کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران – Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.7K subscribers
7.63K photos
298 videos
3.29K files
4.77K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
سندی در باره فعالیت کانون سپاهیان انقلاب وابسته به حزب ایران نوین در دانشگاه
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
هو المعزّ
دل جای غم و دیده مکان گهر است
یعنی گهر وصل تو در چشم تر است
در دل غم و در دیده خیال تو در است
زان روی ز دل دیده ام آباد تر است
لکاتبه الضّعیف اقلّ العباد مسعود الطّبیب غفر ذنوبه

( اندازه قطعه : ۳۹ × ۲۷.۵ سانتی متر )
( اندازه خط : ۲۴.۵ × ۱۵.۹ سانتی متر )
( محلّ نگهداری : کتابخانه کنگره آمریکا - واشنگتن دی سی )

#رکن_الدین_مسعود_الطبیب
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
اگر مولانا در ایران بود، مکتبش از بین رفته بود؟ْ!

آقای شهرام ناظری، هنرمند نامور کشورمان که در آثارشان توجه ویژه‌ای به اشعار مولانا جلال‌الدین دارند، سخنی گفته‌اند که عجیب و درخور تأمل است:

«خوشبختانه به نظر من ما باید از ترک‌ها و دولت ترکیه و مردم ترکیه تشکر کنیم که واقعا مولانا را در دل خودشون پرورش دادند و مکتب مولانا رو حداقل نگه داشتند. اگر مولانا ایران بود اینم از بین رفته بود. مطمئن باشید
در نگاه نخست با خود گفتم شاید این سخن چون در یکی از دانشگاه‌های ترکیه گفته شده، از باب تعارف و مراعات میزبان بوده باشد. سپس به ذهنم رسید که شاید حاصل خشم و سرخوردگی ایشان از وضعیت امروز ایران باشد.
اما وقتی پای ترکیه در میان است ــ کشوری که در این حوزه بی‌تردید رقیب فرهنگی ایران است و فرهنگ را آگاهانه ابزار سیاست می‌داندــ  دیگر نمی‌توان به‌سادگی از کنار چنین داوری‌ای گذشت.

نمی‌دانم مراد آقای ناظری از «نگه‌داشتن مکتب مولانا» دقیقاً چیست و چه باید کرد تا این مکتب زنده بماند؛ اما می‌دانم با وجود خدمات ارزشمند و  شایستهٔ احترام پژوهشگران ترک به مولاناپژوهی، اگر از استاد نیکلسون بگذریم، درخشان‌ترین و بنیادین‌ترین تحقیقات در این حوزه، به قلم پژوهشگران معاصر ایرانی رقم خورده است.
آیا آقای ناظری با آثار بدیع‌الزمان فروزانفر، جلال همایی، عبدالحسین زرین‌کوب، محمدعلی موحد و محمدرضا شفیعی‌کدکنی آشنا هستند؟ افزون بر این‌، در سال‌های اخیر نیز پژوهش‌های عمیق، دقیق و به‌روز در ایران انجام شده که از نظر روش و محتوا، تکامل‌یافته و معتبر است.

از سوی دیگر، مولانا در ایران، تنها در کتابخانه‌ها زنده نیست؛ او در میان مردم زنده است. موسیقی سنتی و مدرن ایرانی پر است از تأثیرات مولانا؛ نمایش‌های تئاتر و اجراهای صحنه‌ای با الهام از میراث او برگزار می‌شوند؛ کلاس‌های مثنوی‌خوانی در سراسر ایران و فضای مجازی برقرار است و مردم مثنوی می‌خوانند و می‌آموزند. صفحات اجتماعی نیز پر است از بیت‌های مولانا که زبان دل مردم است؛ گزیده‌هایی از آثار مولانا و شمس و شرح‌های مثنوی و برگردان مثنوی به نثر ساده در دسترس همگان قرار دارد؛ حتی برای کودکان و نوجوانان نیز کتابهایی سودمند و بدیع تهیه شده که مدخلی برای آشنایی آنان با جهان مولاناست.
اگر این‌ها نشانهٔ زنده بودن «مکتب مولانا» نیست، پس چه نشانه‌ای می‌تواند باشد؟ تبدیل آرامگاه مولانا به یک جاذبهٔ گردشگری تنها نشانهٔ زنده بودن  مکتب مولانا نیست؛
نشانهٔ واقعی، فهم، پژوهش، آموختن و آموزاندن و حضور ذهن و زبان او در زندگی فرهنگی مردم است.
مولانا به بشریت تعلق دارد اما هم‌زبانان او نیز دست طلب از دامن آن زمزمه نگسلانیده‌اند. آقای ناظری عزیز! نفی حکمت مکن از بهر دل عامی چند...

https://news.1rj.ru/str/n00re30yah
اهدا 264 عنوان کتاب از جناب آقای حسین مهاجری به کتابخانه‌ مرکزی و مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران
در راستای گسترش فرهنگ مطالعه و تقویت منابع علمی و پژوهشی، مجموعه ای ارزشمند شامل 264 عنوان کتاب کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران اهدا شد. این مجموعه نفیس از سوی جناب آقای حسین مهاجری و با هدف حمایت از فعالیت‌های علمی، آموزشی و صیانت از میراث مکتوب کشور در اختیار کتابخانه مرکزی قرار گرفته است. کتابخانه مرکزی ضمن قدردانی از این اقدام فرهنگی ارزشمند، با رعایت استانداردهای کتابخانه پس از انجام مراحل فهرست‌نویسی و آماده‌سازی، دسترسی به منابع مذکور را برای اعضای هیأت علمی و دانشجویان فراهم خواهد کرد.
@UT_Central_Library
اهدای 800 عنوان کتاب از جناب آقای محمدناصر کاند به کتابخانه‌ مرکزی و مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران
در راستای گسترش فرهنگ مطالعه و تقویت منابع علمی و پژوهشی، مجموعه ای ارزشمند شامل 800 عنوان کتاب کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران اهدا شد. این مجموعه نفیس از سوی جناب آقای محمد ناصر کاند و با هدف حمایت از فعالیت‌های علمی، آموزشی و صیانت از میراث مکتوب کشور در اختیار کتابخانه مرکزی قرار گرفته است. کتابخانه مرکزی ضمن قدردانی از این اقدام فرهنگی ارزشمند، با رعایت استانداردهای کتابخانه پس از انجام مراحل فهرست‌نویسی و آماده‌سازی، دسترسی به منابع مذکور را برای اعضای هیأت علمی و دانشجویان فراهم خواهد کرد.
@UT_Central_Library
کارگاه آموزشی "گزارش‌گیری در نرم‌افزار آذرسا" برای کتابداران دانشگاه برگزار شد.

کارگاه آموزشی با عنوان "گزارش‌گیری در نرم‌افزار آذرسا" با هماهنگی کتابخانه مرکزی و توسط شرکت پارس آذرخش در روز ۳ دی‌ماه ۱۴۰۴ به مدت ۴ ساعت برگزار شد.
در این کارگاه آموزشی که به صورت مجازی و برای تمامی کارکنان کتابخانه‌های دانشگاه تهران اجرا شد، روش‌های مختلف گزارش‌گیری در نرم‌افزار آذرسا معرفی شد.
کارکنان و مدیران کتابخانه‌ها با استفاده از گزارش‌گیری می‌توانند فرایندهای کاری را بهبود بخشند و اطلاعات دقیق‌تری از کتابخانه‌ها و کارکرد آنها در اختیار مدیران دانشگاه قرار دهند.
در این کارگاه‌ها نحوه استفاده از امکانات تحت وب و اپلیکیشن نرم‌افزار آذرسا برای دریافت خروجی‌های متنوع از اطلاعات کتابخانه‌ها مطرح شد و به پرسش‌های کتابداران در این زمینه پاسخ داده شد.
@UT_Central_Library
اندر بلایای «مستقل» بودن

استقلال واژهٔ جذاب و خوش آب‌ورنگی است؛ خیلی‌ها شاید دوست دارند مستقل شوند؛ برخی از خانواده‌شان، بعضی از هم‌قطارانشان، پاره‌ای هم از حزب سیاسی‌شان. اما یک نوع استقلال‌یابی وجود دارد که هرگز دل من را نبرده است: پژوهشگر مستقل. اگر این استقلال را به معنی مستقل بودن از نظر فکری بگیریم عالی است، اما مصیبت این است که در این‌جا، مستقل یعنی غیروابسته به دانشگاه یا موسسهٔ پژوهشی و هر نهادی که وظیفه دارد بار اصلی پژوهش را بر دوش بگیرد. در این سال‌های متمادی، بارها این مستقل‌بودن بدجوری برایم گران تمام شده است. مثلاً اینکه اگر ایمیل دانشگاهی نداشته باشی مقالات علمی‌ات در برخی سایت‌ها بی‌اهمیت تلقی می‌شود و بعضی جاها هم اصلأ تمایلی ندارند مقاله‌ای از یک پژوهشگر «مستقل» منتشر کنند. علاوه بر این، دسترسی به منابع مکتوب که مهم‌ترین ابزار برای کار تاریخی است، محتاج تسهیلاتی است که به وابسته‌ها بیشتر از مستقل‌ها تعلق می‌گیرد. همین بلا است که گاهی باعث می‌شود دست به دامان استادان بشوم و ایشان را برای گرفتن چند برگ سند واسطه قرار بدهم. وقتی تو پژوهشگر مستقل هستی، یعنی فرض بر این گرفته شده است که همهٔ محققان یا باید دانشجوی تحصیلات تکمیلی باشند، یا هیئت علمی یک دانشگاه یا یک مرکز پژوهشی، چون در غیر از این دو صورت شخص پژوهشگر ایمیل دانشگاهی ندارد. در اینجا، دانشجو نتیجهٔ تحقیقاتش را در قالب مقاله می‌ریزد و مدرک‌اش را می‌گیرد و استادان هم با انجام پژوهش‌ها، ارتقای رتبه پیدا می‌کنند. برای همین است که هر زمان از من می‌پرسند به چه امیدی هنوز ادامه می‌دهی، نمی‌توانم جز علاقهٔ شخصی و لذت بردن از کشف را به عنوان دلیل مطرح کنم. این یعنی اگر بخواهی در کنار کار و بار و روزگاری که می‌گذرانی، دستی هم در پژوهش داشته باشی باید پاشنه را بکشی و تا می‌توانی بدوی؛ از این کتابخانه به آن موسسه و از آن مرکز پژوهشی به آن دانشکده تا بتوانی اسنادی را گردآوری و چیزی بنویسی. برای من که خیلی گران تمام شد، پیشنهاد می‌کنم اگر مایل به پژوهش در این سامان هستید حتماً «وابسته» بمانید تا پایسته باشید و پیوسته کار کنید؛ و مستقل بودن را برای اندیشه‌تان نگه دارید!
https://www.instagram.com/p/DSxE44ukW6l/?igsh=NjZiM2M3MzIxNA==
فهرست مقالات جغرافیایی.pdf
3.4 MB
📔فهرست مقالات جغرافیایی
✍️محمدحسن گنجی و جواد صفی نژاد

🖇این اثر از نخستین پژوهش‌های دوران دانشجویی استاد جواد صفی‌نژاد محسوب می‌شود که با گردآوری نظام‌مند فهرست مقالات جغرافیایی، به مثابه یک نقشه جامع دانش در این حوزه عمل می‌کند.
@boroujerdilib
کتابخانه‌های آموزش عالی در مرکز تحول دیجیتال: ابزار و راهبردهای نوین

در گزارش تازه‌ای که توسط CILIP با مشارکت Jisc منتشر شده، تأکید شده است که تحول دیجیتال فراتر از فناوری است و نیازمند تغییر فرهنگ، توانمندسازی کارکنان و مشارکت فعال در استراتژی‌های کلان دانشگاهی است.
گزارش اشاره می‌کند که بسیاری از کتابخانه‌های دانشگاهی، گرچه در سال‌های اخیر پیشگام استفاده از فناوری‌های دیجیتال بوده‌اند، نقش خود را در برنامه‌های تحول دیجیتال جامع دانشگاه کمتر دیده‌اند یا احساس دخالت کافی نمی‌کنند.
به همین دلیل Jisc با همکاری نهادهای حرفه‌ای اقدام به توسعه ابزاری به نام Digital Transformation Library Lens کرده است تا دیدگاه و مشارکت کتابخانه‌ها را در چارچوب تحول دیجیتال گسترده‌تر کند.
این ابزار کمک می‌کند تا نقش‌های کلیدی کتابخانه‌ها در شش حوزه اصلی چارچوب تحول دیجیتال شناخته و تقویت شود، ازجمله: فرهنگ دیجیتال سازمانی، تولید و مدیریت دانش، نوآوری، همکاری و زیرساخت‌های دیجیتال.
کتابخانه‌ها با استفاده از این لنز می‌توانند نقش خود را در تعریف و پیشبرد استراتژی‌های دیجیتال دانشگاه روشن‌تر نشان دهند و به تصمیم‌گیری‌های استراتژیک کمک کنند.
گزارش خاطرنشان می‌کند که دانشگاه‌ها باید کتابداران و متخصصان اطلاعات را به‌عنوان شرکای برابر در فرایند تحول دیجیتال بشناسند و از تجربه گسترده آنان در فناوری دیجیتال بهره ببرند.
ابزار ارائه‌شده شامل نمونه‌های عملی، مدل بلوغ دیجیتال، قالب‌های برنامه‌ریزی و ابزارهای مشارکت ذی‌نفعان است که می‌تواند برای تیم‌های کتابخانه‌ای در طراحی مسیر تحول موثر باشد.
پایلوت این ابزار در چند دانشگاه آغاز شده و نتایج آن تا سال ۲۰۲۶ منتشر خواهد شد تا نشان دهد چه راهبردهایی برای ادغام کتابخانه‌ها در برنامه‌های تحول دیجیتال موفق‌تر عمل کرده‌اند.
هدف کلی این ابتکار، توانمندسازی کتابخانه‌ها برای مشارکت فعال و مؤثر در تحول دیجیتال سازمان و افزایش ارزش افزوده خدمات آنها برای پژوهش و یادگیری در آموزش عالی است.

منبع: CILIP و Jisc، منتشرشده در ۶ اکتبر ۲۰۲۵

https://www.cilip.org.uk/news/711791/Approaching-digital-transformation-in-higher-education-libraries.htm

 @UT_Central_Library
كتابخانۀ مركزی و مركز اسناد دانشگاه تهران با همكاري مؤسسۀ مطالعات اماميه و مؤسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران، نمايشگاهي با عنوان «ايران و ايمان: سكه‌های شيعی ايران پيشاصفوي» برگزار مي‌نمايد.

اين نمايشگاه با هدف تبيين جايگاه و اهميت سكه‌های شيعی در تاريخ ايران پيش از عصر صفويه برپا شده و همراه با نشستي تخصصی با حضور استادان و پژوهشگران برجسته برگزار خواهد شد.

آيين اختتاميه:
📍 دوشنبه، 8 دی ۱۴۰۴
ساعت 11 تا 13
سخنران اختتاميه:
دكتر رسول جعفريان

📍 محل برگزاری: كتابخانه مركزي و مركز اسناد دانشگاه تهران، طبقه همكف، اتاق شورا

📍 آدرس حضور مجازی در سخنراني: http://vroom.ut.ac.ir/library
جست‌وجوی هوشمند (Smart Search) در وب آو ساینس برای پژوهشگران

شرکت کلاریویت ابزار جدید Smart Search را در وب آو ساینس معرفی کرده است که می‌تواند کشف منابع پژوهشی را ساده‌تر و هوشمندتر کند.
این سیستم به‌جای نیاز به دستورات پیچیده و عملگرهای Boolean، پرسش‌های طبیعی به زبان ساده را می‌فهمد و نتایجی مرتبط‌تر ارائه می‌دهد که با درک واقعی هدف کاربر تطبیق دارد.
ابزار فوق از پردازش زبان طبیعی (NLP) و مدل‌های تشخیص موجودیت (NER) طراحی‌شده برای متون علمی استفاده می‌کند تا عناصری مانند نویسنده، نشریه یا واژگان تخصصی را بشناسد و جست‌وجو را دقیق‌تر سازد.
این ابزار همچنین جست‌وجوی معنایی (semantic) را با جست‌وجوی سنتی Boolean ترکیب می‌کند تا کاربر بتواند هم نتایج لغوی و هم نتایج مفهوم‌محور را ببیند و بین آن‌ها جابه‌جا شود.
یکی دیگر از ویژگی‌های مهم، پشتیبانی چندزبانه است؛ Smart Search می‌تواند پرسش‌ها را ترجمه کند و عناوین و چکیده‌ها را به زبان دلخواه کاربر نمایش دهد تا موانع زبانی در جست‌وجوی علمی کاهش یابد.
طراحی این ابزار با هدف پاسخگویی به بازخوردهای واقعی جامعه پژوهشی جهانی انجام شده است. کلاریویت تأکید کرده است که Smart Search از هوش مصنوعی مولد مستقل استفاده نمی‌کند و تمرکز آن بر روش‌های پایه و قابل‌اعتماد جست‌وجو است تا استانداردهای علمی و حریم خصوصی حفظ شود.
این تجربه جدید، هم برای دانشجویان که در آغاز مسیر پژوهشی هستند و هم برای پژوهشگران حرفه‌ای که در پی کشف سریع و جامع منابع‌اند، طراحی شده است.
با این رویکرد، وب آو ساینس تلاش می‌کند جست‌وجوی علمی را مؤثرتر، سریع‌تر و قابل‌فهم‌تر سازد و ابزارهای پژوهشی را با انتظارات امروزی کاربران هم‌راستا کند.

منبع: Clarivate، منتشر شده در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵.

https://clarivate.com/academia-government/blog/smart-search-designing-search-for-todays-scholars/

 @UT_Central_Library
سایت (futurelibrary.no) مربوط به یک پروژه هنری و ادبی بسیار جذاب و منحصربه‌فرد به نام «کتابخانه آینده» (Future Library) در کشور نروژ است.

خلاصه فعالیت و محتوای این پروژه به شرح زیر است:

۱. ایده اصلی: این پروژه که توسط هنرمند اسکاتلندی «کیتی پاترسون» طراحی شده، از سال ۲۰۱۴ آغاز شده و قرار است ۱۰۰ سال طول بکشد (تا سال ۲۱۱۴). هدف این است که هر سال یک نویسنده برجسته دنیا، یک اثر جدید و منتشرنشده (کتاب، شعر یا مقاله) به این کتابخانه هدیه دهد.

۲. محتوای مخفی: نکته عجیب اینجاست که هیچ‌کس—حتی خودِ برگزارکنندگان—حق ندارند محتوای این نوشته‌ها را بخوانند. این آثار به صورت دست‌نوشته‌های مهروموم شده در یک اتاق مخصوص در کتابخانه عمومی اسلو (Deichman Library) نگهداری می‌شوند و تا سال ۲۱۱۴ باز نخواهند شد.

۳. جنگل کتاب‌ها: در سال ۲۰۱۴، هزار اصله درخت در جنگلی در نزدیکی اسلو کاشته شد. این درختان قرار است ۱۰۰ سال رشد کنند تا در سال ۲۱۱۴ قطع شده و از چوب آن‌ها کاغذ لازم برای چاپ این ۱۰۰ کتاب فراهم شود.

۴. نویسندگان شرکت‌کننده: تا کنون نویسندگان مشهوری مثل مارگارت اتوود (اولین نویسنده)، دیوید میچل، الیف شافاک و هان کانگ آثار خود را به این پروژه سپرده‌اند. ما فقط عنوان کتاب‌های آن‌ها را می‌دانیم (مثلاً کتاب اتوود "Scribbler Moon" نام دارد)، اما از داستان یا محتوای آن چیزی نمی‌دانیم.

به طور خلاصه: این سایت درباره پروژه‌ای است که یک «کپسول زمان ادبی» برای نسل‌های آینده (۱۰۰ سال بعد) می‌سازد. پیامی از نویسندگان امروز برای خوانندگانی که هنوز به دنیا نیامده‌اند، با این امید که در قرن آینده هنوز درختی برای کاغذ و انسانی برای خواندن وجود داشته باشد.
@UT_Central_Library
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⚠️ آخرین گفت‌وگوی دکتر جواد صفی‌نژاد: نقشه‌های ما را سوزاندند/ فرانسوی‌ها کل کاخ داریوش را با کشتی جنگی از ایران بردند

✍️ مجله نقد اندیشه، شماره ۴ و ۵، پائیز ۱۴۰۴

🔴بسیاری از نقشه‌های ایران را سوزاندند، اما آن‌هایی که توانستیم در سراسر دنیا جمع کنیم را در کتابم آورده‌ام. من کتاب هفت اقلیم را چاپ کرده‌ام. جهان در نقشه‌های قدیم شامل هفت اقلیم بود که ایران در مرکز آن قرار داشت. کتاب‌های بسیاری دارم که می‌توانم چاپ کنم، اما کاغذ آن‌قدر گران شده است که نه می‌توان کتاب چاپ کرد و نه می‌توان کتاب خرید. در کتاب نقشه‌ها، نقشه کره زمین را قبل از اسلام و بعد از آن کشیده‌ام.

🔴فرانسوی‌ها با شاه ایران قرارداد می‌بندند که روی زمین هرچه گیر آمد، برای شاه ایران باشد و زیر زمین هر چه پیدا شد، برای فرانسوی‌ها. قلعه شوش را باز می‌کنند و می‌بینند کاخ داریوش زیر آن قرار دارد. این کاخ حدود نود ستون داشته است. کشتی جنگی فرانسه می‌آید و هرچه از زیر خاک بیرون می‌آورند را نمد پیچ می‌کنند و به فرانسه می‌برند. یکی از ستون‌ها بیرون باقی ماند که آن را شکستند و به دریا ریختند.

🆔
@AbdiMediaNet I #عبدی_مدیا
🌐
وبسایت | 🌐 واتس‌اپ I 📻کست باکس
مرا ز غايب من يک خبر که می آرد
دو ديده در قدم اوست هر که می آرد
حديث يوسف و يعقوب مختصر کرديم
ز غايبی به رفيقی خبر که می آرد
شب سياه بپوشيد راه بر قاصد
پيام صبح به مرغ سحر که می آرد - ( امیر حسن دهلوی )

کتبه العبد المذنب علی الکاتب السّلطانی

علی الله فی کلّ الامور توکّلی
و بالخمس اصحاب العباء توسّلی
محمّد المبعوث و ابنیه بعده
و فاطمة الزّهراء و المرتضی علی

( اندازه : ۴۱ × ۲۵.۵ سانتی متر )
( محلّ نگهداری : کتابخانه دولتی برلین - آلمان )
( با تشکّر از آقای محمّد زال پور )

#میر_علی_هروی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
امروز در کتابخانه مرکز ساعتی در خدمت آقای دکتر منصوری بودم. سالهاست در حوزه علم و چگونگی آن، از نوشته های ایشان استفاده می کنم و گاه به گاه، گفتگوهایی در این باره داریم. کتاب جدیدشان با عنوان انسان ایرانی، آینده ی ایران را آوردند که گفتگوی جنابشان با سید محمد بهشتی و شهرام پازوکی بود. این سبک گفتگوها می تواند راه آینده جامعه ایرانی و بویژه موقعیت علم و دانش در جامعه ایران را روشن تر کند.
@UT_Central_Library
کتاب قابل تأملی است. شما وقتی می نویسید، یک جور فکر می کنید، و اما وقتی گفتگو می کنید، جور دیگری. اینها یک جور خاصی متفاوت هستند به طوری که جای هم را نمی گیرند. این کتاب، در باره ایران، پیشرفت و پسرفت آن، و به خصوص مقایسه وضع آن با کشورهای در حال توسعه، و توقف گاه های آن و در جازدنها و دشواری های دیگر را در پیشرفت مورد بحث قرار می دهد، آن در دل یک گفتگوی طولانی.
در نشست «تجربه‌نگاری و مرور دستاوردهای آرشیو مطبوعات» عنوان شد؛

📌 مطبوعات، دست اول‌ترین منابع تاریخی هستند/ نسخه کاغذی؛ تنها مرجع قابل اتکا برای راستی‌آزمایی

🎤 سخنرانان:
- مهران آشوری (مدیر آرشیو جراید دانشگاه تهران)
- روح‌الله امین‌آبادی (مدیر آرشیو روزنامه ایران)
- علی فولادی (معاون اسناد مرکز اسناد انقلاب اسلامی)

📊 نکات کلیدی مطرح‌شده:

📌 مهران آشوری:
🔸 تغییر سیستم چیدمان نشریات از الفبایی به فهرست‌نویسی توصیفی و تحلیلی
🔸 لزوم تشکیل کنسرسیوم ملی برای جلوگیری از موازی‌کاری در دیجیتال‌سازی
🔸 مشکل عدم همکاری برخی ناشران در اجرای «طرح واسپاری»

📌 روح‌الله امین‌آبادی:
🔹 مطبوعات = دست‌اول‌ترین منابع تاریخی
🔹 جمع‌آوری شخصی ۱۵-۱۶ ترابایت آرشیو دیجیتال مطبوعات داخلی و خارجی
⚠️ تأکید: «نسخه کاغذی تنها مرجع قابل اتکا برای راستی‌آزمایی است»

📌 علی فولادی:
🔸 تغییر رویکرد مرکز اسناد انقلاب اسلامی از سال ۱۴۰۰ به سمت دسترس‌پذیر کردن منابع برای نسل جوان
🔸 وجود ۹۴۲ هزار نسخه مطبوعات دیجیتال از دوره قاجار تا امروز

مشروح مطلب: https://B2n.ir/se5829
روندهای فناوری در کتابخانه‌ها: کتابخانه‌های متاورس در برابر کتابخانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی

در سال ۲۰۲۵، فناوری‌های نوظهور توجه متخصصان کتابداری را به خود جلب کرده‌اند و دو مفهوم کتابخانه‌ی متاورس و کتابخانه‌ی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) به‌طور گسترده مورد بحث قرار گرفته‌اند.
کتابخانه‌ی متاورس با هدف ایجاد فضاهای تعاملی و تجربی با واقعیت مجازی (VR) تصور می‌شود، جایی که کاربران می‌توانند در محیطی دیجیتالی گشت‌وگذار کنند و با منابع و کتابداران مجازی تعامل داشته باشند. با این حال، تحقق این چشم‌انداز با محدودیت‌هایی چون هزینه بالا و دسترسی محدود به تجهیزات VR مواجه است و در عمل کمتر می‌تواند خدمات پژوهشی و یادگیری را به‌صورت کارآمد ارائه دهد. به‌علاوه، کتابخانه‌های متاورس معمولاً در یک اکوسیستم بسته کار می‌کنند و هنوز ادغام مؤثر با خدمات واقعی مانند جست‌وجوی فهرست یا امانت بین‌کتابخانه‌ای را ارائه نمی‌دهند.
در نقطه مقابل، کتابخانه‌های AI هم‌اکنون در عمل کاربرد دارند و با بهره‌گیری از پردازش زبان طبیعی، یادگیری ماشین و داده‌کاوی خدمات را هوشمندتر کرده‌اند. این کتابخانه‌ها می‌توانند جست‌وجوی اطلاعات را تسریع کنند، پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده بدهند و وظایف تکراری را با اتوماسیون انجام دهند که منجر به صرفه‌جویی در زمان کارکنان و بهبود دسترسی کاربران می‌شود. از جمله کاربردهای AI در کتابخانه‌ها می‌توان به سیستم‌های توصیه‌گر، پاسخ‌دهی خودکار به سوالات و دسته‌بندی هوشمند منابع اشاره کرد که ارزش عملی و بسامد استفاده بالاتری نسبت به کاربردهای متاورس دارند. هوش مصنوعی همچنین از طریق دسترس‌پذیری آسان‌تر از طریق تلفن همراه یا رایانه‌های معمولی، برای طیف گسترده‌تری از کاربران قابل‌دستیابی است.
به‌طور خلاصه، اگرچه متاورس چشم‌اندازی جذاب برای آینده ارائه می‌دهد، کتابخانه‌های AI اکنون مزایای عملی‌تری در جهت افزایش کارایی، دسترسی و خدمات اطلاعاتی دارند. این گزارش آموزشی تأکید می‌کند که تمرکز کتابخانه‌ها باید بر ابزارهایی باشد که به‌طور مستقیم به آموزش، پژوهش و نیازهای کاربران پاسخ می‌دهند، و AI‌ در این مسیر گزینه‌ای عملی و مؤثرتر است.

منبع: CNinTech، منتشر شده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۵
https://www.cnintech.com/Blogs/library-tech-trends-mataverse-library-vs-ai-library.html

@UT_Central_Library