📍 خطاهای شناختی
هنگام تحلیل و تفسیر و قضاوت در مورد رویدادها ما را به دام خودش گرفتار می‌کنن و باعث می‌شه که ما نتونیم شرایط موجود را به درستی ارزیابی کنیم و بهترین گزینه‌ی پیش رو را انتخاب کنیم. اکثر خطاهای شناختی به مرور زمان و در اثر زندگی طولانی‌ مدت انسان بر روی کره زمین، در مغز ما انسانها شکل گرفته‌ و ضمن اینکه بسیاری از اونها به بقاء ما کمک کردن و یا به فکر کردن سریع‌تر و تصمیم گیری بهتر مغز ما کمک می‌کنن، هزینه‌هایی هم به ما تحمیل می‌کنن.

مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسه....(خطای تعمیم)

یا اگر انسانهای اولیه میرفتند شکار و یکی میوه قرمزی رو میخورد و میمرد احتمالا بقیه از همه میوه های قرمز پرهیز میکردند تا تجربه جدیدتری کشف کنند...تعمیم

امروزه اگه ما دو بار با یک مثلا روانشناس بد سر و کار داشته باشیم براحتی تعمیم میدیم به همه روانشناسی ... و ...و....و....

سوگیری های شناختی در همه انسانها تقریبا مشترک هستند و تحریف ها بسته به فرد و بازتاب و تحصیلات و فرهنگ و غیره داره...

فهرست برخی از انواع خطاهای شناختی از نوع سوگیری

اعتماد به نفس بیش از حد (Overconfidence Bias)

خطای تایید خود (Confirmation Bias)

تمرکز بر آخرین اطلاعات (Recency Bias)

اثر لنگر انداختن (Anchoring)

خطای تمرکز بر اطلاعات در دسترس یا Availability Bias

اجتناب از تعارض شناختی (Cognitive Dissonance)

تفکر کلیشه ای یا استریوتایپ Stereotype

فهرست برخی از انواع تحریف های شناختی

تفکر همه یا هیچ یا All or nothing

تعمیم دادن یا Over-generalization

بایدها یا Should Statements (درس جبر محیطی در گفتگو)

برچسب گذاری بر روی خود و دیگران یا Labeling

بزرگنمایی و کوچکنمایی یا Magnification / Minimization

حذف رویدادها و اطلاعات مثبت یا Disqualifying Positives

پریدن به نتیجه بدون طی شدن مسیر Jumping to Conclusions

شخصی کردن و به خودگرفتن Personalization

ذهن خوانی یا Mindreading

خطای هاله ای (Halo Effect)


👈دو تا کتاب خوب در این زمینه:

📚 کتاب تفکر سریع و آهسته (کانمن)

📚 کتاب هنر شفاف اندیشیدن از ردلف دوبلی عالی هستند و احتمال زیاد تو کتابخانه گروه ما هست.

موریس ستودگان
@thinkpluswithus

📍مفاهیم گافمن

◀️خود از نظر گافمن یک برداشت از چه کسی بودن فرد است و یک اثر نمایشی است که از صحنه ی بلافصلی که در آن ارائه می شود برمی خیزد.

◀️ محیط آن صحنه ی فیزیکی است که اگر قرار است کنشگران درگیر اجرای نقش شوند،می بایست به صورت عادی وجود داشته باشند.

◀️ نمای شخصی بیانگر آن اقلام از تجهیزات است که مخاطب آن ها را همراه با اجرا کنندگان می داند و از آن ها انتطار دارد این تجهیزات را در محیط خود داشته باشد.

◀️ جلوه نحوه ی نگاه کنشگر به مخاطب است و بویژه شامل آن اقلامی است که پایگاه اجتماعی نمایشگر را نشان میدهد.

◀️ رفتار نمایشی زندگی اجتماعی را به عنوان مجوعه ای از اجراهای نمایشی شبیه به آنهایی که در تئاتر اجرا می شوند در نظر می گیرد.

◀️ مدیریت اثرگذاری شامل فنون و روش هایی است که کنشگران برای حفظ اثرگذاری ها در هنگام مواجهه با مشکلاتی که احتمالا با آن ها مواجهه می شوند و در مقابله با این مشکلات به کار می گیرند.

◀️ جلوی صحنه آن بخش از اجرای نمایش است که به طور کلی به صورتی نسبتا ثابت و عمومی اجرا می شود تا موقعیت را برای کسانی که اجرای نمایش را مشاهده می کنند،تعریف کند.

◀️ پشت صحنه جایی است که واقعیت های جلوی صحنه پوشانده می شوند یا انواع گوناگون کنش های غیر رسمی ممکن است رخ دهد.

◀️ فاصله ی نقش به میزان جدایی افراد از نقش هایی که در آن ها قرار دارند،می پردازد.

◀️ داغ شامل شکاف بین هویت بالقوه و هویت اجتماعی بالفعل می باشد.

◀️ داغ بی اعتبار شده زمانی رخ می دهد که کنشگر فرض می کند مخاطبان تفاوت ها را می دانند یا این تفاوت ها برایشان آشکارند،در حالی که داغ بی اعتبارپذیر داغی است که در آن مخاطبان نه تفاوتها را می دانند و نه می توانند تصورش را بکنند.

◀️ هاله پوششی کوششی است که کنشگران با محدود ساختن تماس بین خودشان و مخاطب و پنهان داشتن چیزهای پیش پا افتاده ی رایج در اجرای نقش می کنند تا مخاطبشان را در هاله نگه دارند.

◀️ منش نحوه ی کردار یا رفتار کنشگر است؛به مخاطب یادآور می شود که از یک نمایشگر انتظار می رود چه نوع نقشی را بازی کند.

کتاب: مبانی نظریه ی جامعه شناختی معاصر و ریشه های کلاسیک آن
جورج ریتزر
برگردان خلیل میرزایی و علی بقایی

💫💫
‌ ‌بیست تعصبِ شناختی که می‌تواند به تصمیم‌گیری نادرست بی‌انجامد .

مقدمه
👈آیا متعصب هستیم ؟
احتمالن اکثر ما پاسخ میدهیم نه.
و وقتی میپرسند از کجا میدانی ، پاسخ بدهیم چون خودمان را میشناسیم!
خب راستش من هم تا قبل از خوندن این مطلب همین پاسخ را میدادم .
اما اگه مثل من فکر می‌کردید ، باید بدانید که در اشتباه هستید .
قبل از شناخت خودتان ، باید بدانید تعصب چیست ؟
چون به احتمال زیاد خیلی از ماها نمیدانیم تعصب چیست.

ذهن انسان چیز زبیایی‌ست.
توانایی ما برای درک، اداره و بیان تجربیات فردی مان دلیلی مهم برای موفقیت ما بعنوان یک گونه بوده است.
با این همه، نباید بیش از حد خودشیفته بود.
همان قدر منطقی که مایلیم فکر کنیم هستیم، الگوهای تفکری که می‌تواند ما را بسوی تصمیم‌های غیرمنطقی پیش برد در مغزِ ما نهادینه شده است.
دانشمندان و روانشناسان دانش شناخت این سو‌گیری‌ها را «تعصب‌های شناختی» می‌نامند.
به عبارتی ساده، تعصب‌های شناختی خطاهایی هستند که مغز هنگام تصمیم گیری، ارزشیابی یا سایر فرایندهای شناختی می‌کند.
این تعصب ها معمولا بدلیل ارتباط با خاطرات عاطفی پیشین روی می‌دهند.
ما این انحراف ها را روزانه تجربه کرده و انجام می‌دهیم، حتی اگر کاملا از آن ناآگاه باشیم.
در واقع، در جهان کسب و کار، سیاست و بازاریابی، از این کاستی‌های کوچک مغز بطور منظم استفاده و علیه شما بکار گرفته می‌شود.
#بیست‌تعصب‌شناختی

‌ بیست تعصبِ شناختی که می‌تواند به تصمیم‌گیری نادرست بی‌انجامد .
قسمت نخست
👈تعصب مرجع:
مردم بیش از حد متکی به نخستین اطلاعاتی هستند که می‌شنوند.
در مورد مذاکره برای تعیین دستمزد، کسی که نخستین پیشنهاد را می‌کند دامنه‌ای را بنا می‌نهد که در ذهن هر فرد احتمالات منطقی است.
‌
👈قسمت دوم
در دسترس بودن غیرمستدل
مردم برای اطلاعاتی که در دسترس‌شان قرار دارد ارزشی بیش از حد قایل می‌شوند.
یک نفر ممکن است استدلال کند که سیگار کشیدن برای سلامتی زیان‌بار نیست زیرا یک نفر که روزی سه سیگار می‌کشیده عمری بالای صد سال داشته است.

👈قسمت سوم
ارابه دسته موسیقی سیار(رفتار مقلدانه)
احتمال اینکه کسی اعتقادی را برگزیند بستگی به تعداد افرادی دارد که به آن اعتقاد دارند.
این شکلی قدرتمند از همرنگی با جماعت است و دلیل بی نتیجه ماندن اغلب نشست‌هاست.

👈قسمت چهارم
تعصب نقطه کور
ناتوانی در شناسایی تعصب‌های شناختی‌تان، خودش یک تعصب است.
مردم بیشتر متوجه تعصب‌های شناختی و عاطفی در دیگران می‌شوند تا در خودشان.

👈قسمت پنجم
تعصب پشتیبان گزینه.
هنگامی که چیری را انتخاب می‌کنید مایلید درباره‌ی آن مثبت فکر کنید، حتی اگر آن گزینه نقایصی داشته باشد.
مثلا وقتی فکر می‌کنید سگ‌تان چقدر عالی‌ست .
حتی اگر هر چند وقت یک بار مردم را گاز بگیرد‌.

👈قسمت ششم
توهم خوشه‌بندی .
این تمایل به دیدن الگوهایی در رویدادهای تصادفی است.
کلید مغالطه‌ها در قمار، مثلا این ایده که قرمز بیشتر احتمال وقوع در میز رولت دارد بعد از اینکه چند بار پشت سرهم قرمز آمده باشد.
.
👈قسمت هفتم
تعصب تایید:
ما مایلیم فقط به اطلاعاتی گوش دهیم که پیش فرضیه‌های ما را تایید می‌کند .
یکی از چنددلیلی که چقدر سخت است درباره تغییرات آب و هوا صحبت هوشمندانه‌ای داشت.

👈قسمت هشتم
تعصب محافظه‌کاری .
وقتی است که افراد شواهد پیشین را بر شواهد یا اطلاعات جدید ترجیح می‌دهند.
افرادی که که در پذیرش گِرد بودن زمین کُند هستند زیرا درک پیشین خود را حفظ کرده‌اند که زمین مسطح است.

👈قسمت نهم
تعصب اطلاعاتی.
تمایل به جستجوی اطلاعات زمانی که بر اقدام تاثیری نمی‌گذارد.
اطلاعات بیشتر همیشه بهتر نیست.
با اطلاعات کمتر، افراد اغلب پیش‌بینی‌های دقیق‌تری انجام می‌دهند.

👈قسمت دهم
اثر شترمرغی :
تصمیم برای نادیده گرفتن خطرات یا اطلاعات منفی با « فرو بردن سر در شن» مثل یک شترمرغ.
پژوهش‌هایی مطرح می‌کنند که سرمایه گذاران ارزش سهام خود را در بازارهای بد در دفعات کمتری بررسی می‌کنند.

👈قسمت یازدهم .
تعصب به نتیجه:
داوری درباره‌ی یک تصمیم بر اساس نتیجه تا اینکه چگونه تصمیم در همان لحظه تا چه حد دقیق اتخاذ می‌شود.
فقط چون شما در وگاس خیلی برده‌اید به معنای آن نیست که قمار با پولتان یک تصمیم هوشمندانه باشد.

👈قسمت دوازدهم
اعتماد به نفس بیش از حد:
برخی از ما بیش از حد به توانمندی‌هایمان اعتماد داریم و این سبب می‌شود که در زندگی روزانه‌مان ریسک‌های بزرگ‌تری بکنیم.

متخصص‌ها بیشتر در معرض این تعصب هستند تا افراد غیر‌متخصص چون آنها بیشتر مطمئن هستند که درست عمل می‌کنند.

👈قسمت سیزدهم
اثر دارونما :
هنگامی که به‌سادگی معتقد باشیم که چیزی تاثیر معینی بر شما دارد سبب می‌شود که آن چیز آن تاثیر را داشته باشد.
در پزشکی، افرادی که داروهای تقلبی مصرف می‌کنند اغلب همان تاثیرات فیزیولوژیکی را تجربه می‌کنند که افرادی که داروی واقعی را مصرف کرده‌ا

ند.
.
👈قسمت چهاردهم .
تعصب به ابتکار:
زمانی که هوادار یک ابتکار تمایل دارد که مفید بودن آن را بیش از حد ارزیابی کرده و محدودیت‌هایش را کمتر.
بنظر آشنا می‌آید، دره سیلیکون؟
.
👈قسمت پانزدهم
تازگی:
تمایل به اینکه به آخرین اطلاعات وزن بیشتری داده شود تا داده‌های قدیمی تر.
سرمایه گذاران اغلب فکر می‌کنند که بازار همیشه همان گونه بنظر می‌رسد که امروز هست و تصمیم‌های نابخردانه‌ای می‌گیرند.
.
👈قسمت شانزدهم
نکته برجسته .
تمایل ما به تمرکز بر آسان‌ترین ویژگی‌های قابل شناخت یک فرد یا یک فرضیه.
زمانی که درباره‌ی مُردن فکر می‌کنید ممکن است نگران کشته شدن بدست یک شیر باشید در مقابل آنچه که از لحاظ آماری بیشتر محتمل است نظیر مرگ در یک تصادف خودرو.

👈قسمت هفدهم
آگاهی انتخابی .
زمانی که اجازه می‌دهیم انتظارات‌مان بر چگونگی مشاهده دنیا تاثیر بگذارد.
یک آزمون تجربی که بازی فوتبال بین دانشجویان دو دانشگاه در آن دخیل بود نشان داد که یک تیم، می‌بیند تیم مخالفش بیشتر خطا می‌کند.

👈قسمت هجدهم
رفتار قالبی(یا کلیشه‌ای):
پیش‌بینی اینکه یک گروه یا یک فرد کیفیات معینی داشته باشد بدون آنکه اطلاعات واقعی درباره‌ی آن گروه یا فرد داشته باشیم.
این امر به ما اجازه می‌دهد که به‌سرعت بیگانه‌ها را بعنوان دوستان یا دشمنان بشناسیم، اما افراد تمایل دارند که از آن بیش از حد یا به شیوه نادرستی استفاده کنند.

👈قسمت نوزدهم
تعصب بقا:
خطایی که از تمرکز بر مثال‌هایی که بیشتر دوام آورده‌اند سبب می‌شود که درباره‌ی یک موقعیت به نادرستی داروی کنیم.
برای مثال، ممکن است فکر کنیم که کارآفرین بودن، ساده است زیرا از آن همه افرادی که شکست خورده‌اند هیچ نشنیده‌ایم.

👈قسمت بیستم
تعصب ریسک صفر:
جامعه‌شناسان دریافته‌اند که ما عاشق قطعیت هستیم حتی اگر ضد تولیدی باشد.
حذف ریسک بطور کامل یعنی شانسی برای آسیب به هر دلیل وجود ندارد.

📍نقطه کور

👈نقطه کور ذهن ما کجا ست؟

ما اغلب عادت به این‌ داریم که خطاهای دیگران را سریعتر و راحت تر از خطاهای خودمان ببینیم. گرایش به این باور که ما کمتر از دیگران دچار اشتباه می شویم را 🔻"خطای نقطه کور"🔻 می گویند. حتما در هنگام رانندگی به نقطه کور اینه های بغل پی برده اید و این نقطه کور در انسانها نیز به وضوح قابل مشاهده است. زمانیکه نتوانیم اشتباه خود را دریابیم، ممکن است قضاوتها و رفتارهای ما در قبال دیگران آسیب زا بوده و پسامد غیر قابل جبران به همراه داشته باشد. بیشتر مردم باور دارند که تصمیم هایی که خودشان می گیرند، عاقلانه تر از تصمیم های دیگران است . هستند افرادی که، به کشف خطاهای دیگران دقت میکنند و کشف آن خطاها را ناشی از هوش بالای خودشان می دانند! و غافل از اینکه خودشان هم از دید بیرون جزو دیگرانند. در یک تحقیق از یک دانشگاه معتبر امریکا که بر روی ۶۰۰ شهروند آمریکایی انجام شد، نتایج نشان داد که ۸۵ درصد مردم خود را کمتر از میانگین جامعه در معرض اشتباه می دیدند ! نتایج تحقیقات به نکاتی جالب اشاره می کند که حتی بعد از آنکه خطای نقطه کور برای افراد تشریح می شود، مقاومت در برابر پذیرش اشتباه از طرف آنها بیشتر می شود! و افراد بیش از آنکه به نصيحتها گوش بدهند، شروع به پند و اندرز نیز می کنند! اگر دیده باشید در بسیاری از جدالهای زناشویی و یا تصادفات خیابانی هیچکدام از طرفین حاضر نیستند از مواضع خودشان کوتاه بیایند و این دقیقا بخاطر بروز همین خطا از جانب دو فرد است که کسی حاضر به دیدن اشتباه خود در آن لحظه نیست. .گر چه این تحقیق در یک اِفکت جانبی خود نشان داد؛ خانمها نسبت به اقایان خطا خود را زودتر میپذیرند.

دکتر موریس ستودگان💫

@thinkpluswithus

📍 خطاهای شناختی
هنگام تحلیل و تفسیر و قضاوت در مورد رویدادها ما را به دام خودش گرفتار می‌کنن و باعث می‌شه که ما نتونیم شرایط موجود را به درستی ارزیابی کنیم و بهترین گزینه‌ی پیش رو را انتخاب کنیم. اکثر خطاهای شناختی به مرور زمان و در اثر زندگی طولانی‌ مدت انسان بر روی کره زمین، در مغز ما انسانها شکل گرفته‌ و ضمن اینکه بسیاری از اونها به بقاء ما کمک کردن و یا به فکر کردن سریع‌تر و تصمیم گیری بهتر مغز ما کمک می‌کنن، هزینه‌هایی هم به ما تحمیل می‌کنن.

مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسه....(خطای تعمیم)

یا اگر انسانهای اولیه میرفتند شکار و یکی میوه قرمزی رو میخورد و میمرد احتمالا بقیه از همه میوه های قرمز پرهیز میکردند تا تجربه جدیدتری کشف کنند...تعمیم

امروزه اگه ما دو بار با یک مثلا روانشناس بد سر و کار داشته باشیم براحتی تعمیم میدیم به همه روانشناسی ... و ...و....و....

سوگیری های شناختی در همه انسانها تقریبا مشترک هستند و تحریف ها بسته به فرد و بازتاب و تحصیلات و فرهنگ و غیره داره...

فهرست برخی از انواع خطاهای شناختی از نوع سوگیری

اعتماد به نفس بیش از حد (Overconfidence Bias)

خطای تایید خود (Confirmation Bias)

تمرکز بر آخرین اطلاعات (Recency Bias)

اثر لنگر انداختن (Anchoring)

خطای تمرکز بر اطلاعات در دسترس یا Availability Bias

اجتناب از تعارض شناختی (Cognitive Dissonance)

تفکر کلیشه ای یا استریوتایپ Stereotype

فهرست برخی از انواع تحریف های شناختی

تفکر همه یا هیچ یا All or nothing

تعمیم دادن یا Over-generalization

بایدها یا Should Statements (درس جبر محیطی در گفتگو)

برچسب گذاری بر روی خود و دیگران یا Labeling

بزرگنمایی و کوچکنمایی یا Magnification / Minimization

حذف رویدادها و اطلاعات مثبت یا Disqualifying Positives

پریدن به نتیجه بدون طی شدن مسیر Jumping to Conclusions

شخصی کردن و به خودگرفتن Personalization

ذهن خوانی یا Mindreading

خطای هاله ای (Halo Effect)


👈دو تا کتاب خوب در این زمینه:

📚 کتاب تفکر سریع و آهسته (کانمن)

📚 کتاب هنر شفاف اندیشیدن از ردلف دوبلی عالی هستند و احتمال زیاد تو کتابخانه گروه ما هست.

موریس ستودگان
@thinkpluswithus

📍مفاهیم گافمن

◀️خود از نظر گافمن یک برداشت از چه کسی بودن فرد است و یک اثر نمایشی است که از صحنه ی بلافصلی که در آن ارائه می شود برمی خیزد.

◀️ محیط آن صحنه ی فیزیکی است که اگر قرار است کنشگران درگیر اجرای نقش شوند،می بایست به صورت عادی وجود داشته باشند.

◀️ نمای شخصی بیانگر آن اقلام از تجهیزات است که مخاطب آن ها را همراه با اجرا کنندگان می داند و از آن ها انتطار دارد این تجهیزات را در محیط خود داشته باشد.

◀️ جلوه نحوه ی نگاه کنشگر به مخاطب است و بویژه شامل آن اقلامی است که پایگاه اجتماعی نمایشگر را نشان میدهد.

◀️ رفتار نمایشی زندگی اجتماعی را به عنوان مجوعه ای از اجراهای نمایشی شبیه به آنهایی که در تئاتر اجرا می شوند در نظر می گیرد.

◀️ مدیریت اثرگذاری شامل فنون و روش هایی است که کنشگران برای حفظ اثرگذاری ها در هنگام مواجهه با مشکلاتی که احتمالا با آن ها مواجهه می شوند و در مقابله با این مشکلات به کار می گیرند.

◀️ جلوی صحنه آن بخش از اجرای نمایش است که به طور کلی به صورتی نسبتا ثابت و عمومی اجرا می شود تا موقعیت را برای کسانی که اجرای نمایش را مشاهده می کنند،تعریف کند.

◀️ پشت صحنه جایی است که واقعیت های جلوی صحنه پوشانده می شوند یا انواع گوناگون کنش های غیر رسمی ممکن است رخ دهد.

◀️ فاصله ی نقش به میزان جدایی افراد از نقش هایی که در آن ها قرار دارند،می پردازد.

◀️ داغ شامل شکاف بین هویت بالقوه و هویت اجتماعی بالفعل می باشد.

◀️ داغ بی اعتبار شده زمانی رخ می دهد که کنشگر فرض می کند مخاطبان تفاوت ها را می دانند یا این تفاوت ها برایشان آشکارند،در حالی که داغ بی اعتبارپذیر داغی است که در آن مخاطبان نه تفاوتها را می دانند و نه می توانند تصورش را بکنند.

◀️ هاله پوششی کوششی است که کنشگران با محدود ساختن تماس بین خودشان و مخاطب و پنهان داشتن چیزهای پیش پا افتاده ی رایج در اجرای نقش می کنند تا مخاطبشان را در هاله نگه دارند.

◀️ منش نحوه ی کردار یا رفتار کنشگر است؛به مخاطب یادآور می شود که از یک نمایشگر انتظار می رود چه نوع نقشی را بازی کند.

کتاب: مبانی نظریه ی جامعه شناختی معاصر و ریشه های کلاسیک آن
جورج ریتزر
برگردان خلیل میرزایی و علی بقایی