🔰🔰جامعه‌ی بی‌چرا جامعه‌ی بی‌چاره


آرین رسولی

🔆اگر شما از جمله کسانی هستید که از پیش در هر بحث و‌ مناقشه‌ای، سخنان کسی که نتیجه‌گیری نهایی وی با باور و نگرش شما هم‌سو باشد را مستدل‌تر و متقن‌تر می‌دانید، شما نیز گرفتار و سازنده‌ی جامعه‌ بی‌چرا هستید.اگر شما با سخنانی مواجه شدید که ده‌ها ادعا در آن گنجانده شده و برای هیچ‌کدام از آنها حتی برخی از آنها دلیلی اقامه نشده بود و شما آنها را پذیرفتید، باز هم شما گرفتار و سازنده‌ی جامعه‌ی بی‌چرا هستید.

🔆از این‌ها فراتر برویم، اگر شما درباره‌ی مهم‌ترین باورها و عقاید خود به قول دکارت در هر موضوعی دست‌کم یک بار چون و چرا نکرده‌اید، باز شما سازنده و‌ گرفتار جامعه‌‌ی بی‌چرا هستید. یا اگر شما در مواجهه با اخبار و مدعیات مختلف افراد در تمام رسانه‌ها با هر جهت‌گیری، عینک شک و تردید به چشم نزده‌اید یا چون و چرایی در مقابل مدعیات آنها نمی‌کنید، باز هم..خلاصه‌ی کلام‌ این‌که اگر شما در برابر هر ادعا، به نسبت نوع ادعا، مطالبه‌ی دلیل نمی‌کنید، جزئی از اجزاء یک جامعه‌ی بی‌چرا هستید که البته احتمالا خودتان هم گرفتار آن‌ جامعه هستید، به این معنا که علت این رویکرد شما بالیدن در چنین جامعه‌ و فرهنگی‌ست که چون و چرا ندارد و اهل پرسشگری و استدلال نیست.
بارها برای من پیش‌ آمده یا اصلا ناگفته از رفتار جامعه پیداست که گرایش عمده‌ی آن رد یا قبول ادعاهای نهایی‌ست یا مثلا در موضوعات مختلف از جمله سیاسی، عقیدتی و غیره، نگرش شما اهمیت دارد و بس، نه استدلال‌های شما.این رفتار یک جامعه‌ی بی‌چراست و فرهنگ تاریخی آن گرفتار چنین معضل بنیادینی‌ست که پایه و اساس تمام بی‌چارگی‌ها در همین بی‌چرایی‌هاست.


🔆البته همین حالا باید دقت کنید که ادعای خود این متن را هم بی‌‌ چون و چرا نپذیرید. تا اینجا هیچ دلیلی برای این ادعا ارائه نشده که 'چرا' جامعه‌ بی‌چرا به جامعه‌ای بی‌چاره بدل خواهد شد؟ پس اگر تا همین‌جا پذیرفتید که این ادعا هم موجه است، چندان اهل چون و چرا نیستید مگر آن‌که خودتان در ذهنتان دلایلی را برای این مدعا ساخته یا حدس زده باشید.البته چون و چرا کردن در برابر ادعاهای مختلف، شرط کافی سعادت جامعه نیست، اما حتما شرط لازم است و نه فقط شرط لازم، بلکه شرطی اساسی و ضروری.


چرا؟چون سعادت هر جامعه‌ای نیاز به بهبود و ارتقا سطح باورها و نگرش‌های صادق یا موجه دارد. به عبارت ساده‌تر، نظرات تک تک افراد جامعه هرچه به حقیقت نزدیک‌تر باشد، آن جامعه سعادت بیشتری نصیبش می‌شود و برای مسائل و مشکلات خود چاره‌های کاربردی‌تر، عملی‌تر و باکیفیت‌تری می‌اندیشد. با مثالی ساده‌تر، اگر شما قصد ساختن یک ساختمان را داشته باشید اما در ریاضیات و محسابات شما خطایی وجود داشته باشد یا برآوردهای ساده‌ی فیزیکی شما از وزن و جرم و حجم اجسام خطا باشد، یا اصلا ساختمانی ساخته نخواهد شد یا در خوشبینانه‌ترین حالت فرضی، ساختمان‌ شما دیر یا زود فرو می‌ریزد.پس ما برای حل هر مسئله‌ای و پیدا کردن بهترین راهِ چاره نیازمند باورها و عقاید و نظرات صادق و موجه هستیم که با حقیقت مطابقت بیشتری داشته باشد.
🔆با پذیرش این نکته، ما برای ارتقا سطح سعادت یک جامعه در کل، نیازمند نزدیکی و قرابت هرچه بیشتر نظرات افراد جامعه با حقیقت هستیم. حقیقت در اینجا به معنای داشتن نظراتی است که با واقعیت‌های بیرونی مطابقت دارد(وارد بحث تفصیلی آن نشویم زیرا همین‌قدر کفایت می‌کند).

🔆اما چگونه می‌توان به باورهای صادق یا موجه‌ بیشتری دست‌ یافت؟ با پرسشگری و دست‌یابی به بهترین شواهد و استدلال‌ها. خود این پرسشگری و دست‌یابی به بهترین شواهد و استدلال‌ها از کجا حاصل می‌شوند و چگونه باید به آنها دست یافت؟ با "چرا". یعنی هر ادعایی را آن‌قدر از فیلتر چون و چرا عبور دهیم و دلایل و شواهد آن را بسنجیم تا به کشف بهترین شواهد و استدلال‌ها برسیم. به تعبیر دیگر با نوعی نگاه شک‌گرایانه به مدعیات مختلف نگریستن و حتی در مواجهه با خود استدلال‌ها و شواهد نیز به سادگی تسلیم نشده و آن‌قدر سوزنمان روی "چرا" گیر کند تا به نقطه‌ای واقعا قانع کننده و متقن برسیم.
بنابراین به‌طور خلاصه ما برای این‌که به بهترین راه‌حل‌ها و چاره‌های هر مسئله‌ای برسیم، چون چرا کردن یکی از شروط ضروری و لازم ماست و نیازمند التزام تام و تمام به عقلانیت و استدلال هستیم. و اما برعکس، اگر چنین رویه‌ای نداشته باشیم کاسه‌ی ادعاهای ما آنقدر پر است که لبریز می‌شود، اما در کاسه‌ی دلایل و شواهد ما دریغ از یک قطره خردورزی. تا جایی که این روند بی‌چرایی، ما را به بی‌چارگی می‌رساند و تازه می‌پرسیم چرا بی‌چاره‌ایم!

مدرسه ی علوم انسانی

🟩◽️روانشناسی باور ▫️🟩 -هفده

✍️ محمدحسین ناجی

📍 چندی پیش کتابی در کانال معرفی شد به نام خطاهای ساختاری در اندیشه که جناب دکتر نسیمی آن را تالیف نموده بودند و مقدمه را با سوالاتی شروع کرده بودند در چند شماره آینده می کوشم برخی از سوالات مطرح شده را موشکافی کنیم. اما در این شماره می خواهم نقدی را بر تعریفی که ایشان از خطاهای ساختاری بیان نموده اند مطرح کنم و دوستان را به بررسی آن دعوت کنم.

📍 ایشان در مقدمه بحث به تمایز بین دو خطا اقدام کرده اند:

💠 به فرق بین خطا ( Error ) و خطای سیستماتیک و ساختاری ( Bias )

☑️ ایشان هر خطای سهوی یا اتفاقی انسانها که بر اثر ضعف قوای ادراکی اعم از پردازش ، حافظه ، هشیاری و تمرکز یا ...رخ می دهد و نتیجه ای نادرست حاصل می شود را خطا یا ( Error ) دانسته اند

◀️ اما خطای سیستماتیک ( Bias ) یعنی انحراف از درک واقعیت یا خطایی که به طور سازماندار و ساختاری در ذهن اتفاق می افتد.
به تعبیر دیگر، این انحراف از حقیقت اتفاقی نیست، جزو ساختار سیستم عصبی ماست و دستگاه عصبی مادر طی پروسه های ادراکی، این خطا را مرتبا و بدون توجه مرتکب می شود.▶️

⭕️نکته قابل توجه این است که ایشان خطای سیستماتیک را جزو ساختار سیستم عصبی ما دانسته اند ، به عبارت دیگر بخشی از نرم افزار دستگاه ادراکی ما ، چیزی که بناگزیر اتفاق می افتد و پرهیز از آن- طبیعتا – ناممکن


❓به نظر شما اینگونه تفسیر خطای سیستماتیک دارای اشکال نیست؟

❓به نظر شما اگر یک کامپیوتر طوری برنامه ریزی شده باشد که مثلا عمل ضرب 2 در 2 را همیشه 5 نشان دهد ، این سیستم قادر خواهد بود که خطای خود را تشخیص دهد؟ یا اینکه همواره همان نتیجه را به شما نشان خواهد داد؟

🔅به نظر می رسد که اگر خطای ساختاری چنین می بود هیچ انسانی هرگز متوجه خطایی نمی شد چون ساختار سیستم عصبی همواره نتیجه را همان اعلام می کرد و ما هیچوقت متوجه خطایی در سیستم نمی شدیم.

همین نکته که ما متوجه برخی خطاها در داوری های ذهنمان می شویم نشانگر این است که این خطا با تعریفی که از خطای ساختاری شد ، خطای ساختاری نبوده است.

✅برای روشن شدن مطلب نگاهی به مثال ایشان بکنیم:

◀️ اما شما در صبحگاه یا در نزدیک غروب آفتاب، خورشید را بزرگتر از
معمول میبینید. این خطای سیستماتیک است. هر چند شما بدانید که این
بزرگتر دیدن اشتباه است، اما باز هم چشم شما آن را بزرگتر می بیند.▶️

مثال خطای سیستماتیک را در بزرگتر دیده شدن خورشید نزدیک غروب آفتاب اعلام نموده اند.

❓ آیا واقعا چشم ما در بزرگتر دیدن خورشید دچار خطا شده است؟
شاید پاسخ دهید که بله ، چون خورشید همان خورشید است که ظهر هم در آسمان دیده خواهد شد.
❓ اما آیا به وقت ظهر خورشید در همان نقطه از آسمان خواهد بود؟
🎈 مسلما نه
یعنی وضعیت خورشید به هنگام غروب با وضعیتش به هنگام ظهر متفاوت است و همین می تواند سبب بزرگتر دیده شدن شود.
پس نمی توان گفت که چشم در این مورد خطایی کرده است.

❓پس خطا در کجاست؟

خطا در داوری افرادی است که از متفاوت دیده شدن خورشید در دو وضعیت چنین نتیجه گرفته اند که خورشید به هنگام غروب بزرگتر از خورشید به وقت ظهر است

یعنی خطا در داوری ماست و نه در رویت چشم

✅ پس اگر چشم ما گزارش می کند که:( تصویر خورشید به وقت غروب بزرگتر از تصویرش به وقت ظهر است ) گزارش صادقانه ای است همانگونه که وقتی گزارش می کند که: ( خط کش راست فرو رفته در آب شکسته دیده می شود )

و همانگونه که همین گزارشهای صادقانه حواس خود فرصت مغتنمی به عالمان داده که خواص اشیا را بهتر بشناسند و درسها بگیرند.
پس باید به تعریف دقیقتری از خطای سیستماتیک دست یابیم.

🟩◽️روانشناسی باور ▫️🟩 -هجده

✍️ محمدحسین ناجی

🔸 از جمله سوالاتی که دکتر نسیمی در مقدمه کتاب ( خطاهای ساختاری اندیشه) پرسیده است این پرسش است:

- چه چیز اسف انگیزتر از آن است که عمری را در خدمت باور یا نظر بی پایه
و غلطی تلف کنیم


✔️ با کمی تأمل در این سوال می توان فهمید که یکی از پیشفرضهای این پرسش ، این گزاره است:
گاهی انسان عمری را با یک سری باورها به سر می کند و با آنها همدم بوده و در طریق آنها گام برمی دارد اما پس از گذشت سالهای دراز می فهمد که آن باورها خطا بوده اند و تمام نیروی او در راهی باطل تلف شده است.

✔️ از همین پیشفرض هم به پیشفرضی مبنایی تر پی می بریم:

🌐 برخی از باورهای انسان ممکن است بر خطا و نادرست بوده باشد. (پ 2)

📌 پیشفرض دوم(پ2) با اینکه یک گزاره جزئی است یعنی حکمی در مورد تمام باورهای یک فرد نیست بلکه صرفا مدعی است که دستکم باوری در یک انسان ممکن است وجود داشته باشد که آن باور ناراست و کاذب بوده باشد، اما اهمیت گزاره در این است که اشاره به باور خاصی ندارد و نشانگر این است که هر یک از باورهایی که یک انسان آن را درست می پندارد ممکن است همان گزاره کاذب بوده باشد و همین مقدار در واقع صحت و درستی تمام باورهای یک فرد را زیر سوال می برد.

🔹 مثلا اگر یکی بگوید که یکی از ساکنان شهر تهران قاتل و جانی است ، در واقع دلالت دارد به اینکه هر فرد ساکن تهران می تواند همان قاتل و جانی باشد و تک تک ساکنان تهران در مظان اتهام قرار می گیرند.

✔️ همین پیشفرض برای کسی که به خودش و درستی باورهایش حساس است وظیفه ای را معین می کند:

✅ راستی آزمایی باورها

📌این وظیفه همان چیزی است که تفکر نقادانه بر آن اصرار دارد و مدعی است که هر انسانی که به زندگی خویش و به راهی که زندگی را در آن مسیر طی می کند اهمیت می دهد باید بخشی از وقت و انرژی خود را به تأمل در مورد مبانی رفتار و باورهای خویش اختصاص دهد

📌 باید یاد بگیرد که دستکم تصمیمهای مهم زندگیش را به عهده تفکر ناخودآگاه وانگذارد بلکه آنها را به عرصه ی خودآگاه کشانده و ترجیحا به صورت مکتوب بندیشد ؛
- ابتدا مساله را بر کاغذ جاری کند و سپس تمام چیزهایی که برای اخذ تصمیم باید دانسته شوند لیست کند و یک به یک بعد از مطالعه و مشورت کافی تمام یافته هایش را بنویسد
- تمام اهداف زندگیش را مرور کند و اولویت بندی کرده و به ترتیب اولویت یادداشت کند
محدودیت هایی که در تصمیم گیری برایش وجود دارد را به ترتیب اهمیت ردیف کند
- و ... در واقع تفکر سیستماتیک یا سیستمی را تمرین کند.

✔️ باید هیچوقت از این نکته غافل نشویم که قوای ذهنی ما مهمترین ابزار انسان برای کسب نتیجه است و بهره گیری حداکثری از تمام امکانات بستگی دارد به خلاقیتی که ذهن در این راه می تواند نشان دهد.
✔️ یادمان نرود که تمام مهارتها با تمرین رشد می کنند و هماره از ضعیفترین وضعیت خود شروع به رشد می کنند، هیچکس از شکم مادر ماهر بیرون نیامده است، همه و همه با افتادن و برخاستن راه رفتن را آموخته اند.

✔️ در مورد باورها هم ، تمام انسانها بخش بزرگی از باورهای خود را در مقطعی کسب کرده اند که نیروی تفکر در ضعیفترین وضعیت خود بوده است و همه بخش بزرگی از باورهای خود را به تقلید از دیگران برگرفته اند و از این جهت با هم مشابه هستند و هیچکس مصون از خطا نیست و همه نیازمند مهارتهای ذهنی و شناختی هستند.

🟢 آشنایی با مفاهیم سیاسی


◀️چپ و راست▶️

💠 آشنایی با مفاهیم سیاسی

🟤 ناسیونالیسم🟤

🟠 آشنایی با مفاهیم سیاسی


🔱 امپریالیسم 🔱

تنبیه را گرامی بدارید

امیر ترکاشوند ۱۴۰۲/۵/۳۱

اگر کاهش حجاب امروزی (در پی اعتراض به جانباختن مهسا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد) هم نبود، باز هم این کاهش حداکثر ظرف چند سال روی می‌داد چه روند تدریجی و رو به کاهش پوشش و حجاب در پیش از آن اعتراضات که به روشنی در سطح شهر و محلات دیده می‌شد گواه آن است. ایستگاه مهسا فقط چند سالی آن را جلو انداخت. آن ایستگاه تنبیه و گوشمالیِ متولیان و حکومتیان توسط مردمِ همین آب و خاک بود و نه توسط بیگانه و دشمن و غریبه!
حکومت باید تمکین کند و بر خود ببالد که مردمِ خودش در موقعیتی جانسوز دست به تنبیه و گوشمالی او زدند.
گرچه سخت است اما حکومت‌مان باید بر نفس!!! غلبه کند و این تنبیهِ جاری و ملایم را از جان و دل بپذیرد و نگذارَد فرمان حکومت به دست تندروهای خشمگین افتد؛ چه معلوم نیست اگر سیاست تقابلی در پیش گرفته شود و بیشتر دست و پا زنند آیا بیشتر گرفتار گرداب و باتلاق نخواهند شد!؟
با دوری از سیاست تقابلی و با پذیرش و وارد دانستن آن گوشمالی توسط ملتِ کوچه و بازار خودمان، اجازه دهید جامعه به همان روند تدریجی و غیر حساسیت‌برانگیز سابق بازگردد..

پانزده سال قبل، می‌گفتیم: اورمو گولو در حال خشکانیده شدن است
میخندیدند، حال می‌گوییم: تا پانزده سال دیگر، تبریز، اورمیه، خوی، سلماس، زنجان و خیلی از شهرهای آذربایجان خالی از سکنه خواهد شد.
بخندید، اما خنده هایتان فراموشتان نشود، چرا که ما هنوز طنین خنده های قبلی تان را نوازشگر گوش هایمان داریم.
#حبیب_تاری_وردیان
@htariverdian

🟩◽️روانشناسی باور ▫️🟩 -نوزده

✍️ محمدحسین ناجی

شاید برای برخی از دوستان همچنان این سوال مطرح باشد که چرا بر روی باورشناسی تأکید می شود؟

باورشناسی چه اهمیتی برای انسانها می تواند داشته باشد؟
شناختن روابط بین باورها چه اثری در سرنوشت و آینده انسان دارد؟
چرا باید به شناخت باورهای خود وقت و انرژی صرف کرد؟
+++++++++++++++++++++


🟢در این شماره من به اختصار به تئوری که در باره مبانی رفتار انسان دارم می پردازم و در ضمن آن به اهمیت نقش باورها در رفتار انسان اشاره خواهم کرد.

🌺 از آن رو که رفتار هر روز انسان و پیامدهای آن رفتارها در ساختن آینده هر فرد و شخصیت وی و پرستیژ اجتماعی او نقش اصلی را بازی می کند طبیعی است اگر روشن شود که تغییر باورها سبب تغییر رفتار وی می شوند ؛ رابطه ی باورها و سرنوشت انسان کاملا روشن خواهد شد. یعنی مشخص می شود که از طریق تغییر باورها می توان تغییر شخصیت داد به عبارت دیگر تغییر باورها راه اصلی تحقق ارادۀ آزاد است.

🌺 می توان با قطعیت ادعا کرد که آخرین گرایشی که در روانشناسی تجربی مورد توجه قرار گرفته و خصوصا بعد از کشف ابعاد گستره هوش مصنوعی طرفداران زیادی یافته است تبیین (شناختی) شهصیت و رفتار انسانی است.

☘️ بر طبق این تئوری تمام سیستم مدیریتی انسان اعم از مدیریت ساز و کارهای داخلی سیستم ،مثل کنترل بخشهای مختلف و فرایندهای گوناگون بدن مثل سیستم تنفسی و اکسیژن رسانی یا سیستم گوارشی و جذب مواد لازم برای سیستم و ارسال آن به سلولها و یا سیستم امنیتی و شناخت ارگانیسم های مهاجم و دفع آنها از سیستم و... و نیز مدیریت روابط سیستم با عالم خارج مثل شناختن شرایط محیطی و کشف مواد لازم و نافع به سیستم و طریقه ی به دست آوردن آنها و مقابله با رقیبان یا دشمنان بیرونی و... همه از طریق ابزارهای شناختی سیستم و مرکز تحلیل و بررسی سیستم و اعلام تصمیم به مراکز اجرایی و الزام ارگانها به رفتار مناسب برای کسب نتیجه مطلوب انجام می شود.

🌸 بخش بزرگی از اینکار که عمدتا مربوط به تنظیم رفتار ارگانیسم با خارج از سیستم است از طریق خودآگاه وی هماهنگ می شود و ارتباط نیروی مرکزی ارگانیسم با خودآگاه توسط ابزاری به نام زبان محقق می شود و پیامهای این دو بخش توسط اجزایی انجام می شود که نامش باور است.
یعنی مرکزیت برای فهم درک خود از خود و از محیط خارجی ، نظریاتش را توسط گزاره هایی اعلام می کند که روی آن مهر( درست است) خورده است.

🌺 گزاره هایی که بر روی آنها مهر( درست است) خورده است همانهایی هستند که ما نامش را باور نهاده ایم؛ برای همین است که می گوییم ( باور گزاره ای است که ما می دانیم درست است)

🍀🌺🍀 با این تئوری می توان گفت که تمام ابعاد شخصیتی انسان را می توان به زبان گزاره ها ترجمه نمود و در قالب باورها بیان کرد ؛ یعنی حتی دستور العمل های ژنتیکی که مغز ما برای رفتار قلب و ریه و کبد و کلیه به تک تک سلولها صادر کرده است و..... و همه و همه را می توان به زبان گزاره ها ترجمه کرد و در واقع تمام دانش فیزیولوژی و کالبد شناسی و... و تمام شاخه های مربوط به پزشکی تلاشی است برای ترجمه این دستورالعملها به شکل گزاره ها و همچنان روانشناسی و نرم افزارهایی که به طور ژنتیک یا تربیت محیطی بر مغز نصب شده اند را هم می توان در قالب باورها بیان کرد.

پس با این مبنا کشف ساختار باورهای فرد ، روشنترین و آسانترین راه برای شناخت خود است.

🌲روشن است که این شناخت دو بخش دارد:

1️⃣ بخشی شناخت کلی انسان است یعنی جنبه هایی که تقریبا بین همه انسانها مشترک هستند و به واسطه وجود آن اشتراکات ، همه را با واژه انسان خطاب می کنیم

2️⃣ و بخشی جنبه های فردی ماست که حاصل جبرهای خاصی است که از زمان پیدایش در زندگی ما وارد شده اند و هر یک از ما را موجودی منحصر به فرد و منحاز و ممتاز از دیگران ساخته است.

💹 با این توصیف ، هم دریافت های ما از وجود خود ، هم دریافتهای ما از محیط پیرامون خود و جهانی که در آن زندگی می کنیم قابل بیان به شکل باورها هستند
هم عواطف و احساساتی که در ما پدیدار می شوند هم به افراد و اشیای خاص و هم به شکل کلی
مثل اینکه می گوییم: من از این آدم متنفرم
یا اینکه: من از مزه ترش خوشم نمی آید
و هم امیال و نیازهای ما
مثل اینکه می گوییم: من نمی خواهم بمیرم
یا من تشنه ام

📌 در ادبیات #فلسفه_ذهن معمولاً دو ویژگی اصلی برای تمایز میان حالات ذهنی و حالات بدنی ذکر می‌شود: #حیث_التفاتی #intentionality و #آگاهی #consciousness.
حیث التفاتی بمعنای درباره‌گی (aboutness) است. یعنی برخی از حالات ذهنی درباره چیزی هستند؛ مثلاً این عبارت را در نظر بگیرید: «علی باور دارد که آسمان آبی است». عبارت «آسمان آبی است» یک گزاره است. باور هم یک حالت ذهنی و معطوف به این گزاره است (یا به این گزاره التفات دارد).

📌 برنتانو شاید اوّلین فیلسوفی باشد که معتقد است آن‌چه میان حالات ذهنی و حالات بدنی افتراق می‌دهد، همین خصوصیت درباره‌گی یا حیث التفاتی حالات ذهنی است (Brentano,1874, Psychology from an Empirical Standpoint, p.8).
برنتانو واژه “Intentional inexistence” را استفاده مي‌كند؛ يعني فرد می‌تواند باور به چیزی داشته باشد که وجود ندارد یا درباره چیزهایی فکر کند که وجود ندارند. به ‌عبارت‌ دیگر باورهای ما می‌توانند درباره گزاره‌هایی باشند که کاذب باشند. بدین دلیل برنتانو ویژگی التفاتی بودن حالات ذهنی را مشخصه ذهن می‌داند.

📌 بدنبال برنتانو، برخی فیلسوفان ذهن مانند تیم کرین #ویژگی_بازنمودی (representational) حالات ذهنی را همان التفاتی‌بودن #حالات_ذهنی در نظر می‌گیرند (Crane, 2001, Elements of Mind, Ch.1).
حالات ذهنی وقتی معطوف به چیزی باشند، در واقع آن چیز را بازنمایی می‌کنند. بازنمایی یعنی حکایت از چیزی کردن یا نمایش دادن چیزی.
مثلاً باور به این جمله را در نظر بگیرید: «ارسطو مبدع منطق بود». اگر ارسطو مبدع بوده باشد، پس این جمله صادق است و بازنمایی‌کننده واقعیتی در جهان. و اگر این جمله غلط باشد، پس واقعیت را درست بازنمایی نمی‌کند.

📌 با این‌حال به نظر برخی فیلسوفان - برخلاف تعمیم برنتانو - تمام حالات ذهنی خصوصیت التفاتی ندارند. از دید ایشان احساسات و عواطف، ویژگی دیگری دارند که مشخصه این حالات است که همان کوالیاست: #ویژگی_پدیداری سابجکتیو یک حالت ذهنی که هرکسی بی‌واسطه و مستقیم، این کیفیت حالات ذهنی را تجربه می‌کند.

📌 اما فیلسوفان طرفدار #بازنمودگرایی (repesentationalism) قائل به تعمیم حیث التفاتی به تمام حالات ذهنی (از جمله #حالات_پدیداری شامل احساسات و عواطف و ...) هستند. به نظر این دسته از فیلسوفان ذهن، حالات پدیداری نیز یک ویژگی از جهان خارج یا از بدن ما را بازنمایی می‌کنند.
مثلاً در ادراک شنوایی موسیقی مرغ سحر، یکسری ویژگی‌های فیزیکی از جنس امواج صوتی در محیط برای ما بازنمایی می‌شود و احساس خاص سابجکتیو که از شنیدن این موسیقی برای ما پدیدار می‌شود، در واقع ویژگی بازنمایی کنندۀ همان ویژگی‌های فیزیکی صوتی است. یا کوالیای درد زانو مثلاً همان ویژگی بازنمایی کنندۀ آسیب بافتی در زانوی من است.

📌 درواقع بازنمودگرایان، آگاهی پدیداری یا کوالیا را به حیث التفاتی تحویل می‌برند و تمام حالات ذهنی را حالاتی التفاتی می‌دانند که چیزی را بازنمایی می‌کنند. در نتیجه به نظر ایشان، حل مسئله حیث التفاتی (به هر طریق)، به حل #مسئله_دشوار آگاهی نیز خواهد انجامید.
@PhilMind

بکه یا مکه
دن گیبسون

🟩◽️روانشناسی باور ▫️🟩 - بیست

✍️ محمدحسین ناجی

💹 سیستم باورها در انسان

🔸 گفتیم که باورها در هر انسانی نماینده تمام پارامترهایی هستند که در رفتار انسان دخالت دارند.

🔷 در حالت کلی با دو نوع باور سر و کار داریم:

1️⃣ باورهایی توصیفی( Denoscriptive Bielifs ) :

این باورها در واقع گزاره هایی هستند که از چگونگی چیزها یا بود و نبودشان گزارش می دهند و می توان گفت خودشان دو دسته اند:
🔹بخشی از جهان خارج و محیط اطراف ما گزارش می دهند
🔹بخشی دیگر از چگونگی وجود خود ما ، گذشته ی ما و وضعیت حال ما گزارش می دهند

2️⃣ باورهایی از جنس باید و نباید یا ارزشی ( Normative Bielifs )

این دسته از باورها در واقع مربوط به بخش امیال انسان و عواطف و احساسات وی و نیز هنجارهای اجتماعی که در واقع محدودیتهای رفتاری وی را گزارش می کنند
منشأ و پایه ی این باورها ، ممکن است باورهای اعتقادی فرد باشد باورهایی که مربوط به آیین خاصی باشد که فرد خود را متعلق به آن می داند و ملتزم است که رفتار خود را در آن چارچوب محدود کند
ممکن است مربوط به قوانین و مقرراتی باشد که در محل اقامت وی باید مراعات کند
و ممکن است برخی هنجارهای عرفی مربوط به محیط بوده باشد
و ممکن است برخی سلیقه های شخصی باشد که فرد برای رفتار خود تعیین کرده است

درستی و نادرستی همه موارد باور قابل بحث است و هر یک به حسب اثراتی که در رفتار وی ایجاد می کند قابل بررسی و ارزشگذاری هستند.
گرچه شاید برخی باورها همین قابل بررسی بودن را مردود اعلام کنند، مثلا در برخی آیینها به انسان ملتزم به آن آیین القا شود که باید این اصول مراعات شود حتی اگر به ضرر قطعی خودت یا اطرافیانت تمام شود.

🟢 اما به هر حال عقل این حق را دارد که از مدعیان این آیین و بزرگانش در مورد مبانی چنین مرامی توضیح بخواهد؛ چون ذات موجود زنده به حسب غریزه و نرم افزار وجودی خویش ملتزم به حفظ خود و منافع قریب و بعید خود است و هیچ حیوانی عمدا و آگاهانه به خود ضرر نمی زند.
در دنیایی که ما زندگی می کنیم هر انسانی باورهای خاص خود را دارد و هیچکس نمی تواند مدعی شود که کاملترین باورها آنهایی هستند که او داراست ، اما ذات انسان متأسفانه به گونه ای است که هیچ انسانی در هیچ موقعیتی واقف به باورهای خطای خویش نیست.

🔸 زیرا جنس باور به گونه ای است که همان لحظه ی فهم نادرست بودنش ، اتوماتیک وار زایل می شود و چه بسا انسان متوجه حذف شدنش هم نمی شود، ازینرو تمام باورها به خود حق بقا و حیات قائلند و در مقابل تشکیک مقاومت می کنند.

هنر انسانهایی که روز به روز پیشرفت می کنند این است که شجاعت سوال از باور را در خود ایجاد می کنند؛ وقتی باوری در خودآگاه ما ظاهر می شود با جسارت از وی مدرک کافی برای درست بودنش را درخواست می کنند.

🔵 درست مثل ساکنان یک شهر که یک فرماندار خوب دستور داده که هرکس همیشه با مدرک شناسایی معتبر در شهر بگردد و ازینرو هر وقت در شهر دیده می شود بازرسی از وی طلب مدارک تشخیص هویت طلب می کند و او باید فورا مدرک کافی ارائه دهد.
چنین شهری همیشه منظم و عاری از بیگانه خواهد ماند.
پس انسانی که حس می کند به سن بلوغ فکری رسیده است و می تواند شهر خویش را مدیریت کند باید چنین سخگیرانه به تمام باورهای ساکن در شهر خویش یک به یک مدرک تأیید هویت صادر کند
طبیعی است که اوایل کار سامان دادن به شهر کار سختی خواهد بود اما اگر چنین سامانی وجود نداشته باشد احتمال رهزنی گاه و بیگاه همچنان وجود خواهد داشت

💠باورهای انسان متفرق و بی نسبت با همدیگر نیستند

درست مثل یک شهر ، برخی با هم نسبت فامیلی دارند ، برخی فرزند دیگری هستند
برخی برادر و خواهر
برخی همسایه و............ و نسبتهایی متفاوت

🔵 می توان به جنگل هم تشبیه کرد برخی مثل شاخ و برگها و ساقه و تنه یک درخت
برخی ریشه
و برخی درختان همجوار
و برخی ساکنان روی درختان

🔵 ریشه های باورها آنهایی هستند که نقش اساس و پایه را برای بسیاری از باورها بازی می کنند و می توان در حالت کلی آنها را باورهای فلسفی نامید .

🔹 این باورها برای اکثریت مردم عادی ناپیداست و صرفا با تحلیل عقلانی در خودآگاه افراد حاضر می شوند
🔹مثلا قبول اصل علیت که وقتی از انسانی پرس و جو می کنیم که چرا دنبال فردی می گردی که فکر می کنی شیشه ماشینت را شکسته است
و او پاسخ می دهد که معلومه خودش همینجوری که نشکسته است، لابد کسی آن را شکسته است
و وقتی می پرسی از کجا فهمیدی که خود بخودی نشکسته است
پاسخی که می دهد نشانگر باور وی به این اصل است که هر پدیده ای یک علت مادی دارد

✅ شریفی‌زارچی از دانشگاه شریف اخراج شد

🔸علی شریفی زارچی، استاد دانشگاه شریف از دانشگاه اخراج شد. او در توییتر خود این خبر را منتشر کرد و نوشت: امروز نامه اخراج من از دانشگاه شریف دریافت شد.»

✨ @noghteh3

✅ آدرس صفحه اینستاگرام سه‌نقطه
https://www.instagram.com/3.noghteh

چرا سکولار شده‌ام؟
ناصر دانشفر

من که بیش از دو دهه باور داشتم که سیاستمان باید که عین دیانتمان باشد، امروز با صدای بلند اعلام می‌کنم که باید دین پای خود را از قلمرو سیاست بیرون بکشد.
البته پرواضح است که این تغییر رویکرد مختص من نگارنده نیست و امروز بسیاری به این امر معتقد شده‌اند. دلیل این پدیده قطعاً در افراد جامعه یکسان نیست، برخی بدلیل عملکرد فاجعه‌بار حاکمان، عده‌ای به علت نادیده شدن در این سیستم حاکمیتی و بعضی به خاطر مشکلات ساختاری این نوع نظام‌های سیاسی از این مدل حکومتی دل بریده‌اند.
هنوز هستند کسانی که باور دارند عیب از مسلمانی ماست و اسلام به ذات خود عیبی ندارد، من نیز بنا ندارم که این باور را به چالش بکشم و نشان دهم که این آئین چندان هم بی‌نقص نیست. واقعیت این است که اسلام دارای یک تشخص واحد نیست و قرائت‌های گوناگونی از آن وجود دارد که هریک از آنان مدعی حقانیت خود می‌باشند، که صدالبته ادعایی پوچ و بی‌بنیاد است که به قول حافظ

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه
چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند.

اما آنچه واقعیت دارد این است که قرائتی خاص از این دین بر ما حاکم است و منظور ما از جدایی دین از سیاست به همین خوانش مرتبط است. در این قرائت دینی مردم مکلفند و هیچ اختیاری در حوزهٔ دین و لذا در سیاست ندارند، چرا که لازم است سیاست در خدمت دین باشد. این را من نمی‌گویم، دقت بفرمایید، مطالب زیر عین فرمایشات جناب حداد عادل است. گفته‌اند:
«در غرب جلوه بارز سکولاریسم را در واتیکان می توان مشاهده کرد. واتیکان به ظاهر قدرتمند است و به همه جا سفیر می فرستد. در جاهای مختلف از پاپ به عنوان عالی‌ترین مقام استقبال می شود.
همین پاپ با همه این عظمت ظاهری، اجازه ندارد در کمترین قانونی که در مجلس ایتالیا بیخ گوش خودش علیه مسیحیت به تصویب برسد دخالتی بکند. به فرض اگر همین پاپ معتقد باشد که سقط جنین حرام است و پارلمان ایتالیا تصویب کند سقط جنین آزاد است؛ این اندازه هم قدرت اجرای احکام شرعی در جامعه خودش را ندارد.»
خیلی ساده و بی‌پرده می‌فرمایند نظرات مردم که در پارلمان متبلور است، نباید توان مقابله با یک حکم شرعی را داشته باشد، که اگر چنین بوده و دین نتواند با قدرت اعمال نظر کند، باید فاتحه‌اش را خواند.
بله، جناب حداد عادل سخن بکر و جدیدی نگفته‌اند که این عین نص قانون اساسی ماست. طبق مفاد قانون مادر ما مردم صاحب حقیم،اما به شرطی که شریعت آن حق را به رسمیت بشناسد. لذا اگر امروز همهٔ مردم به چیزی باور داشته باشند، اما مدعیان زعامت دین دیدگاه دیگری داشته باشند،بر آحاد مردم واجب است که دست از باور خود بردارند و تابع فتوا و حکم حضرات که نه فقط حضرت آقا باشند. بله در این کشور قشر روحانیت نیز طبق قانون باید مطیع بی چون و چرای ولی‌امر مسلمین‌جهان بوده و از نظر اجتهادی خود دست بردارند.
حال چرا من نوعی می‌بایست به چنین تفکری تن دهم و بپذیرم که حیات و مماتم به دست یک نفر باشد که جز فقه نخوانده و بناست سکاندار سیاست کشور نیز باشد؟سکولاریسم به معنای مبارزه با دین نیست،ما می‌گوییم افراد حق دارند که در محدودهٔ دین تابع فلان مجتهد و مرجع دینی باشند، اما قرار نیست که فکر مورد پسند علما مسیر زندگی مردم یک کشور را معین سازد،چه رسد به عقیدهٔ حضرات که جمع جهانیان برای رستگار شدن باید که از این باور تبعیت کنند، بدلخواه یا با ضرب و زور حکومت ولایی.
راستی چرا جهان از حکومتی با این طرز تفکر نباید هراس داشته باشد؟
برخی خواهند گفت که این دلیل نادرستی تئوری ملازمت سیاست و دیانت را ثابت نمی‌کند، که تنها نشان می‌دهد که این قرائت دینی مشکل‌زا است.عرض می‌کنم که اگر در یک خوانش دینی به هنگام تنازع میان دین و مردم،حق به مردم داده شود و متصدیان دین از فهم و متن مقدس عقب‌نشینی کنند که تلازم سیاست و دیانت بی معنی است و البته این همان است که ما می‌خواهیم.
آقای حداد عادل یادتان هست که مرحوم خمینی فرمودند:مردم حق دارند جمهوری اسلامی را نخواهند،حق دارند به نظام شاهنشاهی بازگردند، این با طرز تفکر شما که گمان دارید پاپ آنقدر بیچاره است که توان اعمال نظرش را ندارد،چه نسبتی دارد؟یعنی اگر آن روز مردم به نظام دیگری غیر از این سیستم حکومتی رأی می‌دادند، روحانیت شیعه نظراتش تأمین شده بود و امام زمان مهر تأیید بر خواست مردم می‌زدند؟یا اینکه این سخنان خمینی را مغایر اهداف عالیهٔ اسلام می‌دانید؟
ما با همین طرز تلقی از دین عاشق تئوری عدم انفکاک دین و سیاست شدیم،اما وقتی پای لایحهٔ قصاص به میان آمد،در عمل مشاهده کردیم که مطالبهٔ مردم با وجود حکم دینی در یک موضوع خاص قابل اعتنا نمی‌باشد.جناب حداد ممنون که به ما یادآوری کردید که این جمهوری با مردم‌سالاری هیچ رابطه‌ای ندارد و تنها یک حکومت فقیه‌سالار است.من به همین دلیل به سکولار بودن خود افتخار می‌کنم.

🟩◽️روانشناسی باور ▫️🟩 -بیست و یک
✍️ محمدحسین ناجی

💠 سیستم باور افراد انسانی

گفتیم که باور در تمام انسانها سیستماتیک و دینامیک است
📍سیستماتیک یعنی باورهای مجموعه هستند مرتبط با هم ، هماهنگ و سازگار با یکدیگر ، و به تعبیر دیگر در آشتی با هم
📍 دینامیک یعنی همواره در معرض تغییر

اینگونه نیست که هر فرد باورهای خود را از همان بدو تولد با خود داراست
با این تعریف می توان گفت که پارادایم افلاطون که آگاهی را در انسانها فطری می داند و بر بر این باور است که آنچه در طول زمان برای انسان اتفاق می افتد آموزش نیست بلکه یاد آوری است و انسان با تجربه کردن زندگی تنها آن چیزهایی که قبلا می داند را به یاد می آورد و چیز تازه ای یاد نمی گیرد.

✔️ این پارادایم هم بی مبناست و هم وحشتناک و بسیار ضررزا

چون تمام خطاهای ادراکی انسانها را که از ضعف قدرت تحلیل شان ناشی می شود را نادیده می انگارد و جبر را ذاتی موجودات قلمداد می کند
چون وقتی شما خطایی را در مقطعی از زندگی خود مرتکب می شوید آن را نباید خطا بینگارید بلکه آن سرنوشت شماست که در آن لحظه برای شما آشکار می شود.

✔️ اما واقعیت امر چیز دیگری است. انسان با نهایت ضعف در قوای بدنی و قوای ذهنی آفریده می شود(به دنیا می آید) و در طول زمان مهارتهای لازم برای زندگی را از اطرافیان و با توجه به تلاشهایی که برای بقا از خود نشان می دهد می آموزد
همانطور که راه رفتن را نمی داند فکر کردن و برقرار کردن رابطه صحیح میان باورهایش را هم بلد نیست
همانگونه که به وقت راه رفتن زمین می افتد در نسبت بین باورها هم به خطا می افتد و مثلا ماه را یک چراغ روشن در سقف آسمان می بیند و ستاره ها را مثل ملیله هایی که به پرده ی شب دوخته شده اند
در اوایل تولد حتی می تواند از ناسازگاری بین باورهایش هم غافل بماند چون ذهنش هنوز توان کافی برای برقراری روابط بین باورها را ندارد خصوصا که منبع اصلی باورهایش تقلید از دیگر انسانهایی است که در اطرافش زندگی می کنند.
از هر یک چیزی می گیرد بی آنکه متوجه شود که برخی از آنها با هم ناسازگار هستند.
در مسجد چیزهایی به گوشش می خورد و معلم شیمی چیزهایی به او می گوید و هر دو را می پذیرد و نمی داند که چه بسا دو سیستم متضاد با هم را پذیرفته است.
حتی در رفتار خود تضاد این دو آموزه را حس نمی کند: مثلا در مسجد پذیرفته است که هر کاری به خواست خدا رخ می دهد اما وقتی دوستش مدادش را از دستش می گیرد معترض می شود و عصبانی می شود و پرخاش می کند. در حالی که باور دارد که نباید به کار خدا اعتراض کند و علیه آن بشورد.
متوجه نیست که باورش به اینکه هر کاری به خواست خداست اقتضا می کند که تصرف مداد از طرف دوستش را هم باید خواست خدا بداند.
این رفتار نشان ضعف تحلیل عقلانی افراد است و نه وجود ناسازگاری بین باورهای فرد

✔️ باورهای فرد هرگز در نزد خود فرد ناسازگار نمی تواند باشد اما وقتی قدرت تحلیل فرد ضعیف است و هنوز توانایی پیوند کافی بین باورهایش را ندارد این باورها برایش ناسازگار نمی نماید.
به مرور زمان و نیرومند تر شدن قدرت تحلیل منطقی، ناخودآگاه انسان کم کم به سر و سامان دادن باورها می پردازد و فرد به تدریج حس می کند عوض شده است و باورهایش تغییر کرده است.

[زیرنویس فارسی] بازنشر فایل ویدئویی گفتگو با «نوآم چامسکی» دربارۀ «آینده سیاسی ایران»(بهار 1402)
✅ @AzadSocial
🆔 @SocioMedia

🟩◽️روانشناسی باور ▫️🟩 - بیست و دو

✍️ محمدحسین ناجی

✅ ذهن توانایی تولید باور جدید از باورهای پیشین را دارد

🔹 یکی از توانایی هایی که ذهن و به تعبیر دیگر عقل انسانی دارد این است که از باورهای موجود خود می تواند باورهای جدیدی تولید کند.

🔸روشی که در این کار اتخاذ می کند همان قواعدی است که ارسطو آنها را استخراج کرده و به نام علم یا فن منطق معرفی کرده است.

🎈 برای معرفی این توانایی با مثالی بحث را ادامه می دهیم:
وقتی انسان با پرنده ای مواجه می شود که گفته می شود کلاغ است ، متوجه می شود که این پرنده به رنگ سیاه است.

عقل با دیدن این کلاغ سیاه می تواند به باور جدیدی برسد. اینکه:

(1) (برخی از کلاغها سیاه هستند.)
از همین باور گزاره ای بلافاصله به باوری دیگر می رسد:

(2) ( برخی از سیاهها کلاغ هستند)

اما پس از اینکه در صحنه ای دیگر با دسته ای از کلاغها مواجه شد و دید که همه ی آنها سیاه رنگ هستند می تواند به باور دیگری برسد. اینکه:

(3) (احتمالا همه کلاغها سیاه هستند.)

و هر بار که کلاغ سیاهی را دید باورش به گزاره (3) تشدید می شود و اطمینانش به این باور بیشتر می شود
تا جایی که پس از مدتی که هیچ کلاغ غیر سیاهی ندید می تواند با قاطعیت بگوید که :

من به گزاره (3) باور دارم.

این یکی از انواع باورسازی انسان از باورهای سابق خویش است به طوری که بر اساس این باور می تواند بگوید که:

(4) ( هیچ کلاغ غیر سیاهی وجود ندارد)

از همین هم نتیجه بگیرد که:

(5) ( هیچ کلاغ سفیدی وجود ندارد)
یا
(6) ( هیچ کلاغ سرخی وجود ندارد)
و همینها هم نوعی دیگر از باورسازی انسان از باورهای سابق خویش است.
از همین باور هم باز می تواند باورهای تازه ای بسازد. برای مثال می تواند به این باور جدید برسد که:

(7) ( هیچ غیر سیاهی کلاغ نیست)
یا
(8) ( هر غیر سیاه غیر کلاغ است)

اینها مربوط می شود به مهارتهای ذهنی انسانها که از آن به کاربرد عقل تعبیر می شود.

البته مهارتهای ذهنی محدود به این موارد نیست و ما صرفا برای معرفی عقل به عنوان نیروی بالقوه ی ذهن برای بهره گیری از باورها در جهت شناسایی دقیقتر و آسانتر و وسیعتر جهان بر اساس باورهای پیشین این مثالها را ذکر کردیم.

✅ پس انسان توانایی دارد که از باورهای موجود خویش باورهای بیشتری بسازد همچنانکه این توانایی را دارد که تمرین و ممارست بتواند باورهای ناسازگار موجود در حافظه ی خویش را شناسایی کرده و با اصلاح برخی از آنان به یک سازگاری جدید برسد.

➕برای مثال:

سالهای سال پیش عمه ی پدرم از ده به خانه مان آمده بود. در عمرش با تلویزیون مواجه نشده بود. دور هم نشسته بودیم که پدرم تلویزیون را باز کرد و مردی داشت اخبار می گفت: عمه خانوم با جیغی به سرعت سرش را با چادر پوشاند و ما که بچه بودیم از این رفتارش متعجب شدیم اما گمان می کرد که مرد هم او را میبیند.
او بر اساس باور خویش عمل می کرد ، برایش قابل تصور نبود که مردی باشد در مقابل ما ، ما او را ببینیم و او نتواند ما را ببیند
بعد از چند و چون زیاد و ملاحظه اینکه با بستن تلویزیون آن فرد ناپدید می شود کم کم باورش تغییر کرد.
آن مبانی و دلایل ذکر شده برای نشان دادن نحوه کار تلویزیون سبب اصلاح باور قبلی وی و ایجاد باور جدید در وی شد گرچه تا مدتی هنوز از باب احتیاط سر و رویش را از مردان تلویزیونی می پوشاند.