گردان سایبری شایعه ساخت که پسرهای دانشگاه به خوابگاه دختران حمله کردن، و بسیج مانع‌شون شده و کتک هم خورده! قصه‌ای که یه عده یهو حمله‌ور بشن به ساختمانی که توش پر دختره، به ذهن چه کسانی میرسه؟ بله، کسانی که معتاد پورن و ویدئوهای تجاوز در دارک‌وب هستند، و دیگه این بر همه مسجل شده که بدنه بسیج به شدت مشکل اعتیاد به پورن داره. ولی چرا لازم شده که ازین قصه‌ها بسازند؟ چون جامعه مذهبی به شدت ساکت نشسته! توقع نظام ازین جامعه این بود که به روسری‌سوزاندن و سر سلف مختلط دعوا کردن، واکنش جدی نشون بده، ولی نداد.‌ پس در حباب جمعی خودشون اینطور تحلیل می‌کنند که به محرک‌های قوی‌تری نیازه. بسیار محتمله در همین راستا در روزهای آینده یه سناریو مثل تجاوز به یک دختر چادری شهرستانی از یک خانواده فقیر که فیلم تجاوز بش هم پخش بشه در نت، روی آنتن ببرند. البته قصه میتونه اشکال مختلف داشته باشه، اما هدف اصلی ایجاد محرک‌های قوی‌تره.
خوشبختانه هیچ‌کدوم از راه‌های نجات رو پیدا نمی‌کنند. و طبیعت دنیا همینه که گاومیش‌ها با پای خودشون بیفتن تو رودخونه. بنابراین به تکرار اشتباه ادامه میدن. وقتی از محرک‌های قبلی، فیدبک نگرفتی، دیگه نباید جلوتر بری. چون دستت رو خالی‌تر می‌کنه. باید از بی‌تفاوتی جامعه مذهبی به جنبش ملی عمامه‌پرانی بفهمند، که دیگه با کارت محرک‌ها نمیشه بازی کرد.
و کلا در همه این‌ها آیاتی است برای آنان که حواس‌شان هست.

یه گردان روسیه از همین تازه واردها، یه جایی تو لوهانسک، از ۵۷۰ نفرشون، ۴۰ نفر برگشته! دستور داده شده هرکس زنده موند نباید جنازه‌ها رو برگردونه عقب. بدون آموزش میری جلو، چرخ شدن رفیقت رو می‌بینی، ولش می‌کنی، برمیگردی. این برنامه حکومت برای توعه.

بعد ملت تعجب می‌کنند که همزمان، روسیه درست یه جایی از ادلب که محل استقرار آواره‌هاست رو با بمب خوشه‌ای میزنه. وقتی به پسرهای کشور خودش رحم نمی‌کنه، به پسران سوریه رحم کنه؟

اشرار رو بشناس، و دست از تعجب کردن بردار. هنوز دانشجو ازینکه مدیر دانشکده به امنیتی‌ها لوش میده تعجب می‌کنه. کدوم خری بتون گفت اینجا بلژیکه فقط یکم هواش گرم‌تره؟

حالا آماری که یه سپاهی میده معتبر شد؟
کلا از توان‌تون خارجه باکره نباشید؟

برای دهه‌هشتادیا: حجاریان یه زمانی بازجو-اطلاعاتی بود. از همینایی که کارشون اینه که خانواده زندانی رو بترسونند، و نذارند خودش بخوابه. بعدها چندتا کتاب درسی دانشگاهی جمع کردن و ورق زدن و چندتا جمله و واژه از توشون حفظ کردن، تا وانمود کنند اندیشمند بودن از اول! تعداد کثیری کسمغز دهه پنجاهی و دهه شصتی هم باور کردند این نمایش رو، و وقتی نسل بعدی بازجو-اطلاعاتی‌ها خودش رو آوردن جلو دوربین صداسیما تا اعتراف تلویزیونی ازش بگیرن، خون دل خوردند که وای ببینید چه بلایی آوردن سر اندیشمندان جامعه ما! بش قرص دادن که در حالت بی‌اختیاری نظام رو تأیید کنه!
من از طرف نسل خودم ازتون عذرخواهی نمی‌کنم، چون به من مربوط نیست. دارم شما رو با ببوهایی که پشت‌سرتون بودند آشنا می‌کنم.

از یک طرف ناراحت‌کننده‌ست که اوکراینی‌ها مجبورند با ساده‌ترین ابزارها از خودشون در برابر باران مهماتی که امپراتوری اشرار رو سرشون میریزه دفاع کنند، از یک طرف اینکه با همین ابزار ساده تا الان صدها روس رو کشتن و اداوت‌شون رو از کار انداختن نشون میدن وارد یک دنیای دیگه شدیم.

شاید مثال جالبی نباشه، ولی اگه پسری از قیافه یه دختری اصلا خوشش نیاد، و حتی براش منزجرکننده باشه، اما مجبورش کنند باش سکس کنه، دختره باردار خواهد شد. طبیعت به اینکه چه حسی بهم دارند اهمیت نمیده. خیلی‌ها فکر می‌کنند تبادل عقاید و اندیشه هم اینجوریه. ولی اینجوری نیست. مردم تحت تأثیر کسانی هستند که ازشون خوششون میاد. فقط از مغز کسانی که می‌پسندند باردار میشن. پدر مادرت که به صداسیما اعتماد دارند، از آدم‌هایی که توی تلویزیون می‌بینند بیشتر خوششون میاد، تا تو. پنجاه و هفت هم چون از آخوند خوششون می‌اومد قدرت رو بش دادند. نه چون حرف آخوند متقاعدکننده بود.
وقتت رو صرف متقاعد کردن کسانی که ازت خوششون نمیاد نکن. وقتت رو صرف برنامه‌ریزی و انجام کارهایی کن، که اونایی که ازت خوششون نمیاد هم مجبور بشن در مسیرش قرار بگیرند.

تو هی توعیت بزن و پست بذار و هشدار بده و به خدا پناه ببر.
تو ولتاژ بالا بهرحال برق رد میشه.

سمت چپی رو که می‌شناسید. سمت راستی مردیه که کیسه پول بن‌سلمان دستشه. و کلاه طرفدارهای ترامپ رو گذاشته سرش. اونم دم انتخابات کنگره.
دیگه واضح‌تر ازین نمی‌تونند نشون بدن که چی میخوان از آمریکا.

شما کمک نمیخوای. دوست هم نداری بفهمی بقیه چطور به این نتیجه‌گیری‌ها می‌رسند. شما بنا به منافعت و روابطتت، میخوای «حقیقت موازی» بسازی. تا به نظر برسه موضوع خیلی هم سرراست نیست‌، دقت لازم داره!
اما دقت برای قبل از ورود به خاکریزه. وسط تیراندازی، که گلوله داره از کنار صورتت رد میشه، وقت پرسیدن اینکه «نکنه بی‌گناه باشن؟» نیست‌. و در مورد وضعیت فعلی ایران، قبل از ورود به خاکریز مسئله حل شده: یا با مردم هستید، یا علیه مردم!
دقت قبل از خاکریز هم منطق خودش رو داره. اگه ریسمان سیاه سفید رو مار ببینی، هزینه‌ش کمتره؛ تا اینکه مار رو ببینی و فرض کنی ریسمانه!
شما نمیدونی ما چجوری نتیجه‌گیری می‌کنیم، ولی ما می‌دونیم چرا شما صلاح می‌بینید به هیچ نتیجه‌ای نرسید.

یک‌ شب پای صحبت مردان ده که مهمان ما بودند نشسته بودم و فقط گوش میدادم. موضوع بحث نفرین والدین علیه فرزندان‌شون بود. یک سمت معتقد بود ضریب موفقیت نفرین پدر و مادر تفاوتی با هم نداره. سمت دیگه معتقد بود نفرین پدر می‌گیره، ولی مادر نه. چون شیری که قبلا بش داده مانع میشه! برای مهملاتی که درگیرش بودند، روش تفقه ساخته بودند! شیر رو که شنیدم خندم گرفت، نه ازینکه «این دیگه از کجا اومد؟»، بلکه ازینکه «چه استدلال هوشمندانه‌ای برای اینکه هر بلایی سر طرف اومد بتونند مادرش که قبلا نفرینش کرده بوده رو تبرئه کنند». باید زمان صرف تراش دادن به این فرمول‌ها کرده باشند.
اگه بچه‌ها رو بفرستی با کرم‌های خاکی بازی کنند، تا وقت‌شون صرف یک بیهودگی بشه تا مزاحمت نشن، از درگیری با فعالیت روزانه کرم‌ها، به یک چارچوب محتواسازی می‌رسند. مثلا ممکنه روشون اسم هم بذارن، و یکیشون جانی نام بگیره، و اون یکی تونی! و ممکنه یه روز ببینی یکی از بچه‌ها داره گریه می‌کنه، و وقتی علتش رو بپرسی، بگه بچه‌ها نذاشتن تونی از پل رد بشه! حالا پل یه چیزیه که تو باغچه با قوطی کبریت ساختن که روی یه آبراهه مینیاتوری قرار گرفته. و بری از بقیه بچه‌ها بپرسی چرا نذاشتین تونی از رو پل رد بشه؟ و بگن طول تونی وقتی کش میاد به شش سانت میرسه، ولی تو مسابقه‌ی عبور از پل فقط اونایی که تا پنج سانت هستند می‌تونند شرکت کنند!
میشه یه عمر با چیزهایی در همین سطح زندگی کرد، و مشغول بود. و نفهمید دنیا چه خبره، و چطور کار می‌کنه. محتوا به تایم وابسته‌ست، نه عمق. هرچه تایم و درگیری بیشتری صرف چیزی بشه، محتوای بیشتری هم تولید خواهد کرد، و فقه متورم‌تری، و منطق پرشاخه‌تری، و شرعیات پرجزییات‌تری.

عمق، به تایم وابسته نیست؛ به ابزار وابسته‌ست. الان بازی‌های کامپیوتری خیلی پیچیده هستند، چون ابزارهای ساختش پیچیده شدن؛ با اینکه ممکنه زمان نسبتا کوتاهی برای ساخت نیاز داشته باشند. بدون ابزار، حتی هنرمندترین افراد، در سطوح ابتدایی مصنوع مدنظرشون باقی میمونند. برای عمیق‌تر کردن افکار هم باید به ابزار دسترسی داشت. یکیش سواده. یکیش دسترسی به داده‌ست. یکیش بستر مبادله نظریاته. اگه فقط یه بیلچه داشته باشی، فقط میتونی با کرم‌ها بازی کنی.
بهره‌مندی از ابزار میتونه مسدود بشه. چه دفعی، و چه تدریجی. اما زمان متوقف نمیشه. پس محتوا بهرحال بسط پیدا می‌کنه.‌ و بسط محتوا، درگیری ذهنی رو بیشتر خواهد کرد. بنابراین مغزها، کار می‌کنند، و حتی خسته میشن، اما ورزیده نمیشن. کسی که یک عمر راننده اتوبوس ریلی بوده، همیشه در حرکت بوده، و همیشه در حال هدایت یک دستگاه بوده؛ اما مغزش فاصله نجومی خواهد داشت با مغز یک راننده رالی.‌ برای اینکه واقعیت این فاصله رو نپذیره، این رو نمی‌پذیره که کارش کار آسونیه. پس پشت محتوایی که پیرامون شغلش شکل گرفته، و حجم زیادی هم داره، پناه می‌گیره. همونطور که بچه‌ها قوانین مسابقه کرم‌ها رو طوری جدی می‌گرفتند، که حاضر بودند به خاطرش با هم قهر کنند.

آدم‌هایی که ذهن‌شون محدود مونده، اما درگیر هم بوده؛ توسط بقیه فریب میخورند. و روش کار اون فریب‌دهنده اینه که تأییدشون کنه که فاصله نجومی با رانندگان رالی ندارند؛ و‌ بلکه فاصله‌ای ندارند، و بلکه رالی بازی بچه‌هاست. اون مثل آدم‌هایی که ابزار داشته‌اند، و به عمق‌های بیشتری می‌رسند، نمیاد صاف تو روشون بگه «شما یک عمر با کرم بازی کردید». میاد بشون میگه «دوره بدی شده. هیچکس به تجربه شما احترام نمیذاره. نباید گذاشت اینا امورات رو به دست بگیرن».

کاربردش در سیاست واضحه و لازم نیست بیش ازین توضیح بدم. چیزی که باید بدونید اینه که باید ازون فریب‌دهنده جلو بزنید. و برای اینکه ازش جلو بزنید، باید ذهن‌های محدود رو به روش موذیانه‌تری فریب بدید. جنگ هیچوقت بین صالح و مکار نیست. بین مکار خودخواه، و مکار صالحه.

معلمی که سر کلاس داره تحت فشار عصبی حاصل از گستاخی بچه‌ها در دفاع از واقعیت، اصرار می‌کنه که کشتار و تجاوز اون بیرون «خداوکیلی» کار مأموران نظام نیست؛ از فرط شباهت مو به مو، آدم رو یاد اون‌ مفلوک‌هایی میندازه که با ۲ هزار یورو درآمد ماهانه، که باید مراقب باشند هزینه اکسترایی به مخارج‌شون اضافه نشه تا کم نیاد، تجاوز به اوکراین رو طوری روایت می‌کنند که همه توش نقش پررنگی دارند، غیر از روسیه، که بازیگر اصلی این شر بوده! طوری که اگه کسی اخبار رو دنبال نکرده باشه فکر می‌کنه روسیه کشوریست در همسایگی اریتره و اصلا ربطی به اوکراین نداره که بخواد تجاوز هم بکنه! در حالی که پول نداره ماشین بخره و مالیات سنگینش رو بپردازه، و اسمش رو میذاره «من اصلا از چیزهایی که دود ایجاد می‌کنند بدم میاد»، از حیثیت پوتین که با احتساب بیزینس زیرزمینیش ثروتمندترین مرد دنیاست، دفاع می‌کنه، که انگار خودش یک ارتش اتمی نداره، که روی چاه‌های نفت و گاز ننشسته، که هزاران عمله سایبری در داخل و خارج نداره، که از گندی که بالا آورده دفاع کنند، و جنایتی که مرتکب شده رو بشورند؛ و حتما به کمک این یک نفر مفلوک هم نیاز داره!
شباهت مو به مو البته به همین‌جا ختم میشه، چون این معلم حتی ۲هزار یورو هم نمی‌گیره، ۳۰۰ یورو می‌گیره. بچه‌ها حق دارند وکالت خدا رو به عنوان شاهد نپذیرند، چون همین معلم ۳۰۰ یورویی اگه بره جلوی ساختمان وزارت آموزش پرورش و درخواست ۴۰۰ یورو حقوق بکنه، میفهمه که ضربات باتوم میتونند منجر به تشکیل لخته خون و سپس سکته بشن، یا نمی‌تونند. وقتی لابرآتوار انقدر نزدیکه، نیاز به کلنجار رفتن با تئوری نیست. و بچه‌ها این رو می‌دونند.

مهم‌ترین کاری که باید در زندگی انجام بدید کسب مهارت در آدم‌شناسیه، و بخشی از این مهارت اختصاص پیدا می‌کنه به شناخت از عمق دریوزگی که آدم‌ها حاضرند در اون قرار بگیرند.

به جای خوب. یه روز انشاء‌الله که برای اولین بار در تاریخ ایران، یک حکومت مدرن و پاسخگو تشکیل دادید، به هر استان خودمختاری اعطاء می‌کنید تا قوانین قلمرو استانی رو مردم همون استان تعیین کنند، و پارلمان (با نسبت هر پنج‌هزارنفر، یک نماینده) و گارد مسلح و پلیس و سیستم آموزشی خودشون رو داشته باشند. دولت مرکزی میمونه برای سیاست خارجی و دفاع میهنی. سپس در فضای استیبل و متمدنانه بوجود آمده، وارد رقابت فرهنگی میشید، و هر فرهنگی که دستش پرتره، از بقیه سبقت می‌گیره. برای رقابت اون روز، از الان هم می‌تونید پس‌انداز جمع کنید، و این پس‌انداز چیزی نیست جز حفظ حرمت خون همدیگه. اگه بلوچ ببینه مرکزنشین داره برای خون ریخته شده بستگانش، بلوا به راه میندازه و دنبال انتقامه، فردا که رقابت ایده‌ها شکل گرفت، یه جور دیگه با ایده‌های مرکزنشین‌ها برخورد خواهد کرد. مردم ایده کسانی رو می‌پذیرند که ازشون خوششون بیاد. همه باید سعی کنند کاری کنند که بقیه ایرانی‌ها، ازشون خوششون بیاد، و این با شر به پا کردن به خاطر همدیگه، رخ میده. و این پس‌انداز بعدها به دردشون خواهد خورد.

اگه یک بسته کارتن رو با روزنامه کادو کنید، بیشترین چیزی که ازون بسته دیده میشه، همون روزنامه‌ست. اما اگه همون بسته رو بذارید زیر دستگاه پرس و اجازه بدید تحت فشار زیاد قرار بگیره، همه محتویاتش میزنه بیرون و تخت میشه، و کمترین چیزی که ازش دیده خواهد شد، اون روزنامه خواهد بود. تاریخ، چه مکتوب و چه شفاهی، مثل دستگاه پرس عمل میکنه. روزمرگی‌ها و روند عادی و کسل‌کننده زندگی متداول، روزنامه‌های پیچیده شده دور تحولات هستند، که با کندی آزاردهنده‌ای بتون تحمیل میشه؛ اما قراره همه‌ش پودر بشه و به باد بره، وقتی که در آینده فاصله رأی به میرحسین تا پراندن عمامه رو در سه پاراگراف یا یک کلیپ سه دقیقه‌ای جا دادند. درک این واقعیت جبری، باید بتونه عصاره‌ای ترکیبی از عجله و صبر در اختیارتون بذاره.

دائما در حال آپدیت ورژن firmware ذهن خودم هستم، ولی آرشیو کانال که با ورژن‌های قبلی ساخته شده هم همچنان قابل استفاده‌ست. اگه دیدید دیگه چیزی برای اضافه کردن نیست، تذکر بدید.

یک سطح بالا از آزادی، آزاد شدن در جامعه نیست، بلکه آزاد شدن از جامعه‌ست. رهایی از جامعه‌ای که اجازه میده پست‌ترین افراد ممکن هدایتش کنند و بدترین رفتار ممکن رو بات داشته باشند، همون سطح بالاست که گاهی فقط با مرگ میشه بش دست پیدا کرد.‌

هش‌ریت ماینرهای بیت‌کوین به ۲۸۰ رسیده.
قبل از بگیر و ببند و ممنوعیت ماینینگ و این حرف‌ها در چین ۱۷۰ بود!
انسان از خنده به دولت‌ها بمیرد رواست.

کاخ سفید از نتیجه انتخابات میترسه، و برای اینکه جبهه اوکراین به دست جمهوری‌خواهان نیفته، پیش‌دستانه داره با روس‌ها صحبت می‌کنه تا به توافقی برسه که بعدن جمهوری‌خواهان هم نتونند زیاد تصرفی توش داشته باشند. که قطعا چیزی نیست جز تسلیم اوکراین.
اما آدم‌های فعلی کاخ سفید هنوز درک درستی از روسیه ندارند، همونطور که درک درستی از ایران ندارند. مجرم اصلی جنگ پوتینه. اونی که باید محاکمه و به حبس ابد محکوم بشه، پوتینه. اما موضوع خود پوتین نیست. چون خود پوتین هم تابع روسیه‌ست. این مردم روسیه بودند که جنگ می‌خواستند. اینکه پسران‌شون دست و پای خودشون رو میشکنند تا نرن جبهه، این معنی رو نمیده که جنگ نمیخوان‌. این یک روال سابقه‌دار در جامعه روسیه‌ست که همه میخوان دیگری قربانی روسیه بشه، نه خودشون. و گرنه سر قربانی گرفتن، نظرشون تغییر نکرده. مسکونشین میخواد روستانشین قربانی بشه. بازنشسته میخواد هجده‌ساله‌ها قربانی بشن. روزهای قبل از شروع تجاوز نوشتم پوتین کسی نیست که بتونه از پس فشار اجتماعی بربیاد، و از کاری خودداری کنه که مردم و اطرافیان ازش می‌طلبند انجام بده. الان هم نمیتونه توافقی رو بپذیره که مردم روسیه شکست حسابش می‌کنند. مردم روسیه ازش میخوان آمریکا و ناتو و کل جهان رو تحقیر کنه، بعد توافق کنه؛ تا حس ملی «ما شاخ دنیاییم» دوباره احیاء بشه. با ۱۴۰ میلیون نفر آدم بد و مریض، نمیشه صلح کرد، چون هیچوقت قصد صلح ندارند و ول نمی‌کنند. تنها راهی که جواب میده اینه که یه جوری تضعیف‌شون کنی که بتمرگند سرجاشون.

قبلا نوشتم (اسکرول کنید) نظام پارلمانی در ایران سرنوشتی مثل عراق پیدا می‌کنه و یه حشدالشعبی بومی دولت دموکراتیک رو به لجن خواهد کشید، و گفتم به همین دلیل باید یک دوره مقدماتی از دیکتاتوری داشته باشیم تا کشور رو از داعش شیعی پاکسازی سیستماتیک کنه، بعد تحویل دولت دموکراتیک بده. و پاکسازی یعنی نابود کردن همه زیرساخت‌های ایدیولوژیک که فرصت داشته در این پنجاه شصت سال اخیر ایجاد کنه. ولی صرفا یک پیشنهاد انتزاعی بود برای اینکه بگم با چه چالشی مواجهیم. چون قطعا مردم دیگه به دیکتاتوری، هرچقدر هم موقت باشه رأی نمیدن. یک راه زمینی و شدنی برای پایین آوردن شانس داعش شیعی، پخش کردن قدرت در سراسر ایرانه، چون این ویروس تا الان برای گسترش و تقویت خودش به شدت به قدرت متمرکز وابسته بوده. با غیرمتمرکز کردن قدرت، خون بش نمیرسه و خود به خود تضعیف میشه. این راه منه، و اون موقع که لازم میشه خودم دیگه نیستم که رأی بدم. اونایی که رأی میدن باید راه حلی برای این چالش داشته باشند. چون داعش شیعی فقط تعدادی طلبه نیست، بلکه یک سرطانه.

بهرحال خیلی تأخیر دارید. بسیجی‌ها از سال ۲۰۰۸ دارن میگن یک اسراییلی هستم که به شدت به فارسی مسلطه.

رگباری زر می‌زنند که ابرقدرت آمریکا در حال افول است، جهان چندقطبی شده، دوران جدید، بلا بلا بلا.. بعد هر شبکه‌ و نشریه‌ به هر زبانی رو باز می‌کنی تیترها اینه: انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا چه تأثیری بر مالزی دارد؟ انتخابات آمریکا چه تأثیری در شرق اروپا دارد؟ انتخابات آمریکا چه تأثیری در بازار انرژی دارد؟ تغییر اقلیم و انتخابات آمریکا! آینده عربستان و انتخابات آمریکا! چین و انتخابات آمریکا!
دیوثا این چه افولیه که همه‌تون معطلید ببینید جو کدوحلوایی‌فروش با وانت فوردش تو کنتاکی میره به شعبه رأی‌گیری به کی رأی میده؟

اگه به یک جوان خام بگی سمت مواد صنعتی نرو، میگه حواسم هست، و هی هشدار میدی، و باز میگه حواسم هست. و میره سمتش و گرفتار هم میشه، و یه روز میشینه گریه می‌‌کنه و بت میگه کاش حرفتو گوش می‌دادم. و با اینکه بارها هشدارت رو جدی نگرفته بود و با اینکه منتظر بودی اعتماد به نفس بیش از حدش، کار دستش بده، به پشیمونیش احترام میذاری. چون قابلیت اینکه بینش داشته باشه رو داشت، اما ضعف‌های شخصیتی جلوی اراده‌ش رو گرفته بود. شخصیت رو میشه تعمیر و ترمیم و اصلاح کرد، اما قابلیتی که وجود نداره رو نمیشه تزریق کرد.
دشمنان زندگی و آزادی شما، فاقد قابلیت‌های بینشی هستند، چون تهی هستند. و برای همین آثار پوچ‌گرایی رو در زندگی‌شون می‌بینید (بچه‌شیعه حتی در نگاه عرفانیش هم نیهیلیسته. مرگ‌طلبی برای خود و دیگران، و عشقبازی با تخریب چیزهایی که دیگران ساخته‌اند، جزیی ازین پوچ‌گرایی جامعه‌ستیزانه‌ست). جماعت تهی، هیچوقت اشتباهی از جانب خودش رو به رسمیت نمیشناسه، و چیزی به نام پشیمانی رو نمی‌فهمه، و تجربه و اصلاح براش محلی از اعراب نداره. بنابراین اگه همین فردا هم شکست خوردند، و حتی اگه مجبور شدند فرار کنند به نجف، نتیجه نخواهند گرفت که «از اول راه‌مون کج بود» یا «باید به حرف آزاداندیش‌ها گوش می‌دادیم». هرگز و هرگز چنین برداشتی نخواهند داشت. بلکه اینطور توضیحش میدن که «نتونستیم سازمان‌‌دهی رو خوب انجام بدیم» یا «تقصیر سردار فلانی شد».
گله بوفالوهای آفریقا هیچ‌وقت تجربه عبور از دره رو حفظ نمی‌کنند. اگه پارسال صدها رأس ازشون از همون نقطه دره سقوط کرده باشند پایین، باز از همون نقطه صدها تلفات خواهند داد. چون اساسا اون چیزی که ما تلفات حساب می‌کنیم برای مغز اون‌ها تعریف نشده‌ست، چون اون چیزی که ما اشتباه حساب می‌کنیم هم، برای مغز اون‌ها تعریف نشده‌ست.
هیچوقت نباید فکر کنی با کسی که اشتباه کرده طرفی. باید خودت رو در موقعیت مزرعه‌داری ببینی که اومده آفت‌کشی کنه.

وقتی مشتری از همسایه‌ها وضعیت سند زمین تو رو می‌پرسه، و با این که سند نداره همسایه‌ها بش میگن سندش به زودی جور میشه، برای این نیست که همسایه‌هات از روی خیرخواهی میخوان مشتری رو از دست ندی. برای اینه که ارزش زمین خودشون که تو همون محله‌ست وابسته به اینه که ارزش زمین تو پایین نمونه. در این حالت، پلتفرم مهم‌تر از دارایی میشه، چون دیگه خود دارایی به حاشیه رفته، و اولویت اینه که پلتفرم رو نجات بدن.
رجزخوانی‌های اشرار در برابر مردم بی‌دفاع هم معلول همین وضعیته. اینکه بهمدیگه روحیه میدن، برای این نیست که هوای هم رو دارند؛ که از قضا الان در آماده‌ترین حالتند برای زیر گرفتن همدیگه. دلیلش فقط اینه که نگران خود پلتفرم هستند.