🔺دیشب نزدیک به ۶ ساعت تمام بدون کمترین خستگی در کلاب‌هاوس پای صحبت‌های دکتر ظریف نشستم. بی‌هیچ اغراقی در کلمه به کلمه‌ی گفته‌های او صداقت، وطن‌دوستی، دانش، تعهد، انصاف، مسئولیت‌پذیری و کاربلدی موج می‌زد. در حین سخنانش بارها از این که چنین انسان لایقی اکنون باید خانه‌نشین باشد، افسوس خوردم. وجود و حضور همین یک نفر در کارنامه‌ی عمل جریان اصلاحات، می‌ارزد به تمامی عناصر جریانات مخالفش که هیچ‌کدام‌شان حتی ارزش مقایسه با او را ندارند.

او تقریباً از همه چیز سخن گفت و به همه‌ی پرسش‌ها به روشنی و البته با زبان خاص خودش پاسخ داد. چندین بار هم مخاطبان را برای کشف بیشتر حقایق، به کتاب "راز سر به مهر" که اثری است شش جلدی به قلم خود و همکارانش ارجاع داد.

از لحظه‌ای که سخنان ظریف تمام شد، همچون بلند کردن چوب؛ همه‌ی گربه‌دزدها شروع به فرافکنی و تخریب او کرده‌اند که البته دور از انتظار هم نبود. حتی خود ظریف هم در آخرین جملاتش با لبخند گفت "از فردا خدا به من رحم کند".
مطمئنم که در همان لحظه بسیاری با من در دل‌شان گفتند؛
مرد تکرارنشدنی تاریخ دیپلماسی وطن‌دوستانه‌ی ایران، تا همیشه به سلامت و موفق باشی.

@hamidhesami

تفکر نقادانه-3

✍🏼 محمدحسین ناجی


🟩 تئوری مطرح شده در مورد حضور همواره ادراک و تفکر در پس زمینه ی رفتار انسان در واقع تبیین معرفت محور رفتار انسان بلکه دیگر حیوانات است.
به عبارت دیگر تلاشی در جهت یافتن پاسخ به این سوال بسیار مهم است که: مکانیزم رفتار انسان چیست؟ و رفتار آدمی در چه فرایندی شکل می گیرد؟

🔺بر اساس این رهیافت فرایند تفکر از همان بدو تولد و در ساده ترین اشکال آن آغاز می شود و هر انسانی به حسب تواناییهای اولیه و ژنتیک خود و موقعیتهایی که با آن مواجه می شود در هر لحظه از زندگیش در حال تمرین و یادگیری تفکر و بهره گیری از آن برای ادامه ی حیات و رفع نیازها و حل مشکلاتی که پیش روی خود حس می کند و تنظیم رابطه خود- جهانی خویشتن است.

🔘مراد از جهان هرچیزی است که خارج از وی وجود دارد و او خود را در آن و با آن و در تعامل و داد و ستد مدام حس می کند.

🔺در این پروسه ی یادگیری هم از تجربیات شخصی خود بهره می گیرد و هم از دریافتهای تقلیدی خود از والدین و دیگر افرادی که با آنها برخورد می کند و هم از مربیان و آموزگارانی که در تلاشند مهارت تفکر را در وی تقویت کنند.
اما به هر صورت یک امر در این میان قطعی است و آن اینکه این مهارت از ضعیفترین حالت خود آغاز می شود و چه بسا اگر یاری و مدد اطرافیان برای حل مشکلات پیش روی نبودند شانس موفقیت و حتی زنده ماندن بسیار کم و ناچیز می شد ازینرو مهارت تفکر و یافته های حاصل از آن به طور طبیعی ناقص و همواره در معرض خطا و اشتباه بوده باشد.

🔺برای مثال وقتی کودک توانایی ارتباط کلامی با اطرافیان را کسب می کند و می تواند دانسته های زبانی یعنی گزاره ها را ذخیره کند ، قدذت تفکر در ضعیفترین حالات خود است و کودک هر گزاره ای را که از مخاطبان مورد اعتماد خود ( در درجه ی اول پدر و مادر خویش) می گیرد آن را به طور قطعی درست تلقی می کند و هنوز پرسش از درستی یا نادرستی آن گزاره معمولا به ذهنش خطور نمی کند .مثلا وقتی مادرش در پاسخ به این پرسش او که من چگونه متولد شده ام به او می گوید که نیمه شبی یک فرشته تو را از دهان من بیرون کشید و در آغوشم نهاد ، آن را به راحتی می پذیرد و به این طریق اولین گزاره های پذیرفته شده به نام باور در ما شکل می گیرند .
🔺پس می توان فهمید که زندگی هر انسانی بدون استثنا با انباری از باورها آغاز می شود که در زمان ضعف و سستی مهارت تفکر به ذهن وارد شده اند و درستی یا نادرستی آنها نامعلوم است و صرفا به سبب اعتماد اولیه و ناگزیر به حامیان اصلی زندگیش حاصل شده اند.
حال همین باورهای اولیه نقش اساسی در ساختن آینده ی وی بازی می کنند و اگر برخی از آنها نادرست بوده باشند می توانند عامل خسارتهای زیادی در معماری آینده ی وی و نیز آینده ی فرزندان وی باشند.

🟧حال سوال اساسی این است:
اگر یک فرد بخواهد به طور جدی مسئولیت حیات خویش را عهده دار شود و آینده اش را با حساسیت زیاد و دقت و وسواس انتخاب کند و باورهای خودش را مروری دوباره بکند و از درستی یا نادرستی آنها مطمئن شود به طوری که بداند هر رفتار وی بر اساس باورهایی است که راستی آزمایی شده اند و می توان به درست بودنشان اعتماد کرد،چه باید بکند؟

اگر بخواهیم یک پاسخ فوری و اجمالی به این سوال بدهیم باید بگوییم:
با تفکر نقادانه

✳️ اما تفکر نقادانه چیست؟

در این شماره تلاش می کنیم که افق روشنتری نسبت به تفکر نقادانه باز کنیم و آن را نسبتا تعریف کرده و حدود و ثغورش را مشخص کنیم.

قبل از آن نوع دیگری از تفکر را معرفی می کنیم:

🟩 تفکر متأملانه( Reflective Thinking )

اگر خاطرتان باشد گفتیم که پروسه ی اصلی تفکر که در ناخودآگاه ما شکل می گیرد معمولا آنچنان سریع است که جزئیات آن از چشم درونی ما پوشیده مانده و ما صرفا از نتیجه ی آن آگاه می شویم.
برای مثال وقتی شما در یک جاده ی شلوغ در حال رانندگی هستید و در یک لحظه گربه ای به جلوی مسیر رانندگی شما می دود شما فقط از رفتاری که آن لحظه باید بکنید آگاه می شوید و مثلا مسیر خود را تغییر می دهید یا ترمز می کنید

اما در این فاصله ی بسیار کم یک فرایند پیچیده ای در پس زمینه ی ذهن شما در جریان بوده است

راستی؛ شما می توانید آن فرایند را تخمین بزنید و توصیف کنید؟

☑️بقیه در شماره بعد

تفکر نقادانه-4
✍🏼 محمدحسین ناجی

فرصتی برای پیش اندیشیدن( تأمل)

🔺در شماره قبل بحث نیمه تمام ماند چون حجم مطلب اجازه ادامه بحث نداد، اما شاید فرصتی هم شد برای دوستانی که بحث را جدی گرفته اند که در مورد سوال آخر فکر کنند.
قرار شد که فرایندی را که ذهن در پشت صحنه حادثه را آنالیز کرده و دستور نهایی را به خودآگاه ما ابلاغ کرده حدس و تخمین بزنیم.

♦️با رویت گربه پیام چشمی ما به ذهن ارسال می شود ، ناخودآگاه ما اعلام وضعیت فوق العاده می کند و دستوری مبنی بر حفظ جان گربه صادر می کند ذهن بررسی خطرات محتمل از گزینه های پیش رو را شروع می کند و راه حلهای محتمل را پیش رو نهاده و تبعات حاصل از هر یک و میزان سود و زیان احتمالی هر گزینه را محاسبه می کند ، اینکه اگر ترمز کنید چه خطرات دیگری ممکن است شما را ، ماشین را یا دیگر موجودات زنده را تهدید کند
اگر به راست بپیچید که تبعاتی دارد؟
اگر به طرف چپ بپیچید چه پیش خواهد آمد؟
چه راه حل دیگری وجود دارد؟
اگر گربه زیرماشین بماند چه تبعاتی خواهد داشت؟
اینکه کدام گزینه ی محتمل کمترین ضرر را در پی دارد؟
آیا ضرر آن از ضرر آسیب دیدن گربه بیشتر یا کمتر است؟
و همه ی این محاسبات در کسری از ثانیه در پس زمینه ی ذهن و در حد توان و مهارت نیروی تفکر شما صورت گرفته و نتیجه با فوریت تمام در مقابل دیدگان چشم درونی شما ظاهر شده و شما فقط ترمز کردن خود یا تغییر مسیر دادن خود را ادراک می کنید و بس
✳️ این پروسه در هر فردی متناسب با آمادگی ذهنی و مهارت قدرت تفکر وی رخ می دهد و دقیقا به همین دلیل است که رفتار انسانها در حوادث مشابه می تواند متفاوت باشد. چه بسا ذهنیت فردی به گونه ای باشد که گربه برایش مهم نباشد و برعکس برای تفریح هم شده ذهن دستور قتل گربه را صادر کند.

✔️ این مثال را می توانید در تک تک رفتار خود بررسی کنید و فرایند تصمیم گیری در ناخودآگاه را حدس بزنید.

این بخش فرایند تفکر در ناخودآگاه را به ما معرفی کرد اما :

🟩 تفکر در انسان به این نوع مختص نیست و بشر برخلاف دیگر حیوانات به چند نوع تفکر دیگر هم مجهز است. انسانها توانایی دیگر هم دارند و می توانند آن را در وجود خویش تقویت کرده و از آن در جهت بهبود تفکر و اصلاح مسیر بهره برداری کنند:

🔶 توانایی مرور و بررسی دوباره ی وضعیت پیشین(تفکر نقادانه)

اگر یک انسان بخواهد توانایی های تفکر خود را بازبینی کند و ضعفها و کاستی های آن را بشناسد و آن را ترمیم کند می تواند در فرصتی که برای خود ایجاد می کند( ترجیحا به صورت مکتوب) تلاش کند تمام جزئیات پروسه ی تفکر و تصمیم گیری در مورد سانحه تصادف با گربه را از حافظه ی خود بیرون بکشد و توصیف کند و بعد از مرحله ی توصیف به ارزیابی آن پروسه و یافتن خطاهای احتمالی آن کوشش کند.
در مثال گربه، ما این فرصت را داریم که دریک فرصت مناسب و در جایی خلوت بنشینیم و دفترچه ی یادداشت خود را پیش رو نهیم و از خود بپرسیم که در آن حادثه چه کردیم و چه ها می توانستیم بکنیم که نکردیم.
این نوع تفکر تفکری است که ما در خودآگاه خود می توانیم انجام دهیم.
این نوع تفکر همان تفکر نقادانه است.
اما قبل از بررسی این نوع تفکر نوعی دیگر از تفکر را معرفی کنیم.

🟧 رفتارهای ما همیشه لحظه ای و غیرمترقبه نیست. بسیاری از پیشامدها را از قبل می دانیم یا می توانیم حدس بزنیم.
مثلا بعد از امتحان کنکور قابل حدس است که ما فرصت حضور در دانشگاه را داشته باشیم.
در این شرایط فرصت داریم انتخابهای خود را قبل از تنگ شدن فرصت بررسی کنیم.
اینکه چه رشته ای را می خواهیم انتخاب کنیم . چه پارامترهایی را باید در این انتخاب دخالت دهیم. در کدام شهر بهتر است ادامه تحصیل دهیم .
دوست داریم با کدام دوست نزدیک خود همرشته شویم؟
و....

🔷 این نوع تفکر پیش از موعد را که در خودآگاه خویش ترتیب می دهیم تفکر متأملانه Reflective Thinking) ) می نامند و در فرهنگ خودمان به آن تأمل می گوییم.

تأمل یعنی بررسی انتخابهای یک حادثه ی قابل پیش بینی قبل از موعد مقرر در خودآگاه خویش
♦️اگر فرصت تنگ شد و حادثه فرارسید ناخودآگاه تصمیمی را باید بگیرد و می گیرد اما انسان این توانایی را دارد که برخی حوادث را پیش بینی کند و با دقت تمام تمام انتخابهای ممکن را بررسی کند و از پیش ذهن را آماده مواجهه کند.

تأمل مختص به انسان است و از مهمترین تفاوتهای انسان با دیگر جانداران.
این روال کمک خواهد کرد که اگر بار دگر حادثه کم و بیش مشابهی رخ دهد ذهن ما قویتر و پخته تر عمل کرده و نتایج بهتری کسب کند.

به قول سعدی حکیم:
تیر از کمان چو رفت، نیاید به شست، باز
پس واجب است در همه کاری تـــامـــــلی

تفکر نقادانه - 5
✍🏼 محمدحسین ناجی

🟩چرا اصلاح و تقویت قوه تفکر را باید جدی بگیریم؟

🔺به اطرافیان خودمان بنگریم. انسانها به لحاظ موقعیت شغلی ، وضعیت مالی و اقتصادی ، پرستیژ اجتماعی و محبوبیت و بهره مندی از خوشبختی و توفیق در اداره ی زندگی خانوادگی بسیار از هم متفاوتند.

🔺 گرچه یکی از علتهای مهم ، تفاوتهایی است که جبرهای محیطی از همان بدو تولد سرنوشت انسانها را رقم زده است اما در میان این جبرها اگر انسانی زودتر بیدار شده و توانسته بود که سکان کشتی خویش را به دست گیرد ، قدرت تغییر سرنوشتش را متناسب با مدیریت هشیارانه ی خویش کسب می کرد.

🔺 از مهمترین عوامل دخیل در به دست آوردن اختیار و آزادی عمل برای انسان ، مسلح شدن یک فرد به نیروی تفکر نقادانه است که به او قدرت اصلاح مسیر مداوم می بخشد و او را به تدریج از تمام جبر های محیطی می تواند آزاد کند.

🔺به نظر می رسد انسانها تا زمانی که نتوانسته اند به ابزار تفکر نقادانه دست یابند صرفا توهم آزادی عمل و اختیار دارند و در عمل تمام عوامل موثر در انتخابهای افراد توسط محیط تنظیم می شود.

🔺اما وقتی انسان بتواند هم رفتار های خویش را و هم باورهای موروثی خویش را مورد بازبینی قرار دهد هر روز فرصت بیشتری برای اصلاح باورها و نیز مبانی رفتار خود به دست می آورد و به مرور زمان آزادتر می شود و زندگیش را می تواند در مسیری قرار دهد که آرزو می کند و دوست دارد.

🔺همه ما اکثر باورهای اولیه خویش را در زمانی کسب کرده ایم که قدرت تفکر ما در سست ترین و ضعیفترین حالت خویش قرار داشت. روانشناسی کودکی اقتضا می کند که والدین خود و بلکه هر صدای بلند اطرافیان را جدی بگیرد و باورهای طنین دار را درست و قطعی تلقی کند و در ده سال اول زندگی برخی باورها در هر تکرارش ریشه دارتر شده و جزو شخصیت ثانوی هر فرد می گردد و ناخواسته بخشی از هویت فرد می گردد در حالی که کودک در آن سنین توانایی بررسی درستی یا نادرستی آن باورها را نداشت.

🔺امروزه با توسعه هولناک منابع اطلاعاتی انسانها از طریق موبایلهای هوشمند و تبلتها و کامپیوترها و نیز کانالهای تلویزیونی ضرورت مسلح شدن انسانها به تفکر نقادانه و قدرت پردازش و راست و ریست کردن اخبار و اطلاعات بسیار زیادتر شده است.

🔺همه می دانیم که اطلاعات و اخبار یکی از پایه های مهم تصمیم گیری های اجتماعی انسانها را تشکیل می دهد و تکیه بر اطلاعات نادرست و تصمیم گیری بر اساس آنها گاهی می تواند ما را با خسارتهای جبران ناپذیری مواجه سازد.

🔺یکی دیگر از نکاتی که ضرورت تفکر نقادانه را نشان می دهد این است که تمرین تفکر نقادانه در خودآگاهمان سبب قدرتمند شدن نیروی تفکراصلی ما که در ناخودآگاه جریان دارد می شود و ما هر روز کم اشتباهتر و با سرعت عمل بیشتر می توانیم تصمیم های درست بگیریم.

🔺یک نکته را هم باید متذکر شد : اینکه نویسندگانی که در مورد تفکر نقادانه سخن گفته اند هر یک از زاویه نگاهی متفاوت به این مهارت نگریسته اند . عده ای عمدتا آن را در مواجهه با ادعاها و نوشته ها یا گفتار دیگران مطرح کرده اند اما ما در این نوشتار هدف اولیه تفکر نقادانه را رفتار و باورها و اظهار نظر های خودمان دانسته ایم گرچه این مهارت به عنوان یک سلاح قدرتمند در بررسی ادعاها و نیز رفتارهای دیگران هم یار و یاور انسانهاست و در دیالوگ به عنوان یک روش عمده مورد استفاده قرار می گیرد.

🔺از شماره بعد وارد مباحث اصلی خواهیم شد.

تفکر نقادانه-6
✍🏼 محمدحسین ناجی

✳️حدس چیست؟

🔺با خودمان رو راست باشیم؛ اگر بخواهیم در ساختار وجودی خود تغییراتی بدهیم ابتدا باید آن را شناخته باشیم. مگر قاعده چنین نیست؟

اگر فردی از شما بخواهد که برای اصلاحات خانه اش پیشنهادهای اجرایی بدهید اولین پرسش شما در مورد وضعیت فعلی و ساختار و ترکیب خانه ، نقشه معماری و نقشه های فنی ساختمان خواهد بود. برای پیشنهاد اصلاحی اول باید به دقت وضعیت کنونی ساختمان شناسایی شده و سپس در مورد وضعیت مطلوب ایده هایی داشته باشیم وانگهی ببینیم که فاصله از واقعیت تا شرایط مطلوب چقدر است و چطور باید این مسیر طی شود.

🔺از زمان ارسطو وقتی در مورد مبادی برهان و یقین بحث می شود همیشه یکی از داشته های بشری در این زمینه را حدس اعلام کرده اند اما تا حال من توضیح قانع کننده ای در مورد اینکه حدس چیست و دلیل اینکه حدسیات ما یقینی هستند چیست؟ چیزی نیافته ام.

🔺 در بحث صناعات خمس و بخش برهان ، بدیهیات را شش دسته عنوان می کنند:
1- بدیهیات اولیه یا اولیات
2- مشاهدات
3- تجربیات
4- حدسیات
5- فطریات
6- متواترات
و برخی آن را پنج دانسته اند.

🔺هر یک از ما با این تجربه مواجه شده ایم که وقتی از امر مجهولی سوال می شود به یکباره پاسخی لحظه ای و بدون تأمل در مونیتور ذهن مشاهده می کنیم و گاهی هم درست از آب درمی آید ، به این ظهور لحظه ای و بدون تأمل حدس گفته می شود.

🔺برخی آن را از نوع وحی و الهام دانسته اند حال آنکه خود وحی و الهام از اموری است که معنایش مبهم است و یک تجربه ی اجماعی در موردش وجود ندارد و حتی کسانی که تجربه ای الهام و وحی هم دارند تفسیرشان شخصی خواهد بود اگر تجربه شان منحصر به فرد و شخصی بوده باشد.

🔺 اما اگر مراد از بدیهی بودن را بدیهی بودن صدق گزاره و یقینی بودن را به معنای صدق قطعی گزاره بگیریم بدیهی نبودن حدس بسیار روشن است و چه بسا حدسهایی که نادرست از آب درمی آیند.

🟩 اما اینکه حقیقت حدس چیست؟

با تفسیری که از تفکر ناخودآگاه انسان کردیم و اینکه در هر لحظه فرایند تفکر در ناخودآگاه ما جریان دارد و حتی در خواب هم تعطیل نمی شود ، جایگاه حدس بسیار روشن است و بلکه وجود حدس خودش شاهدی بر درستی ادعای ماست.
✔️حدسهای ما ظهور نتایجی است که فرایند تفکر در هر مورد به ما اعلام می دارد . وقتی سوالی مطرح می شود ناخودآگاه ما به سرعت دنبال پاسخ می رود و نتیجه به دست آمده کنونی به صورت حدس برای خودآگاه ارسال می شود.

☑️ اگر این تفسیر را بپذیریم می توانیم نتیجه بگیریم که هر حدسی نشانگر میزان قوت و دقت و سرعت تفکر اصلی ما در پس زمینه ی ذهن است و نباید هرچه را که فکر می کنیم درست است را درست ارزیابی کنیم! بلکه باید کنجکاو درستی یا نادرستی آن باشیم تا میزان توانایی ذهن خود را بسنجیم

♦️این در واقع هشداری به همه ماهاست که معمولا حدسها و نظرات خود را قطعی تلقی می کنیم و با تمام وجود از آن دفاع می کنیم.

⚫️ با چنین رویکردی ما برای همیشه در حبس ضعفهای خود خواهیم ماند و هرگز فرصت اصلاح داوطلبانه ی خود را نخواهیم داشت.

☑️ آنچه در هر لحظه به عنوان نظر شخصی یا حدسی خود در بحثها بر زبان ما جاری می شود نتیجه تفکرات ناخوآگاه ماست و هرگز به معنای این نیست که آن نظرات یقینا درست هستند و اگر ما واقعا به دنبال فهم واقعیت امر هستیم باید کنجکاو نقدهایی باشیم که با هر انگیزه ای نسبت به اظهارات ما بیان می شود و اگر کسی ما را به اشکالی در وجودمان متوجه ساخت باید مدیونش باشیم و از وی تشکر کنیم و گرنه آن عیب چه بلاهایی متوجه ما می توانست بکند.

کتاب ذهن فریبکار شما- معرفی نویسنده

استیون نوولا

نورولوژیست

پروفسور استیون نوولا، نورولوژیست و استاد دانشکده‌ی پزشکی ییل، در زمینه های مختلف آموزش پزشکی فعالیت میکند: درمان بیماران، آموزش های عمومی، تدریس برای دانشجویان و نیز آموزش های تکمیلی برای متخصصان حرفه‌ی پزشکی. او همچنین در تحقیقات بالینی در زمینه ی تخصصی خود فعال بوده و نوشته های متعددی درباره‌ی بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، میاستنی گراو و نوروپاتی به چاپ رسانده است.

پروفسور نوولا مدرک دکترای خود را از دانشگاه جرج تاون اخذ کرد و برای تکمیل دوره‌ی رزیدنتی خود در زمینه ی مغز و اعصاب به دانشکده ی پزشکی ییل رفت. وی همچنین دارای بورد تخصصی در زمینه ی اختلال های عصبی عضلانی است که بخش مهمی از فعالیت های وی را شامل می شود. کار درمانی دکتر نوولا همه ی انواع اختلال های عصبی را شامل می شود، اما بیشتر به سردردها و بیماری های اعصاب و عضلات می پردازد.

دکتر نوولا، رئیس و یکی از مؤسسان انجمن شک اندیشی نیوانگلند است که یک موسسه ی آموزشی غیرانتفاعی با هدف ارتقای درک عمومی از علم است. او همچنین مجری و تهیه کننده ی برنامه ی محبوب و هفتگی راهنمای جهان برای شکاکان است. این برنامه ی تلویزیونی علمی تاکنون برنده‌ی جوایزی همچون جایزه‌ی پادکست منتخب مردم در سال ۲۰۰۹ در زمینه ی آموزش و در سال های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ در زمینه ی علم شده است و به بررسی آخرین اکتشاف های علمی، بازنمود علم در رسانه های پرمخاطب، درک عمومی از علم و گرایش های مختلف نسبت به علم، فلسفه ی علم و تفکر نقاد می پردازد. دکتر نوولا همچنین برنامه ی افسانه های پزشکی، دروغ‌ها و شبه حقيقت‌ها: آنچه فکر می‌کنیم می دانیم ممکن است به ما صدمه بزند را با همکاری مجموعه ی «دوره های بزرگ» ضبط کرده است. دکتر نوولا در سال ۲۰۰۹ به عضویت کمیته ی Skeptical Inquiry در آمد که سازمانی بین المللی با هدف ارتقای علم و منطق است. وی به طور منظم مقالات خود را در ستون ثابتی در نشریه ی این سازمان منتشر می کند. وی همچنین در سال ۲۰۱۱ به مقام عضو ارشد بنیاد آموزشی جیمز رندی و مدیر پروژه‌ی پزشکی علم بنیاد منصوب شده است. دکتر نوولا وبلاگی شخصی به نام «نورولوژیکا بلاگ» دارد که یکی از مهم ترین وبلاگ‌های علم عصب شناسی محسوب می شود. او در این وبلاگ بیشتر به مباحث مربوط به عصب شناسی می پردازد ولی درباره‌ی علم، شک ورزی علمی، فلسفه ی علم، تفکر نقاد و برهمکنش علم با جامعه و رسانه نیز مطالبی نوشته است.

دکتر نوولا بنیان گذار و ویراستار ارشد «پزشکی علم بنیاد» است که وبلاگی گروهی با همکاری تعدادی از پزشکان و دانشمندان است و به مسائل سلامت و پزشکی می پردازد. هدف این وبلاگ، ارتقای استانداردهای علوم پایه و بالینی در حرفه‌ی پزشکی است. این وبلاگ که مطالب آن برای پزشکان متخصص و همچنین مخاطبان عام نوشته می شود، یکی از برترین سایت ها در زمینه ی سلامت است و تأثیر روزافزونی بر بحث نقش علم در پزشکی گذاشته است.

🔔زنگ خطری برای ایران

چند ماهی از تلگرام فاصله داشتم.

چند روزی است برگشته ام اما گویی زلزله ای در این فاصله اتفاق افتاده است.

در چندین گروه عضو بودم و اکثرشان فعال و بازار گفت و گو و بحث و جدل داغ

بااینکه به تحلیل من اکثرا روش دیالوگ را بلد نیستند و اساسا لااقل در این پلتفرم بحثها شکل جدلی دارند و افراد اغلب برای اثبات محق بودن خود و باطل بودن حریف صحبت می کنند و نه حس گفت و شنود همدلانه و همگرا وجود دارد و نه روش آن تعریف شده و معلوم اما همچنان افراد با هم گفت و گو می کردند ولی این روزها سوت و کور و آنها که هستند فقط به ارسال فایلهای مختلف اکتفا می کنند و در واقع از هم خسته شده اند یا از همسخنی مایوس شده اند.

این وضعیت برای جامعه جوان یک کشور حکم مرگ مغزی را دارد و معنایش این است که افراد بی خیال وضعیت جامعه خود شده اند و در لاک فردیت خویش فرو رفته اند.

امیدوارم که در اشتباه بوده باشم و واقعیت چنین نباشد./

🔸️ دو کلام باستانی!

🔹️ دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی - کتاب تلاش آزادی
🔹️ منبع: ماهروز

📌 مادهٔ ۱۹ قرارداد ۱۹۲۱ میان ایران و شوروی می‌گوید: «اگر قشون دشمن روسیه بخواهد از ایران به روسیه حمله کند، پس از آنکه دولت روسیه توجه ایران را به این مسئله جلب کرده و اتمام‌حجت خواهد نمود، درصورتی‌که دولت ایران قادر به جلوگیری نشد، ممانعت از ورود قشون روس نخواهد کرد».

📌 این همان ماده ای است که مرحوم بازرگان در الجزایر گفت: «باطل است» و بلافاصله سفارت آمریکا به گروگان گرفته شد و بازرگان مستعفی شد و شد آنچه شد و آنچه خواهد شد. (ص ۲۸۶)

📌 مخلص چون اهل سیاست نیستم، بی‌موقع نمی‌دانم که این بی‌سیاستی را مرتکب شوم و بگویم که «در سیاست ایران، خطرناک‌ترین کارها، خود را با روسیه درانداختن است و، خطرناک‌تر از آن، و خیلی خطرناک‌تر، با روس‌ها ساختن». (ص ۲۸۲)

@nehzatazadiiran
https://news.1rj.ru/str/jamehmadani

تفکر نقادانه - 7
✍🏼 محمدحسین ناجی

✅ موجودات زنده( حیوانات ) به موجوداتی می گوییم که چند خصیصه را با هم دارند:
🔸الف- رشد و نمو دارند یعنی در اوج ضعف پدیدار می شوند و به تدریج خود را تکمیل می کنند

🔸 ب- انرژی لازم برای اینکار را باید خود تأمین کنند. اینکار را از طریق تغذیه و خوردن و آشامیدن انجام می دهند گرچه در زندگی اولیه رحمی مادر از طریق دیگری مایحتاج رشد و نمو را فراهم می کند.
اما در آنهایی که به جای رحم در داخل تخم این مرحله را می گذرانند ، مواد لازم از ابتدا در داخل تخم جاگذاری شده است.

🔸 ج- در اصل خودشان وظیفه ی حفظ بقای خویش را عهده دار هستند گرچه در ابتدای زندگی با حمایت پدر و مادر این وظیفه انجام می شود.
این وظیفه در برخی حالات شرایط بسیار تراژیک به بار می آورد.
در برخی از انواع بازها و عقابها وقتی دو جوجه از تخم بیرون می آیند آنکه کمی زودتر رسیده یا پرزورتر است برای بقای خود دیگری را می کشد یا او را تا آن حد از روزی رسیده محروم می کند که از گرسنگی بمیرد و مادر صرفا تماشاگر این جنگ بیرحمانه است.

🔸 د- وظیفه ی تولید مثل و بقای نوع را هم عهده دار هستند. در این میان باری که بر عهده ی جنس ماده نهاده شده بسی سنگینتر است خصوصا در برخی از انواع حیوانات که جنس نر هیچ مسئولیتی در حفظ و نگهداری و تغذیه اولاد بر عهده نمی گیرد مثل همین گربه های بی خیال شهر!

✅ ممکن است سوال کنید که این حرفها چه ربطی به تفکر نقادانه دارد؟
توضیح می دهم:

❇️ از گفته های بالا روشن است که خیلی از وظایف بالا نیازمند ادراک درست و دقیق جهان بیرون است. باید غذا را تشخیص دهیم هرچه در دسترس است که ارزش غذایی ندارد و چه بسا کشنده باشد، دنیا پر است از زنده هایی که هر یک به نوعی با دیگران در رقابت یا ستیزند و در جنگ بقا با هم در تخاصم.
باید هر لحظه از تهدیدهای موجود با خبر شد و لحظه ای غفلت به پایان قافیه عمر سبب تواند شد.

❇️ اگر آن جوجه ضعیف عقاب از درسهای تفکر نقادانه خبر داشت به سرعت ثبت نام می کرد تا شاید بتواند خود را از چنگ خواهر و برادر قلدرش رهایی یابد.
هر حیوانی برای پیروزی در این جنگ بقا ، ابزارهایی برای خودش تمهید کرده

مثلا
🔅مار با زهر خویش
🔅گاو با شاخش
🔅شیر با پنجه و چنگال و دندانها
🔅برخی ابزار فرار فراهم کرده اند که خطرگریزی کنند مثل آهوان و پرندگان
و 🔅 برخی با همکاری گروهی مثل میمونها

🔆 و مهمترین ابزار این حیوان انسان نام ، زبان و قدرت تفکر خویش
گرچه همکاری گروهی را هم از اجداد میمونش هم به ارث برده است

❇️ همه ی اینها ضرورت تقویت مهارت تفکر خودآگاه خویش با تمام ابعادش را نشان می دهد و نیز تقویت مهارتهای ارتباطی را

🔺 و بیشترین نقش در مهارتهای ارتباطی را هم زبان بازی می کند که در واقع حاصل تفکرات خودآگاهانه افراد است.و این خود اهمیت فوق العاده مهارتهای فکری را باز می نماید.

🔺نگویید که همه ی ما به اندازه کافی از قدرت تفکر بهره مندیم، به هیچرو چنین نیست . این را با چند آزمایش ساده می توانید بسنجید.

🔺 اینکه برای پذیرش دانشگاهها آزمون برگزار می کنند نشانگر این است که متوجه تفاوتهای افراد در میزان رشد قدرت پردازش آنها هستند و در موسسات آموزشی معتبر مهمتر از معلومات فرد به قدرت پردازش جوانان توجه دارند.

✅ امروزه شرایط جامعه بشری بسیار بدتر از وضعیت آن دو جوجه همزاد است،
انسانها از همدیگر تغذیه می کنند
از خون همنوعهای خود می خورند ،
ضعیف و قوی دو سرنوشت کاملا متفاوت دارند
و ما ناچاریم قوی باشیم اگر می خواهیم خورده نشویم.

مساله ی تقویت نیروی پردازش خود را جدی بگیریم و گرنه مثل یونجه ای بی زحمت برای قدرتمندها و قدرتمداران خواهیم بود.

تفکر نقادانه-8

✍🏼 محمدحسین ناجی

فکر میکنم ابتدا باید به این سوال پاسخ دهیم که آیا تبحر و کسب مهارت در زمینه تفکر نقادانه برای هرکسی لازم است؟
گمان نمی کنم کسی بتواند چنین ادعایی بکند ولی می توان گفت که: لااقل برای کسانی که می خواهند از استعداد های ذهنی خود به عنوان ابزار غیر قابل تردید رشد و رفع نیازها و احتاجات خود در هر زمینه ای بیشترین بهره را ببرند و خصوصا کسانی که حس می کنند که می خواهند به آزادی درونی برسند و به تدریج از زندان هایی که طبیعت و جامعه و تاریخ و جغرافیا ایجاد کرده رهایی یابند ، بی شک باید این مهارت را کسب کنند. به صراحت می توان گفت که رهایی از زندانها فقط و فقط با رشد تفکر نقادانه ممکن است.بلکه حتی صرفا برای شناخت دقیق خود و آشنایی با خصوصیات ذهنی- روانی خویشتن هم باید متفکر نقاد بود حتی اگر قصد تغییر خود را نداشته باشیم.
گرچه این مهارت در گفت و گوی همگرا و برای رسیدن به نقطه نظرات مشترک در امور اجتماعی که وفاق و همنظری شرط لازم همکاری است هم بسیار مفید و اثرگذار است اما با توجه به اینکه انسان قادر است با خلق یک (من) نقاد در حالی یک انسان است در درون خویش با آن (من) دیگرش به گفت و گو بپردازد ، اولین جنبه ی اهمیت این مهارت برای این دیالوگ درونی با خویش است.
اینکه انسان بتواند به شکلی هدفدار و با برنامه به تدریج به اعماق داشته های ذهنی خود نفوذ کند و به تدریج شمای کلی و معماری ذهن و روان خود را ترسیم کرده درک نسبتا روشنی از خویشتن خویش به دست آورد.

این چند روزه دنبال پاسخ این پرسش بودم که چه روشی برای شروع این بحث مناسب است ؟
واقع امر چنانچه برخی دوستان هم مدعی بودند، بنده دنبال ارضای حسهای درونی خویش نیستم
گرچه می دانم که به هر دلیل استقبال مناسبی هم از اینگونه بحثها نمی شود و حتی جوانان حاضر در این شبکه اجتماعی کمتر حوصله ی کارهای جدی را دارند و تنها اموری که هیجانات برانگیخته ی آنها را پاسخ می دهد جالب توجه آنهاست اما به یک نکته باور دارم:
اینکه رشد جوامع با رشد افراد آن جامعه نسبت مستقیم دارد و رشد انسانها با رشد مهارتهای ارتباطی و ذهنی و مدیریتی آنها نسبت مستقیم دارد فلذا برای بهتر شدن اوضاع خویش باید به همدیگر کمک کنیم تا زمینه های رشد خویش را توسعه دهیم.
بدینجهت به نظرم رسید که روشی را در پیش بگیرم که اولا:
در پیوند با گفت و گوی متقابل و دیالوگ باشد
ثانیا: با طراحی تمرینهایی در زمینه هایی که احتمال دارد مورد توجه قرار گیرد به بحثها عینیت تزریق شود و فرصت تمرین جمعی ایجاد شود
ثالثا به طور ضمنی در مورد مسائل اجتماعی هم عملا بحث شده باشد

گرچه باز هم هنوز امید زیادی به توفیق در اینکار نمی توان داشت و این برای یک جامعه واقعا جای افسوس دارد.
شرایطی فراهم آورده اند که حتی در دانشگاهها و مدارس عالی هم کلاسها و درسها برای رفع تکلیف و گرفتن نمره و مدرک تشکیل می شود، نه مدرسین چندان رغبت و بعضا حتی مهارت لازم را دارند و نه دانشجویان( گرچه همیشه استثناهایی هم هست)
از شماره بعد وارد بحثهای محتوایی تفکر نقادانه می شویم و تلاش خواهم کرد که هر شماره را با چند سوال یا تمرین شروع یا تمام کنیم تا لااقل کارآیی آن در عمل سنجیده شود.
از دوستان محترم اگر طرح و نظری داشتند خوشحال می شوم بهره مند شوم.

این سوالات را در شماره بعد پاسخ می دهیم:

- ادعا چیست؟
- نظر چیست؟
- این دو با هم فرقی دارند؟ چه فرقی؟
- ادعا چه وصف یا اوصافی دارد؟
- قضیه با گزاره چیست؟
- دلیل یعنی چه؟
- باور یعنی چه؟
- آیا هر باوری دلیلی دارد؟
- آیا هر رفتاری دلیلی دارد؟
و ............

به نظر شما این تجربه استثنایی جز با فیزیک کوانتوم قابل تحلیله؟

این یک جوان ایرانی به نام عارف غفوری(اهل ارومیه) است که در یکی از کانالهای ترک این را اجرا کرده است

https://news.1rj.ru/str/CriticalThinker

یک سوال:

eyebrow
یعنی ابرو

شباهت غریبی بین دو واژه ی فارسی و انگلیسی نیست؟
آیا بی ارتباط با هم این واژه برای ابرو انتخاب شده؟
یا یک زبان از زبان دیگر متأثر شده؟
چرا در مورد یکی از اعضای صورت انسان که قاعدتا باید در زمره اولین واژه های کاربردی انسان باشد این نسخه برداری رخ داده باشد؟

شما چه فکر می کنید؟

تفکر نقادانه -9
✍🏼 محمدحسین ناجی

❓تفکر یعنی چه؟

❓آیا حیوانات هم تفکر می کنند یا تفکر مخصوص انسان است؟

❓آیا برای تفکر علم به جهل ، کنجکاوی برای دانستن شرط لازم است؟

❓تفکر در انسانها صرفا از طریق زبان تحقق می پذیرد؟

❓زبان چیست؟

❓کاربرد های زبان چیست؟

❓چرا انسان به زبان و واژه ها پناه برد؟

❓واژه چگونه معنی می یابد؟

❓آیا معنا برای هر واژه ای ذاتی است ؟ یا در اصل هیچ رابطه ای در ابتدا بین واژه ای خاص و معنایی خاص وجود نداشت؟

❓اگر چنین است این رابطه چگونه ایجاد شد؟

❓چگونه می شود که ما پیامهای همدیگر را از طریق زبان می فهمیم و دریافت می کنیم؟

❓انسان به چه نوع پیامهای متفاوتی برای ارسال نیازمند است؟

❓کدامین پیامها می توانند مورد تصدیق یا تکذیب طرف مقابل قرار بگیرند؟ یعنی مخاطب بتواند بگوید این درست یا نادرست است؟

❓به این نوع پیام چه می گوییم؟

❓چه پیامهای دیگری در زندگی به هم می فرستیم؟

❓اجزای تشکیل دهنده یک زبان چیست؟

❓برای فهم یک زبان چه شرایطی لازم است؟

❓آیا ما می توانیم از طریق زبان و به طور جمعی فکر کنیم؟

❓این کار چه فایده ای می تواند داشته باشد؟

❓تفکر فردی بهتر است یا تفکر جمعی؟

❓چرا ما معمولا جمعی فکر نمی کنیم؟

❓چگونه باید جمعی فکر کنیم؟

❓آیا این کار قواعدی هم دارد؟

❓چگونه می توانیم از بی خطا بودن تفکرات خود مطمئن شویم؟

❓آیا تفکر جمعی می تواند در این زمینه کمکی بکند؟

❓چرا و به چه دلیل اکثر انسانها گمان می کنند که حق با آنهاست؟

❓به چه طریقی می توانیم مطمئن شویم که حق با ماست؟

❓چرا فهمیدن این نکته که حق با ماست مهم است؟

❓چه راهی برای فهمیدن خطاهای فکری خود به ذهنتان می رسد؟

توضیحا خدمت دوستان عرض می کنم که کتابی در دست مطالعه داشتم و به نظرم رسید که سوال انگیزی را تمرین کنم.

کتابخانه ای بسیار غنی و ارزشمند از کتابهای انگلیسی و نیز فارسی

Introducing the alpha version of our desktop launcher for Windows & macOS! 🚀
Our team has been working hard to improve accessibility to our library, and this launcher will save you the trouble of searching for a working website link, handling everything for you. Plus, it can operate over the TOR network, ensuring you'll always have access to the library while maintaining your privacy. As a bonus, users accessing the library through the desktop app get a 1-month premium membership! Currently, this is just a launcher, but we plan to develop it into a full-fledged desktop application soon ✨

Forget about searching for available domains and remembering your personal domains, just install our desktop launcher:

⬇️ Download Z-Library app for Windows

⬇️ Download Z-Library app for macOS

⚠️ Please note that since it's an alpha version, some issues may occur.
⚠️ Upon the first launch of the application, you may encounter a warning message regarding an unverified developer. This is expected, as we don't yet have a Developer account on these platforms.

A new version of our Android app is also available now!
We have improved the app's stability, added operation over the TOR network, and introduced multiple authorization methods (using a QR code or a token found on the Z-Access page).

⬇️ Download Z-Library app for Android

————————————————————————
If you encounter any issue please contact our Support team support@z-lib.se

با تشکر از سرور گرامی سرکار خانم شریفزاده

با سلام،
هر موقع که فرصت کنم، بتدریج به سوالات پاسخ میدهم.
@mansahand
تفکر نقادانه -9
✍🏼 محمدحسین ناجی

❓تفکر یعنی چه؟
تفکر یعنی مشورت با خود بر اساس دانسته ها، تجربیات و مشاهداتی که در طول زندگی بدست آورده ایم.

❓آیا حیوانات هم تفکر می کنند یا تفکر مخصوص انسان است؟
بر اساس، مشاهدات، به نظر می رسد که حیوانات هم تفکر می کنند چون در مواجهه شدن با اتفاقات جدید، راهکارهای قابل توجهی بدست می آورند.
مثل؛ سگها، گربه ها، میمون‌ها و حتی دلفین ها.

❓آیا  برای تفکر علم به جهل ، کنجکاوی برای دانستن شرط لازم است؟
نمی دانم تخصصی است.

❓تفکر در انسانها صرفا از طریق زبان تحقق می پذیرد؟
خیر، انسانها به طور ذهنی به تفکر می پردازند و حاصل تفکرات خود را به زبان می آورند.

❓زبان چیست؟
زبان، شیوه ای است که مردم با هم ارتباط بر قرار می کنند و افکار و عقاید و تفکرات خود را به گوش دیگران می رسانند.

❓کاربرد های زبان چیست؟
کاربرد زبان در ایجاد ارتباطات است و بیان نظریات و عقاید و عواطف.

❓چرا انسان به زبان و واژه ها پناه برد؟
انسان به زبان و واژه پناه برد تا بتواند افکار و نظریات خود را در معرض دید عموم قرار دهد.
این ابراز نظریات و به ظهور رسیدن آن از طریق نقاشی و موسیقی و ‌کارهای هنری هم قابل انتقال است.