان (ISI) قلمداد می‌کرد و هیچ کانال ارتباطی رسمی در فاصله سال‌های 1996 تا 2001 میان طرفین برقرار نبود. هنگامی که هواپیمای مسافربری آی‌سی 814 (IC814) هندی در ماه پایانی سال 1999 ربوده و به قندهار منتقل شد، طالبان هیچ همکاری مشخصی با هند نداشت و هواپیماربایان پس از اخاذی و پایان ربایش، بدون کمترین برخوردی از سوی طالبان تا مرز پاکستان مشایعت شدند. در سال‌های جمهوری نیز دستکم سه حمله مهم از سوی طالبان علیه هندی‌ها ترتیب داده شد.

💢بازگشت طالبان و تحول روابط

🔸با استقرار طالبان در اوت 2021، هندی‌ها سفارت خود را در کابل برای قریب به یکسال تعطیل کردند و سپس در سطح نمایندگی فنی، با تمرکز بر ارائه کمک‌های انشان‌دوستانه، از سر گرفتند. پس از چهار سال و در ماه مه 2025 بود که جی‌شانکار و متقی تماسی تلفنی برقرار کردند و همزمان، گفته شد که ابراهیم صدر سفری پنهانی به هند انجام داده است. سرانجام در اکتبر 2025، هندی‌ برای یک سفر هشت روزه میزبان امیرخان متقی بود. در این سفر، علیرغم غیبت پرچم سفیدرنگ طالبان در نشست‌های مشترک، عمده پروتکل‌های تشریفاتی مرسوم برای یک وزیر خارجه رعایت شد.

💢ریشه‌ها و انگیزه‌های تعامل

🔸طالبان اکنون واقف اند که نمی‌توانند برای تداوم حکومت خود صرفا بر اسلام‌آباد یا پایتخت‌های عربی در حاشیه خلیج فارس اکتفا کند. از همین روست که ایجاد پیوندهای مستقل و متعدد، بدون شکست انحصار سیاسی پشتون و عقب‌نشینی از شریعت، به مهم‌ترین هدف در سیاست خارجی طالبان مبدل شده است. برای پیشبرد این هدف، طالبان نیازمند فاصله‌گذاری میان خود و اسلام‌گرایان جهان‌وطن همچون داعش در ادراک رهبران و کارگزاران سیاسی منطقه است.

🔸حضور امیرخان متقی در دارالعلوم دئوبند، دومین مدرسه دینی برجسته اهل سنت پس از دانشگاه الازهر، نمودی از تلاش جاری برای بازتعریف اسلام‌گرایی طالبانی با پررنگ‌نمودن نقش سنت دئوبندی و فاصله‌گذاری با جریان‌های سلفی و وهابی همچون داعش است.

🔸برای هند از نظرگاه اقتصادی، نباید هدف پاسداری از سرمایه‌گذاری انباشته در دوران جمهوریت و چشم‌انداز دسترسی به ذخایر بالقوه معدنی افغانستان را کوچک و بی‌تاثیر شمرد. با این وجود، محرک‌های سیاسی و امنیتی هند برای این نزدیکی به مراتب قدرتمندتر هستند.

🔸ملی‌گرایان هندو در جنوب آسیا از یک طرف، درگیر یک رقابت دوگانه با چین و پاکستان و از طرف دیگر، درگیر تنظیم روابط خود با اقسام مختلف اسلام‌گرایی هستند. با انقلابات اخیر در سطح منطقه‌ای، موازنه مطلوب هند در بسیاری از کشورهای کوچک به‌هم‌خورده است و تعمیق روابط با حاکمان کابل می‌تواند به بازگشت این موازنه کمک کند. به طور خاص در مورد بنگلاش، هند امیدوار است که از مزایای پیوند موجود میان اسلام‌گرایان بنگالی (جماعت اسلامی) و اسلام‌گرایان پشتون (طالبان) بهره‌مند شود.

🔸در مسئله کشمیر، برآورد هند این است که ارتباط عمیق‌تر با طالبان، مانع گسترش آن به محیط راهبردی افغانستان خواهد شد و هندی‌ها در این مسیر، بر شکاف میان اسلام‌گرایان پنجابی (لشکر طیبه) و اسلام‌گرایان پشتون (طالبان) حساب کرده‌اند.

🔸همزمان، باید توجه داشت که بخشی از رهبران محلی طالبان سودای برافراشتن پرچم امارت اسلامی در کویته را دارند و با تزریق سخاوتمندانه منابع از سوی هند، تشدید حملات و معضلات امنیتی در بلوچستان دور از انتظار نیست. در نهایت، دور از ذهن نیست که برقراری ارتباط با طالبان، از سوی ملی‌گرایان هندو به خیل عظیم رای دهندگان مسلمان در انتخابات پیشرو در ایالت بیهار به عنوان نمودی از انعطاف‌پذیری و رواداری عرضه شود.

💢جمع‌بندی

✅طالبان، برخلاف دوره پیشین، در تنظیم روابط خود با قدرت‌های منطقه اعم از هند عاملیت پیدا کرده است. هند نیز به روشنی قصد ندارد تجربه انفصال دوره اول را در خصوص طالبان تکرار و میدان را به پاکستان، چین یا سایر ذینفعان واگذار کند. از همین رو، طرفین با انگیزه‌های مختلف به یکدیگر نزدیک شده‌اند و این نزدیکی را اهرم دستاوردهای آتی خود قرار خواهند داد.


🔗برای مطالعه متن کامل کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/658
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1