اندیشه‌ی لیبرال همواره کل بشریت را مد نظر دارد و نه فقط بخش‌هایی از آن. این تفکر، در گروه‌های محدود متوقف نمی‌شود؛ به مرز روستا، استان، ملت یا قاره ختم نمی‌شود. اندیشه‌ی لیبرال، جهان‌وطن (cosmopolitan) و وحدت‌اُمت‌گرا (ecumenical) است: همه‌ی انسان‌ها و کل جهان را در بر می‌گیرد. لیبرالیسم، در این معنا، معادل اومانیسم است؛ و انسان لیبرال یعنی شهروندی از جهان، یک جهان‌وطن.
امروزه که ایده‌های ضِدلیبرال بر جهان حاکم‌اند، جهان‌‌وطن‌گرایی در نظر توده‌ها مشکوک است. در آلمان، میهن‌دوستانِ پرشوری (overzealous patriots) هستند که نمی‌توانند شاعران بزرگ آلمانی ـ به ویژه گوته ـ را ببخشند که چرا تفکر و احساس آن‌ها به جای محدود شدن به مرزهای ملی، یک جهت‌گیری جهان‌وطن داشت. تصور می‌شود که تضاد آشتی‌ناپذیری بین منافع ملت و منافع نوع بشر در کار است و کسی که آمال و تلاش‌های خود را متوجه رفاه کل بشریت می‌کند، منافع ملت خود را نادیده می‌گیرد. هیچ باوری نادرست‌تر از این نیست.

Ludwig von Mises,
Liberalism In The Classical Tradition (3th edition),
pp. 105,106,
Translated by Ralph Raico,
The Foundation for Economic Education&Cobden Press, 1985.
#لیبرالیسم_و_لیبرالیسم_متخیل


@AdnanFallahi

فكل قول ليس عليه برهان من كتاب الله فهو ضلالة.

الحسن البصري (110ق)،
رسالة إلی عبد الملک بن مروان (مخطوطة مكتبة كوبريللي، إسطنبول)
Manunoscript 1589. K6priiii Library, Istanbul, Turkey. Folios 428b-31b.
Now in: Suleiman Ali Mourad, Early Islam Between Myth and History: Al-hasan Al-basri (D. 110h/728ce) and the Formation on His Legacy in Classical Islamic Scholarship, p. 285, Brill Academic Pub. 2006.


@AdnanFallahi

... دین مسیحی ـ که البته بسیاری از حقایق بزرگ معنوی و اخلاقی یهودیت را در بر می‌گیرد ـ بخش بنیادینی از میراث ملی ماست. و من معتقدم که آرزوی اکثریت قاطع مردم آن است که این میراث را باید حفظ و حمایت کرد [تشویق حضار]. این میراث، قرن‌ها دقیقا عصاره‌ی حیات ما بوده است. و در واقع ما ملتی هستیم که آرمان‌هایش مبتنی بر کتاب مقدس است.
هم‌چنین، درک تاریخ یا ادبیات ما بدون فهم این واقعیت، کاملاً غیرممکن است. و همین قضیه، یک استدلال قوی عملی به سود اطمینان حاصل کردن از این مسأله به دست می‌دهد که در مدرسه، آموزش کافی‌ای درباره‌ی نقشی که سنت یهودی ـ مسیحی در شکل دادن به قوانین، آداب و نهادهای ما ایفا کرده است، به دانش آموزان ارائه شود...
اما من [حتی] فراتر از این می‌روم. حقایق سنت یهودی ـ مسیحی بی‌نهایت ارزشمندند، نه فقط به سبب اینکه من اعتقاد دارم که صادقند، بلکه نیز به این دلیل که انگیزه‌ی اخلاقی‌ای را فراهم می‌کنند که می‌تواند به تنهایی به سمت صلح رهنمون شود...

Margaret Thatcher,
Speech to General Assembly of the Church of Scotland ("The Sermon on the Mound"), 1988 May 21 Sa.
https://www.margaretthatcher.org/document/107246
#محافظه‌کاری_انگلیسی


@AdnanFallahi

در نظر هابز، بُزدلی نه تنها رذیلت نیست بلکه سرچشمه بزرگترین فضایل است، چون ریشه در عاطفه ای دارد که خرد و علم را به حرکت وا می دارد، دو امری که برای تأمین صلح و رونق و تداوم آنها ضروری‌اند.

مایکل آلن گیلسپی،
ریشه‌های الهیاتی مدرنیته،
ص327،
ترجمه زانیار ابراهیمی،
تهران: انتشارات روزگار نو، چـ2، 1401.


@AdnanFallahi

عدالت، سر و سامان همه چیز است. پس اگر کسی امور دنیا را بر عدالت استوار کند، امر قوام می‌یابد - ولو اینکه آن شخص بهره‌ای هم از آخرت نداشته باشد؛ و هرگاه که فرد امور دنیا را بر عدالت استوار نکند، امر قوام نمی‌یابد - ولو اینکه آن شخص، ایمانی داشته باشد که در آخرت او را کفایت کند.

ابن تیمیة،
الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر،
ص۲۹،
السعودية: وزارة الشئون الإسلامية والأوقاف والدعوة والإرشاد.


@AdnanFallahi

... تمایز میان وطن‌پرستی و ناسیونالیسم واجد اهمیت است، زیرا در حالی که اولی ـ عشق به کشور ـ کاملا با اسلام سازگار است، دومی را نمی توان به آسانی با اسلام کلاسیک در سده‌های میانه منطبق ساخت... این موضوع که وطن پرستی می‌تواند کاملا متاثر از پان‌اسلامیسم باشد و به وساطت آن تقویت شود، از [ اقدامات] جمال الدین افغانی روشن می‌شود که اتحاد تمام مسلمانان را با دستاورد پیشین مربوط به استقلال سیاسی پیوند می‌زد. این واکنش وی به تعدی و دست‌اندازی اروپاییان به شرق است.

اروین روزنتال،
اندیشه‌ی سیاسی اسلام در سده‌های جدید (اسلام در دولت ملی مدرن)،
ص86،
ترجمه علی اردستانی،
تهران: نشر قومس، 1396.


@AdnanFallahi

منازعه‌ی جریان محافظه‌کاری امریکایی بر سر اینکه نسخه‌ی واقعی یا واقعی‌تر محافظه‌کاری کدام است، شدت بیشتری گرفته است. عمده‌ی اختلافات هم بر سر نسبت ایده‌ی "اول امریکا" با حمایت نامقید از دولت اسراییل است. گزارش مختصری از این منازعات در کنفرانس اخیر سازمان محافظه‌کار TPUSA - که به جنگ داخلی جنبش MAGA تعبیر شده است - را می‌توانید از اینجا بخوانید.


@AdnanFallahi

اگر فرتوتی و فرسودگی (بحران و انحطاط) به دولتی راه یابد به هیچ‌رو برطرف نمی‌شود.

ابن خلدون،
مقدِّمه،
1/566،
ترجمه محمد پروین گنابادی،
انتشارات علمی و فرهنگی، چـ4، 1362.


@AdnanFallahi

وقتی در حکومتی مردمی، معلوم می‌شود مرزهای کشور ـ آن‌گونه که در جریان تاریخ شکل گرفته و در زمان گذار به لیبرالیسم برقرار شده است ـ دیگر با اراده سیاسی شهروندان مطابقت ندارد، این مرزها باید طبق نتایج همه‌پرسی‌هایی که بیان‌کننده‌ی ارادهٔ شهروندان است به شکل صلح‌آمیز تغییر کند. وقتی خواست شهروندانِ یک منطقه مبنی بر این که به کشور دیگری غیر از کشور کنونی‌شان تعلق داشته باشند، به شکل واضحی اعلام شد باید این امکان وجود داشته باشد که مرزهای کشوری جابجا شود...
بنابراین حق تعیین سرنوشت در مورد مسئلهٔ تعلق به کشور به این معناست که وقتی ساکنان منطقه‌ای ـ چه یک روستا باشد و چه یک منطقه یا مجموعه‌ای از مناطق به هم پیوسته ـ در همه‌پرسی‌هایی بدون اِعمال نفوذ بیرونی اعلام کرده باشند نمی‌خواهند متعلق به کشوری بمانند که هم‌اکنون به آن تعلق دارند بلکه می‌خواهند کشوری مستقل تشکیل دهند یا خواستار تعلق به کشور دیگری‌اند، باید این خواسته محترم شمرده شود. تنها این راه می‌تواند به شکل مؤثری از جنگهای داخلی، انقلاب‌ها و جنگ‌ها میان کشورها جلوگیری کند.

لودویگ فون‌میزس،
لیبرالیسم،
ترجمه مهدی تدینی،
تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه، 1401.
نسخه‌ی الکترونیکی
#لیبرالیسم_و_لیبرالیسم_متخیل


@AdnanFallahi

🩰ایده‌‌ی ناب و ایده‌ی کمتر ناب: مورد محافظه‌کاری (روایت میلتون فریدمن)

   نه تنها در منازعه بر سر فهم لیبرالیسم واقعی - در برابر نسخه‌های کمتر واقعی یا کاملا مجعول - بلکه درباره‌ی مفهوم و مصداق ایده‌ی محافظه‌کاری هم اختلافات چشمگیری در کار است. میلتون فریدمن اقتصاددان مشهور امریکایی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل اقتصاد و ازمدافعان سرسخت اقتصاد موسوم به بازار آزاد در مصاحبه‌ای که در دسامبر ۱۹۷۵ با مجله‌ی اکونومیست انجام داده است می‌گوید:

آن‌گونه که من زبان انگلیسی را می‌فهمم، محافظه‌کار به معنای محافظت و نگهداری از اشیاء به همان شکلی است که هستند. من نمی‌خواهم چیزها را همان‌طور که هستند نگه دارم. محافظه‌کاران واقعی امروزه افرادی هستند که هوادار دولت همواره بزرگترند"[۱].

   بنابراین فریدمن در اینجا این انگاره‌ی مشهور که اندیشه‌ی محافظه‌کاری معادل با دولت کمینه و حداقل دخالت‌ها در حوزه‌ی اقتصاد است را به چالش کشیده و آن را انگاره‌ای غیر واقعی و متخیل (imagined) می‌داند.
ـــــــ
ارجاعات:
[۱]. https://www.thirteen.org/openmind-archive/public-affairs/living-within-our-means/


@AdnanFallahi

یکی از اشتباهات بزرگ این است که سیاست‌ها و برنامه‌ها را به جای اینکه بر اساس نتایج‌شان بسنجیم، بر مبنای نیت‌های [عاملان]شان قضاوت کنیم.

میلتون فریدمن (اقتصاددان و برنده‌ی نوبل اقتصاد 1976)
https://www.thirteen.org/openmind-archive/public-affairs/living-within-our-means/


@AdnanFallahi

باید دانست که سیاست عقلی که آنرا یادآور شدیم بر دو گونه است: یکی آنکه در آن مصالح «مردم» بطور عموم و مصالح پادشاه در استقامت نگاه داشتن ملک او بخصوص مراعات شود و این سیاست به ایرانیان اختصاص داشت و متکی بر روش حکمت بود. و البته خدای تعالی ما را از آن در مذهب اسلام و در دوران خلافت بی نیاز کرده است... گونۀ دوم اینست که در آن مصلحت سلطان و کیفیت استوار شدن پادشاهی از راه قهر و غلبه و دست‌درازی مراعات میشود و مصالح عمومی در این روش، متفرع بر مصالح سلطان است و این سیاست از آن دیگر پادشاهان جهان خواه مسلمان یا کافر است...

ابن خلدون،
مقدِّمه،
1/590،591،
ترجمه محمد پروین گنابادی،
انتشارات علمی و فرهنگی، چـ4، 1362.


@AdnanFallahi

من معتقدم که ایمان و مذهب نقش مهمی ـ و همیشه هم نقش داشته است ـ در زندگی سیاسی ملت ما ایفا می کند و کلیسا ـ و مرادم همه‌ی کلیساها و همه‌ی فرقه‌ها[ی مسیحی] است ـ تأثیر سترگی بر دولت داشته است. و این جریان، به سود ما ـ به مثابه یک ملت ـ عمل کرده است.
کسانی که کشور ما را ایجاد کردند ـ پدران و مادران بنیانگذار [امریکا] ـ فهمیدند که یک نظم الهی در کار است که از نظم انسانی فراتر می‌رود. آنها دولت را در واقع نوعی نظم اخلاقی می‌دانستند و احساس می‌کردند که شالوده‌ی نظم اخلاقی‌، دین است.

Ronald Reagan,
Remarks at an Ecumenical Prayer Breakfast in Dallas, Texas (August 23, 1984)
https://www.reaganlibrary.gov/archives/speech/remarks-ecumenical-prayer-breakfast-dallas-texas
#محافظه‌کاری_امریکایی


@AdnanFallahi

فردریک داگلاس (1895م) کنشگر سیاهپوست و از پیشگامان جنبش ضدبرده‌داری در امریکا بود. او از بردگی گریخت و به نیویورک آمد. لیبرالیسمِ کلاسیک دوران داگلاس هنوز امکان لغو برده‌داری را فراهم نکرده بود و از این حیث، وی یکی از نواندیشانِ سنت لیبرالیسم محسوب می‌شود.
   سخنرانی او به مناسبت سالگرد استقلال امریکا در 5جولای 1852 در شهر روچسترِ ایالت نیویورک مشهور است. این سخنرانی با عنوان "چهارم جولای برای بردگان چه معنایی دارد؟" بعدا منتشر شد. داگلاس در این سخنرانی به شدت به امریکا تاخت و گفت که سیاهپوستان و بردگان سهمی در شادمانی روز استقلال ندارند:

برای یک برده‌ی آمریکایی چهارم جولایِ شما چه معنایی دارد؟ جوابش را می‌گویم. روزی که بیش از هر روز دیگری در سال بی‌عدالتی و ظلمی را که او قربانی‌اش است آشکار می‌کند. در نظر او جشن شما تظاهر و دروغ است... همه‌ی خشونت‌ها و بدرفتاری‌ها را بجویید و وقتی آخرینشان را پیدا کردید، یافته‌ها‌یتان را کنار اَعمال روزمره‌ی این ملت بگذارید و خواهید دید که در قساوتِ انزجارآور و دوروییِ بی‌شرمانه، آمریکا بی‌رقیبْ حکمرانی می‌کند" (به نقل از ترجمه‌‌ی فارسی آموزشکده‌ی توانا).

@AdnanFallahi

به زعم هابز اساساً تنها از طریق ترس شدید از مجازات الهی می‌توان عهدِ میان انسان‌ها را تداوم بخشید و حتی وقتی اقتدار مستقر شده است این ترس شدید پشتوانه‌ی ضروری حاکمی است که نمی‌تواند همزمان در همه جا حضور داشته باشد.

مایکل آلن گیلسپی،
ریشه‌های الهیاتی مدرنیته،
ص373،
ترجمه زانیار ابراهیمی،
تهران: انتشارات روزگار نو، چـ2، 1401.


@AdnanFallahi

یک جهان سرمایه‌داری که بر مبانی لیبرال سازماندهی شده است، مناطق «اقتصادیِ» جداگانه را نمی‌شناسد. در چنین جهانی، کل سطح زمین یک قلمرو اقتصادی واحد را تشکیل می‌دهد.

Ludwig von Mises,
Liberalism In The Classical Tradition (3th edition),
p. 113,
Translated by Ralph Raico,
The Foundation for Economic Education&Cobden Press, 1985.
#لیبرالیسم_و_لیبرالیسم_متخیل


@AdnanFallahi

سرانجام، امیر حسام الدین مُهَنا نزد سلطان النصیر محمد پادرمیانی کرد تا ابن تیمیه آزاد شود. سالار نایب السلطنه در روزهای جمعه و یکشنبه 22 و 24 سپتامبر 1307 (23و25 ربیع الاول 707ق) گروه زیادی از علما را به همراه ابن تیمیه گرد آورد.
[قاضی] ابن مخلوف [مالکی] بیمار بود و حاضر نشد. هیچ یک از قضات ارشد دیگر نیز حضور نداشتند. دادرسی بعدی در 5 اکتوبر 1307 (6ربیع الثانی 707ق) برگزار شد. النویری گزارش می‌دهد که در 24 سپتامبر و سپس در 5 اکتبر، ابن تیمیه داوطلبانه سندی را امضا کرد که او را در محدوده‌ی ارتدوکسی رایج اشعری قرار می‌داد. روایات دیگر حاکی از یک امضا به جای دو امضا است و ذهبی گزارش می‌کند که جمله‌بندی این سند در سایه‌ی تهدید مرگ بر ابن تیمیه تحمیل شد. ابن تیمیه ظاهراً به این نتیجه رسیده بود که آزادی، بیشتر از شهادت، به حال اهداف گسترده‌تر او مناسب است.

Jon Hoover,
Ibn Taymiyya (Makers of the Muslim World),
Oneworld Academic, 2020.


@AdnanFallahi

و اما اصل پنجم [برای اصلاح امور دنیا]، رونق [= رفاه‌خیزی] سرزمین... است. این وضعیت، حسادت را در مردم کم و تنفر از همدیگر به سبب فقر را زایل و گشاده‌دستی خلق‌الله را افزایش و غمخواری و همبستگی‌شان را زیاد می‌کند. و اين رونق از مؤثرترین عوامل صلاح دنیا و سروسامان دادن به احوال آن است، چراکه به ثروت می‌انجامد و ثروت موجب امانت و بخشش است. و عمر بن الخطّاب ـ رضی الله عنه ـ به ابوموسی اشعری نوشت:

جز افراد با اصل و نَسَب و متمول را بر مسند قضاوت نگمار، چراکه همانا فرد با اصل و نسب از عواقب کار خود هراس دارد و فرد متمول هم دنبال مال دیگران نیست.

و برخی از پیشینیان (سَلَف) گفته‌اند:

همانا خیر دنیا و آخرت را در پرهیزگاری و ثروت، و شر دنیا و آخرت را در فسق و فقر دیده‌ایم.

و برخی از شعرا سروده‌اند:

وَلَمْ أَرَ بَعْدَ الدِّينِ خَيْرًا مِنْ الْغِنَى/وَلَمْ أَرَ بَعْدَ الْكُفْرِ شَرًّا مِنْ الْفَقْرِ
(ندیدم بَعدِ دین چیزی از ثروتْ بهتر/و بعد از کفر چیزی از فقرْ بدتر)

ابو الحسن الماوَردی،
أدب الدین والدنیا،
ص143،
دار مكتبة الحياة، 1986.


@AdnanFallahi

... مردم بیش از اینکه به پدرانشان شبیه باشند شبیه زمانه‌ی خویش‌اند.

الجاحظ (255ق)،
رسائل الجاحظ،
3/269،
القاهرة: مكتبة الخانجي، 1964.


@AdnanFallahi

According to Crone and Madelung, the majority of Muslims in the first two centuries of Islam were 'Uthmanis". In the course of the ninth and tenth centuries, the ahl al-ḥadīth in Iraq gradually came to agree upon the concept of the four rightly guided caliphs, with 'Alī recognized as one of them. The promotion of 'Ali to the rank of rightly guided caliph is often attributed to a few eminent scholars, e.g. al-Shafi‍ī (d. 204/820) and Aḥmad b. Hanabl (d. 241/855), who, in doing so, succeeded in attracting soft Shi'is, including early Batri Zaydīs, to the proto-Sunni fold. Yet, a recent study shows that collective efforts on the part of early ahl al-ḥadīth before these two eponyms of Sunni schools of law, especially Basran and Kufan ḥadīth transmitters, can better explain the emergence of this Sunni consensus that enshrines the status of the first four caliphs.

I-WEN SU,
"The Ten promised paradise: a study of the origin and formation of a sunni doctrine through isnād-cum-matn analysis", Journal of Islamic Studies, Volume 35, Issue 1, January 2024, Pages 1–45.


@AdnanFallahi