بیداری در کارگاه CalEarth: چگونه به‌جای نجات یک ابرشهر، به ساختن قلعه‌های شنی روی آوردم

آخر هفته گذشته، در حالی که در کارگاه آموزشی کالی‌ارث برای ساخت گنبدهای شنی به نام Superadobe (نام شیکی برای ایگلوهای کیسه شنی که در برابر زلزله‌ها بهتر از بسیاری از ساختمان‌های مدرن دوام می‌آورند) شرکت کرده بودم، نتوانستم در برابر میل ذاتی‌ام به «پرسش‌های بیش از حد» مقاومت کنم. بله، من مربیان را با سیلی از پرسش‌ها بمباران کردم، چون باید از همه چیز این قلعه‌های گرد و خاکی و مقاوم در برابر زلزله سر درمی‌آوردم.

این کارگاه آموزشی مرا به سفری نوستالژیک برد—به زمانی که یک دانشجوی زمین‌شناسی پرشور خیال می‌کرد می‌تواند هموطنانش را با هشدار دادن درباره وضعیت وحشتناک تهران به عنوان یک ابرشهر ساخته‌شده روی چندین گسل فعال نجات دهد. ولی این ایده به ظاهر هوشمندانه با بی‌تصمیمی مسوولان تبخیر شد.

قدم‌های خام

زمانی، من دانشجویی پرشور زمین‌شناسی بودم که شیفته موضوعاتی بود که واقعاً اهمیت داشتند—مثل زلزله—در حالی در مورد برخی واحدهای درسی مثل معارف اسلامی و ریاضی بی‌تفاوت بودم.
من شیفته این موضوع بودم که چگونه می‌توان از فروپاشی شهرها جلوگیری کرد، چیزی که از روی ساده‌لوحی خیال می‌کردم برای همه اهمیت خواهد داشت. اما واقعیت این بود که خیلی‌ها دنبال این کار بودند اما در عمل نتیجه کار فرقی نکرد. یکی از هم‌کلاسی‌ها بعدها تبدیل به یک ستاره پژوهش‌های مرتبط با زلزله شد  همیشه در تلاش بود تا مردم را آگاه کند. اما بیایید واقع‌بین باشیم—وادار کردن مردم به توجه به زلزله وقتی توجهی به واقعیت‌ها ندارند، امکان‌پذیر است؟.
پیش از او، یکی از برجسته‌ترین زمین‌شناسان ایران—که اساساً پدر زمین‌شناسی ساختمانی ایران محسوب می‌شد—قبلاً به سیاست‌گذاران هشدار داده بود که تهران یک فاجعه لرزه‌ای در انتظار وقوع است. واکنش مسوولان چه بود؟

هیچ!

آن‌ها با نهایت مسوولیت‌پذیری و اندیشه‌ی خردمندانه، کاملاً او را نادیده گرفتند.
بنابراین، مثل هر انسان منطقی، او کشور را ترک کرد. چون وقتی می‌توانی از راه دور نظاره‌گر آخرالزمان باشی، چرا بیهوده وقت و انرژی خود را تلف کنی؟

تقدیر: سفر از زمین‌شناسی به کارتون

زمان گذشت و من با مدرک کارشناسی بسیار عملی و بسیار قابل‌اشتغال در زمین‌شناسی فارغ‌التحصیل شدم. آیا در رشته خود شغلی پیدا کردم؟ البته که نه! در عوض، به‌طور عجیبی به‌عنوان یک کارتونیست (بله، درست خواندید) جذب روزنامه همشهری متعلق به شهرداری تهران شدم. چون اگر مردم مسائل مهم زمین‌شناسی را جدی نمی‌گرفتند، لااقل به راحتی از کنار کارتون‌های تند و تیز نمی‌گذشتند.
من همیشه با همکاران خبرنگار درباره زمین‌لرزه و لرزه‌خیزی و این‌که چرا شاید آگاهی‌بخشی مخاطبان روزنامه مهم باشد، حرف می‌زدم، اما هیچ اشتیاقی نمی‌دیدم. تا اینکه…

لحظه کوتاه امید

ناگهان، یک قهرمان ظهور کرد—یک خبرنگار که به‌طرز معجزه‌آسایی به چیزهایی مانند نجات مردمی که ممکن بود زیر آوار بروند اهمیت می‌داد. او از من خواست تا به او کمک کنم گزارشی بنویسیم که واقعاً شهرداری را بیدار کند.
ما سنگ تمام گذاشتیم:
- با اساتید برجسته مصاحبه کردیم
- با متخصصان ژئوفیزیک دانشگاه تهران مشورت کردیم
- از سازمان زمین‌شناسی ایران نقل‌قول‌های داغ گرفتم
- نقشه‌‌ای وحشتناک با جزئیات تهیه کردم که نشان می‌داد کدام مناطق احتمالا بیشتر در خطر هستند

ما فقط داده منتشر نکردیم؛ عملاً فریاد زدیم:

"هی، شاید ساختن یک شهر روی گسل فکر خوبی نباشد!"

و راستش را بخواهید؟ من افتخار می‌کردم. ما کاری انجام داده بودیم که می‌توانست جان خیلی‌ها را نجات دهد.

واقعیت تلخ: پیروزی بوروکراسی

درست مثل داستان‌های کلیشه‌ای، فاجعه رخ داد. سردبیر روزنامه که به‌طور تصادفی معاون وزیر کشور هم بود، گزارش را مستقیماً به سطل زباله انداخت.

سانسور. تمام!

از نظر عطریان‌فر  "به مصلحت مردم" نبود که بدانند روی یک بمب ساعتی لرزه‌ای زندگی می‌کنند. چون، معلوم است، ما نمی‌خواهیم مردم وحشت کنند…!

وضعیت کنونی: انفجار جمعیتی غیرمنتظره

اگر روزگاری جمعیت تهران حدود ۶ میلیون نفر بود. امروز بر اساس برخی برآوردها از مرز ۱۶.۸ میلیون نفر هم گذشته—و این حتی شامل حاشیه‌نشینانی که در سازه‌هایی شکننده‌تر از خانه‌ی مقوایی زندگی می‌کنند، نمی‌شود.

سال‌ها بعد، آژانس همکاری بین‌المللی ژاپن (JICA) به همراه شهرداری تهران مطالعه‌ای مشترک درباره خطرات لرزه‌ای انجام دادند. آن‌ها نه‌تنها خطرات را تحلیل کردند، بلکه نقشه‌های کاملی از مناطق پرخطر ارائه دادند تا شاید مردم آگاه شوند که روی یک بمب تکتونیکی زندگی می‌کنند.

و مسوولان با این اطلاعات حیاتی چه کردند؟

هیچ. مطلقاً هیچ.

و در نهایت؟ من مشغول بازی با کیسه‌های شن هستم!
https://nkowsar.substack.com/p/the-calearth-epiphany-how-i-ended

۳۱ سال بعد از آن گزارش سانسور شده و من در کارگاه CalEarth داشتم  یاد می‌گرفتم که چگونه با دستان خود خانه‌های مقاوم در برابر زمین‌لرزه بسازم، آن هم یکی از زلزله‌خیزترین نقاط جهان، درست کنار گسل سن آندریاس، که از زمان آغاز پروژه‌های نادر خلیلی، بارها و بارها همه را لرزانده است، در حالی که سازه‌های ساخته شده به‌وسیله تیم خلیلی، سر پا هستند.

در حالی که در گرد و خاک غرق شده و کیسه‌های شن را روی هم می‌چیدم تا خانه‌ای بسازم که شاید واقعاً از زلزله جان سالم به در ببرد، فقط یک فکر در ذهنم چرخ می‌زد:

کاش مسوولان شهر تهران هم همین‌قدر به مقاومت لرزه‌ای توجه نشان می‌دادند—شاید امروز شهرشان روی یک بمب ساعتی تکتونیکی نمی‌نشست.

https://nkowsar.substack.com/p/the-calearth-epiphany-how-i-ended

بخش نخست گزارش CalEarth

بخش نخست گزارش CalEarth

بخش دوم گزارش CalEarth

بخش سوم گزارش CalEarth در باره ساخت سازه‌های ارزان قیمت و مقاوم در برابر زمین‌لرزه، در مناطق خشک

گزارش سوم از کارگاه آموزشی ساخت گنبدهای خشتی SuperAdobe در کارگاه CalEarth
بخش نخست

گزارش سوم از کارگاه آموزشی ساخت گنبدهای خشتی SuperAdobe در کارگاه CalEarth
بخش دوم

گزارش سوم از کارگاه آموزشی ساخت گنبدهای خشتی SuperAdobe در کارگاه CalEarth
بخش سوم

با هم درباره آب حرف بزنیم – سه شنبه 21 اسفند 1403
کاری از گروه آبانگان به میزبانی نیک آهنگ کوثر (روزنامه نگار حوزه آب)

نقطه مشترک سدهای حوضه کارون، تخریب محیط‌زیست، کاهش منابع آب در پایین‌دست، آوارگی مردم محلی، و تشدید بحران آب در خوزستان بوده است.
اما سؤال اساسی این است:
-  آیا روزنامه‌نگاران طی سه دهه و نیم پس از آغاز دوران سازندگی، به اندازه کافی درباره این فجایع نوشته‌اند؟
- آیا هنگام آغاز پروژه‌ها، هشدارهای لازم داده شد؟
- اگر وظیفه روزنامه‌نگاران، آگاهی‌بخشی عمومی و نظارت بر قدرت بوده است، پس مسوولیت روزنامه‌نگارانی که بازوی تبلیغاتی سدسازی بوده‌اند چیست؟
#آب_و_نیرو
#مهاب_قدس
#قرارگاه_خاتم
#سپاسد
#مافیای_آب

https://www.abanganiran.org/single-post/karun-analysis-1

صدای پای آب - نخستین برنامه نوروزی ۱۴۰۴

فیلم مستند «اگر برفی به کوهستان نبارد - قسمت اول»

درباره از دست رفتن یخچال‌های طبیعی
به مناسبت اولین روز جهانی یخچال‌های طبیعی - ۲۰۲۵

روز جهانی آب یا سراب؟

نیک آهنگ کوثر

امروز «روز جهانی آب» است و دیروز هم «روز جهانی یخچال‌های طبیعی» بود. بله، روز همان یخچال‌هایی که اگر پا داشتند، تا حالا از دست انسان‌ها با کمک ایلان ماسک به کره مریخ فرار کرده بودند! کاش این یخچال‌ها جاندار بودند؛ آن‌وقت سازمان‌های حمایت از حیوانات برایشان تظاهرات می‌کردند و کشتی‌های صلح سبز به سوی نابودکنندگان‌شان خیار و گوجه پرتاب می‌کردند. ولی خب، بیچاره‌ها نه صدایی دارند و نه می‌توانند پناهندگی بگیرند!

یخچال‌ها در ایران مدتی است دچار غیبت شده‌اند... البته فقط این یخچال‌ها نیستند که دارند آهسته و بی‌صدا ناپدید و یا منقرض می‌شوند. دریاچه‌ها، تالاب‌ها، رودخانه‌ها و حتی سفره‌های آب زیرزمینی یکی‌یکی غیب می‌شوند و به جای‌شان وعده و وعید سبز می‌شود. به این می‌گویند «امداد غیبی»!

اما سوال اصلی اینجاست: چرا در سرزمینی که همه برای هر چیز کوچکی سر و صدا می‌کنند، کسی برای آب سالم که حیاتی‌ترین نیاز ما است، صدایش در نمی‌آید؟ یعنی آب از رأی و جناح و سیاست بی‌اهمیت‌تر شده که همه در سکوت به غیب شدن تدریجی‌اش خیره مانده‌ایم؟ امان از اکثریت خاموش! یعنی بعضی‌ها حتی نگران خالی ماندن آفتابه‌های خود در تابستان امسال نیستند!

ادامه در لینک
https://www.abanganiran.org/single-post/world-water-day-2025

🔹 نشست سازمان ملل به مناسبت روز جهانی آب

دکتر کاوه مدنی، مدیر مؤسسه آب، محیط‌زیست و بهداشت دانشگاه ملل متحد (UNU-INWEH)، در نشست سازمان ملل به مناسبت روز جهانی آب (۲۱ مارس)، به چالش‌های ناشی از عدم قطعیت و تغییر نظم جهانی اشاره کرد.

وی تأکید کرد که یخچال‌های طبیعی، به‌عنوان بزرگ‌ترین ذخایر آب شیرین جهان، در حال ناپدید شدن هستند. این پدیده منجر به تغییر الگوهای جریان آب شده و چالش‌های جدیدی را برای زیرساخت‌ها و نهادهای موجود ایجاد می‌کند. در نتیجه، معاهدات و توافق‌نامه‌های بین‌المللی مرتبط با منابع آب که تحت شرایط پیشین تنظیم شده‌اند، ممکن است کارایی خود را از دست بدهند.

سخنرانی او بر ضرورت همکاری جهانی، رویکردهای علمی و اقدامات فوری برای مقابله با پیامدهای ذوب یخچال‌های طبیعی تأکید داشت.

#آب
#روزجهانی_آب
#تغییرات_آب_و_هوایی
#یخچال‌ها
#Water
#World_Water_Day
#Climate_Changes
#Glaciers


@Water_Resources_Eng

در دوران گذار، چند مساله را باید جدی گرفت:

۱- مانع فرونشست شدید زمین شویم.

۲- جلوی افت دائمی سطح آب زیرزمینی را بگیریم.

۳- مانع کاهش کیفیت آب شویم.

۴- نگذاریم آب شور وارد سفره‌ آب زیرزمینی شود.

https://www.abanganiran.org/single-post/sgma-iran-transition

ابلاغیه ضد محیط‌ زیستی دولت پزشکیان؛
چراغ سبز به پروژه‌های پرخطر

بر اساس نظر کارشناسان مستقل، ابلاغیه‌ای که با امضای محمدرضا عارف منتشر شده، با هدف تضعیف نقش کارگروه ارزیابی محیط زیستی در سازمان حفاظت محیط زیست صادر شده تا صدور مجوز برای پروژه‌های سدسازی و انتقال آب از سرشاخه‌های کارون و دریای خزر آسان‌تر شود.

با این مصوبه، پروژه‌هایی که پیش از این به دلیل نداشتن مجوز محیط زیستی متوقف شده بودند، اکنون می‌توانند تنها با «توافق» وزارت نیرو، مجوز بگیرند—آن‌ هم بدون هیچ بررسی کارشناسی یا ارزیابی اثرات زیست‌محیطی.

کارشناسان هشدار می‌دهند که استفاده از واژه «توافق» در متن این مصوبه، راهی برای دور زدن قانون و بی‌اثر کردن اعتراضات مردمی است.

ابلاغیه ضد محیط‌ زیستی دولت پزشکیان؛
چراغ سبز به پروژه‌های پرخطر

بر اساس نظر کارشناسان مستقل، ابلاغیه‌ای که با امضای محمدرضا عارف منتشر شده، با هدف تضعیف نقش کارگروه ارزیابی محیط زیستی در سازمان حفاظت محیط زیست صادر شده تا صدور مجوز برای پروژه‌های سدسازی و انتقال آب از سرشاخه‌های کارون و دریای خزر آسان‌تر شود.

با این مصوبه، پروژه‌هایی که پیش از این به دلیل نداشتن مجوز محیط زیستی متوقف شده بودند، اکنون می‌توانند تنها با «توافق» وزارت نیرو، مجوز بگیرند—آن‌ هم بدون هیچ بررسی کارشناسی یا ارزیابی اثرات زیست‌محیطی.

کارشناسان هشدار می‌دهند که استفاده از واژه «توافق» در متن این مصوبه، راهی برای دور زدن قانون و بی‌اثر کردن اعتراضات مردمی است.