🔸️ دو کلام باستانی!

🔹️ دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی - کتاب تلاش آزادی
🔹️ منبع: ماهروز

📌 مادهٔ ۱۹ قرارداد ۱۹۲۱ میان ایران و شوروی می‌گوید: «اگر قشون دشمن روسیه بخواهد از ایران به روسیه حمله کند، پس از آنکه دولت روسیه توجه ایران را به این مسئله جلب کرده و اتمام‌حجت خواهد نمود، درصورتی‌که دولت ایران قادر به جلوگیری نشد، ممانعت از ورود قشون روس نخواهد کرد».

📌 این همان ماده ای است که مرحوم بازرگان در الجزایر گفت: «باطل است» و بلافاصله سفارت آمریکا به گروگان گرفته شد و بازرگان مستعفی شد و شد آنچه شد و آنچه خواهد شد. (ص ۲۸۶)

📌 مخلص چون اهل سیاست نیستم، بی‌موقع نمی‌دانم که این بی‌سیاستی را مرتکب شوم و بگویم که «در سیاست ایران، خطرناک‌ترین کارها، خود را با روسیه درانداختن است و، خطرناک‌تر از آن، و خیلی خطرناک‌تر، با روس‌ها ساختن». (ص ۲۸۲)

@nehzatazadiiran
https://news.1rj.ru/str/jamehmadani

تفکر نقادانه - 7
✍🏼 محمدحسین ناجی

✅ موجودات زنده( حیوانات ) به موجوداتی می گوییم که چند خصیصه را با هم دارند:
🔸الف- رشد و نمو دارند یعنی در اوج ضعف پدیدار می شوند و به تدریج خود را تکمیل می کنند

🔸 ب- انرژی لازم برای اینکار را باید خود تأمین کنند. اینکار را از طریق تغذیه و خوردن و آشامیدن انجام می دهند گرچه در زندگی اولیه رحمی مادر از طریق دیگری مایحتاج رشد و نمو را فراهم می کند.
اما در آنهایی که به جای رحم در داخل تخم این مرحله را می گذرانند ، مواد لازم از ابتدا در داخل تخم جاگذاری شده است.

🔸 ج- در اصل خودشان وظیفه ی حفظ بقای خویش را عهده دار هستند گرچه در ابتدای زندگی با حمایت پدر و مادر این وظیفه انجام می شود.
این وظیفه در برخی حالات شرایط بسیار تراژیک به بار می آورد.
در برخی از انواع بازها و عقابها وقتی دو جوجه از تخم بیرون می آیند آنکه کمی زودتر رسیده یا پرزورتر است برای بقای خود دیگری را می کشد یا او را تا آن حد از روزی رسیده محروم می کند که از گرسنگی بمیرد و مادر صرفا تماشاگر این جنگ بیرحمانه است.

🔸 د- وظیفه ی تولید مثل و بقای نوع را هم عهده دار هستند. در این میان باری که بر عهده ی جنس ماده نهاده شده بسی سنگینتر است خصوصا در برخی از انواع حیوانات که جنس نر هیچ مسئولیتی در حفظ و نگهداری و تغذیه اولاد بر عهده نمی گیرد مثل همین گربه های بی خیال شهر!

✅ ممکن است سوال کنید که این حرفها چه ربطی به تفکر نقادانه دارد؟
توضیح می دهم:

❇️ از گفته های بالا روشن است که خیلی از وظایف بالا نیازمند ادراک درست و دقیق جهان بیرون است. باید غذا را تشخیص دهیم هرچه در دسترس است که ارزش غذایی ندارد و چه بسا کشنده باشد، دنیا پر است از زنده هایی که هر یک به نوعی با دیگران در رقابت یا ستیزند و در جنگ بقا با هم در تخاصم.
باید هر لحظه از تهدیدهای موجود با خبر شد و لحظه ای غفلت به پایان قافیه عمر سبب تواند شد.

❇️ اگر آن جوجه ضعیف عقاب از درسهای تفکر نقادانه خبر داشت به سرعت ثبت نام می کرد تا شاید بتواند خود را از چنگ خواهر و برادر قلدرش رهایی یابد.
هر حیوانی برای پیروزی در این جنگ بقا ، ابزارهایی برای خودش تمهید کرده

مثلا
🔅مار با زهر خویش
🔅گاو با شاخش
🔅شیر با پنجه و چنگال و دندانها
🔅برخی ابزار فرار فراهم کرده اند که خطرگریزی کنند مثل آهوان و پرندگان
و 🔅 برخی با همکاری گروهی مثل میمونها

🔆 و مهمترین ابزار این حیوان انسان نام ، زبان و قدرت تفکر خویش
گرچه همکاری گروهی را هم از اجداد میمونش هم به ارث برده است

❇️ همه ی اینها ضرورت تقویت مهارت تفکر خودآگاه خویش با تمام ابعادش را نشان می دهد و نیز تقویت مهارتهای ارتباطی را

🔺 و بیشترین نقش در مهارتهای ارتباطی را هم زبان بازی می کند که در واقع حاصل تفکرات خودآگاهانه افراد است.و این خود اهمیت فوق العاده مهارتهای فکری را باز می نماید.

🔺نگویید که همه ی ما به اندازه کافی از قدرت تفکر بهره مندیم، به هیچرو چنین نیست . این را با چند آزمایش ساده می توانید بسنجید.

🔺 اینکه برای پذیرش دانشگاهها آزمون برگزار می کنند نشانگر این است که متوجه تفاوتهای افراد در میزان رشد قدرت پردازش آنها هستند و در موسسات آموزشی معتبر مهمتر از معلومات فرد به قدرت پردازش جوانان توجه دارند.

✅ امروزه شرایط جامعه بشری بسیار بدتر از وضعیت آن دو جوجه همزاد است،
انسانها از همدیگر تغذیه می کنند
از خون همنوعهای خود می خورند ،
ضعیف و قوی دو سرنوشت کاملا متفاوت دارند
و ما ناچاریم قوی باشیم اگر می خواهیم خورده نشویم.

مساله ی تقویت نیروی پردازش خود را جدی بگیریم و گرنه مثل یونجه ای بی زحمت برای قدرتمندها و قدرتمداران خواهیم بود.

تفکر نقادانه-8

✍🏼 محمدحسین ناجی

فکر میکنم ابتدا باید به این سوال پاسخ دهیم که آیا تبحر و کسب مهارت در زمینه تفکر نقادانه برای هرکسی لازم است؟
گمان نمی کنم کسی بتواند چنین ادعایی بکند ولی می توان گفت که: لااقل برای کسانی که می خواهند از استعداد های ذهنی خود به عنوان ابزار غیر قابل تردید رشد و رفع نیازها و احتاجات خود در هر زمینه ای بیشترین بهره را ببرند و خصوصا کسانی که حس می کنند که می خواهند به آزادی درونی برسند و به تدریج از زندان هایی که طبیعت و جامعه و تاریخ و جغرافیا ایجاد کرده رهایی یابند ، بی شک باید این مهارت را کسب کنند. به صراحت می توان گفت که رهایی از زندانها فقط و فقط با رشد تفکر نقادانه ممکن است.بلکه حتی صرفا برای شناخت دقیق خود و آشنایی با خصوصیات ذهنی- روانی خویشتن هم باید متفکر نقاد بود حتی اگر قصد تغییر خود را نداشته باشیم.
گرچه این مهارت در گفت و گوی همگرا و برای رسیدن به نقطه نظرات مشترک در امور اجتماعی که وفاق و همنظری شرط لازم همکاری است هم بسیار مفید و اثرگذار است اما با توجه به اینکه انسان قادر است با خلق یک (من) نقاد در حالی یک انسان است در درون خویش با آن (من) دیگرش به گفت و گو بپردازد ، اولین جنبه ی اهمیت این مهارت برای این دیالوگ درونی با خویش است.
اینکه انسان بتواند به شکلی هدفدار و با برنامه به تدریج به اعماق داشته های ذهنی خود نفوذ کند و به تدریج شمای کلی و معماری ذهن و روان خود را ترسیم کرده درک نسبتا روشنی از خویشتن خویش به دست آورد.

این چند روزه دنبال پاسخ این پرسش بودم که چه روشی برای شروع این بحث مناسب است ؟
واقع امر چنانچه برخی دوستان هم مدعی بودند، بنده دنبال ارضای حسهای درونی خویش نیستم
گرچه می دانم که به هر دلیل استقبال مناسبی هم از اینگونه بحثها نمی شود و حتی جوانان حاضر در این شبکه اجتماعی کمتر حوصله ی کارهای جدی را دارند و تنها اموری که هیجانات برانگیخته ی آنها را پاسخ می دهد جالب توجه آنهاست اما به یک نکته باور دارم:
اینکه رشد جوامع با رشد افراد آن جامعه نسبت مستقیم دارد و رشد انسانها با رشد مهارتهای ارتباطی و ذهنی و مدیریتی آنها نسبت مستقیم دارد فلذا برای بهتر شدن اوضاع خویش باید به همدیگر کمک کنیم تا زمینه های رشد خویش را توسعه دهیم.
بدینجهت به نظرم رسید که روشی را در پیش بگیرم که اولا:
در پیوند با گفت و گوی متقابل و دیالوگ باشد
ثانیا: با طراحی تمرینهایی در زمینه هایی که احتمال دارد مورد توجه قرار گیرد به بحثها عینیت تزریق شود و فرصت تمرین جمعی ایجاد شود
ثالثا به طور ضمنی در مورد مسائل اجتماعی هم عملا بحث شده باشد

گرچه باز هم هنوز امید زیادی به توفیق در اینکار نمی توان داشت و این برای یک جامعه واقعا جای افسوس دارد.
شرایطی فراهم آورده اند که حتی در دانشگاهها و مدارس عالی هم کلاسها و درسها برای رفع تکلیف و گرفتن نمره و مدرک تشکیل می شود، نه مدرسین چندان رغبت و بعضا حتی مهارت لازم را دارند و نه دانشجویان( گرچه همیشه استثناهایی هم هست)
از شماره بعد وارد بحثهای محتوایی تفکر نقادانه می شویم و تلاش خواهم کرد که هر شماره را با چند سوال یا تمرین شروع یا تمام کنیم تا لااقل کارآیی آن در عمل سنجیده شود.
از دوستان محترم اگر طرح و نظری داشتند خوشحال می شوم بهره مند شوم.

این سوالات را در شماره بعد پاسخ می دهیم:

- ادعا چیست؟
- نظر چیست؟
- این دو با هم فرقی دارند؟ چه فرقی؟
- ادعا چه وصف یا اوصافی دارد؟
- قضیه با گزاره چیست؟
- دلیل یعنی چه؟
- باور یعنی چه؟
- آیا هر باوری دلیلی دارد؟
- آیا هر رفتاری دلیلی دارد؟
و ............

به نظر شما این تجربه استثنایی جز با فیزیک کوانتوم قابل تحلیله؟

این یک جوان ایرانی به نام عارف غفوری(اهل ارومیه) است که در یکی از کانالهای ترک این را اجرا کرده است

https://news.1rj.ru/str/CriticalThinker

یک سوال:

eyebrow
یعنی ابرو

شباهت غریبی بین دو واژه ی فارسی و انگلیسی نیست؟
آیا بی ارتباط با هم این واژه برای ابرو انتخاب شده؟
یا یک زبان از زبان دیگر متأثر شده؟
چرا در مورد یکی از اعضای صورت انسان که قاعدتا باید در زمره اولین واژه های کاربردی انسان باشد این نسخه برداری رخ داده باشد؟

شما چه فکر می کنید؟

تفکر نقادانه -9
✍🏼 محمدحسین ناجی

❓تفکر یعنی چه؟

❓آیا حیوانات هم تفکر می کنند یا تفکر مخصوص انسان است؟

❓آیا برای تفکر علم به جهل ، کنجکاوی برای دانستن شرط لازم است؟

❓تفکر در انسانها صرفا از طریق زبان تحقق می پذیرد؟

❓زبان چیست؟

❓کاربرد های زبان چیست؟

❓چرا انسان به زبان و واژه ها پناه برد؟

❓واژه چگونه معنی می یابد؟

❓آیا معنا برای هر واژه ای ذاتی است ؟ یا در اصل هیچ رابطه ای در ابتدا بین واژه ای خاص و معنایی خاص وجود نداشت؟

❓اگر چنین است این رابطه چگونه ایجاد شد؟

❓چگونه می شود که ما پیامهای همدیگر را از طریق زبان می فهمیم و دریافت می کنیم؟

❓انسان به چه نوع پیامهای متفاوتی برای ارسال نیازمند است؟

❓کدامین پیامها می توانند مورد تصدیق یا تکذیب طرف مقابل قرار بگیرند؟ یعنی مخاطب بتواند بگوید این درست یا نادرست است؟

❓به این نوع پیام چه می گوییم؟

❓چه پیامهای دیگری در زندگی به هم می فرستیم؟

❓اجزای تشکیل دهنده یک زبان چیست؟

❓برای فهم یک زبان چه شرایطی لازم است؟

❓آیا ما می توانیم از طریق زبان و به طور جمعی فکر کنیم؟

❓این کار چه فایده ای می تواند داشته باشد؟

❓تفکر فردی بهتر است یا تفکر جمعی؟

❓چرا ما معمولا جمعی فکر نمی کنیم؟

❓چگونه باید جمعی فکر کنیم؟

❓آیا این کار قواعدی هم دارد؟

❓چگونه می توانیم از بی خطا بودن تفکرات خود مطمئن شویم؟

❓آیا تفکر جمعی می تواند در این زمینه کمکی بکند؟

❓چرا و به چه دلیل اکثر انسانها گمان می کنند که حق با آنهاست؟

❓به چه طریقی می توانیم مطمئن شویم که حق با ماست؟

❓چرا فهمیدن این نکته که حق با ماست مهم است؟

❓چه راهی برای فهمیدن خطاهای فکری خود به ذهنتان می رسد؟

توضیحا خدمت دوستان عرض می کنم که کتابی در دست مطالعه داشتم و به نظرم رسید که سوال انگیزی را تمرین کنم.

کتابخانه ای بسیار غنی و ارزشمند از کتابهای انگلیسی و نیز فارسی

Introducing the alpha version of our desktop launcher for Windows & macOS! 🚀
Our team has been working hard to improve accessibility to our library, and this launcher will save you the trouble of searching for a working website link, handling everything for you. Plus, it can operate over the TOR network, ensuring you'll always have access to the library while maintaining your privacy. As a bonus, users accessing the library through the desktop app get a 1-month premium membership! Currently, this is just a launcher, but we plan to develop it into a full-fledged desktop application soon ✨

Forget about searching for available domains and remembering your personal domains, just install our desktop launcher:

⬇️ Download Z-Library app for Windows

⬇️ Download Z-Library app for macOS

⚠️ Please note that since it's an alpha version, some issues may occur.
⚠️ Upon the first launch of the application, you may encounter a warning message regarding an unverified developer. This is expected, as we don't yet have a Developer account on these platforms.

A new version of our Android app is also available now!
We have improved the app's stability, added operation over the TOR network, and introduced multiple authorization methods (using a QR code or a token found on the Z-Access page).

⬇️ Download Z-Library app for Android

————————————————————————
If you encounter any issue please contact our Support team support@z-lib.se

با تشکر از سرور گرامی سرکار خانم شریفزاده

با سلام،
هر موقع که فرصت کنم، بتدریج به سوالات پاسخ میدهم.
@mansahand
تفکر نقادانه -9
✍🏼 محمدحسین ناجی

❓تفکر یعنی چه؟
تفکر یعنی مشورت با خود بر اساس دانسته ها، تجربیات و مشاهداتی که در طول زندگی بدست آورده ایم.

❓آیا حیوانات هم تفکر می کنند یا تفکر مخصوص انسان است؟
بر اساس، مشاهدات، به نظر می رسد که حیوانات هم تفکر می کنند چون در مواجهه شدن با اتفاقات جدید، راهکارهای قابل توجهی بدست می آورند.
مثل؛ سگها، گربه ها، میمون‌ها و حتی دلفین ها.

❓آیا  برای تفکر علم به جهل ، کنجکاوی برای دانستن شرط لازم است؟
نمی دانم تخصصی است.

❓تفکر در انسانها صرفا از طریق زبان تحقق می پذیرد؟
خیر، انسانها به طور ذهنی به تفکر می پردازند و حاصل تفکرات خود را به زبان می آورند.

❓زبان چیست؟
زبان، شیوه ای است که مردم با هم ارتباط بر قرار می کنند و افکار و عقاید و تفکرات خود را به گوش دیگران می رسانند.

❓کاربرد های زبان چیست؟
کاربرد زبان در ایجاد ارتباطات است و بیان نظریات و عقاید و عواطف.

❓چرا انسان به زبان و واژه ها پناه برد؟
انسان به زبان و واژه پناه برد تا بتواند افکار و نظریات خود را در معرض دید عموم قرار دهد.
این ابراز نظریات و به ظهور رسیدن آن از طریق نقاشی و موسیقی و ‌کارهای هنری هم قابل انتقال است.

✳️ تفکر نقادانه- 9 مکرر

✍🏼محمدحسین ناجی

این متنی است که ابتدا برای شماره نه نوشته بودم ولی یک باره فکری به سرم زد.
🔷 با خود گفتم به جای مطرح کردن مطلب، آن را صرفا به شکل سوالهایی متسلسل مطرح کن تا محیط اطراف خود و مخاطبین را بسنجی و واکنشها را مطالعه کنی و با این زمینه ی ذهنی عده ای سوال در همین زمینه را عرضه کردم.
دو واکنش فعال ملاحظه شد.

✔️یک واکنش شدیدا انفعالی و پرخاشگرانه و تحقیر آمیز مبنی بر دزدی از کانت و.....

✅ و واکنش دوم فعال و همکارانه از طرف دوست بزرگوارم سرکار خانم شریفزاده ، از ایشان به سهم خود تشکر می کنم.

اصل مطلب را با تغییراتی خدمت دوستان تقدیم می کنم.
******************************
❇️ تفکر در پیشرفته ترین حالت شناخته شده اش که مخصوص انسان است از طریق زبان شکل می گیرد و زبان از واحد های کوچک معناداری به نام واژه یا کلمه تشکیل می شود.

🔸 وقتی می گوییم معنادار نه بدین معناست که در خود خود چیزی به نام معنا حمل می کنند بلکه مراد این است که عده ای خاص از مردم که اهل زبان نامیده می شوند به تدریج در طول تاریخ رشد خود در جهت بهبود ارتباط همکارانه از واژه های خاصی برای اشاره به معناهای خاصی استفاده کردند مثلا برای نشان دادن حیوان خاص از کلمه (اسب) استفاده کردند و در ذهن آن مردم حک شد که وقتی واژه ی اسب را می شنوند برایشان اسبی که سوارش می شوند تداعی می شود.

🔹مردم با ترکیب این واژه ها مقصود خود را به دیگران ابراز می کنند و وقتی هم در درون خود به چیزهای خاصی می خواهند بیندیشند از همین واژه ها یاری می گیرند.

🔸 پس تفکر کلامی در درون ذهن ما هم مثل گفت و گو با دیگران از طریق همین واژه ها ممکن می شود. پس اگر ما احکام و رابطه های گفت و گو با دیگران را تمرین کنیم در ضمن آن تفکر در درون ذهن یا همان گفت و گو با خود را هم تمرین کرده ایم.
در ضمن وقتی از گفت و گو با دیگران سخن بگوییم غیر از یاد گیری تفکر به فهم دقیقتر قواعد گفت و گو هم پرداخته ایم.

🔹 امروزه عمده ترین راه ارسال و دریافت پیام از طریق همین واژه هاست خصوصا که چند هزار سال است که انسان با کشف خط یا زبان مکتوب توانسته است پیامهای خود را در تاریخ هم ماندگار کند.
حتی با ظهور هوش مصنوعی، بشر از همین اختراع شگفت انگیز برای ارتباط بین ماشینها و دادن دستورات خاص به آنها الهام گرفت و زبانهای جدیدی در عرصه کامپیوتر و هوش مصنوعی پدیدار شد.

🟢 پیامهای ارسالی از انسان هم اقسام متعددی دارد و ویتگنشتاین در بازنگری دوباره به زبان و تجدیدنظر در آرای خود تز ( بازی های زبانی) را با توجه به همین نکته مطرح کرد؛ این نکته که در فهم یک پیام ابتدا باید مشخص کرد که این واژه ها حامل چه نوع پیامی هستند وانگاه به فهم پیام نویسنده کوشید.
در حالت کلی می توان دو نوع اصلی پیام را از هم جدا کرد:
🔺پیام خبری : پیامی که حاوی گزارش از چیزی است و به آن گزاره یا قضیه گفته می شود.
مثل: دوش می آمد و رخساره بر افروخته بود
🔺 پیام غیر خبری( انشائی): پیام غیر خبری در واقع شامل تمام انواع دیگر پیام است غیر از خبر
اگر چند نمونه از پیامهای انشائی را بخواهیم معرفی کنیم:
◻️ سؤال یا پرسش: در اینگونه پیامها قصدمان این است که چیزی را از مخاطب جویا شویم یا بخواهیم
یا از درستی یا نادرستی خبری بپرسیم
مثل: راستي آيا جايي خبري هست هنوز؟ مانده خاکستر گرمي، جايي؟
یا: به کجا چنین شتابان؟

◽️ امر : اینکه کاری را از کسی طلب کنیم.
مثل: برو ای زاهد خودبین

یا نهی: کسی را از کاری منع کنیم.
مثل: عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت

پیامهای انشایی به اینها محدود نیست و هر هدفی می تواند در ساختار زبان بیان شود مثل تعجب ، تمسخر، تحقیر، ارعاب ، تشجیع

و همچنین مدح و ستایش انسانی یا کاری
مثل: تعالی‌الله چه روی است آن! که گوئی آفتاب استی
آفرین بر عشق کل اوستاد

و ذم یا نکوهش کاری یا انسانی
مثل: که خاک بر سر جانی که خاک پای تو نیست

اما مشکل اینجاست که تشخیص دقیق نوع پیام همیشه آسان نیست و شرایط روانی و پیش زمینه های ذهنی انسانها در فهم پیام مخاطب دخیل هستند و سبب می شوند که انسان پیام مخاطبش را بد تعبیر کند و این آغاز سوء تفاهمهاست و برای همین است که روباه به شازده کوچولو گفت:
زبان سرچشمه سوء تفاهم هاست. ولی تو هر روز می توانی قدری جلوتر بنشینی.
اگر به گفت و گوهای متقابل در شبکه های اجتماعی کمی با دقت بنگریم آثار این برداشتهای نادرست و بد فهمی ها و سوء تفاهمها را خواهیم دید.
ازینرو باید در این زمینه کمی با هم تمرین کنیم و از همدیگر برای فهم هم یاری بجوییم.
اولین نکته ی مهم که در این میان تعیین کننده است اهمیت دادن به همدیگر است.
یادمان باشد هرکس به اندازه ای به دیگران ارزش می دهد که به خود.
هرکس که ارزش جان را می داند هیچ جانی را نمی تواند له کند یا بیازارد حتی اگر به قدر یک مورچه باشد.

غیر از انواع پیامهایی که در متن آمده، چه نوع پیام دیگری به ذهنتان می رسد؟

یک نمونه تمرین


آیا این پیام یک پیام خبری است یا انشایی؟


کجاست همنفسی؟ تا به شرح عرضه دَهَم

که دل چه می‌کشد از روزگارِ هجرانش


پاسخ:



برای فهم اینکه این پیام خبری است یا انشایی ، ابتدا باید تلاش کرد مقصود نویسنده از پیام را فهمید و سپس در جمله یا جملاتی روشن به بیان امروزی روایت کرد.

وقتی شروع به کار می کنیم ممکن است با یک ابهام مواجه باشیم .
هر ابهامی در درون خود بیش از یک احتمال را می پرورد
یعنی ذهن عرفی ما ادراک می کند که با این لحن و این الفاظ بیش از یک پیام ممکن است فرستاده شود.
این بدان معناست که معادله ما بیش از یک پاسخ می تواند داشته باشد.
برای فهم این متن باید با نوعی از سوال کردن آشنا بوده باشیم که به آن استفهام انکاری گفته می شود و در آن گوینده در قالب سوالی می خواهد مضمون پرسش را انکار کند

مثلا در قران آمده است که:
آیا دانایان با نادانان برابرند؟
منظورش واقعا این نیست که پاسخ آن را بداند بلکه می خواهد بگوید که آن دو دسته برابر نیستند.
این متن را هم دوگونه می شود معنا کرد:
الف_ آیا همنفسی وجود دارد که من به او از درد و رنجی که دلم در روزگار هجران او کشیده است به طور مفصل سخن بگویم؟

ب- همنفسی وجود ندارد که توانای گوش دادن به درد و رنجهای بیشمار من در هجران او باشد
یا
همدمی که به درد و رنجهای من در روزگار هجران او گوش کند نیست.

با معنی اول خبری نیست ولی با معنی دوم خبری است

و حتی محتمل است که با معنی دوم از احتمال دوم هم انشایی بوده باشد و مرادش اینگونه باشد:
افسوس که همدمی ندارم که به درد و رنجهای من در روزگار هجران او گوش کند .
و شاعر نمی خواهد خبری دهد و صرفا تاسف و افسوس خود را اظهار می کند.

یک تمرین برای خودآزمایی:

این کلام خبری است یا انشایی؟

ترا ز کنگره ی عرش می زنند صفیر
ندانمت که در این دامگه چه افتاده است؟

تفکر نقادانه-10

✍🏼 محمدحسین ناجی


✅آیا گفتار بدون قصد و اراده پیام کلامی شمرده می شود؟

✅چه شرط یا شروطی در احراز مقصود و مراد فرستنده پیام کلامی شرط است؟

✅اصل چریتی چیست؟

✴️ در شماره قبل در مورد انواع پیامهای کلامی که انسان می تواند ارسال کند حرف زدیم.
نکته مهمی که باید تاکید کرد این است که گفتار هم مثل هر عمل ارادی دیگر از کردارها و رفتار آدمی محسوب می شود و آن را صرفا برای اهمیت خاصش از دیگر کردارها جدا کرده اند و قسیم کردار قرار داده اند و در مقام بیان مثلا می گویند پندار و گفتار و کردار (چنانکه گویی گفتار از جنس کردار نیست)

✴️وقتی گفتار جزو رفتارهای آدمی است طبیعی است که قصد و اراده هم در آن شرط است.
ازینروست که سخنانی که از دهان انسانی صادر شود و بی قصد بودنش روشن باشد بدان اعتنایی نمی شود.
مثلا اگر فردی در خواب بگوید که ( من فلان ملک را به تو بخشیدم) این نمی تواند دلیلی بر تملیک و واگذاری باشد و یا اگر کسی در خواب بگوید که ( من قاتل فلانی ام) این اقرار محسوب نمی شود.

✴️پس آنچه در گفتار اهمیت دارد احراز مقصود گوینده از سخنان اوست.

❇️ گرچه طبیعتا این قصد صرفا از طریق واژه ها بیان می شود ولی باز در این میان آگاهی گوینده به مفاد و معنای واژه ها هم شرط است.
مثلا اگر به یک خارجی از روی شیطنت یاد داده شود که خر به معنای بزرگ است و او در پیش شاه بگوید که ( شاه شما خر است!) شاه اگر کمی فهمیده باشد باید ابتدا از اینکه این فرد از مفاد گفته ی خود آگاه است یا نه جویا شود و به محض شنیدن دستور به قتل وی ندهد!

❇️ این دو نکته و ابهام ذاتی و ساختاری که در زبان و ترکیب واژه ها و نیازمندی آن به نشانه های غیر گفتاری اعم از زبان بدن و لحن سخن و... روشن می سازد که همه ما باید در تخمین مراد گوینده همیشه جانب احتیاط را نگهداریم و خصوصا در موراد مهم و بحث برانگیز ابتدا با طرح پرسش یا پرسشهایی از قصد و مراد گئینده مطمئن شویم.

✳️ چند تمرین در شماره گذشته نشان داد که ابهام به سادگی می تواند بخشی از هر گفتار باشد خصوصا در پیامهای نوشتاری یا گفتارهای غیر دیداری.
اگر در ابزارهای چت ویژگیهایی دیداری به نام ایموجی طراحی شده است برای کم کردن احتمال همین سوء تفاهم ها می باشد.

❇️ در ضمن نشان می دهد که نوشتار و گفتار غیر دیداری به مراتب سختتر و ظریفتر از گفت و گوهای رو در روست و به مهارت بیشتری نیازمند است.
هر یک از ما در طول تجربه های چت ، شاید بارها از این سوء تفاهم ها تجربه کرده و رنج برده ایم.

✴️ برای کم کردن عوارض زیانبار بدفهمی ها متخصصان تفکر نقادانه یک اصل اخلاقی را در این زمینه پیشنهاد کرده اند:

اصل( بهترین احتمال) یا ( The Principle of Charity ) که به آن اصل انتخاب احسن هم می گویند.

✅ مفاد آن این است که در بین احتمالاتی که از پیام کلامی مخاطب می رود معقولترین و مناسبترین آنها برگزیده شود.

🔰 طبیعی است که عمده کاربرد این اصل در مواردی است که گوینده حضور ندارد یا دسترسی به وی سخت است چون در مواردی که گوینده حضور دارد شاید بهترین انتخاب پرسش از خود وی بوده باشد و فرد موظف باشد درستی آنچه را که از کلام وی برداشت کرده است را قبل از تحلیل و ارزیابی از خود وی جویا شود و بعد از گرفتن تأییدیه به مرحله ی دوم قدم بگذارد..

The Principle of Charity demands that one interprets a speaker's statement(s) in the most rational way possible. In other words, when ascribing to this principle, you must consider the strongest possible interpretation of your fellow interlocutor's argument before subjecting it to evaluation