حال و هوای این روزها - مینیاتور گذرِ سیاوش از آتش، از شاهنامه شاه‌طهماسبی، بر روی کبریت توکلی @ehsanname

‌کوییدیچ، بازی که جدی شد
@ehsanname
دو سال پیش که ما ماگل‌ها (مردم غیر جادویی) داشتیم برای خودمان با جام جهانی فوتبال برزیل حال می‌کردیم، در دنیای جادوگران هم یک جام جهانی دیگر داشت برگزار می‌شد و خانم رولینگ در سایت pottermore جام جهانی کوییدیچ به راه انداخته بود. اما این جام نمونه واقعی و بیرونی هم دارد. دو روز است که در فرانکفورت آلمان، ۲۵تیم از سرتاسر دنیا، از اوگاندا تا پاکستان و کره جنوبی و پرو جمع شده‌اند و دارند کوییدیچ بازی می کنند.
بازی کوییدیچ، بازی محبوب جادوگرهاست که جی. کی. رولینگ برای هرچه باورپذیرتر شدن داستانش، آن را اختراع کرد و از همان کتاب اول، بخش‌هایی از داستان را به صحنه‌های این بازی اختصاص داد. او حتی یک کتاب «کوییدیچ در گذر زمان» هم نوشت تا با آوردن اطلاعاتی درباره قوانین کوییدیچ، پیدایش و سیر تکامل آن، تکنیک‌های رایج در کوییدیچ امروزی، تیم‌های کوییدیچ در انگلستان، گسترش کوییدیچ در جهان (که طبق آن، کشورهای خاورمیانه از جمله ایران چون طرفدار قالی پرنده هستند بازی کوییدیچ را جدی نمی‌گیرند) و بالاخره جام جهانی کوییدیچ، خلاقیتش را به رخ بکشد. حالا اما بازی او به دنیای واقعی هم راه پیدا کرده و تیم‌های هفت نفره در حالی کوییدیچ بازی می‌کنند که باید یک جارو میان پاهایشان حمل کنند. باقی قوانین بازی، شبیه کتاب است. البته فکر نکنید که همه بازیکن‌های این ورزش نیمه‌جادویی، از خوره‌های هری پاتر هستند. اشلی کوپر، مربی تیم کوییدیچ انگلستان به گاردین گفته: «اگر مجبور به انتخاب باشم، من طرفدار تالکین هستم.» اتفاقا سال گذشته هم فرانسوی‌ها، همولایتی‌های هری پاتر، یعنی تیم انگلیس را شکست دادند و قهرمان شدند. ویژگی جام کوییدیچ امسال در این است که برای اولین بار یک تیم آفریقایی، یعنی اوگاندا به مسابقات اضافه شده است. برای دنبال کردن مسابقات و اطلاع از نتایج، می‌توانید به سایت فدراسیون جهانی کوییدیچ (iqaquidditch.org) سر بزنید.

مجموعه مطالبی درباره جام جهانی کوییدیچ ۲۰۱۴ به نقل از هفته‌نامه «همشهری جوان» شماره ۴۷۱ @ehsanname

دنیا، اَلَمِ غفلت
و
عقبی، غمِ اعمال

آسودگی از ما دو جهان فاصله دارد

#بیدل

از کانال مکتوبِ شوق @maktoobeshough

‌‌‌‌شاعری جرم نیست
احسان رضایی
@ehsanname
دارین طاطور، این اسم دختر شاعری است که رژیم صهیونیستی او را به خاطر شعرهایش تبعید کرده‌ است. حالا ۱۵۰ نویسنده و هنرمند آمریکایی، در نامه سرگشاده‌ای به محکومیت شعر گفتن اعتراض دارند.
ماموران اسرائیلی از ۱۱ اکتبر گذشته، دارین طاطور ۳۳ساله را بازداشت کردند. علت بازداشت، انتشار ویدیویی از او بود که شعری می‌خواند با این مطلع: «مقاومت کنید، مردم من، علیه‌شان مقاومت کنید/ در قدس من زخمهایم را پوشیدم و غمهایم را نفس کشیدم». در همان هفته او عکسی از صحنه شلیک پلیس اسرائیل به یک زن عرب در فیسبوکش منتشر کرده بود و زیرش نوشته بود: شاید من نفر بعدی باشم. در یک جلسه شعرخوانی برای یادبود کشتگان روستای فلسطینیِ کفرقاسم در سال ۱۹۵۶ هم شرکت داشت. همه اینها از نظر ماموران اسرائیلی، اعمال مجرمانه به حساب می‌آمد. به عقیدهٔ صهیونیستها او داشت با این کارهایش، فلسطینی‌ها را تشویق به اقدامات خشونت‌آمیز می‌کرد. تصویری که از حکم دادگاه او منتشر شده، بامزه است: اسکرین‌شاتی از فایلهای روی لپ‌تاپش به عنوان مدرک جرم.
طاطور اول به حبس خانگی محکوم شده بود، بعد سه ماه را هم در زندان به سر برد تا اینکه دادگاه اسرائیل حکم انتقال او به منطقه‌ای ۴۰ کیلومتر دورتر از محل زندگی‌اش را صادر کرد و علت آن را «خطرآفرین» بودن حضور او برای اجتماع اعلام کرد. تبعید این شاعر فلسطینی شرایط بسیار سختی دارد. نه تنها حق ندارد به خانه خودش برگردد، بلکه تمامی منطقه شمالی فلسطین اشغالی برای او ممنوع بوده و در آپارتمانی که برادرش در تل‌آویو اجاره کرده در حبس به سر می‌برد. حتی پزشکان هم برای معاینه او نیاز به اجازه نیروهای امنیتی دارند، درحالی‌که پای طاطور در زندان شکسته و نیازمند مراقبتهای درمانی است. یک مامور امنیتی در تمام شرایط او را همراهی می‌کند و یک مچبند الکترونیکی، بطور مدام موقعیت او را ثبت می‌کند. طاطور همچنین اجازه استفاده از اینترنت را ندارد.
محکومیت دارین طاطور به جرم سرودن شعر، اگرچه در اینجا چندان بازتابی نداشت، اما در کشورهای مختلف جهان با واکنشهایی مواجه شد. در اغلب تظاهرات‌ها و اعتراض‌ها به بازداشت و زندان و حالا هم تبعید او، معترضان این پلاکارد را در دست داشتند: «poetry is not a crime» شعر گفتن، جرم نیست. گسترده‌ترین اعتراض، با امضای نامه سرگشاده‌ای توسط ۱۵۰ نویسنده، شاعر و هنرمند آمریکایی اتفاق افتاد. در بین این نویسندگان، آلیس واکر، نویسنده برنده پولیتزر و دیو ایگرز برای کتابخوانهای ایرانی آشناتر هستند. نامه این ۱۵۰ نویسنده و هنرمند، یعنی دارین طاطور بیشتر از قبل شناخته و معروف شده است. حالا اسم دارین طاطور کنار اسم محمود درویش، به عنوان یک شاعر فلسطینی معروف مطرح شده و اشعار او مدام دارد به زبانهای مختلف ترجمه می‌شود.

از شماره ۱۱۱ هفته‌نامه «تماشاگران امروز»
@ehsanname

نمونه شعرخوانی دارین طاطور برای یادبود فاجعه کفرقاسم را اینجا ببینید 👇
www.youtube.com/watch?v=sxdB4nQqL3E
گزارشی مفصل از ماجرای دستیگری و محکومیت طاطور را اینجا بخوانید 👇
electronicintifada.net/content/israel-puts-poet-under-house-arrest/16416
متن عربی اشعار طاطور را اینجا پیدا کنید 👇
dareen-tatour.net/blog/category/dareen/
ترجمه انگلیسی شعری که باعث محکومیت او شد را اینجا بخوانید👇
arablit.org/2016/04/27/the-poem-for-which-dareen-tatours-under-house-arrest-resist-my-people-resist-them/
امضاکنندگان نامه اعتراض به بازداشت دارین طاطور را اینجا ببینید👇
jewishvoiceforpeace.org/dareen/

امکان نمایش مجازی آثار گنجینه موزه هنرهای معاصر به سایت موزه (tmoca.com) اضافه شد، فعلا با ۲۴ تابلو از پابلو پیکاسو، پل گوگن، آلبرتو جاکومتی، اندی وارهول، ویکتور وازارلی و ... @ehsanname

«کلاهی که بزرگتان می‌کند/ سقوطهای زیادی به ذهن دارد» دو کتاب شعر از ابراهیم عالی‌پور، شاعر جوانی که ناگهان خاموش شد @ehsanname

نقاشی دیواریِ هفت‌خان رستم، در زیر پل کریمخانِ تهران. در تصویر، خان‌های پنجم (به بند کشیدن اولادِ دیو) و خان دوم (نجات از بیابان) پیداست @ehsanname

تعداد مقالات ویکی‌پدیای فارسی، از ۵۰۰هزار عنوان گذشت. برای مقایسه باید بدانیم دایرةالمعارف فارسیِ مصاحب ۴۳هزار مدخل و دانشنامه دانش‌گستر ۵۹هزار مدخل دارد. @ehsanname

بیشترین مقالات ویکیپدیا به زبان‌های انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، روسی و اسپانیولی است. تعداد مقالات ویکیپدیا انگلیسی بالای ۵میلیون است، درحالی‌که نسخه چاپی بریتانیکا حدود ۴۰هزار مقاله دارد @ehsanname

چینی‌ها در ویکیپدیا رکورددار نیستند، چون خودشان یک دایرةالمعارف اینترنتی (baike.com) با ۴میلیون مقاله دارند. آنها بزرگترین دایرةالمعارف کاغذیِ بشر، دایرةالمعارف یانگله را ۶۰۰سال پیش نوشتند @ehsanname

اگر بخواهیم ویکیپدیای انگلیسی را پرینت بگیریم و در مجلداتی به اندازه نسخه چاپی بریتانیکا صحافی کنیم، ۲۳۰۳ جلد و ۱۲ کتابخانه لازم داریم. بریتانیکا ۳۲ جلد است و دو ردیف کتابخانه فضا می‌گیرد @ehsanname

اگر بخواهیم ویکیپدیای فارسی را چاپ و صحافی کنیم، با محاسبه تعداد کلمات و مقالات، برابر با ۱۲۸ جلد دایرةالمعارف بریتانیکا خواهد شد. این، بزرگترین دانشنامه‌ای است که تاکنون به فارسی نوشته شده @ehsanname

کویین‌ها را دست کم نگیریم
احسان رضایی
@ehsanname
«چرا من؟ چرا اینجا؟ چراااااا؟» این دیالوگ سعیدِ «از کرخه تا راین» را می‌شود زبان حال گروهی دانست که از وضعیت مانتونوشته‌های جدید این روزها شاکی هستند. آنها از پیدا شدن این همه Queen که با زبانی غیر از زبان مادری اعلام وجود می‌کنند، ناراحتند و برای این ناراحتی، دلایلی خوبی هم دارند: از بی‌توجهی به زبان فارسی تا ترویج ارزشهایی که متناسب با جامعه ما نیست. اینها البته دلایل موجهی است. سوای بی‌توجهی به کارکرد اصلی لباس که آراستگی و پوشیدگی است و این نوشته‌های جلب توجه‌کننده، آن را به چالش می‌کشند، خود نوشته‌ها هم ماجرایی هستند.
وقتی که در سطح شهر و در منظر عموم جامعه، خبری از نشانه‌های زبان و هویت ایرانی نباشد، طبیعتا این بی‌هویتی پیامدهایی هم خواهد داشت. در علم اخلاق می‌گویند که برای داشتن جامعه اخلاقی، نیاز به هویت و تاریخ داریم. کسی که بداند سر چهارراهی که ایستاده، چه مردان تاریخی آمده و رفته‌اند و چه وقایع تاریخی اتفاق افتاده است، دیگر موقع تصادف، قفل فرمان به دست از ماشین بیرون نمی‌آید. اما وقتی این هویت از بین رفت، پرخاشگری و عصبیت هم زیاد می‌شود و سلامت روانی جامعه از دست می‌رود. حالا نکته اینجاست که بخش مهمی از هویت ملی ما، در زبان فارسی است. چیزی که به آن می‌نازیم و افتخار می‌کنیم و اغلب بزرگانمان، شاعران و گویندگان زبان فارسی هستند. این مانتونوشته‌های به زبان بیگانه که یکباره مثل تب تندی همه‌گیر شده‌اند، با روح همین زبان فارسی ناسازگاری دارند. جوانهای مصرف‌کننده این مانتوها، متهمِ اول این بی‌توجهی هستند. منتقدانشان می‌گویند جوانهایی که این‌همه به گذشته ایرانی خودشان علاقه و توجه نشان می‌دهند و در برخورد با هر توهین‌کننده به ملیتشان موج حمله اینستاگرامی به راه می‌اندازند، چرا این حساسیت را در انتخاب لباس به خرج نمی‌دهند؟
از طرف دیگر، جوانها هم حرفهایی برای شنیده شدن دارند. آنها می‌توانند برای حرفهای بزرگترهای نگران، جوابهایی ارایه کنند. مثلا در برابر این اعتراض که «شمایی که دم از کورش و خون آریایی می‌زنید، پس چرا چیزی متناسب با این هویت به تنتان نمی‌کنید؟» بگویند: لباس متناسب کجاست که من نمی‌پوشم؟ چه کسی تی‌شرت و مانتو با استفاده از طرحهای سنتی و تاریخی خودمان ارایه کرده که می‌پرسید چرا نمی‌پوشی؟ چرا کم‌کاری‌های خودتان را به گردن جوانها می‌اندازید؟ ...
کاستی‌های حوزه پوشاک ما، دو گروه است. بخشی به سابقه این صنعت برمی‌گردد، مثل اینکه سابقه طراحی گرافیک مدرن در دنیای غرب، طولانی‌تر از ایران خودمان است و این موضوع خودش را در زمینه‌های مختلفی از جمله در طراحی لباس نشان می‌دهد. یک نمونه ساده‌اش اینکه در زبان انگلیسی، حروف از هم جدا هستند و این، دست طراح را برای تایپوگرافی باز می‌گذارد و در همین مانتونوشته‌های اخیر هم بازی با اندازه حروف را شاهد هستیم. درحالی که حروف فارسی به هم چسبیده و متصل هستند و در خوشنویسی سنتی ایران هم یکسان بودن اندازه حروف، امتیاز محسوب می‌شود. اینها بخشی از مشکلات موجود در طراحی لباس برای طراحان ایرانی هستند که نیاز به تمرین و ممارست و آزمون و خطا دارند. اما بخش دیگری از این معضل، فقط به کم‌کاری تولیدکنندگان داخلی مربوط است، نه هیچ چیز دیگری. کما اینکه وقتی چند تولیدکننده کوچک، دست به ابتکار زدند و پیراهن‌ها و مانتوهایی با نوشته یا طرح‌های ایرانی تولید کردند، استقبال خوبی هم از آنها شد. با این حساب، بخش مهمی از دلایل استفاده از مانتوهای پشت‌نوشته جدید، نه به خود مصرف‌کنندگان آنها، که به کسانی که محصولات با کیفیت و مناسب را تولید نمی‌کنند بستگی دارد.
مانتوهای با پشت‌نوشته انگلیسی، تبِ جدیدِ شهرمان، ممکن است مثل خیلی از مدهای لباسی دیگر، خیلی زود به عرق بنشینند و تا چند وقت دیگر، کسی حتی یادی هم از آنها نکند. اما این لباسها، نشانه‌ای از یک مساله هستند، مساله‌ای اجتماعی و فرهنگی که مثل هر معضل فرهنگی دیگر، کوه یخی است که فقط بخش کوچک بیرون‌زده آن قابل مشاهده است. اما صورتی در زیر دارد، آنچه در بالاستی. اینجا دیگر با مساله هندسی طرف نیستیم که خط مستقیم، کوتاهترین راه باشد. مساله‌های فرهنگی، معلول یک یا چند موضوع نیستند و به همین دلیل، راه‌حل ساده‌ای هم ندارند. Queenها را دست کم نباید گرفت. آنها نشانه‌اند.

یادداشت در شماره ۵۶۳ هفته‌نامه «همشهری جوان»

🌦 شوخی توئیتری با شعر نیما:
@ehsanname
قاصدِ روزانِ ابری، اصغری، کِی می‌رسد باران؟!

یدالله مفتون امینی، شاعری ۹۰ساله که علاوه بر شعر، خاطرات شنیدنی از شاعران معاصر هم دارد و به قول خودش جز سهراب سپهری همه را دیده است/ عکس: ایسنا @ehsanname

این روزها در خانه شاعران، ۱۴ هنرمند در سمپوزیوم مجسمه‌سازی مفاخر ایران، مشغول ساخت تندیس ۱۴ شاعر معاصر هستند. در تصویر تندیس حسین منزوی پیداست/ عکس: مهر @ehsanname

هری پاتر حالا چه شکلی شده است؟ بازیگر نقش او در تئاتر «هری پاتر و کودک نفرین‌شده» را ببینید. نسخهٔ کتابی و مفصل این داستان، دو روز دیگر منتشر می‌شود/ عکس از گاردین @ehsanname

✅ آن سلطان ملّتِ مصطفوی، آن برهان حجتِ نبوی، آن عامل صدّیق، آن عالم تحقیق، آن میوۀ دل اولیا، آن جگرگوشه انبیا، آن ناقدِ علی، آن وارث نبی، آن عارف عاشق جعفرالصادق رضی الله عنه.
گفته بودیم که اگر ذکر انبیاء و صحابه و اهل بیت کنیم کتابی جداگانه باید ساخت. این کتاب شرح اولیاست که پس از ایشان بوده‏اند اما به سبب تبرک به صادق ابتدا کنیم که او نیز بعد از ایشان بوده است و چون از اهل بیت بود و سخن طریقت او بیشتر گفته است و روایت از وی بیشتر آمده است، کلمه‏ای چند از آنِ او بیاوریم که ایشان همه یکی‏اند. چون ذکر او کرده شود از آنِ همه بُوَد. نبینی که قومی که مذهب او دارند، مذهبِ دوازده امام دارند؟ یعنی یکی، دوازده است و دوازده، یکی.
اگر تنها صفت او گویم، به زبان و عبارت من راست نیاید که در جمله علوم و اشارات و عبارات بی‏تکلّف به کمال بود، و قُدوِۀ جمله مشایخ بود، و اعتماد همه بر وی بود، و مقتدای مطلق بود. هم الهیان را شیخ بود، و هم محمدیان را امام، و هم اهل ذوق را پیشرو، و هم اهل عشق را پیشوا، هم عباد را مقدّم، هم زهاد را مُکرّم، هم صاحب تصنیف حقایق، هم در لطایف تفسیر و اسرار تنزیل بی‏نظیر بود. و از باقر رضی الله عنه بسیار سخن نقل کرده است. و عجب دارم از آن قوم که ایشان خیال بندند که اهلِ سنت و جماعت را با اهل بیت چیزی در راه است، که اهلِ سنت و جماعت، اهل بیت را باید گفت به‏حقیقت. ومن آن نمی‌دانم که کسی در خیال باطل مانده است، آن می‏دانم که هر که به محمد ایمان دارد و به فرزندانش ندارد، به محمد ایمان ندارد.
@ehsanname
توضیحات عطار در ابتدای فصل «ذکر ابن محمد جعفر الصادق علیه السلام» به عنوان اولین تذکره از کتاب «تذکرة الولیاء»
#برچیده_ها

‌‌📜 سوره «صاد»، سوره صادق(ع)
@ehsanname
سال پیش، یک نسخه قرآن منسوب به امام صادق(ع) در کتابخانه بودلیان آکسفورد بطور اتفاقی پیدا شد. این نسخه به انتهای یک کتاب خطی از عصر صفوی در مورد آموزش خوشنویسی چسبیده بود و برای همین، قبلا شناسایی نشده بود. کارشناسان کتابخانه بودلیان، تاریخ این قرآن را اوایل قرن دهم میلادی حدس زده‏‌اند (شهادت امام صادق در نیمه دوم قرن هشتم، یعنی ۷۶۵ میلادی است) اما هنوز تاریخگذاری دقیق نیست. باید مشخصات بیشتری از این قرآن، جنس کاغذ و نوع کتابت حروفش منتشر شود تا بتوان در مورد زمان نگارشش حدسهای دقیقتر زد. با این حال، این نسخه خطی قرآن دو ویژگی منحصر به فرد دارد: یکی تزئین‌های طلایی‌‏رنگی که در هیچ قرآن کهن دیگری مشابهش دیده نشده و دیگر این‏که به ششمین امام شیعیان منسوب است و حتی اگر گمان کنیم که کاتبی خط امام صادق(ع) را تقلید کرده باشد، باز هم بسیار ارزشمند است.
برگی از این قرآن که در حاشیه آن انتساب به امام صادق(ع) یادداشت شده، شامل آیات ۹ تا ۱۲ سورۀ «ص» است: «أم عِندَهُم خَزائِنُ رَحمةِ ربّکَ العزیزِ الوهّاب (۹) أم لَهُم مُلکُ السّماواتِ و الأرضِ و ما بَینَهُما فَلیَرْتَقوا فی الأسباب (۱۰) جُندٌ ما هُنالِکَ مَهزومٌ منَ الأحزاب (۱۱) کذّبَت قبلَهُم قومُ نوحٍ وعاد ...»
پیش از این قرآنهایی منسوب به حضرت صادق(ع) در کتابخانه‌ آستان قدس رضوی، موزه هنرهای اسلامی قاهره، دارالکتب المصریّه و کتابخانه کاخ گلستان شناسایی شده بود. دو قرآن منسوب به امام ششم(ع) که در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود هستند، از طرف شاه طهماسب و شاه عباس صفوی وقف شده‌‏اند و وقف‏نامه یکی از این دو قرآن هم به خط شیخ بهایی است. یکی از دو قرآن منسوب به امام در موزه هنرهای اسلامی مصر و نیز قرآن موجود در کاخ گلستان به خط نسخ هستند و به همین دلیل، احتمال صحتِ انتسابشان کمتر است. بقیه قرآن‏ها بر روی پوست و این دو نمونه بر روی کاغذ بغدادی کتابت شده‌‏اند. (آشنایی مسلمانان با ساخت کاغذ، در سال ۱۳۵ قمری و بعد از جنگی با چینی‌‏ها در نزدیکی شهر مرو اتفاق افتاد؛ یعنی سیزده سال پیش از شهادت امام.) آنچه که بعضی از روایات درباره «مصحف امام صادق(ع)» گفته‌‏اند که در آن آیات قرآن با ترتیب نزول مرتب شده (این روایات در تفسیرهای «مجمع البیان» طبرسی و «مفاتیح الاسرار» شهرستانی نقل شده)، در هیچ‏کدام از این نسخه‏‌های منسوب دیده نمی‏‌شود.
@ehsanname
داستان کشف اتفاقی قرآن منسوب به امام صادق(ع) در کتابخانه بودلیان را اینجا بخوانید👇
times-herald.com/news/2015/11/iqsa-member-shares-story-of-a-rare-quran-manunoscript-find