🌐 ترس چین از حذف رهبران خود و امکان جنگ هسته‌ای
◾️فارن پالیسی
📝ناتان بوشامپ-موستافاگا

#روندهای_استراتژیک

🔸وقتی رهبران و فرماندهان نظامی چین به جنگ احتمالی با ایالات متحده فکر می‌کنند، یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌هایشان حمله‌ای است که به هدف از کار انداختن رهبری و فرماندهی کشور در ابتدای درگیری طراحی شده باشد. این موضوع ممکن است برای آمریکایی‌ها دور از ذهن به نظر برسد، اما در پکن واقعی و جدی است. چنین ترس‌هایی می‌تواند به سرعت یک درگیری متعارف را به جنگ هسته‌ای تبدیل کند.

🔹ریشه این نگرانی روشن است: چین سال‌هاست عملکرد نظامی آمریکا را مطالعه کرده و خود را برای جنگ احتمالی بازطراحی کرده است. کتاب‌ها و مقالات رسمی ارتش و سخنرانی‌های داخلی از جمله هشدارهای شی جین‌پینگ درباره دفاع هوایی پایتخت، نشان می‌دهد حفاظت از رهبری و مراکز فرماندهی اولویت اصلی است. فناوری‌های نوظهور مانند حملات دقیق دوربرد، موشک‌های مافوق صوت و هوش مصنوعی، این نگرانی‌ها را تشدید کرده و هر حرکت نظامی آمریکا را برای چینی‌ها حساس می‌کند.

🔹خطر اصلی در سوءتفاهم است. حتی عملیات عادی آمریکا از تمرین‌های مشترک گرفته تا استقرار تسلیحات دوربرد یا حمله به تأسیسات اطراف پکن می‌تواند به‌عنوان آماده‌سازی برای حمله به رهبری چین تفسیر شود. متون نظامی چین به صراحت حملات متوسط یا شدید در نزدیکی پایتخت را از محرک‌های احتمالی برای اعلام وضعیت هسته‌ای می‌دانند. پژوهش‌های رند و دیگر مراکز نشان می‌دهد که این سناریوها جزو محتمل‌ترین شرایط برای نخستین استفاده چین از سلاح هسته‌ای هستند.

🔹این تصور چینی‌ها با رفتار گذشته آمریکا تقویت شده است. تلاش برای هدف قرار دادن صدام حسین، عملیات علیه رهبران به اصطلاح تروریست و حمله پهپادی به قاسم سلیمانی، توانایی و اراده واشنگتن برای هدف قرار دادن رهبران را نشان می‌دهد. اصطلاحاتی مانند «هدف‌های با ارزش بالا» یا «مقابله با فرماندهی و کنترل» تنها نگرانی پکن را تشدید می‌کند. این برداشت‌ها، چه منطقی باشند و چه نباشند، اقدامات دفاعی و گاهی پیش‌گیرانه چین را راهبری می‌کنند.

🔹خطر تشدید می‌شود زیرا واکنش‌ها لازم نیست متناسب یا منطقی باشند. ترس عمیق از تغییر حکومت، سابقه مداخلات خارجی و نگرانی از اقدامات غیرنظامی آمریکا(عملیات اطلاعاتی و روانی) محیطی ایجاد می‌کند که هر اقدام آمریکایی می‌تواند به سرعت به تشدید اوضاع منجر شود. حمله به تولید مهمات یا سامانه‌های دفاعی می‌تواند به‌عنوان آماده‌سازی برای حمله به رهبری تفسیر شود و راه را برای تشدید هسته‌ای باز کند.

🔹کاهش این ریسک نیازمند اقدامات فنی و روانی است. از نظر فنی، برنامه‌ریزان باید از هر حرکت که به‌سادگی به‌عنوان هدف قرار دادن رهبری برداشت شود، اجتناب کنند؛ از مسیرهای پرتاب تسلیحات گرفته تا آموزش و خرید تجهیزات. از نظر روانی، واشنگتن باید نگرانی چین را به رسمیت بشناسد، صراحتاً اعلام کند که هر اقدام صرفاً دفاعی است و نه هدف قرار دادن رهبری، و از جمع‌آوری یا نمایش داده‌های مربوط به رهبران چینی خودداری کند. تجربه تاریخی، مانند توقف برنامه حمله سریع جهانی در میانه دهه ۲۰۰۰، نشان می‌دهد که توجه به ریسک تشدید استراتژیک حیاتی است.

🔹هیچ اقدام منفردی بی‌عیب و نقص نیست؛ تغییر برداشت‌ها دشوار است. پکن احتمالاً همچنان محتاط خواهد ماند. با این حال، پذیرش این واقعیت که «برداشت‌ها بحران می‌آفرینند» ضروری است. آمریکا نمی‌تواند تنها بر اثربخشی عملیاتی تمرکز کند و برداشت‌های احتمالی را نادیده بگیرد؛ وضوح استراتژیک و مدیریت ترس به همان اندازه توانایی نظامی اهمیت دارد.

💢جمع‌بندی تحلیلی

✅ادراک چین از تهدید «کشتن رهبران»، فارغ از نیت واقعی آمریکا، عامل تعیین‌کننده‌ای در ریسک تشدید و احتمال تبدیل جنگ متعارف به هسته‌ای است. رویکرد واقع‌بینانه آمریکا ترکیبی از بازدارندگی، مدیریت دقیق برداشت‌های چین و انتخاب عملیاتی است که احتمال سوءتفاهم را به حداقل برساند. نادیده گرفتن این دینامیک می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری، از جمله تشدید غیرقابل کنترل یا رویارویی هسته‌ای، به دنبال داشته باشد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/647
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️ زیرساخت‌های عملیاتی ایران و حزب‌الله در جنوب سوریه!
▪️مرکز آموزشی و پژوهشی آلما-اسرائیل

#تهران_ریویو
#ایران #اسرائیل

🔸در سال‌های اخیر ترکیب استقرار غیرنظامی و نظامی محور شیعی به رهبری ایران در جنوب سوریه به‌دقت مورد بررسی قرار گرفته است. در همین راستا، گزارش‌های متعددی درباره واحدهای فعال حزب‌الله و ایران شبه‌نظامیان شیعی در جنوب سوریه، نفوذ و استقرار غیرنظامی محور شیعی و نیز شبه‌نظامیان محلی که در همکاری با این محور فعالیت می‌کنند، وجود داشته است.

💢جنوب سوریه، سکویی برای زیرساخت نظامی شیعی

🔹محور شیعی، جنوب سوریه را منطقه‌ای بسیار راهبردی تلقی می‌کند که در حکم خط مقدم مستقیم در برابر اسرائیل است. در این منطقه، ایران زیرساختی نظامی علیه اسرائیل ایجاد کرده و از حزب‌الله واحد «جولان»، شبه‌نظامیان شیعی گوناگون و همچنین گروه‌های محلی بهره گرفته است. اعضای سلول‌های وابسته به واحد جولان و نیز نیروهای شبه‌نظامی محلی، سوری‌های بومی اعم از سنی و دروزی بودند.

🔹محور شیعی از منطقه جنوب سوریه به‌عنوان سکویی برای انجام اقدامات نظامی استفاده می‌کند. به‌طور مستقیم علیه منطقه جولان اشغالی اسرائیل و هم به‌طور غیرمستقیم، از طریق اردن، علیه مناطق یهودا و سامره (کرانه باختری). این اقدام عمدتاً از طریق قاچاق سلاح‌های پیشرفته و برهم‌زننده توازن صورت می‌گیرد.

💢واحدهای عملیاتی

🔹در طول سال‌ها، برخی از این واحد‌ها و نیروهای شبه‌نظامی به‌طور هم‌زمان توسط حزب‌الله از طریق واحد جولان، و همچنین توسط واحد عملیات ویژه نیروی قدس فعال بوده‌اند. دست‌کم در دو مورد واحدهای نظامی محلی موفق شد مواد منفجره‌ای را در نزدیکی مرز با اسرائیل کار بگذارد (در اوت و نوامبر ۲۰۲۰). تلاش‌های بعدی برای اجرای عملیات‌های تروریستی یا تحقق نیافت یا به اهداف خود دست پیدا نکرد.

💢ظرفیت عملیاتی

🔹در سال‌های پیش از سقوط رژیم اسد، ده‌ها منطقه و روستا در جنوب سوریه شناسایی شد که در آن‌ها ده‌ها واحد عملیاتی تحت هدایت واحد جولان فعالیت داشتند، و همچنین ده‌ها گروه شبه‌نظامی محلی که عملاً به‌عنوان نیروهای وابسته محور شیعی عمل می‌کردند.

🔹حتی امروز و پس از سقوط اسد نیز سوری‌های محلی پایه و ظرفیت اصلی هستند که ایرانی‌ها و حزب‌الله بر آن تکیه کرده و فعالیت خود را در جنوب سوریه ادامه می‌دهند. از طریق این ظرفیت، آن‌ها در حال بازسازی زیرساخت نظامی خود و تحکیم حضورشان در منطقه هستند. انگیزه افراد محلی که در این چارچوب به کار گرفته می‌شوند، بیشتر مالی است تا ایدئولوژیک. وظایف عوامل محلی نیز متفاوت است. برخی مأموریت جمع‌آوری اطلاعات و/یا انجام مستقیم عملیات در نواحی مرزی را برعهده دارند و برخی دیگر در انتقال و قاچاق سلاح‌ها نقش دارند.

💢شیوه اقدام

🔹ایرانی‌ها و حزب‌الله یا مستقیماً از ایران و لبنان واحد‌های محلی را هدایت می‌کنند، یا از طریق واسطه‌های محلی سوری فعالیت‌ها را پیش می‌برند. در برخی موارد، این هدایت به‌صورت پنهانی انجام می‌شود؛ به این معنا که فرد سوری در نقطهٔ نهایی حتی آگاه نیست که در واقع توسط نهادهای ایرانی یا حزب‌الله هدایت می‌شود.

🔹میان ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۲۵، چهار عامل لبنانی در این کشور کشته شدند. این چهار نفر عناصر کلیدی در شبکه‌هایی بودند که مسئولیت قاچاق سلاح از ایران از طریق خاک سوریه به اردن و از آنجا به مناطق یهودا و سامره (کرانه باختری)، انتقال سلاح به لبنان، و نیز هدایت واحدهای عملیاتی درون سوریه برای عملیات علیه اسرائیل از جنوب سوریه را بر عهده داشتند.

🔹در پایان، روشن است که علیرغم تغییراتی که با روی کار آمدن الشرع رخ داده، زیرساخت نظامی بالقوه‌ای که ایران از طریق حزب‌الله و شرکای محلی‌اش در دههٔ گذشته در جنوب سوریه ایجاد کرده است، قابل‌توجه بوده و حتی در حال نوسازی است. شبکه‌های فعال‌سازی یکپارچهٔ حزب‌الله و نیروی قدس سپاه موفق شده‌اند زیرساخت عملیاتی انعطاف‌پذیری بر جای نهند که بر عناصر محلی سوری تکیه می‌کند.

✅این زیرساخت که عمدتاً با انگیزه اقتصادی و نه ایدئولوژیک تغذیه می‌شود، به ایران و حزب‌الله امکان می‌دهد حضور خود را در جنوب سوریه محکم کرده و تهدید پایدار خود در طول مرز اسرائیل را حفظ کنند و توانایی قاچاق سلاح به کرانهٔ باختری را نگه‌دارند. نقشه‌برداری میدانی، شناسایی عوامل و تحلیل الگوهای عملیاتی نشان‌دهنده تلاش مداوم برای بازسازی سازوکاری است که قادر باشد واحدهای محلی را در کوتاه‌ترین زمان و با حداقل حضور مستقیم عاملان ایرانی و لبنانی فعال کند.

🔴 این گزارش، ترجمه و تلخیصی از گزارش اندیشکده اسرائیلی آلما است.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/648
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐ائتلاف‌های نوظهور و چالش‌های بیت شیعی در انتخابات پارلمانی عراق

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#با_انتخابات #عراق

📝علی بیدبو

🔹کمتر از یک ماه تا برگزاری ششمین دور از انتخابات پارلمانی عراق باقی مانده است. با نزدیک شدن موعد ‏انتخابات در تاریخ ۲۰ آبان (۱۱نوامبر)، فعالیت‌های تبلیغاتی در سطح شهرها شدت گرفته و در کنار آن، فضای رقابتی و بعضاً تخریبی نیز ‏گسترش یافته است. در این میان، مؤلفه‌های متعددی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی پیش از روز رأی‌گیری ‏وجود دارد و هر یک از احزاب سیاسی می‌کوشند تا بر آرای خاکستری و رأی‌دهندگان مردد اثرگذار باشند.‏

💢ائتلاف بازسازی و توسعه

🔸بیت شیعی در این انتخابات با حضور محمد شیاع السودانی چهره‌ای تازه به خود گرفته است. نخست‌وزیر ‏عراق پس از کسب موفقیت‌های نسبی در دوران سه‌ساله نخست وزیری خود، تصمیم گرفت ائتلافی فراگیر ‏تشکیل دهد که نمایانگر طیفی گسترده از دیدگاه‌ها و دغدغه‌های جامعه باشد.‏
‎
🔸این ائتلاف متشکل از چهره‌هایی چون فالح الفیاض رئیس سازمان الحشد الشعبی، احمد الاسدی، عضو پیشین ‏حزب بدر و وزیر کنونی کار، ایاد علاوی، نخست‌وزیر موقت اسبق و نصیف الخطابی، استاندار کربلا است. ‏ترکیب این چهره‌ها می‌تواند بخش‌های متنوعی از جامعه عراق را نمایندگی کند؛ از فرماندهان الحشد الشعبی ‏گرفته تا سیاستمدارانی با رویکردهای مدنی‌تر نظیر علاوی. افزون بر این، حضور الخطابی که در انتخابات ‏شوراهای استانی عملکرد موفقی داشت، احتمال افزایش پایگاه اجتماعی این ائتلاف را تقویت می‌کند.‏

💢جنبش الصادقون

🔸در سوی دیگر، جنبش الصادقون از دیگر ائتلاف‌هایی است که احتمال دارد با کسب نتایج قابل توجه، جایگاه ‏سیاسی و ساختاری سازمان بدر را به چالش بکشد. این جریان سیاسی که با برچسب نظامی‌گری شناخته ‏می‌شود به رهبری قیس الخزعلی برای نخستین‌بار به‌صورت مستقل وارد رقابت انتخاباتی شده است. چهره ‏شاخص سیاسی این گروه نعیم العبودی، وزیر علوم است که در رأس فهرست انتخاباتی استان بغداد قرار دارد. ‏با توجه به دوری الخزعلی از جریان صدر و شخص مقتدی صدر، احتمال می‌رود این جریان بتواند بخشی از ‏آرای هواداران سرخورده از صدر را جذب کند.‏

💢ائتلاف البدیل

🔸در میان ائتلاف‌های نوپای دیگر، ائتلاف البدیل به رهبری عدنان الزرفی قابل توجه است. الزرفی خود را یکی از ‏گزینه‌های نخست‌وزیری و از منتقدان جدی محمد شیاع السودانی معرفی کرده است. او توانسته در چارچوب ‏این ائتلاف، مجموعه‌ای از چهره‌های معارض ساختار سیاسی موجود را گرد آورد. از جمله این چهره‌ها می‌توان ‏به سجاد سالم اشاره کرد که صلاحیتش دو بار از سوی کمیساریای عالی انتخابات رد شد، اما در نهایت با حکم ‏قضایی به رقابت بازگشت. همچنین، بخشی از معترضان جنبش تشرین نیز در این ائتلاف حضور دارند.

🔸شعار ‏محوری البدیل، «کنار زدن سیاستمداران شیعی نزدیک به ایران و استقلال عراق» است. الزرفی، که از ‏چهره‌های نزدیک به محافل لابی‌گر آمریکایی محسوب می‌شود، در برخی مواضع رسانه‌ای هم‌راستا با نوری ‏المالکی، رهبر ائتلاف «دولة القانون» عمل کرده است؛ چراکه هر دو از مخالفان جدی تداوم نخست‌وزیری ‏السودانی به شمار می‌روند.‏

✅با این حال، میزان مشارکت مردم عراق در انتخابات خصوصا در استان‌های کلیدی همچنان مهم‌ترین چالش ‏پیش‌روی جریان‌های شیعی است. کاهش احتمالی درصد مشارکت در بغداد، دیالی، موصل و بعضا بصره و ‏کرکوک می‌تواند منجر به افت شمار کرسی‌های شیعیان در مقایسه با انتخابات ۲۰۲۱ شود. چنین روندی، در ‏صورت تحقق، ائتلاف‌سازی در پارلمان آینده را برای تشکیل دولت با دشواری‌های بیشتری همراه خواهد کرد.‏

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/649
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐اعتراضات انتخاباتی در گرجستان؛ آتش زیر خاکستر

#تحلیل_کوتاه
#با_انتخابات
#قفقاز

📝احسان فلاحی

🔹در انتخابات شهرداری‌ها در گرجستان (اکتبر ۲۰۲۵) حزب حاکم  در تمامی ۶۴ شهر به پیروزی قاطع دست یافته است. در مخالفت با نتایج اعلام شده، اعتراضات در چند شهر مهم گرجستان به ويژه در تفلیس گسترش یافته است. تظاهرات‌ روزهای گذشته در گرجستان همچون آتش زیر خاکستری است که در طول چهار سال گذشته کمابیش در این کشور جریان داشته و همچنان امکان شعله‌ور شدن آن وجود دارد.

💢اعتراضات دامنه‌دار

🔸بعد از پیروزی قاطع حزب «رویای گرجی» در انتخابات اکتبر ۲۰۲۴ به تدریج مجموعه اعتراضاتی در این کشور شکل گرفت. از جمله عوامل اصلی نارضایتی‌ها تصویب قانون موسوم به «عوامل خارجی» در  مه ۲۰۲۴ و تعلیق مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۸ توسط دولت است. هدف اصلی قانونِ «عوامل خارجی» شناسایی نهادها و اشخاصی است که برای فعالیت‌های خود در این کشور وابسته به کمک‌های خارجی هستند. در پرتو این اقدامات اعتراضات دامنه‌داری در کشور شکل گرفت.

🔸البته پیش از تصویب قانون «عوامل خارجی» در مه ۲۰۲۴، ابتدا در مارس ۲۰۲۳ لایحه مشابهی تحت عنوان «شفافیت نفوذ خارجی»در پارلمان گرجستان مطرح شد. پس از چند روز اعتراض خیابانی در تفلیس و دیگر شهرهای مهم گرجستان نهایتاً دولت لایحه مذکور را پس گرفت. مجدداً در مه ۲۰۲۴ «حزب رویای گرجی» لایحه را با برخی تغییرات جزیی دوباره در پارلمان مطرح کرد. در حالی که  اعترضات همچنان ادامه داشت و اختلاف نظر به درون حاکمیت نیز کشیده شد. رئیس‌جمهور وقت «سالومه زورابیشویلی» با اجرایی کردن این قانون مخالف بود. اما نهایتا این قانون به مرحله اجرایی رسید.

🔸با وجود این، «ایراکلی کوباخیدزه» و حزب حامی وی در پارلمان (رویای گرجی) این قانون را برای ممانعت از نفوذ خارجی در کشور ناکافی می‌دانستند. به همین منظور در پرتو تغییر قانون اساسی و کاهش قدرت اجرایی رئیس جمهور، نسخه سخت‌گیرانه‌تری از قانون مذکور را در آوریل ۲۰۲۵  به تصویب پارلمان رساندند که مجددا باعث تحریک افکار عمومی و شکل گیری موج دیگری از اعتراضات شد.

🔸در میان تمام این پیچیدگی‌ها در انتخابات محلی ۴ اکتبر ۲۰۲۵ «حزب رویای گرجی» به پیروزی قاطع رسیده است. در حالی که احزاب اپوزیسیون و نیروهای طرفدار آن‌ها بر این باورند که هم انتخابات پارلمانی ۲۰۲۴ و هم انتخابات محلی اکتبر ۲۰۲۵ بدون نظارت دقیق برگزار شده و دولت را به تقلب در نتایج تمامی انتخابات متهم می‌کنند. در نتیجه در روزهای گذشته تظاهرات‌های گسترده‌تری در گرجستان شکل گرفته است.

💢پیامد و دستاورد اعتراضات

🔸اعتراضات سال‌های اخیر در گرجستان به شکل «ارزش محور» و بدون رهبری مشخص جریان دارد. به این معنا که اعتراضات در گرجستان به اجماع حزبی سازمان یافته بر علیه دولت تبدیل نشده است. بخش عمده‌ای از این وضعیت حاصل سیاست‌های حزب «رویای گرجی» از سال ۲۰۱۲ به بعد است.  در گرجستان ضعف زیرساخت‌های حزبی باعث شده است که احزاب نوپای زیادی شکل بگیرند و بعد از مدتی در فضای سیاسی کشور محو شوند. لذا تمرکز اعتراضات، بیشتر بر حرکات خودجوش جامعه مدنی است تا سازوکارهای حزبی ساماندهی شده. بنابراین اعتراضات در گرجستان بیشتر جنبه حمایت از ارزش‌های دمکراتیک مانند آزادی بیان و شفافیت را دارد. به عبارت دیگر، در گرجستان کنونی جامعه مدنی قوی‌تر از احزاب به نظر می‌رسند و تا زمانی که احزاب اپوزیسیون به اجماع نظر نرسند بعید است که  اعتراضات دامنه‌دار در این کشور به نتیجه مشخص برسد.

✅حزب «رویای گرجی» به عنوان حزب حامی روسیه در طول ۱۳ سال اخیر در ساختار قدرت حاکم بر گرجستان حضور داشته و در سال‌های اخیر جایگاه خود را مستحکم‌تر کرده است.  لذا دولت برآمده از این حزب تجربه لازم را در مواجه با جامعه مدنی کسب کرده است. کوباخیدزه در حال استفاده از ابزارهای هوشمندانه‌تر مانند فشارهای قانونی، تبلیغات رسانه‌ای و ایجاد تفرقه در اپوزیسیون برای کنترل بحران است. فروکش کردن دامنه اعترضات طی روزهای آینده به معنای پایان بحران سیاسی در گرجستان نیست و هر لحظه امکان شعله‌ور شدن تظاهرات گسترده در این کشور وجود دارد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/651
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️جنگ علیه بازسازی: چهره جدید حملات اسرائیل به لبنان
▪️خنادق

#رویة_العربیة
#تحولات_منطقه

🔹تهاجم اخیر اسرائیل به جنوب لبنان، صرفاً دور دیگری از حملات نبود، بلکه گامی تازه در یک روند نظام‌مند برای خفه‌کردن زندگی در جامعه مقاومت به‌شمار می‌رود. در شامگاه ۱۶ اکتبر دشمن کمربندی از آتش بر فراز مناطقی در جنوب و بقاع به‌راه انداخت و با استفاده از موشک و حملات متمرکز، اماکن غیرنظامی را کاملا نابود کرد. سخنگوی ارتش اسرائیل مدعی شد که «زیرساخت‌های تروریستی» و «اهداف وابسته به انجمن سبز بدون مرز» را هدف قرار داده است؛ تلاشی آشکار برای توجیه حمله به مراکز توسعه‌ای و تجهیزات بازسازی.

🔸در واقع، این اهداف کارگاه‌هایی بودند که، خرابی‌های به‌جا مانده از جنگ را بازسازی می‌کردند. اسرائیل که در طول جنگ هیچ دستاورد نظامی یا سیاسی کسب نکرد، اکنون هر بولدوزر یا درختی را که در جنوب کاشته می‌شود، تهدیدی برای موجودیت خود می‌بیند. هر پروژه‌ای که در آن سرزمین اجرا می‌شود، صرف‌نظر از ماهیت زیست‌محیطی یا کشاورزی‌اش از نگاه اسرائیل «اقدامی خصمانه» تلقی می‌شود، زیرا نماد اراده به بقا و توان برخاستن از میان ویرانه‌ها در میان مردم جنوب لبنان است.

💢 انجمن «سبز بدون مرز»

🔸انجمن «سبز بدون مرز» در سال ۲۰۱۳ به عنوان یک سازمان غیردولتی لبنانی تأسیس شد که هدف آن حفاظت از منابع جنگلی، حیوانی و توسعه زیست‌محیطی است. این انجمن از آغاز فعالیت خود، پروژه‌های گسترده‌ای در زمینه جنگل‌کاری، احداث نهالستان‌ها، احیای جنگل‌ها رو پارک‌های عمومی و ساخت دریاچه‌های کوهستانی انجام داده است. همچنین تیم‌های تخصصی در زمینه اطفای حریق و پایش تخریب‌های زیست‌محیطی آموزش داده است. با این حال، این اهداف که تجلی فرهنگ زندگی‌اند، در روایت اسرائیلی به «فعالیت‌های تروریستی» تبدیل شده‌اند.

🔸در سال ۲۰۱۸، ارتش رژیم صهیونیستی این انجمن را به «پوششی برای حزب‌الله» متهم کرد و مدعی شد که این سازمان پست‌های دیده‌بانی را تحت عنوان فعالیت‌های زیست‌محیطی ایجاد کرده است. این روایت بعدها توسط مراکز پژوهشی اسرائیلی و آمریکایی همچون مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک نیز بازتاب یافت. در مقاله‌ای از این مؤسسه آمده بود: «پژوهشگران مؤسسه واشنگتن از سازمان ملل و به‌ویژه نیروهای حافظ صلح آن (یونیفل) می‌خواهند نقش فعال‌تری در نظارت بر اوضاع جنوب لبنان ایفا کنند یا دست‌کم گزارش‌دهی دقیق‌تری درباره نقض قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت داشته باشند.» این ادعا سپس در رسانه‌هایی چون تایمز اسرائیل تبلیغ شد که مدعی بود این انجمن «به حزب‌الله اجازه داده تا در جریان عملیات آویویم در سپتامبر ۲۰۱۹ از مواضع آن استفاده کند؛ عملیاتی که طی آن گروه مقاومت از نزدیکی یکی از این پست‌ها موشک‌های کورنت به‌سوی ارتش اسرائیل شلیک کرد.» یونیفل اما به‌طور قاطع این اتهامات را رد کرد و اعلام داشت که هیچ نشانه‌ای از حضور مسلحانه در محل فعالیت‌های انجمن مشاهده نکرده و فعالیت آن صرفاً به کشاورزی و جنگل‌کاری محدود است.

🔸با وجود این تکذیب‌ها، در اوت ۲۰۲۳ وزارت خارجه آمریکا تحریم‌هایی علیه این انجمن و رئیس آن، «زهیر ناهله»، اعمال کرد و آن‌ها را به حمایت از حزب‌الله متهم نمود. این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت هرگونه تراکنش مالی با آن‌ها بود؛ اقدامی سیاسی که در راستای سیاست خصمانه واشنگتن علیه جامعه مقاومت در لبنان صورت گرفت.

💢رویکرد جدید اسرائیل در هدف قرار دادن روند بازسازی

🔸در ماه‌های اخیر، اسرائیل با پیگیری سیاستی برنامه‌ریزی‌شده، به‌طور مکرر بولدوزرها و تجهیزات عمرانی فعال در روستاهای جنوبی را هدف قرار می‌دهد. ده‌ها حمله هوایی و موشکی، نمایشگاه‌های خودرو و کارگاه‌های ساختمانی را در مناطق مختلفی چون مارون‌الرأس و طیبه مورد اصابت قرار داده است. هدف قرار دادن نمایشگاه‌های بولدوزر در منطقه المصیلح نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین حمله به زیرساخت‌های اقتصادی از زمان توافق آتش‌بس شناخته می‌شود که رژیم به هیچ‌یک از بندهای آن پایبند نبوده است. پیام رژیم آشکار است: «جلوگیری از هرگونه تلاش برای بازسازی که بتواند زندگی را به مناطق آسیب‌دیده بازگرداند.»

✅پس از ناکامی در نابودی مقاومت از راه نظامی، رژیم اکنون می‌کوشد محیط غیرنظامی را هدف قرار دهد. از نگاه این رژیم، هرگونه فعالیت بازسازی یا توسعه در جنوب، پیروزی‌ای است که به اندازه پرتاب موشک خطرناک است. از همین رو، دامنه اهداف خود را گسترش داده و سازمان‌های جامعه مدنی و کارگاه‌هایی را که احتمال مشارکت آن‌ها در روند بازسازی وجود دارد در فهرست اهداف قرار داده است. این در حالی است که هیچ‌یک از نهادهایش قادر به ارائه حتی یک مدرک عینی و مستند در این زمینه نیستند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/650
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐بازگشت تحریم‌های شورای امنیت؛ از اختلاف روایت تا تأثیر بر واقعیت

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

📝احسان کیانی

🔹تلاش اروپا برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت درباره ایران، با مخالفت جدی چین و روسیه مواجه شده است. پیش از این، ایران به صراحت اعلام نموده بود که این اقدام، اولاً به دلیل بدعهدی اروپا در عمل به تعهدات برجام و ثانیاً به دلیل اینکه خارج از فرآیند کمیسیون اختلافات در برجام و صرفاً از مجرای نامه‌نگاری مستقیم به شورای امنیت، به اجرا درآمده، فاقد اعتبار است.

🔸اختلاف تفسیر چین و روسیه با دیگر اعضای دائم شورای امنیت در این خصوص، عملاً اجرای تحریم‌ها در سطح نظام بین‌الملل را با اخلال روبرو می‌سازد. به بیان دیگر، این صرفاً یک اختلاف تفسیر نیست بلکه نمودی از تعارض منافع و تضعیف هژمونی آمریکاست که به شکل‌گیری یک نظام چندقطبی و افزایش سطح و نقش دیگر بازیگران جهانی و منطقه‌ای منجر می‌شود.

🔸این مخالفت جدی از سوی مسکو و پکن، مانع تصویب هر قطعنامه تحریمی جدیدی علیه ایران در شورای امنیت، ازجمله در موضوعات دیگر مانند موشکی و منطقه‌ای و ادعاهای حقوق بشری است. از سوی دیگر، در سطح عملیاتی نیز می‌تواند به کشورهای غیرغربی و ناهمسو با آمریکا و اروپا این امکان و اراده را ببخشد که اجرای تحریم‌ها را نادیده گرفته و یا حداقل در سطح دیپلماتیک، به صورت نمادین، آن را نامعتبر بخوانند. در نتیجه تجارت ایران با قدرت‌های آسیایی و جنوب جهانی در آفریقا و آمریکای لاتین، هرچند تحت فشارهای ثانویه، ادامه خواهد یافت.

🔸اما در خصوص شرکت‌ها و مؤسسات خصوصی به نظر می‌رسد با توجه به برتری مبادلات با دلار از یک‌سو و نگرانی از تأثیر تحریم‌های ثانویه بر میزان و مشارکت این شرکت‌ها در کشورهای غربی از سوی دیگر، بعید است که روایت چین و روسیه، عملاً منجر به ناکارآمدی رژیم تحریم‌ها علیه ایران شود.

🔸اما تأثیر عملیاتی دیگری که این اختلاف روایت برای دیپلماسی ایران دارد، این است که پوشش و اهرم فشاری برای ایران خواهد بود تا بتواند در مذاکرات احتمالی آینده، از شکاف موجود در بین قدرت‌های بزرگ برای فشار بر غرب جهت تعدیل زیاده‌خواهی‌ها و شکل‌گیری یک توافق متوازن در پرونده هسته‌ای، بهره‌مند شود.

🔸قابل ذکر است که ریاست دوره‌ای روسیه بر شورای امنیت نیز این فرصت را تداوم می‌بخشد. روسیه به‌عنوان رئیس دوره‌ای شورای امنیت می‌تواند با ابزارهای رویه‌ای (مثل تنظیم دستور جلسه یا تعویق نشست‌ها) «تشکیل کمیته‌های نظارت» بر اجرای تحریم‌ها را به تعویق بیندازد، گرچه نمی‌تواند به طور کامل و قطعی، مانع تشکیل این کمیته‌ها شود.

✅در واقع روسیه می‌تواند بیان کند که با توجه به اختلاف تفسیر موجود و عدم اجماع در این باره، نمی‌تواند این موضوع را در دستور کار قرار دهد. البته پس از آن، رئیس بعدی می‌تواند همان موضوع را در دستور کار قرار دهد و دبیرخانه را مأمور فعال‌سازی کمیته‌های بازرسی کند. این اقدام می‌تواند به مثابه خرید زمان برای ایران، تشدید فشارهای اقتصادی را معلق سازد تا جمهوری اسلامی بتواند به مرور سازوکارهای ضدتحریمی مناسب را تعبیه سازد و یا ابتکار دیپلماتیکی برای شکل‌گیری توافقی مطلوب، سامان دهد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/652
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵 آیا آرژانتین به باتلاق مالی ترامپ مبدل خواهد شد؟
◾️انستیتو پترسون برای اقتصاد بین‌الملل
📝مونیکا د بولی

#اکوتهران
#سیاست_ارزی
#آرژانتین #آمریکا

🔸در خصوص آرژانتین، اقدام ترامپ مبنی بر اعطای خط مبادله ارزی بیست میلیارد دلاری، خرید مستقیم پزو و کمک تسهیلاتی احتمالی بخش خصوصی به ارزش بیست میلیارد دلار سوال برانگیز است: آیا ترامپ و وزیر خزانه‌داری او، اسکات بسنت، متوجهند که‌ جدا کردن ایالات متحده و سرمایه‌گذاران آمریکایی از این ماجراجویی پرریسک تا چه اندازه دشوار خواهد بود؟

🔹نمود این عدم آگاهی در جریان سفر «خاویر میلی» به کاخ سفید قابل مشاهده بود. ترامپ به‌صراحت اعلام کرد تداوم کمک‌های آمریکا به آرژانتین به پیروزی حامیان میلی در انتخابات پارلمانی پایان اکتبر بستگی دارد و بسنت، بلافاصله از تداوم کمک‌های آمریکا بدون توجه به نتیجه انتخابات خبر داد. تنها ‌شرط موجود را تداوم «سیاست‌های خوب» میلی عنوان کرد.

🔹میلی از آن رو که با مقررات‌زدایی و کاهش مخارج دولت تورم را طی دو سال از حدود ۲۰۰ درصد به حدود ۳۰ درصد رسانده، مورد ستایش است. با این حال، آیا کمک‌های بیشتر آمریکا خواهد توانست آرژانتین را از بحران مالی خارج کند؟ اگر میلی شکست بخورد، انتظار بانک‌ها و صندوق‌ها از اسکات بسنت به عنوان هماهنگ‌کننده طرح، این نخواهد بود که آرژانتین را به هر قیمتی سرپا نگاه دارد؟

🔹علیرغم اجرای اصلاحات عمیق مالی و نهادی، نظام پولی دوگانه در دوره میلی کماکان دست‌نخورده باقی مانده است. مشکل اصلی آرژانتین یک نظام پولی دوگانه است که در آن، دلار و پزو به‌صورت همزمان در گردش‌اند و مردم دلار را عملا برای حفظ ارزش در برابر سقوط‌های مداوم پزو پذیرفته‌اند. به بیان دیگر، اقتصاد آرژانتین برای پیشبرد طبیعی امور نیازمند جریان مداوم دلار است و از آنجا که اختیار چاپ دلار ندارد، از کمبود ارز ناشی از ضعف صادرات آسیب می‌بیند.

🔹کمک آمریکا مشکل اصلی آرژانتین یعنی وابستگی شدید به دلار را حل نخواهد کرد و چرخه سقوط، حتی با ترس کمبود دلار نیز تکرار خواهد شد. حال آرژانتین باید ذخایر دلاری خود را برای بازپرداخت بدهی‌های خود به صندوق بین‌المللی پول، دولت آمریکا و وام احتمالی بخش خصوصی، از مسیر افزایش صادرات در شرایط آشفته تجاری مخلوق ترامپ بهبود بخشد. از سوی دیگر، آمریکا با توجه به معضلات کشاورزان در جنگ تجاری، از حیث سیاسی نخواهد توانست بار صادراتی غلات آرژانتین را خریداری کند.

🔹با اعلام برنامه حمایتی آمریکا، ارزش پزو تا حدودی رشد کرده و آرامش کم‌رمقی به بازارهای آرژانتین بازگشته است. بلاشک، خرید پزو و خط مبادله ارزی می‌تواند نقش مُسکن موقت را ایفا کند. حتی ممکن است در دو هفته آینده این حمایت‌ها از حیث سیاسی به نفع میلی تمام شوند، اما تعیین نتیجه انتخابات باتکای آنها ممکن نیست. بالاخص که افشای فساد چهره‌ برجسته دولت و خواهر میلی موقعیت وی را بیش از پیش تضعیف کرده است. میلی برای دو سال دیگر در قدرت باقی خواهد ماند. اما ناآرامی‌های سیاسی اخیر باعث کاهش قدرت مانور وی شده است. حتی اگر انتخابات اکتبر نتیجه‌ مطلوب میلی را به همراه داشته باشد، مشخص نیست که اراده سیاسی کافی برای پیشبرد برنامه اصلاحات بلندپروازانه‌ وی وجود داشته باشد.

🔹از دهه ۱۹۵۰ تاکنون، صندوق بین‌المللی پول قریب به بیست بار برای حفظ توانایی بازپرداخت آرژانتین مجبور به مداخله شده است. با این حساب، دور از ذهن نیست اگر گفته شود که دولت ترامپ ناگزیر خواهد بود که علیرغم عدم بازپرداخت، به حمایت از آرژانتین ادامه دهد؛ مسئله‌ای که مدیران صندوق بین‌المللی پول دهه‌ها تجربه کرده‌اند. اگر در آینده آمریکا تصمیم به قطع حمایت از آرژانتین بگیرد، این کشور به قعر بحران سقوط خواهد کرد و سرمایه‌گذاران از بسنت به عنوان مشوق اصلی این موضوع خشمگین خواهند شد.

✅قمار سیاسی دولت ترامپ بر سر آرژانتین پایانی روشن ندارد. سال‌ها پیش، کتابی پرفروش درباره فرو رفتن تدریجی آمریکا در جنگ ویتنام با عنوان «خلق یک باتلاق» منتشر شد. اکنون که واشنگتن، آرژانتین را به کمک‌های بی‌پایان خود وابسته کرده است و راه خروجی وجود ندارد، این تعبیر می‌تواند دوباره عمومیت پیدا کند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/653
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐متن و فرامتن اعتراضات «نه به پادشاهی» در آمریکا

#تحلیل_کوتاه
#آمریکا #دموکرات

🔹روز گذشته و امروز، شهرهای مختلف آمریکا شاهد برگزاری مجدد اعتراضات سراسری «نه به پادشاهی» بوده است که یک بار در ژوئیه ۲۰۲۵ برگزار شده بود. این اعتراضات در تمامی ایالت‌های آمریکا برگزار شد؛ هرچند در ایالت‌های دموکرات و شهرهای پرجمعیتی که در ایالت‌های جمهوری‌خواه هستند همچون شیکاگو در ایلینویز پررنگ‌تر بود. تظاهرکنندگان عمدتاً خواهان حفظ حقوق مدنی و مخالف روندهایی بودند که به نظرشان حکومتی بیش از حد متمرکز، اقتدارگرا یا حتی سلطنتی را تداعی می‌کند — از جمله سیاست‌های مهاجرتی، دخالت نظامی در داخل کشور، و تقویت قدرت اجرایی.

🔸این اعتراضات دو محور اصلی داشت که یکی از آن‌ها سیاست‌های خشونت‌آمیز ترامپ در مسئله مهاجرین بود. اگرچه سیاست ترامپ در بستن مرزهای جنوبی برای ممانعت از ورود مهاجرین غیرقانونی موفقیت‌آمیز بوده و رضایت عمومی را به همراه داشته است، اما ترامپ از این موضوع برای اعزام مکرر و غیر معمول گارد ملی و حتی تفنگداران نیروی دریایی به ایالت‌های دموکراتی سوءاستفاده کرد که بخشی از مردمشان علیه سیاست‌های مهاجرتی اعتراض می‌کردند. افزون بر این، اعتراضات «نه به پادشاهی»، نیروهای ICE (اداره مهاجرت و گمرک) را نیز مورد انتقاد قرار می‌داد که بی‌توجه به فرآیند قانونی دادرسی، مهاجران را اخراج می‌کرد.

🔸آزادی بیان، مسئله دیگر معترضین بود. توقف دو برنامه نمایشی جیمی کیمل (پس از مدت کوتاهی دوباره بازگشت) و استفان کولبرت، پس از آنکه به سیاست‌های ترامپ اعتراض کردند، نشان داد که ترامپ چه آسیب‌هایی به آزادی بیان در آمریکا می‌تواند وارد کند. افزون بر این، اعمال محدودیت پنتاگون بر انتشار اخبار دفاعی و خروج برخی خبرگزاری‌ها از پنتاگون در اعتراض به آن، موضوع دیگری بود که مورد توجه قرار گرفت.

🔸واکنش جمهوری‌خواهان به این اعتراضات تند بود. ترامپ نخست اعلام کرد که یک پادشاه نیست. سپس در صفحه تروث سوشیال خود، ویدیوی ساخته هوش مصنوعی را منتشر کرد که او با هواپیما بر سر تظاهرات کنندگان مدفوع می‌ریزد. ترامپ همچنین به خبرنگاران نیز گفت که تظاهرات‌کنندگان «آمریکا را نمایندگی نمی‌کنند.» مایک جانسون، سخنگوی جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان نیز این اعتراضات را «نفرت از آمریکا» و «طرفداری از حماس» نامید.

🔸این اعتراضات، نمایانگر این بود که در بطن سیاست آمریکا، اختلافات دو حزب بیش از گذشته ایدئولوژیک شده است. به عنوان نمونه، یکی از انتقاداتی که مهدی حسن، روزنامه‌نگار و مجری سابق MSNBC در سخنرانی خود مطرح کرد، اخراج کارکنان فدرال به دلایلی همچون چاق‌بودن (آنچه که پیت هگزت، وزیر دفاع در دیدار با فرماندهان ارتش گفت) و مبارزه با تنوع جنسیتی و نژادی بود. دولت ترامپ با زدن برچسب کمونیست و چپ افراطی بر کارکنان اخراج‌شده، این اختلافات ایدئولوژیک را در مرزبندی‌های حزبی عمیق‌تر کرد.

🔸اگرچه تظاهرات نشان‌دهنده این است که دموکرات‌ها با وجود رقابت درونی جدی میان دو جریان میانه‌رو و ترقی‌خواه قصد اتخاذ مواضعی یکپارچه‌ای در قبال ترامپ دارند. با این وجود، هنوز مشکلات اساسی آن‌ها رفع نشده است. آنچه که حزب تاکنون نشان داده، بیشتر رویکرد واکنشی و سلبی به اقدامات ترامپ بوده است. دموکرات‌ها هنوز با چالش فقدان یک رویکرد و برنامه ایجابی مشخص مواجه هستند که کامالا هریس نیز در انتخابات ۲۰۲۴ به آن مبتلا بود. در ماه‌های اخیر دموکرات‌ها راهپیمایی، اعتراضات و گردهمایی‌هایی متعددی برگزار کرده‌اند تا بتوانند به سیاست‌های ترامپ واکنش بدهند، اما این نمی‌تواند خلع مذکور را پر کند.

🔸نکته دیگر اعتراضات، نقش ترقی‌خواهان بود. علی‌رغم اینکه رهبران اصلی حزب دموکرات از جناح‌های مختلف مردم را به تظاهرات دعوت کردند؛ اما حضور ترقی‌خواهان، از جمله برنی سندرز، سناتور ایالت ورمانت و جِی بی پریتزکر، فرماندار ایلیونیز و دیگر فعالان این جریان برجسته‌تر بود. می‌توان گفت برخی سیاست‌های اقتصادی افراطی جمهوری‌خواهان، همچون عدم تمدید بودجه خدمات بهداشتی به ترقی‌خواهان که چپ افراطی دموکرات‌ها محسوب می‌شوند قدرت بیشتری می‌بخشد. به عبارت دیگر، فضای سیاسی آمریکا در حال قطبی‌ترشدن است.

✅اعتراضات سراسری «نه به پادشاهی» در آمریکا، واکنشی به تمرکز قدرت، سیاست‌های مهاجرتی خشن و محدودیت‌های آزادی بیان دولت ترامپ بود. معترضان سیاست‌های ترامپ را تهدیدی برای دموکراسی می‌دانند. این رویداد نشان می‌دهد شکاف ایدئولوژیک میان دو حزب عمیق‌تر شده و دموکرات‌ها با وجود اتحاد در مخالفت با ترامپ و افزایش قدرت ترقی‌خواهان، هنوز فاقد برنامه‌ای ایجابی و منسجم‌اند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/654
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️نامزد جانشینی سنوار در غزه: توفیق ابونعیم کیست؟
▪️اسرائیل‌هیوم

#تهران_ریویو
#حماس #اسرائیل

🔸«مقاومت فلسطین، مسئله‌ی اسیران را در رأس اولویت‌های خود قرار داده است. آزادی آنان تنها مسئله‌ی زمان است.» این سخنان توفیق ابونعیم، یک ماه پیش از آغاز طوفان‌الاقصی است.

🔹اکنون با گذشت بیش از دو سال از این سخنان، در سه مرحله مبادله اسرا، حدود ۴۰۰۰ زندانی فلسطینی آزاد شدند. از یک‌سو، آزادی گسترده این زندانیان، یکی از اهداف اصلی عملیات را محقق کرد؛ اما از سوی دیگر، شکست در آزادی چهار زندانی بلندپایه از جمله ابراهیم حامد، حسن سلامه، عبدالله البرغوثی و عباس السید، حس از دست رفتن فرصت را در حماس برانگیخت. در ظاهر، این افراد می‌توانستند به‌آسانی جای یحیی سنوار را بگیرند. با این حال، آن‌ها تنها گزینه‌های ممکن نبودند.

💢ابونعیم کیست؟

🔹«توفیق ابو نعیم» ۶۳ ساله، از اهالی اردوگاه البریج و یکی از زندانیان آزادشده در معامله گلعاد شالیت در سال ۲۰۱۱ بود. مدرک دکتری الهیات خود را از دانشگاه اسلامی شهر غزه گرفت. در همان دوران دانشجویی با یحیی سنوار آشنا شد و در سال ۱۹۸۳، به شاخه محلی اخوان‌المسلمین پیوست و از شاگردان شیخ احمد یاسین شد.

🔹توفیق ابونعیم همراه با یحیی سنوار به سازوکار «المجد» پیوست. واحدی که مأموریتش مجازات مظنونان به همکاری با اسرائیل بود. در سال ۱۹۸۹ توفیق ابونعیم به حبس ابد محکوم شد. او در زندان به یکی از رهبران برجسته حماس تبدیل شد و زبان عبری را به‌خوبی آموخت. در همان‌جا پیوندش با یحیی سنوار عمیق‌تر شد.

🔹بیست سال بعد، ابونعیم به غزه بازگشت. او در دولت حماس چند سمت اداری برعهده گرفت که عمدتاً با رسیدگی به پرونده خانواده‌های کشته‌شدگان و زندانیان مرتبط بود. او همچنین مدتی مسئول هماهنگی با دیگر گروه‌های مسلح بود. او پس از چند سال به یکی از بالاترین مقام‌ها در ساختار حماس ارتقاء یافت.

🔹در دوران سنوار اداره غزه زیر نظر دقیق پلیس، دستگاه‌های امنیت داخلی و سازمان امنیت کل صورت می‌گرفت. این ساختارها با هدف جلوگیری از هرگونه نفوذ اطلاعاتی طراحی شده بودند. حدود یک دهه پیش، ابونعیم به ریاست نهادی منصوب شد که بر این سازوکارها نظارت داشت. مأموریت او شامل تقویت بازوهای پلیسی، مقابله با اعتراض‌های سیاسی و خنثی‌سازی گروه‌هایی بود که با الهام از داعش فعالیت می‌کردند.

🔹پس از ۷ اکتبر، ابونعیم همانند دیگر رهبران ارشد حماس مخفی شد و در هیچ گفت‌وگوی رسانه‌ای ظاهر نشد. حماس در طول جنگ متحمل ضربه‌های سنگینی شد و بیش از ۳۱ تن از فرماندهان و چهره‌های ارشد این جنبش توسط اسرائیل کشته شدند اما در مجموع، تنها بیش از ۷۰۰ نیروی پلیس حماس در جنگ کشته شدند. این بدان معناست که با وجود خسارات سنگین، حماس همچنان توانسته است حیاتی‌ترین بازوی حکومت خود را حفظ کند.

🔹ارزیابی غالب این است که توفیق ابونعیم، همانند دیگر چهره‌های ارشد دستگاه‌های امنیتی، بار دیگر برای خدمت در مناصب کلیدی حماس فراخوانده شده است؛ به‌ویژه در شرایطی که خلأ عمیقی در رأس رهبری در نوار غزه پدید آمده است. برای نمونه، از دفتر سیاسی حماس در غزه تنها «محمود الزهار» باقی مانده که از کهولت سن رنج می‌برد. سایر اعضای ارشد یا در جنگ کشته شده‌اند یا اکنون در تبعید در خارج از کشور زندگی می‌کنند.

🔹اکنون ابونعیم در کنار فرماندهان ارشد شاخه نظامی، نقشی محوری در ترسیم روز بعد از جنگ در غزه ایفا خواهد کرد. با توجه به تجربه سیاسی بیشتر او در مقایسه با رؤسای شاخه نظامی، احتمالاً ابونعیم به چهره‌ای پشت‌پرده بدل خواهد شد که نخ قدرت را در دست دارد، حتی اگر کمیته‌ای اداری و تکنوکراتیک برای اداره غزه تشکیل شود.

💢چالش‌های پیش روی رهبری حماس در غزه

🔹حماس امروز از همان سازوکارهای امنیتی برای تعقیب متهمان همکاری با اسرائیل بهره می‌برد. در حال حاضر، گروه‌هایی که همکاری آن‌ها با اسرائیل چشمگیرتر بوده، همچنان قدرتمند باقی مانده‌اند. «اشرف المناصی»، که فرماندهی نیرویی متشکل از ده‌ها تفنگدار در بیت‌لاهیا را برعهده دارد، این هفته اعلام کرد شایعات مربوط به بازداشت نیروهایش توسط حماس بی‌اساس است. پیام‌های مشابهی از سوی «حسام الاستال» در شرق خان‌یونس و «یاسر ابوشباب» در شرق رفح نیز منتشر شد.

🔹هرچند آزمون واقعی در مرحله دوم طرح آغاز خواهد شد، زمانی که نیرویی بین‌المللی برای اجرای آتش‌بس در غزه مستقر شود. در آن روز، آزمون بزرگ توفیق ابونعیم و چهره‌های ارشد بازمانده از شاخه نظامی نیز فرا خواهد رسید.

✅آیا آن‌ها خواهند توانست همانند گذشته نشان دهند که بر غزه تسلط دارند یا در برابر نیروهایی که آموزش‌دیده‌تر و مجهزتر از طوایفی هستند که تاکنون با آن‌ها مواجه بوده‌اند، متوقف خواهند شد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/655
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐جدل لاوروف-ظریف و ماهیت روابط ایران و روسیه

‏#مقاله_تحلیلی
‏#مذاکرات_هسته_ای

🔹روز چهارشنبه 23 مهر، لاوروف وزیر خارجه روسیه با بیان این که مکانیسم ماشه یک دام حقوقی بود که ‏پذیرش آن توسط ایران روس‌ها را شگفت زده کرد این مکانیسم را تا حد زیادی مخلوق ظریف، وزیر خارجه ‏وقت ایران، دانست که واکنش ظریف در روز بعد را در پی داشت.‏

💢رفع اتهام کارشکنی یا بازی با شکاف سیاسی در داخل ایران؟

🔸اگرچه می‌توان موضع‌گیری‌های اخیر لاوروف و همچنین ظریف را تا حدودی زیادی ناشی از شخصی شدن ‏انتقادات علیه یکدیگر دانست اما به نظر می‌رسد لاوروف در این موضع‌گیری، بهره‌برداری از شکاف در منازعه ‏سیاسی داخلی ایران درباره برجام و جهت‌گیری سیاست خارجی را نیز مدنظر داشته است. امری که می‌توان ‏گفت بازتاب‌دهنده نگرانی دوجانبه روسیه و ایران از عادی‌سازی روابط طرف دیگر با غرب نیز هست و البته ‏هوشیاری دولتمردان ایران در پرهیز از تبدیل اختلافات داخلی به بستری برای بهره‌برداری خارجی را می‌طلبد.‏

💢نقش روسیه در طراحی مکانیسم ماشه

🔸ظریف در پاسخ به لاوروف گفته است در مورد وضعیت قطعنامه‌های گذشته شورای امنیت علیه ایران، «لاوروف ‏و فرانسوی‌ها پیشنهادی دادند که خیلی بد بود و ما تلاش زیادی کردیم تا آن پیشنهاد را کنار بگذاریم». در این ‏رابطه چند نکته وجود دارد. نخست، خود ظریف می‌گوید کری این طرح را به او داد و کری گفته است که این ‏پیشنهاد لاوروف است. براین اساس عاملیت لاوروف در پیشنهاد مذکور جای تردید دارد؛ به ویژه که در ‏تعارض با حق وتوی روسیه بود.‏

🔸‏ دوم، نقش لاوروف در آن پیشنهاد، نافی مسئولیت ظریف و تیم مذاکره‌کننده ایرانی در طرح یا پذیرش مکانیسم ‏ماشه و اقناع دیگر مسئولان کشور نیست. سوم، مشخص نیست وقتی ظریف می‌گوید «به لاوروف دستور داده ‏بودند نگذارد برجام نهایی شود» چگونه این موضوع را دریافته است؟ بنابراین این سوال مطرح می‌شود آیا چنین ‏ذهنیت بیش از حد منفی درباره روس‌ها او را به پذیرش مکانیسم ماشه سوق نداده است؟
‏
💢تلاش پوتین برای از بین بردن برجام

🔸ظریف با انتساب اظهاراتی به پوتین نقل از ناصر قندیل تحلیلگر مشهور لبنانی می‌افزاید «همان موقع تحلیل من این ‏بود که اقدامات روسیه با هدف از بین بردن برجام انجام می‌شد». صرف‌نظر از این که ناصر قندیل کلمات منتسب ‏به خود را جعلی خوانده است، این تحلیل ظریف از تاثیر همکاری‌های ایران و روسیه در سوریه بر برجام و ‏استنتاج عاملیت روسی (و نه ایرانی) و ضدبرجامی از آن تنها در صورتی می‌توانست معنادار باشد که براساس متن ‏برجام، ایران تعهداتی فراتر از موضوع هسته‌ای پذیرفته باشد (که این گونه نبود) یا برجام دارای یک روح ‏غیرهسته‌ای بوده باشد که در این صورت بحث مجوز ظریف برای چنین تعهداتی مطرح خواهد بود.‏

💢جایگاه روسیه در تعارض ایران و غرب

🔸موضوع دیگر خطوط قرمزی است که ظریف برای روسیه قائل می شود.«اول اینکه ایران نباید هیچ وقت با دنیا ‏روابط آرام داشته باشد و دوم اینکه نباید با دنیا به درگیری برسد». این نکته درست است که منافع روسیه در ‏تداوم تعارض ایران و غرب است. این را نیز باید مدنظر داشت که منافع ایران نیز در تداوم تعارض روسیه و غرب ‏است و مشابهاٌ سعی می‌کند از آن امتیاز کسب کند و این امری طبیعی در سیاست بین‌الملل است. البته هر دو ‏بازیگر نیز نگرانند که طرف دیگر روابط خود با غرب را به ضرر خود بهبود بخشد.‏

🔸با این حال در این خصوص دو سوال دیگر مطرح می‌شود؛ نخست، آیا تعارض ایران و غرب، به اجبار منافع ‏روسیه در آن، تداوم یافته است؟ دوم آیا فراتر رفتن از توافق ژنو (برخلاف میل روس‌ها)، توانست «روابط ایران با ‏دنیا» را آرام کند؟ پاسخ به این سوالات جایگاه واقعی روسیه در تعارض ایران و غرب را نمایان می‌سازد.‏

💢روسیه و فعالسازی مکانیسم ماشه

🔸صرف‌نظر از نقش گذشته روسیه آنچه اکنون بیشتر اهمیت می‌یابد مسیر پیش‌روست. رویکرد روسیه در خصوص ‏فعالسازی ماشه از جمله در بیانیه اخیر وزارت خارجه این کشور درباره قطعنامه 2231 مبنی بر پایان محدودیت‌ها ‏و رویه‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران، که شکافی بی‌سابقه در تفسیر قطعنامه‌های شورای امنیت توسط اعضا را ‏به نمایش گذاشته است نوید همکاری‌های بیشتر دو کشور را می‌دهد.‏

💢سخن نهایی

✅آنچه روسیه و ایران را به همکاری‌های راهبردی سوق داده است نه اشتراک کامل منافع و فقدان منافع متعارض ‏بلکه الزامات نظم بین‌المللی در دوره گذار است که برخی از منافع کلان راهبردی دو بازیگر را تا حدود زیادی ‏همسو ساخته است و بر همین اساس نیز همکاری آتی دو کشور اهمیت می‌یابد.‏

🔗برای مطالعه متن کامل کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/656
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵اثر تعرفه‌ها بر اقتصاد آمریکا؛ افت اندک شاخص‌های کلان و آسیب به بخش کشاورزی

#اکو_تهران
#آمریکا #تعرفه

🔹از زمان آغاز مجدد تنش تعرفه‌ای میان آمریکا و شرکای تجاری‌اش، یکی از مسائل مورد توجه کارشناسان، اثرات منفی چنین تنشی بر اقتصاد این کشور بوده است. جهش قیمت‌ها، کاهش نرخ رشد اقتصادی و افزایش بیکاری، از جمله عواقب احتمالی نبرد تعرفه‌ای ترامپ محسوب می‌شدند. آمارها و شواهد در این خصوص تصویر ترکیبی از افت اندک در آمارهای اقتصاد کلان و آسیب قابل توجه به کشاورزی را نشان می‎‌دهند.

💢آمارهای اقتصادی کلان ۲۰۲۵

🔸اقتصاد آمریکا در نیمه نخست ۲۰۲۵، رشد اقتصادی ۱.۲ درصدی را تجربه کرد. در سه ماهه نخست، نرخ رشد اقتصادی، ۰.۵٪- بود اما علی‌رغم اینکه در سه ماهه دوم، ترامپ تنش تجاری را با تقریباً تمام کشورهای جهان تشدید کرد این رقم به ۳٪ رسید. با این حال، برخی تخمین‌ها نشان می‌دهد که تا انتهای دسامبر میانگین رشد اقتصاد ۲۰۲۵ نسبت به سال گذشته (که ۲.۵٪ بود) کاهش یابد، هر چند به وضعیت رکود نمی‌انجامد.

🔸افزایش تورم ناشی از تعرفه بر کالاهای وارداتی، مسئله دیگری بود که به وقوع نپیوست. تورم آمریکا از ژانویه تا اوت ۲۰۲۵ میان ۲.۳٪ تا ۲.۹٪ نوسان داشت. اگرچه نرخ ۲.۹٪ درصدی در ماه اوت بیش از هدف‌گذاری ۲ درصدی فدرال رزرو بود؛ اما کشور را وارد چالشی مشابه نرخ نزدیک به ۱۰٪ دوران بایدن نکرد. با این حال، ادراک مردم از افزایش قیمت‌ها پاشنه آشیل دولت دوم ترامپ بوده است. طبق آخرین نظرسنجی‌ها، ۶۲٪ مردم از عملکرد ترامپ در خصوص تورم ناراضی بوده‌اند که آمار نگران‌کننده برای ترامپ محسوب می‌گردد. عدم رضایت مردم از افزایش قیمت‌ها در عین پایین‌بودن نرخ تورم، چالشی است که بایدن نیز با آن مواجه بود.

🔸اشتغال غیرکشاورزی (Nonfarm Payroll) در مقایسه با سال میلادی گذشته کاهش قابل توجهی داشته است و از میانگین ۱۴۳ هزار نفر میان ماه ژانویه و اوت ۲۰۲۴ به حدوداً ۷۴ هزار نفر در این همین بازه در ۲۰۲۵ کاهش یافته است. اگرچه همچون آمار رشد اقتصادی، چنین کاهشی بحرانی نیست، اما می‌تواند نگرانی‌ها را در مورد آینده افزایش دهد.

💢کشاورزی آمریکا

🔸در بخش کشاورزی، صادرات کالاهایی نظیر کود و ماشین‌آلات کشاورزی دچار آسیب‌هایی شدند. بزرگ‌ترین اثر منفی تعرفه‌ها بر کشاورزی آمریکا در حوزه صادرات سویا بوده است. پس از آنکه چین تعرفه‌های تلافی‌جویانه ۲۰ درصدی بر واردات این محصول از آمریکا اعمال کرد، خریداران چینی به سمت تولید‌کنندگان برزیلی و آرژانتینی این محصول رفتند و دیگر خریدی برای سویای آمریکایی ثبت نشد. آسیبی که از دست رفتن بازار چین می‌تواند به اقتصاد آمریکا وارد کند کم نیست؛ چراکه صادرات سویا در سال گذشته برای آمریکا ارزش ۲۵ میلیارد دلاری داشت و با ۱۴٪ سهم، محصول کشاورزی صادراتی نخست آمریکا در سال گذشته بود.

🔸البته بخش‌های دیگری نیز بودند که از تعرفه‌های ترامپ منفعت بردند. به عنوان نمونه، پرورش‌دهندگان میگو در ایالت لوئیزیانا از تعرفه‌های جدید استقبال کرده‌اند و بر این باورند که این تعرفه‌ها میزان واردات میگو از کشورهایی مانند اکوادور و ویتنام را کاهش خواهد داد و به پرورش‌دهندگان داخلی که در بازارهای بین‌المللی فعالیتی ندارند، برتری خواهد بخشید.

💢دید منفی افکار عمومی

🔸همانطور که پیشتر گفته شد، مردم آمریکا رضایت چندانی از عملکرد دولت ترامپ در مدیریت تورم ندارند. موضع مشابهی نیز در خصوص سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ وجود دارد. بر اساس پیمایش مؤسسه پیو، ۶۱٪ آمریکایی‌ها نسبت به تعرفه‌های ترامپ بدبین و تنها ۳۸ درصد خوش‌بین هستند. در میان رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه ۶۵ درصد از ان‌ها از سیاست‌های او حمایت می‌کنند.

✅آمارهای اقتصادی نشان می‌دهند تعرفه‌ها به بخش‌های مهمی از کشاورزی آمریکا آسیب وارده کرده؛ اما این کشور در آمارهای کلان اقتصادی در نیمه اول ۲۰۲۵ افت محدودی به نسبت سال میلادی گذشته داشته است که اگرچه اکنون چالش‌برانگیز نیست، اما با تداوم روند می‌تواند در آینده بحرانی شود. با توجه به تعرفه‌های جدید علیه کشورهایی همچون چین، مکزیک و کانادا و همچنین توافق‌های تجاری اخیر با اروپا و ژاپن، باید منتظر آمارهای نیم‌سال دوم ماند تا بررسی کرد افت نسبی اقتصادی ادامه خواهد یافت یا خیر.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/657
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐نزدیکی هند و طالبان؛ ریشه‌ها و انگیزه‌های تعامل

#مقاله_تحلیلی
#هند #افغانستان

📝امیرمحسن شاه شرقی

🔹دیدار امیرخان متقی و سوبرامانیام جی‌شانکار در دهلی‌نو به مثابه نقطه عطفی در روابط هند و طالبان ادراک شده و بسیاری معتقدند که پس از یک دوره فترت، هند بار دیگر به یکی از بازیگران اصلی در محیط افغانستان مبدل شده است. در ادامه ضمن مرور تاریخچه ارتباط میان هند و طالبان، به ریشه‌های و انگیزه‌های نزدیکی طرفین پرداخته می‌شود.

💢تاریخچه روابط

🔸در دوره اول طالبان، هند این گروه را تا اندازه زیادی وابسته به دستگاه اطلاعاتی پاکستان (ISI) قلمداد می‌کرد و هیچ کانال ارتباطی رسمی در فاصله سال‌های 1996 تا 2001 میان طرفین برقرار نبود. هنگامی که هواپیمای مسافربری آی‌سی 814 (IC814) هندی در ماه پایانی سال 1999 ربوده و به قندهار منتقل شد، طالبان هیچ همکاری مشخصی با هند نداشت و هواپیماربایان پس از اخاذی و پایان ربایش، بدون کمترین برخوردی از سوی طالبان تا مرز پاکستان مشایعت شدند. در سال‌های جمهوری نیز دستکم سه حمله مهم از سوی طالبان علیه هندی‌ها ترتیب داده شد.

💢بازگشت طالبان و تحول روابط

🔸با استقرار طالبان در اوت 2021، هندی‌ها سفارت خود را در کابل برای قریب به یکسال تعطیل کردند و سپس در سطح نمایندگی فنی، با تمرکز بر ارائه کمک‌های انشان‌دوستانه، از سر گرفتند. پس از چهار سال و در ماه مه 2025 بود که جی‌شانکار و متقی تماسی تلفنی برقرار کردند و همزمان، گفته شد که ابراهیم صدر سفری پنهانی به هند انجام داده است. سرانجام در اکتبر 2025، هندی‌ برای یک سفر هشت روزه میزبان امیرخان متقی بود. در این سفر، علیرغم غیبت پرچم سفیدرنگ طالبان در نشست‌های مشترک، عمده پروتکل‌های تشریفاتی مرسوم برای یک وزیر خارجه رعایت شد.

💢ریشه‌ها و انگیزه‌های تعامل

🔸طالبان اکنون واقف اند که نمی‌توانند برای تداوم حکومت خود صرفا بر اسلام‌آباد یا پایتخت‌های عربی در حاشیه خلیج فارس اکتفا کند. از همین روست که ایجاد پیوندهای مستقل و متعدد، بدون شکست انحصار سیاسی پشتون و عقب‌نشینی از شریعت، به مهم‌ترین هدف در سیاست خارجی طالبان مبدل شده است. برای پیشبرد این هدف، طالبان نیازمند فاصله‌گذاری میان خود و اسلام‌گرایان جهان‌وطن همچون داعش در ادراک رهبران و کارگزاران سیاسی منطقه است.

🔸حضور امیرخان متقی در دارالعلوم دئوبند، دومین مدرسه دینی برجسته اهل سنت پس از دانشگاه الازهر، نمودی از تلاش جاری برای بازتعریف اسلام‌گرایی طالبانی با پررنگ‌نمودن نقش سنت دئوبندی و فاصله‌گذاری با جریان‌های سلفی و وهابی همچون داعش است.

🔸برای هند از نظرگاه اقتصادی، نباید هدف پاسداری از سرمایه‌گذاری انباشته در دوران جمهوریت و چشم‌انداز دسترسی به ذخایر بالقوه معدنی افغانستان را کوچک و بی‌تاثیر شمرد. با این وجود، محرک‌های سیاسی و امنیتی هند برای این نزدیکی به مراتب قدرتمندتر هستند.

🔸ملی‌گرایان هندو در جنوب آسیا از یک طرف، درگیر یک رقابت دوگانه با چین و پاکستان و از طرف دیگر، درگیر تنظیم روابط خود با اقسام مختلف اسلام‌گرایی هستند. با انقلابات اخیر در سطح منطقه‌ای، موازنه مطلوب هند در بسیاری از کشورهای کوچک به‌هم‌خورده است و تعمیق روابط با حاکمان کابل می‌تواند به بازگشت این موازنه کمک کند. به طور خاص در مورد بنگلاش، هند امیدوار است که از مزایای پیوند موجود میان اسلام‌گرایان بنگالی (جماعت اسلامی) و اسلام‌گرایان پشتون (طالبان) بهره‌مند شود.

🔸در مسئله کشمیر، برآورد هند این است که ارتباط عمیق‌تر با طالبان، مانع گسترش آن به محیط راهبردی افغانستان خواهد شد و هندی‌ها در این مسیر، بر شکاف میان اسلام‌گرایان پنجابی (لشکر طیبه) و اسلام‌گرایان پشتون (طالبان) حساب کرده‌اند.

🔸همزمان، باید توجه داشت که بخشی از رهبران محلی طالبان سودای برافراشتن پرچم امارت اسلامی در کویته را دارند و با تزریق سخاوتمندانه منابع از سوی هند، تشدید حملات و معضلات امنیتی در بلوچستان دور از انتظار نیست. در نهایت، دور از ذهن نیست که برقراری ارتباط با طالبان، از سوی ملی‌گرایان هندو به خیل عظیم رای دهندگان مسلمان در انتخابات پیشرو در ایالت بیهار به عنوان نمودی از انعطاف‌پذیری و رواداری عرضه شود.

💢جمع‌بندی

✅طالبان، برخلاف دوره پیشین، در تنظیم روابط خود با قدرت‌های منطقه اعم از هند عاملیت پیدا کرده است. هند نیز به روشنی قصد ندارد تجربه انفصال دوره اول را در خصوص طالبان تکرار و میدان را به پاکستان، چین یا سایر ذینفعان واگذار کند. از همین رو، طرفین با انگیزه‌های مختلف به یکدیگر نزدیک شده‌اند و این نزدیکی را اهرم دستاوردهای آتی خود قرار خواهند داد.


🔗برای مطالعه متن کامل کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/658
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️آیا واشنگتن حماس را به رسمیت خواهد ‌شناخت؟
▪️الجزیره

#رویة_العربیة
#تحولات_منطقه

🔹برخی اظهارات آمریکایی‌ها نشان می‌دهد کانال‌های ارتباطی میان واشنگتن و حماس، در هر دو جهت، «باز و امن» هستند. دیدارهای مستقیم در سطح بالا به رازی آشکار تبدیل شده‌اند. از طریق این دیدارها و با کمک میانجی‌ها، موانع برطرف می‌شود، شکاف‌ها پر می‌گردد، و تضمین‌ها منتقل می‌شود.

🔸عمل‌گرایی ذاتی در گفتمان و رفتار آمریکایی باعث می‌شود چنین تحولی همیشه ممکن باشد. واشنگتن در دهه‌ها و سال‌های گذشته همین کار را با طرف‌های مختلف اعم از دولت‌ها و بازیگران غیردولتی که زمانی دشمن آن به شمار می‌رفتند، انجام داده است. تاریخ معاصر فلسطین سرشار از نمونه‌هایی است که در آن خطوط قرمز زیر پا گذاشته شده‌اند. جنبش فتح، سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) و گروه‌های عمل ملی فلسطینی همگی در فهرست سازمان‌های تروریستی ایالات متحده قرار دارند، اما این امر هرگز مانع از تماس‌های واشنگتن، امضای توافق‌ها و تعلیق بسیاری از اقدامات تنبیهی نشده است. این اتفاق در مورد طالبان و جنبش انصارالله نیز رخ داده است. فلسفه این رویکرد آمریکایی بر دو عامل استوار است:

1️⃣باور دولت آمریکا به منطق قدرت و تمایل ناشی از آن برای تعامل با طرف‌های قدرتمندی که زمام امور را در دست دارند و از حمایت مردمی برخوردارند.

2️⃣کوتاه‌نگری دیپلماسی آمریکایی به طور کلی، و گرایش افسارگسیخته آن به دستیابی به موفقیت. دولت ترامپ شاید آشکارترین نمونه این پدیده باشد.

🔸در مورد فلسطین، تصویر پیچیده‌تر به نظر می‌رسد. واشنگتن در این پرونده آزادی کامل عمل ندارد. عامل اسرائیلی و نفوذ گروه‌های فشار حامی تل‌آویو در مراکز تصمیم‌گیری آمریکا تأثیرگذارند. حتی با وجود رئیس‌جمهوری چون ترامپ که نفوذش به‌شدت با منافع نتانیاهو گره خورده است، محاسباتی وجود دارد که دولت او نمی‌تواند از آن‌ها عبور کند، یا دست‌کم نه به آسانی که در دیگر مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی عمل می‌کند. با این وجود، ترامپ اسرائیل را در مقابله با موشک‌های انصارالله تنها گذاشت و مستقیما وارد مذاکره با حماس شد. به‌نحوی که گزارش‌های مربوط به تماس میان آمریکا و حماس دیگر موجب شگفتی کسی نمی‌شود.

💢حرکت در مسیر ساف

🔸هرچند این سناریو کاملا منتفی نیست، اما رسیدن به شناسایی جنبش مقاومت فلسطین از سوی آمریکا، بی‌تردید با مجموعه‌ای از پیش‌شرط‌ها و مطالبات هموار خواهد شد. این مسیر از پذیرش پایان ایده مقاومت آغاز می‌شود، سپس به شناسایی اسرائیل، شاید به‌عنوان یک دولت صرفاً یهودی می‌رسد، و در نهایت به ابراز آمادگی برای برآوردن تمامی الزامات «همزیستی» ختم می‌شود. الزاماتی که فقط از فلسطینی‌ها خواسته می‌شود و اسرائیلی‌ها از آن معاف هستند.

🔸این همان مسیری است که سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) نزدیک به پنجاه سال پیش طی کرد. حماس در صورتی که «دفترچه شروط» آمریکا را بپذیرد، دیگر حماس نخواهد ماند؛ بلکه به نسخه‌ای تکراری از جنبش فتح در آخرین مرحله تحولاتش تبدیل خواهد شد. این امر در واقع به معنای پذیرش شکست سیاسی است، در حالی‌که دو سال نبرد میدانی هیچ نشانه‌ای از شکست نظامی مقاومت را نشان نداده است.

🔸با این حال، این امر مانع از آن نشده است که واشنگتن نوعی از شناسایی ضمنی حماس را در پیش نگیرد. به نظر خود جنبش نیز احساس می‌کند برای تحقق این گزینه، نیازمند درجه‌ای از انعطاف‌پذیری است تا بتواند به هم‌پیمانان عرب و منطقه‌ای‌اش کمک کند تا آنچه دشوار و غیرقابل تصور می‌نمود، به امری ممکن و محتمل تبدیل شود.

💢حماس حذف نشدنی

🔸این احتمال با ارزیابی‌های آمریکایی و اسرائیلی تقویت می‌شود که معتقدند حماس، پس از دو سال جنگ همچنان بازیگری اصلی در صحنه فلسطینی است. در حالی که تشکیلات خودگردان در رام‌الله، با وجود حمایت‌ها، پشتیبانی‌ها و تضمین‌های امنیتی، همچنان نهادی شکننده و غیرقابل‌اعتماد به شمار می‌آید. از همین رو، برقراری ثبات در صحنه داخلی فلسطین ممکن است مستلزم ادغام جنبش حماس در یکی از مراحل روند سیاسی‌ای باشد که با عنوان «فردای پس از جنگ» و مراحل بعد از آن در حال شکل‌گیری است.

✅پیمودن مسیری که به سقوط سازمان آزادی‌بخش فلسطین انجامید نه‌تنها به‌هیچ‌وجه به صلاح حماس نیست؛ بلکه به زیان ملت فلسطین نیز خواهد بود اگر ستون دوم هم به سرنوشت ستون اول دچار شود. با این حال، این امر مانع از آن نمی‌شود که حماس درجه کافی از انعطاف‌پذیری از خود نشان دهد تا بتواند نوعی «شناسایی واقع‌گرایانه» را به دست آورد و بر مبنای آن، مسیر سیاسی آینده خود را بنا کند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/659
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐لهستان و پهپادهای ایرانی؛ توازن بین تهدیدپنداری و ملاحظات تاریخی

#تحلیل_کوتاه
#روسیه #لهستان

🔹اخیراً وزیر امور خارجه لهستان، رادوسلاو سیکورسکی، در جریان سخنرانی خود در نمایشگاهی ضد ایرانی که در پارلمان بریتانیا برگزار شد، پهپاد انتحاری شاهد ۱۳۶ را تهدیدی جدی برای کل اروپا دانست. این سخنان در حالی مطرح شد که لهستان از جمله کشورهایی است که در میان اعضای اتحادیه اروپا، روابط نسبتاً دوستانه‌تری با ایران داشته است. با این حال، حضور در چنین نشست‌هایی و طرح اتهامات مستقیم علیه تهران، نشانگر شکاف فزاینده در روابط ایران و لهستان، و به‌طور کلی ایران و اروپا، حتی در سایه روابط دیرینه و تاریخی با این کشور محسوب می‌شود.

💢سخنرانی در نمایشگاه ضدایرانی

🔸در این نمایشگاه که با همکاری سازمان آمریکایی-صهیونیستی «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» و به میزبانی نماینده محافظه‌کار مجلس بریتانیا، تام توگندهات، برگزار شد، وزیر خارجه لهستان نیز حضور یافت و در سخنانی، با اشاره به لاشه یک پهپاد شاهد ۱۳۶، به زعم خود، تهدید ناشی از چنین پهپادهایی برای امنیت اروپا را برجسته کرد. او همچنین از ایران خواست تا مسیر عادی‌سازی روابط با غرب را در پیش بگیرد و ضمن تأکید بر خطر همکاری نظامی ایران و روسیه، خواستار تداوم حمایت از اوکراین شد. هدف او از این اقدام، نشان دادن جدیت تهدید روسیه و همکاری نظامی روسیه و ایران برای کل اروپا و لزوم تداوم حمایت از اوکراین به عنوان خط مقدم مبارزه با این تهدید بود.

💢چرخش نگرش لهستان از ایران

🔸سابقه نگاه تهدیدمحور لهستان به روسیه از ابتدای قرن بیست و یکم موجب شده است که ورشو همواره مسکو را تهدیدی مستقیم تلقی کند. در همین راستا، لهستان حتی پیش از آغاز جنگ اوکراین، از مخالفان سرسخت هرگونه مذاکره با روسیه در قالب اتحادیه اروپا بوده است، امری که پیش‌تر نیز از سوی آنگلا مرکل مورد اشاره قرار گرفته بود.

🔸در چنین شرایطی، همکاری نظامی تهران و مسکو، به‌ویژه در حوزه پهپادی، موجب تغییر ادراک لهستان نسبت به ایران از کشوری با روابط دیرینه تاریخی به متحد نظامی روسیه شده است. در واقع، ایران نه‌تنها به‌عنوان متحد روسیه، بلکه به دلیل تقویت روابط با چین و تنش با آمریکا به‌عنوان بخشی از «محور ضدغربی» و تهدیدی برای امنیت ملی لهستان تلقی شده است.

💢دیپلماسی محتاطانه لهستان؛ تهدید از دور، تعامل از نزدیک

🔸با وجود اظهارات صریح و انتقادی وزیر خارجه لهستان علیه ایران در جریان نمایشگاه پارلمان بریتانیا، سیاست ورشو در قبال تهران همچنان از نوعی موازنه میان ابراز نگرانی امنیتی و پرهیز از تنش مستقیم حکایت دارد. لهستان، در مواضع رسمی خود، ضمن انتقاد از همکاری نظامی ایران و روسیه، به‌ویژه در حوزه پهپادهای شاهد، تأکید دارد که مایل به حفظ روابط دیپلماتیک مثبت با تهران است. این دوگانگی رفتاری، منعکس‌کننده واقع‌گرایی سیاسی لهستان است که تمایلی به ورود به فاز تقابل مستقیم ندارد.

🔸در واقع، انگیزه لهستان برای پرهیز از تنش با ایران ریشه در چند عامل اساسی دارد؛ از جمله پیشینه تاریخی روابط دو کشور که باعث شده تا مردم لهستان از دیرباز به دلیل قبول پناهندگی بسیاری از آنها توسط ایران در جنگ جهانی دوم و همچنین به رسمیت شناختن کشور لهستان توسط ایران، ایران‌دوست بمانند و این موجب دیدگاه اولیه مثبت و تمدنی نسبت به ایران در بین مردم و سیاستمداران شده است. وابستگی اقتصاد لهستان به ثبات خاورمیانه برای تأمین انرژی و حفظ امنیت منطقه‌ای و حفظ کانال‌های ارتباطی با ایران برای ایفای نقش میانجی‌گرانه در سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز از جمله دلایل دیگر ورشو برای حفظ روابط با ایران است.

🔸از سوی دیگر، ایران نیز با درک تمایز نسبی لهستان از سایر کشورهای اروپایی در رویکردشان به تهران، حفظ رابطه با این کشور را برای ارتباطات دیپلماتیک خود مفید می‌داند.

✅سخنان اخیر وزیر خارجه لهستان درباره پهپادهای ایرانی، اگرچه با لحن تهدیدمحور بیان شده‌اند، اما در عین حال منعکس‌کننده راهبردی دوگانه در قبال ایران هستند. لهستان از یک سو، با تکیه بر همکاری نظامی ایران و روسیه، تهران را بخشی از تهدید امنیتی علیه لهستان و اروپا می‌داند و از سوی دیگر، به دلیل روابط تاریخی، نیاز به ثبات منطقه و منافع دیپلماتیک، از تشدید تنش با ایران پرهیز می‌کند. این وضعیت نشان می‌دهد که روابط تهران و ورشو در بستری پیچیده از ملاحظات امنیتی و منافع متقابل در حال حرکت است؛ بستری که با مدیریت هوشمندانه می‌تواند از تنش به تعامل بدل شود.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/660
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐چین علیه خود؛ شی جین‌پینگ و چالش‌های ناشی از پیشرفت
◾️فارن افرز
📝 جاناتان ای. سزین

#روندهای_استراتژیک

🔸سیزده سال پس از به قدرت رسیدن شی جین‌پینگ، تحلیلگران در واشنگتن همچنان در تحلیل رهبری او سردرگم هستند. برخی او را مانند مائو با قدرت تقریباً مطلق می‌بینند که توانایی هدایت کشور مطابق اراده شخصی خود را دارد، و برخی دیگر او را رهبری ضعیف ارزیابی می‌کنند که در معرض تهدید کودتا یا نارضایتی نخبگان است.

🔹از دیدگاه این تحلیلگران، چین تحت رهبری شی یا یک رقیب جدی با منابع و فناوری برای سبقت گرفتن از آمریکا است یا اقتصادی شکننده و در معرض فروپاشی قرار دارد. این سردرگمی حتی واکنش آمریکا به جنگ تجاری و فشارهای اقتصادی ترامپ را تحت تأثیر قرار داده و نشان می‌دهد واشنگتن هنوز مسیر واقعی چین را درک نکرده است.

💢 آسیب‌پذیری‌های داخلی و تمرکز قدرت

🔹ضعف‌ها و آسیب‌پذیری‌های چین عمدتاً نتیجه چهار دهه اصلاحات اقتصادی است که رشد سریع ثروت و قدرت، فساد گسترده، وابستگی اقتصادی به دیگر کشورها و نابرابری اجتماعی را به همراه داشته است. شی جین‌پینگ این آسیب‌ها را شناسایی کرده و با تمرکز کامل بر قدرت سیاسی تلاش کرده تاب‌آوری کشور را افزایش دهد. او با متمرکز کردن قدرت، لغو محدودیت‌های دوره ریاست جمهوری و به دست گرفتن کنترل کامل ارتش و نهادهای امنیتی، توانسته ساختارهای فساد را کاهش داده و اطاعت و دقت مقامات را افزایش دهد. پاکسازی‌های گسترده در حزب و ارتش، ابزار مهم او برای تثبیت قدرت و ایجاد سیستمی کارآمدتر بوده است.

💢استراتژی «چرخه دوگانه» و تاب‌آوری اقتصادی

🔹برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی، شی سیاست «چرخه دوگانه» را معرفی کرد که شامل تمرکز بر بازار داخلی و تولید داخلی و همزمان حفظ و گسترش تجارت و سرمایه‌گذاری خارجی است. این استراتژی چین را کمتر به شوک‌های خارجی وابسته کرده و در عین حال آمریکا را به منابع حیاتی مانند مواد کمیاب وابسته ساخته است. شی منابع عظیمی را به فناوری‌های پیشرفته و صنایع کلیدی اختصاص داده و چین در ۱۲ از ۱۳ فناوری کلیدی از نظر رقابت جهانی در موقعیت پیشرو یا هم‌سطح قرار دارد. هرچند این رویکرد کوتاه‌مدت ممکن است ناکارآمد باشد، اما تاب‌آوری استراتژیک کشور را به طور مؤثر افزایش داده است.

💢تغییر رویکرد در سیاست خارجی

🔹در عرصه سیاست خارجی، شی رویکرد «پنهان شو و صبر کن» دوران دنگ شیائوپینگ را کنار گذاشت و سیاست «نمایش قدرت و اقدام» را اتخاذ کرد. او حضور چین در سطح جهانی و ادعای سرزمینی کشور را برجسته ساخت، از جمله بازپس‌گیری بیش از سه هزار هکتار در دریای جنوبی چین. این اقدامات نه تنها مشروعیت داخلی شی را افزایش داد، بلکه موقعیت چین در صحنه بین‌المللی را نیز تقویت کرد. شی نخستین رهبر چینی است که دوران حرفه‌ای او با رشد اقتصادی پس از اصلاحات آغاز شده و تجربه مستقیم تغییرات اقتصادی و مشکلات ناشی از آن را دارد.

💢تمرکز قدرت و چالش جانشینی

🔹تمرکز قدرت شی همراه با پاکسازی‌ها و اعمال کنترل، چالش‌هایی نیز ایجاد کرده است، به ویژه در روند جانشینی. او محدودیت‌های ریاست جمهوری را لغو کرده، معاونت رئیس‌جمهور را به منصبی تشریفاتی تبدیل کرده و اجازه نداده دیگران در شورای عالی نظامی حضور داشته باشند. این اقدامات تربیت جانشینان بالقوه را دشوار کرده است. چالش اصلی شی، تربیت جانشینی است که پس از او دوام بیاورد بدون اینکه موقعیت خود او تهدید شود. با این حال، تجربه تاریخی حزب کمونیست چین نشان می‌دهد حتی بحران‌های عمیق نیز نتوانسته این حزب را نابود کند و شی می‌تواند با هوشمندی از این سیستم بهره‌برداری کند.

💢مقایسه با آمریکا و پیشبرد پروژه بلندمدت

🔹عملکرد ناکام و بی‌ثبات آمریکا در بحران‌هایی مانند جنگ عراق، بحران مالی ۲۰۰۸ و کرونا، اعتماد عمومی و بین‌المللی را کاهش داده است. در مقابل، شی با صبر، تمرکز و کنترل قدرتمند توانسته پروژه بلندمدت خود را پیش ببرد و تاب‌آوری اقتصادی و استراتژیک چین را افزایش دهد، در حالی که واشنگتن گرفتار سردرگمی و سیاست‌های ناکارآمد شده است.

💢جمع بندی: چین قدرتمند و رقابت با آمریکا

🔹شی جین‌پینگ با تمرکز بر تاب‌آوری اقتصادی، فناوری، نظامی و سیاسی، اصلاح مشکلات گذشته و ایجاد مقاومت در برابر تهدیدهای خارجی، مسیر چین را شکل داده است. چین نه تنها با آمریکا رقابت می‌کند، بلکه ضعف‌های سیستم سیاسی و اقتصادی آمریکا را نیز به نفع خود بهره‌برداری می‌نماید.

✅واشنگتن در تحلیل شی دچار خطا شده و بیش از آنکه به اصلاح ساختارهای خود بپردازد، گرفتار سردرگمی و سیاست‌های ناکارآمد است، در حالی که شی با صبر و تمرکز، پروژه بلندمدت خود را ادامه می‌دهد و چین را در مسیر تقویت قدرت داخلی و جهانی قرار داده است.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/661
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️روابط اعراب و روسیه: اقتصاد با چاشنی سیاست!
▪️العربیه

#رویة_العربیة
#روسیه #غرب_آسیا

🔸روابط اقتصادی عربی–روسی فراتر از منافع صرف اقتصادی، به ابزاری سیاسی و ژئوپلیتیکی تبدیل شده است که هر یک از طرفین از آن برای تقویت نفوذ منطقه‌ای و بین‌المللی خود بهره می‌برد. روسیه که در پی شکستن انزوای تحمیل‌شده از سوی غرب از زمان بروز بحران‌هایش با ایالات متحده و اروپا است، در جهان عرب شراکتی راهبردی یافته که می‌تواند در متنوع‌سازی بازارها و گسترش حضور بین‌المللی‌اش کمک کند. در مقابل، کشورهای عربی روسیه را جایگزین یا توازنی در برابر هژمونی غرب می‌دانند و آن را اهرمی می‌بینند که به آن‌ها به‌ویژه در حوزه‌های انرژی و دفاعی امکان مانور بیشتر در روابط بین‌المللی‌شان می‌دهد.

💢همکاری‌های اقتصادی

🔹رشد همکاری‌های اقتصادی میان دو طرف، به ایجاد شبکه‌ای از منافع مشترک در زمینه‌های نفت، گاز، انرژی هسته‌ای، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، کشاورزی و همکاری نظامی و امنیتی کمک می‌کند. حجم تجارت میان روسیه و کشورهای عربی حدود ۳۴ میلیارد دلار در سال برآورد می‌شود و انتظار می‌رود در آینده نزدیک به ۵۰ میلیارد دلار افزایش یابد. مسکو هم‌اکنون بیش از ۴۰۰ پروژه سرمایه‌گذاری به ارزش ۴۰ میلیارد دلار در منطقه اجرا می‌کند، به‌ویژه در امارات متحده عربی، مصر و عراق. امارات بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار عرب در روسیه است و حدود ۸۰ درصد از کل سرمایه‌گذاری عربی در این کشور را به خود اختصاص داده است. سرمایه‌گذاری‌های امارات عمدتاً در بخش‌های نفت و گاز، انرژی‌های تجدیدپذیر، لجستیک، زیرساخت و فناوری‌های پیشرفته متمرکز است.

🔹در عرصه سیاسی، روسیه تلاش می‌کند از این شراکت‌ها برای تقویت حضور خود در غرب آسیا و شمال آفریقا، به‌ویژه در سوریه، عراق و الجزایر، بهره گیرد و از طریق ایجاد ائتلاف‌های اقتصادی و امنیتی، نقشی محوری در موازنه با نفوذ آمریکا و غرب ایفا کند. در مقابل، کشورهای عربی نیز می‌کوشند از همکاری با مسکو برای کاهش وابستگی به شرکای غربی و گسترش گزینه‌های راهبردی خود استفاده کنند تا استقلال تصمیمات سیاسی‌شان را حفظ کرده و بتوانند با توازن‌های در حال تغییر بین‌المللی سازگار شوند.

💢نمونه موفق اوپک‌ پلاس

🔹در این چارچوب، ائتلاف اوپک پلاس نمونه‌ای روشن از پیوند میان اقتصاد و سیاست در شراکت عربی–روسی به شمار می‌آید. از طریق این بلوک نفتی، که شامل چندین کشور عربی در کنار روسیه است، نفت به ابزاری سیاسی تبدیل شده که توانایی تأثیرگذاری بر بازارهای جهانی و توازن قدرت اقتصادی را دارد. به‌ویژه هماهنگی میان ریاض و مسکو نقشی محوری در تنظیم سطح تولید و حفظ ثبات قیمت‌ها ایفا می‌کند. این امر به کشورهای عضو اجازه می‌دهد در دوره‌های نوسان قیمتی، درآمدهای نفتی خود را افزایش دهند و به روسیه نیز کمک می‌کند تا در سایه افزایش قیمت نفت، با پیامدهای تحریم‌های غرب مقابله کند.

🔹علاوه بر بعد اقتصادی، اوپک پلاس به نقشی برجسته و مهم در عرصه سیاسی دست یافته است، چرا که به کشورهای عضو این امکان را می‌دهد تا به‌صورت جمعی بر تصمیمات اقتصادی جهانی اثر بگذارند. این وضعیت به اهرمی ژئوپلیتیکی تبدیل شده که به طرفین اجازه می‌دهد هرگاه منافعشان اقتضا کند از آن استفاده کنند.

🔹تجربه نشان داده است که همکاری نفتی صرفاً به حفاظت از بازارها محدود نمی‌شود، بلکه به ایجاد ائتلاف‌هایی منجر می‌شود که از آن‌ها برای هماهنگی مواضع در مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی و تقویت ارتباطات سیاسی میان پایتخت‌های عربی و مسکو نیز استفاده می‌شود؛ امری که به شکل‌گیری نظامی متوازن‌تر در روابط بین‌الملل کمک می‌کند.

💢چالش‌های پیش رو

🔹با وجود فرصت‌های گسترده اقتصادی، این همکاری با چالش‌های قابل‌توجهی روبه‌رو است؛ از جمله نوسانات قیمت انرژی، تفاوت در اولویت‌های سیاست داخلی کشورهای عضو، و فشارهای ایالات متحده و اروپا که گسترش نفوذ روسیه در منطقه عربی را با نگرانی دنبال می‌کنند. با این حال، به نظر می‌رسد دو طرف در حال تعمیق شراکت خود هستند، زیرا دریافته‌اند که وابستگی متقابل اقتصادی اکنون پوشش سیاسی لازم برای حفاظت از منافع و تقویت جایگاهشان در صحنه جهانی را فراهم می‌کند.

✅در نهایت، روابط اقتصادی عربی–روسی، به‌ویژه از طریق ائتلاف اوپک پلاس، نشان می‌دهد که چگونه منافع اقتصادی می‌تواند به ابزار سیاسی مؤثری تبدیل شود که توازن قدرت را در غرب آسیا و جهان دگرگون سازد. این شراکتی عمل‌گرایانه است که بر پایه منافع مشترک استوار شده، اما با محاسبات دقیق در بازی بزرگ به کار می‌رود که از مرزهای بازار فراتر رفته و به نقشه‌های قدرت و حاکمیت در قرن بیست و یکم پیوند می‌خورد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/662
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐چهار پرده از رابطه میان روسیه و سوریه در دوره جولانی

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#سوریه

📝علیرضا مجیدی

🔹سفر اخیر جولانی به مسکو توجهات زیادی را جلب کرد. اما اصل ماجرا چیست؟ سیر روابط میان روسیه و سوریه در دوره جولانی را می‌توان به چهار بازه زمانی تقسیم کرد:

💢روزهای پایانی اسد

🔸در روزهای پایانی حکومت اسد نیروهای تحت امر جولانی در اتاق عملیات «فتح المبین»، حمله به شهر حلب را از ریف غربی این استان کلید زدند. روسیه تماشاچی بود. به فاصله یک روز، نیروهای جیش الوطنی در اتاق عملیات «فجر الحریه» تصمیم گرفتند از ریف شمالی و شرقی به سمت حلب حرکت کنند. این بار روسیه تماشاچی نبود؛ بلکه در مارع نیروهای جیش الوطنی را چنان زیر آتش قرار داد که کل عملیات جیش الوطنی متوقف شد! {۴۸ ساعت بعد، عملیات جیش الوطنی در حالی کلید خورد که نیروهای الجولانی وارد شهر حلب شده بودند!}

🔸همان زمان، این پرسش مطرح بود که روسیه چرا در برابر نیروهای تحت امر جولانی سکوت کرده و در برابر نیروهای جیش الوطنی ضرب شست نشان می‌دهد؟ ۹ ماه بعد، جولانی در مصاحبه تصویری صریحا از «معامله با روسیه» خبر داد؛ هرچند باز هم جزئیات مهمی را مخفی کرد.

💢شش ماه نخست جولانی

🔸از اوائل دسامبر که جولانی دمشق را در اختیار گرفت تا اواخر می، به مدت شش ماه، سیاست خارجی سوریه فراز و نشیب‌های معناداری را تجربه کرد.
یکی از نکات قابل تأمل در این دوره، «بحران جدی سوخت» بود که با امدادهای ویژه روسیه مرتفع گردید. در آن دوره، دمشق چندان دست نیاز به سمت مسکو دراز نمی‌کرد؛ اما حداقل در بحث انرژی این پوتین و بوگدانف بودند که دست جولانی را گرفتند.

🔸در انتهای ماه می، ترامپ «تام باراک» را به عنوان نماینده ویژه در امور سوریه برگزید. از این مقطع، سیاست خارجی دمشق نیز آشکارا در مدار واشنگتن قرار گرفت. بندر طرطوس هم بعد از لاذقیه به طرف‌های دیگر تعلق گرفت و خشم پوتین دامنگیر بوگدانف شد تا پرونده سوریه به «الکساندر نواک» واگذار شود. بعد از بحران سویدا، شواهد نشان می‌داد که استان‌های علوی‌نشین نیز آماده انفجار جدیدی است و همه چشم‌ها به کرملین دوخته شده بود. همزمان قدرت لابی دروزی‌ها - با حمایت لابی یهود - باعث تضعیف تام باراک شده بود.

💢ضرب الاجل ۴۵ روزه روسیه

🔸در آخر ماه جولای، اسعد الشیبانی به مسکو رفت تا رضایت روس‌ها را جلب کند. کرملین ۴ پیش‌شرط روشن در برابر سوری‌ها گذاشت و اعلام کرد تا زمانی که این موارد محقق نشود، مذاکره معناداری در کار نخواهد بود. پیش از پایان ضرب الاجل ۴۵ روزه، دمشق بار دیگر دست نیاز را به سمت مسکو دراز کرد. نکته قابل توجه این بود که بلافاصله بعد از سفر نواک به دمشق، مقامات واشنگتن و ناتو هم به دمشق رفتند تا جولانی ایده «موازنه راهبردی» را کارآمدتر از قرارگیری ذیل یکی از قدرت‌ها ببیند.

🔸همزمان بلندپروازی و جاه‌طلبی نتانیاهو به حدی بود که حتی توافقنامه اعجاب‌آور پاریس هم رضایت کابینه امنیتی تل‌آویو را جلب نکرد و همین موضوع انتقاد تام باراک را برانگیخت! حالا جولانی که نمی‌تواند جلوی جاه‌طلبی‌های فزاینده صهیونیست‌ها را بگیرد، یک برگه جدید پیش روی مسکو گذاشت: «استقرار نیروهای صلح‌بان در جنوب سوریه»

💢سفر جولانی به مسکو

🔸اصل ماجرای سفر جولانی به مسکو چه بود؟ سوریه جدید تعهد داد که ضامن بقای پایگاه‌های نظامی روسیه، دسترسی مسکو به مدیترانه و تمامی قراردادهایی که در دوره اسد منعقد شده، خواهد بود. ضمن این‌که کلیه هزینه‌کردهای روسیه در دوره اسد، در شمار «بدهی‌های دمشق به مسکو» قرار می‌گیرد. در مقابل مسکو در دو حوزه داخلی سوریه نفوذ بیش‌تری پیدا می‌کند: در جنوب، به عنوان نیروی صلح‌بان مستقر شده و در شرق هم برای رایزنی و پیشبرد پروژه «ادغام» میان قسد و حکومت جدید تلاش خواهد کرد.

✅از نگاه مقامات کرملین، این موارد باعث می‌شود تا روسیه به بازیگر درجه اول در سوریه تبدیل شود؛ بازیگری که می‌تواند هم قلمرو اختصاصی داشته باشد (سواحل علوی‌نشین) و هم به بازیگر موازنه‌بخش در معادلات داخلی و حتی خارجی سوریه تبدیل شود. در مقابل جولانی نیز رابطه با روسیه را در مداری قرار داده که باعث تحکیم حکومتش باشد. اما نکته قابل توجه این است که همگی به ویژگی «ناپایداری توفق‌ها در دوره انتقالی» اذعان دارند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/663
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵«پسنی» در برابر «گوادر»: دوئل بندری و لجستیک نوین اوراسیا
◾️دیپلمات
📝تیمور سریکولی

#اکوتهران
#لجستیک
#پاکستان #آسیای_مرکزی

🔸رقابتی بالقوه بین دو بندر در حال ظهور است: طرح بندر پسنی پاکستان که اسلام‌آباد ‌امیدوار است آمریکا به آن علاقه نشان دهد و بندر گوادر که با حمایت چین توسعه یافته است. این رقابت، می‌تواند بازتاب رقابتی گسترده‌تر بین ایالات متحده و چین برای دسترسی به منابع، مواد معدنی حیاتی و نفوذ در سراسر آسیای جنوبی و مرکزی است.

🔹در اکتبر ۲۰۲۵، پاکستان به ایالات متحده پیشنهاد کرد که تا در ساخت بندر عمیق پسنی در بلوچستان سرمایه‌گذاری کند. این بندر غیرنظامی در صورت احداث حدود ۱.۲ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت و کارکرد اصلی آن تسهیل صادرات مواد معدنی حیاتی مانند مس، آنتیموان و عناصر خاکی کمیاب با مشارکت شرکت‌های آمریکایی خواهد بود. طبعاً احداث خط آهن برای اتصال ذخایر معدنی بلوچستان به ساحل نیز ذیل این طرح قابل بحث است.

🔹در سپتامبر ۲۰۲۵، یک شرکت آمریکایی و پاکستانی توافقنامه‌ای ۵۰۰ میلیون دلاری برای توسعه منابع معدنی امضا کردند و چندی بعد، نخستین محموله مواد معدنی پاکستان به ایالات متحده ارسال شد. پروژه بندر پسنی، برای پاکستان تلاشی برای اهرم‌سازی از معادن برای تنوع‌بخشی به منابع سرمایه‌گذاری و کاهش وابستگی به چین است. برای واشنگتن، این بندر امکانی اقتصادی در فاصله ۱۱۰ کیلومتری پروژه چینی گوادر فراهم می‌کند. علیرغم سمت‌وسوی تجاری، پسنی معنایی راهبردی دارد و می‌تواند به لنگرگاه جدید حضور اقتصادی آمریکا در دریای عمان و وزنه تعادلی مقابل چین بدل شود.

🔹باید دانست که چین گوادر را رها نکرده است. پکن و اسلام‌آباد بر اولویت ابتکار کمربند و جاده و بخش پاکستانی آن، باوجود مشکلات جاری، توافق دارند. گوادر با چهار مشکل مواجه است: ناامنی در بلوچستان، ترافیک پایین بار، بی‌ثباتی اقتصادی و نارضایتی محلی. باوجود حملات به مهندسان چینی، چین مشارکت خود را در گوادر با احداث فرودگاه جدید بین‌المللی و بازسازی بزرگراه‌ها افزایش داده است.

🔹برای پکن، گوادر همچنان دروازه جنوبی راهبرد اوراسیایی محسوب می‌شود. هم‌زمان، چین تقویت مسیر‌های جایگزین را ازنظر دور نداشته است. در سال ۲۰۲۵، کریدور ریلی چین-قزاقستان-ازبکستان-افغانستان راه‌اندازی شد. احداث راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان و اتصال آن به خط ترانس-افغان در حال پیگیری است. چین همچنین در بخش‌های نفت و معدن افغانستان سرمایه‌گذاری کرده و برای کالاهای افغانستانی دسترسی بدون عوارض به بازار خود فراهم کرده است. رویکرد پکن در افغانستان محتاطانه اما هدفمند است: احداث مسیر‌های جدید در آسیای مرکزی و ادغام تدریجی افغانستان در شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی خود.

🔹در آسیای مرکزی، مسیر‌های جنوبی اهمیتی فزاینده یافته‌اند. ازبکستان پس از تحریم‌ چابهار، تمرکز خود را از ایران به افغانستان منتقل کرده و پروژه کریدور کابل را با هزینه حدود یک میلیارد دلار پیگیری می‌کند. این مسیر بدون آنکه در معرض تحریم‌های مستقیم قرار گیرد می‌تواند ترمذ را به بنادر پاکستان متصل سازد و سالانه تا ۲۲ میلیون تن بار جابه‌جا کند. در عمل، گوادر و پسنی دسترسی مستقیم آسیای مرکزی به اقیانوس هند را از دو مسیر (بلوچستان یا کابل و پیشاور) فراهم می‌کنند. برای قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان، این مسیرها فرصت جدیدی در صادرات نفت، گاز، اورانیوم و کاهش وابستگی به کریدورهای شمالی به شمار می‌رود. بااین‌حال، امنیت همچنان تعیین‌کننده است و درگیری افغانستان و پاکستان شرایطی خطیر از حیث امنیتی ایجاد کرده است. طرفین سرانجام با میانجیگری قطر و ترکیه، با آتش‌بس و ایجاد یک سازوکار نظارتی موافقت کرده‌اند که این گام می‌تواند در صورت تداوم به یک سازوکار امنیت جمعی منطقه‌ای مبدل شود.

🔹پاکستان هم‌زمان در موقعیتی پیچیده و محوری قرار دارد. این کشور از یک‌سو، شریک اصلی چین در سی‌پک است و از سوی دیگر، با گشودن مسیر همکاری با آمریکا از طریق پسنی به دنبال جلب مجدد اعتماد غرب است. برای واشنگتن، هدف غایی دسترسی به عناصر حیاتی معدنی و موازنه چین است. برای اسلام‌آباد، مدیریت این شرایط پیچیده آزمون توانمندی خود به‌عنوان یک بازیگر مستقل است.

✅دوئل پسنی-گوادر تنها رقابت دو بندر نخواهد بود و نشانه بازآرایی عمیق لجستیک در اوراسیاست. اگر پاکستان میان پکن و واشنگتن تعادل برقرار کند و افغانستان حداقلی از ثبات را حفظ نماید، مسیر جنوبی می‌تواند به محور جدیدی از یکپارچگی اوراسیا بدل شود؛ جایی که پسنی، گوادر و حتی چابهار از رقابت به دروازه‌های متصل همکاری تبدیل می‌شوند و ژئوپلیتیک جای خود را به ژئواکونومیک می‌دهد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/664
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐آینده بولیوی در دوران رودریگو پاز

#تحلیل_کوتاه
#با_انتخابات
#آمریکای_لاتین

🔹پیش از برگزاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری بولیوی، جریان‌های پیروز و شکست‌خورده مشخص شده بودند و تنها این پرسش باقی ماند که چه کسی قرار است به قدرت برسد؟ با ورود رودیگو پاز نامزد راست میانه‌رو از حزب دموکراتیک مسیحی و خورخه کورگا، نامزد مستقل راست افراطی به دور دوم انتخابات، نزدیک به دو دهه قدرت چپ‌گرایان به پایان رسید. سرانجام، پاز با کسب ۵۴٪ آرا توانست به ریاست جمهوری برسد.

💢چرا و چگونه پاز پیروز شد؟

🔸جایگاه چپ‌ها به دلیل وضعیت اقتصادی نامساعد در کنار نبرد قدرت و ازهم‌گسیختگی درونی، به قدری تنزل یافت که در میان نامزدهایشان در دور نخست، آندرونیکو رودریگز بهترین عملکرد را داشت و با کسب ۸٪ آرا چهارم شد. پس از او، ادواردو دکاستیو از «جنبش به سوی سوسیالیسم»، حزب پیشین مورالس با ۳٪ پنجم شد.

🔸افزون بر این، عملکرد پاز عامل مهم دیگری در موفقیتش بود. در اوایل انتخابات مقبولیت او بسیار پایین بود و حتی نتوانست در نخستین مناظره انتخاباتی شرکت کند. اما پاز توانست جایگاه خود را ارتقا بخشد. نخست، او ادمان لارا، افسر سابق پلیس را به سمت معاون اولی خود برگزید. رویکرد شناخته‌شده او در مبارزه با فساد باعث جذب بخش قابل توجهی از طبقه متوسط شد. همچنین لارا متولد استان کوچابامبا بود که باعث شد پاز رأی بومیان این استان را به دست آورد. البته در کنار این عوامل نباید از میانه‌روی پاز نیز عبور کرد. وضعیت اقتصادی مردم بولیوی در سال‌های گذشته تضعیف‌شده بود؛ اما نه به اندازه‌ای که آن‌ها را وادار به انتخاب کورگا با سیاست‌های رادیکال کند. میانه‌روی پاز، سبد رأی چپ‌ها را نیز از آن خود کرد.

💢برنامه‌های اقتصاد معتدل

🔸پاز فرزند رئیس‌جمهور چپ‌گرا و انقلابی سابق، خایمه پاز زامورا (۱۹۸۹_۱۹۹۳) بود. او همچنین پیشتر رویکردی چپ به اقتصاد داشت؛ اما به سمت راست چرخید و وارد حزب دموکراتیک مسیحی شد. شاید بتوان گفت این پیشینه سیاسی چپ او را در این چرخش تبدیل به یک راست میانه‌رو با برنامه‌ای مبتنی بر اصلاحات اقتصادی گام‌به‌گام کرد. یکی از شعارهای اصلی انتخاباتی او، «سرمایه‌داری برای همه» بود.

🔸بخشی از سیاست‌های رفاهی کنونی بولیوی همچنان در برنامه پاز باقی می‌ماند. به گفته رهبر تیم اقتصادی پاز، خوزه گابریل اسپینوسا، پرداخت یارانه‌های نقدی به فقرا همچنان از نظر مالی امکان‌پذیر است تا بتواند اثرات منفی حذف یارانه‌های پرهزینه سوخت کشور را کاهش دهد. افزون بر این، پاز گفته است که تعرفه‌ها به صورت تدریجی کاهش خواهد یافت تا فضای تجارت خارجی باز شود. همچنین نرخ بهره پایین خواهد آمد.

💢سیاست خارجی غرب‌گرایانه

🔸از زمانی که مورالس در سال ۲۰۰۶ به قدرت رسید، روابط بولیوی با آمریکا تیره بوده است. پاز پیش از آنکه در انتخابات پیروز شود، در سفری به واشنگتن دی. سی. وعده احیای روابط با آمریکا را داد. او همچنین دست بر روی دو مسئله مورد توجه ترامپ گذاشت و اعلام کرد که با این کشور برای مقابله با شبکه‌های تبهکاری و مواد مخدر و همچنین مهاجرین غیرقانونی روابط با آمریکا را تقویت خواهد کرد. افزون بر این، او برای تداوم واردات سوخت از آمریکا با شرکت‌های نفت و گاز تگزاسی وارد مذاکره شد. سیاست‌های غرب‌گرایانه او محدود به این نیست و با توجه به گفتگوی تلفنی گیدعون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل با پاز پیش‌بینی می‌شود بولیوی و اسرائیل پس از سال‌ها مجدداً به یکدیگر نزدیک شوند. به این دلایل می‌توان گفت پیروزی پاز به روابط ایران با بولیوی آسیب‌های جدی وارد خواهد کرد.

💢راست‌گرایی در آمریکای لاتین

✅در سال‌های اخیر، موجی از راست‌گرایی در آمریکای لاتین شکل گرفته است: پیروزی میلی و بوکله در آرژانتین و السالوادور (۲۰۲۳ و ۲۰۲۴)، ریاست‌جمهوری نوبوآ در اکوادور (۲۰۲۵) و اکنون پاز در بولیوی. همچنین باید به شیلی نیز اشاره کرد که در ماه نوامبر برگزار خواهد شد و احتمال پیروزی راست‌گرایان بالا است. اگرچه نمی‌تواند از اثر ترامپ بر این موج گذشت، اما این کشورها همگی نقاط مشترکی دارند که آن‌ها را با راست‌گرایی پیوند می‌زند: ناامنی داخلی به دلیل کارتل‌ها گروه‌های چریکی، ضعف در اعمال حاکمیت سرزمینی و بحران‌های اقتصادی. این مسیری است که بولیوی نیز طی کرده و به دوران پاز رسیده است.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/667
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️راهبرد آمریکا در قبال روسیه؛ مهار یا هم‌زیستی رقابت‌جویانه
◾️نشنال اینترست
📝توماس گراهام

#تهران_ریویو

🔸برای ایالات متحده در موضوع مواجهه با روسیه به طور کلی، دو رویکرد استراتژیک مهار و هم‌زیستی رقابت‌جویانه در دسترس است. انتخاب بین این دو گزینه، به چگونگی ارزیابی آمریکا از جایگاه خودش و این کشور وابسته است.

🔹استراتژی مهار، همانند دوران جنگ سرد، روسیه را به عنوان یک رقیب سازش‌ناپذیر با امیال ژئوپولتیکی غیرقابل تحمل در اروپا و فراتر از آن می‌بیند. این رویکرد بر این اصل استوار است که مهار تلاش‌های گسترش‌طلبانه روسیه باعث فرسایش بنیادهای این کشور و در نهایت پیدایش یک روسیه جدید خواهد شد؛ کشوری جدید که دارای ارزش‌های مشترک با غرب و شریک بالقوه ایالات متحده است.

🔹استراتژی هم‌زیستی رقابت‌جویانه از این فرض آغاز می‌شود که روسیه یک رقیب دائمی است که غرب نمی‌تواند نظام داخلی و دیدگاه استراتژیک آن را از طریق فشار یا تشویق تغییر دهد. این رویکرد، وظیفه سیاست خارجی ایالات متحده را نه در شکست دادن یا دگرگون کردن روسیه، بلکه در مدیریت مسئولانه رقابت برای جلوگیری از برخورد نظامی مستقیم می‌داند.

🔹استراتژی‌های مهار و هم‌زیستی رقابت‌جویانه هر دو دارای هدف یکسان حفظ حاکمیت اوکراین و جلوگیری از حملات بیشتر روسیه هستند. تفاوت آن‌ها در نحوه برخورد با دو مسئله اصلی یعنی تضمین‌های امنیتی برای اوکراین و وضعیت سرزمین‌های مورد مناقشه است.

💢مهار: شفافیت اخلاقی و صلابت استراتژیک

🔹در مورد جنگ جاری، استراتژی مهار موضعی اصولی در حمایت از حق اوکراین برای درخواست عضویت در ناتو اتخاذ می‌کند. این رویکرد هیچ محدودیتی برای همکاری امنیتی اوکراین با متحدین امنیتی قائل نخواهد شد. همچنین، هیچگونه محدودیتی در توانمندی‌های نظامی کی‌یف اعمال نخواهد کرد.

🔹استراتژی مهار همچنین بر حفظ تمامیت ارضی اوکراین تأکید دارد و هر گونه توافق سیاسی که به دستاوردهای روسیه از سال ۲۰۱۴ تاکنون مشروعیت ببخشد، نمی‌پذیرد. بنابراین، استراتژی مهار با ضرورت‌های اخلاقی و حقوقی دفاع از حاکمیت و مقابله با تجاوز هم‌خوانی دارد.

🔹با این حال، این رویکرد هزینه‌هایی نیز به همراه دارد. با رد کردن هرگونه خروج آبرومندانه یا تضمین‌های امنیتی برای روسیه، استراتژی مهار ممکن است جنگ را طولانی‌تر کند. همچنین، می‌تواند پویایی‌های نوینی از جنگ سرد جدید را تحکیم کند، اروپا را بی‌ثبات سازد و هزینه‌های ویرانگر بلندمدتی بر اوکراین تحمیل نماید.

💢هم‌زیستی رقابت‌جویانه: مدیریت رقابت برای جلوگیری از ویرانی

🔹استراتژی هم‌زیستی رقابت‌جویانه اوکراین را تشویق می‌کند تا با بی‌طرفی مسلحانه، حاکمیت خود را حفظ کرده و در عین حال نگرانی‌های امنیتی روسیه را مورد توجه قرار می‌دهد. کی‌یف عضویت در ناتو را کنار گذاشته و توافق می‌کند که نیروهای خارجی را در خاک خود مستقر نکند، در حالی که به توسعه پایگاه دفاعی-صنعتی خود با سرمایه‌گذاری و فناوری غربی ادامه می‌دهد تا سلاح‌های لازم برای دفاع از خود را بسازد.

🔹 این استراتژی توانمندی‌های نظامی اوکراین را محدود می‌کند، اما تنها در قالب یک توافق متقابل که محدودیت‌های مشابهی را برای نیروهای روسی در مناطق مرزی تعیین می‌کند. در مسائل سرزمینی، این استراتژی کنترل دوفاکتو بدون شناسایی دو ژور روسیه بر اراضی از دست رفته اوکراین را می‌پذیرد و به جای بازگرداندن مرزهای 1991، به اصل خودمختاری محلی برای تعیین وضعیت سیاسی از طریق فرآیند دموکراتیک تحت نظارت بین‌المللی تکیه می‌کند.

💢عمل‌گرایی برای دنیای چندقطبی

🔹جذابیت استراتژی مهار از این باب است که نشان دهنده تعهدات اخلاقی و اعتماد به نفس یک ابرقدرت است که همچنان در صحنه جهانی حضور دارد. اما دنیای امروز دیگر جایی نیست که ایالات متحده بتواند نتایج مطلوبش را تحمیل کند. سیاست هم‌زیستی رقابت‌جویانه چارچوب واقع‌گرایانه‌تری برای مدیریت رقابت پایدار با روسیه در یک نظام چندقطبی ارائه می‌دهد چرا که ایالات متحده دیگر نمی‌تواند رقیب خود را شکست دهد.

🔹هم‌زیستی رقابت‌جویانه از طریق تعادل، احتیاط و دیپلماسی آن‌ها را مهار می‌کند. این رویکرد، مصالحه با رقبای ناخوشایند را بخشی از هنر دیپلماسی در رقابتی بی‌پایان می‌داند که در آن شکست‌ها می‌تواند جبران شود و مزایایی نیز در طول زمان کسب شود. هدف اصلی آن ثبات پایدار است.

✅در نهایت، ایالات متحده باید بین یک سیاست روشن اخلاقی و یک سیاست عملی انتخاب کند. هم‌زیستی رقابت‌جویانه، با تمام ابهامات و نواقصش، راهی مطمئن‌تر به سوی اروپای صلح‌آمیز و نظم جهانی که منافع و ارزش‌های ایالات متحده را پیش می‌برد خواهد بود. حتی اگر از سرعت یا کیفیت مورد انتظار عده‌ای برخوردار نباشد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/668
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐توافق تجاری چین و آمریکا: حل‌وفصل یا آتش‌بس؟

#تحلیل_کوتاه
#چین #آمریکا

🔹هم‌زمان با تور آسیایی دونالد ترامپ، هیئت‌های مذاکره‌کننده چین و آمریکا پنجمین دور از گفتگوهای تجاری خود را برگزار کردند و براساس اخبار رسمی، چارچوبی کلی برای ارزیابی و انعقاد توافق در جریان دیدار احتمالی رهبران دو کشور در پایان هفته جاری به‌دست آمده است. علیرغم اینکه جزئیات توافق مذکور هنوز مشخص نشده است، از اطلاعات کلی افشاشده در خصوص چارچوب توافق می‌توان دریافت که احتمالا باید منتظر شکلی از آتش‌بس موقت تجاری میان ایالات متحده و چین برای دوره‌ای یک ساله بود.

💢زمینه

🔸جنگ تجاری چین و آمریکا در سال 2018 و با وضع اولین تعرفه‌ها بر صفحه‌های خورشیدی، لوازم خانگی و سپس فولاد و آلومینیوم توسط دولت اول ترامپ کلید خورد و اقدامات متقابل تعرفه‌ای میان دو کشور در دوره اول ترامپ نیز پس از فراز و نشیب‌های فراوان، در ابتدای سال 2020 به توافقی موسوم به توافق «فاز اول» منتهی شد که طی آن، چین به افزایش خرید کالا و خدمات از ایالات متحده متعهد شد و ایالات متحده نیز از بخشی از تعرفه‌های اعمالی خود علیه چین را متوقف کرد. در دوره بایدن، توافق جدیدی به دست نیامد و وضع محدودیت و عوارض در حوزه‌های مختلف با سرعت و شدت کمتری تداوم داشت. از زمان بازگشت ترامپ به قدرت، جنگ تجاری و تعرفه‌ای، با شدت بیشتری علیه چین و سایر بازیگران دنبال شده است.

🔸با‌این‌وجود، تبعات اقتصادی جنگ تعرفه‌ای برای ایالات متحده و در مقیاس کوچک‌تر برای چین به‌اندازه‌ای قابل‌توجه بوده است که طرفین علیرغم پافشاری بر مواضع خود، به دنبال راهی برای مهار تنش بگردند. با همین هدف بوده که از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، ایالات متحده و چین تاکنون 5 دور مذاکره تجاری در مقاطع مختلف برگزار کرده‌اند و برای دو نوبت، تشدید اقدامات تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای علیه یکدیگر را به منظور پیشبرد مذاکرات گسترده‌تر برای مدتی معلق نموده‌اند؛ با‌این‌حال، این تعلیق‌های موقت اغلب دچار فروپاشی شده اند.

💢اکتبر: آخرین تنش‌های تجاری

🔸قریب به یک ماه قبل (در 19 سپتامبر) تماسی تلفنی میان شی و ترامپ برقرار شد و توافق اولیه برای دیدار دو رهبر در کره جنوبی در این تماس به دست آمد. با‌این‌وجود، وزارت بازرگانی ایالات متحده ده روز بعد محدودیت‌های جدیدی علیه شرکت‌های چینی وضع کرد. در اولین روز ماه اکتبر آمریکا مدعی شد که چین خرید سویا از این کشور را عامدانه متوقف کرده است و اقدامات متقابل طرفین سرعت و شدت بیشتری گرفت. آمریکا با ادعای تقویت صنایع کشتی‌سازی داخلی، هزینه عملیات بندری را برای کشتی‌های چینی افزایش داد و تحریم‌های جدیدی علیه شرکت‌های چینی وضع نمود. پکن در مقابل با دستاویز قرار دادن مسئله عدم اشاعه، محدودیت‌ها بر صادرات عناصر کمیاب معدنی را افزایش داد.

🔸علاوه بر وضع ممنوعیت برای شرکت‌های هواپیمایی چینی در خصوص عبور از حریم هوایی روسیه، دونالد ترامپ در 10 اکتبر تهدید وضع تعرفه 100 درصدی علیه چین را مطرح کرد و نفس برگزاری ملاقات حضوری را مورد سئوال قرار داد. چینی‌ها هزینه عملیات بندری متقابلی برای کشتی‌های آمریکایی اعلام کردند و هم‌زمان، تحقیقاتی حقوقی را علیه شرکت آمریکایی «کئوال‌کوم» کلید زدند. گفتگوی ویدئویی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده و هی‌لی‌فنگ، معاون نخست‌وزیر چین، منجر به توقف روند تقابلی طرفین شد و زمینه را برای مذاکرات حضوری روزهای گذشته در مالزی فراهم نمود.

💢چشم‌انداز

🔸جنگ تجاری ایالات متحده و چین ریشه‌ای عمیق‌تر از تبادل امتیازات اقتصادی دارد و جابه‌جایی ارقام تعرفه و سهمیه برای حل و فصل آن کفایت نمی‌کند؛ بااین‌وجود، دور از ذهن نیست که دیدار احتمالی ترامپ و شی در کره ‌جنوبی به نمایش توافقی مقطعی بینجامد. هر دو طرف، از پیامدهای برگزاری چنین نمایشی سود می‌برند. طرف آمریکایی به یک پیروزی کوچک برای آرام کردن بازارها نیاز دارد و طرف چینی از به تعویق انداختن مواجهه تمام و کمال اقتصادی استقبال می‌کند.

✅از اظهارات طرفین اینگونه استنباط می‌شود که این توافق مقطعی احتمالا دربرگیرنده عدم اعمال تعرفه 100 درصدی از سوی آمریکا و تعویق اجرای محدودیت‌ها بر صادرات عناصر کمیاب از سوی چین خواهد بود. محتمل است که در جنب این اقدامات موقتی، چین نسبت به از سرگیری خرید سویا از آمریکا مبادرت کند و قرارداد فروش سکوی اینترنتی تیک‌تاک به آمریکا نیز مورد تایید قرار گیرد. بااین‌حال، بازگشت چین و آمریکا به مناسبات تجاری کاملا عادی، بعید به نظر می‌رسد و این توافق بیشتر از جنس تعویق کوتاه‌مدت رویارویی طرفین است.


✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/669
📲http://ble.ir/InstituteTehran
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1