دروازه قرآن در ورودی شهر شیراز دهه پنجاه خورشیدی از مجموعه اسلایدهای کتابخانه مرکزی
@UT_Central_Library

https://meta.wikimedia.org/wiki/Iranian_Wikimedians_User_Group/Qajar_publications

تعریف پروژه
پروژهٔ نشریات قاجار از سوی گروه کاربری ویکی‌مدین‌های ایرانی با هدف فراهم‌سازی دسترسی آزاد به نشریات دوران قاجار راه‌اندازی شده است. در این طرح، نسخه‌های دیجیتال این نشریات در ویکی‌انبار بارگذاری می‌شوند، مقاله‌های مرتبط با آن‌ها در ویکی‌پدیا نوشته می‌شوند، و برای هر نشریه، آیتمی در ویکی‌داده ایجاد می‌شود تا پیوند میان پروژه‌ها تقویت گردد. هدف نهایی پروژه، انتقال کامل این نشریات به ویکی‌نبشته و بازنویسی متنی آن‌ها برای استفادهٔ آزاد همگان است.

‍ ‍ 👓 به ‌مناسبت سالروز درگذشت #ابوالقاسم_حالت (۱۲۹۳ – ۳ آبان ۱۳۷۱)، شاعر، مترجم و طنزپرداز

آقای واژه‌پرست، که به لغات صحیح‌النسب علاقه داشت، خواب دید که می‌خواهد لغات گم‌شده را بقاپد؛ زیرا عقیده داشت که برای اصلاح زبان فارسی باید لغات پاک و شسته‌ورفته را بیرون کشید. در خواب به مطبخ رفت. دید ماهیتابه دهن باز کرده و گفت: آقا جان، فقط باید در من ماهی سرخ کنی نه تخم‌مرغ؛ چون مرا ماهیتابه می‌خوانی نه تخم‌مرغ‌تابه! واژه‌پرست به وحشت افتاد. خیال کرد مطبخ جن دارد... . خواست اصلاح کند و راه بیفتد. ناگاه خودتراش گفت: حالا که مرا خودتراش صدا می‌کنی، برو بنشین به خیال این‌که من می‌توانم خودم ریشت را بتراشم! ماهوت‌پاک‌کن هم گفت: هروقت کت‌وشلوار ماهوت به تن کردی، بیا تا لباست را پاک کنم! واژه‌پرست خواست اسباب خود را در یخدان بگذارد؛ یخدان گفت: یا من یخدانم یا یخه‌دان. چیز دیگر قبول نمی‌کنم. ورود افراد بیگانه ممنوع! ناچار تصمیم گرفت اسباب خود را در چادرشب بپیچد. وقتی چادرشب را پهن کرد، هرکدام از گل‌های چادرشب به‌صورت دهنی شد و شروع کرد به دهن‌کجی کردن. از تمام این دهن‌ها یک جمله بیرون می‌آمد: تو اسم مرا چادرشب گذاشته‌ای. چادرشب را مخصوصاً موقع شب باید سر کرد، نه روز. اگر می‌خواهی مرا سرت کنی، شب بیا. اگر هم کار دیگری داری از انجامش معذرت می‌خواهم! با شکم گرسنه و پای پیاده عازم شد. ... چشمش به یک قهوه‌خانه افتاد. از قهوه‌چی آبگوشت و چای خواست. قهوه‌چی گفت: اینجا قهوه‌خانه است نه آبگوشت‌خانه و چای‌خانه! ... خودنویس را درآورد که بنویسد. قلم هم به حرف آمد و گفت: از جان من چه می‌خواهی؟ اگر من خودنویس هستم باید خودم بنویسم. ولم کن و به انتظار این که خودم برایت بنویسم خمیازه بکش! ... خودکار هم دم درآورده بود که: من اگر خودکار هستم باید خودم کار کنم نه با دست تو و میل تو! فریادی کشید و از خواب پرید. شرمنده شد و به وحشت افتاد که دید واژه‌ها اگر اعتصاب کنند و از انجام خدمات طفره روند، او و امثال او گرفتار چه مصیبتی خواهند شد.

برگرفته از: ابوالقاسم حالت، مقالهٔ «اعتصاب واژه‌ها»، مجلهٔ یغما، سال بیست‌وششم، بهمن ۱۳۵۲، شمارهٔ ۱۱ (پیاپی ۳۰۵)، ص ۶۸۳–۶۸۵.

#طنز
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

🔰خاطرات تاج‌السلطنه بانوی خاطره‌نویس در گفت‌وگو با حورا یاوری؛
جدال قدیم و جدید در آینه زندگی دختری از دربار ناصری

🔸سرآغاز آشنایی ایرانیان با غرب در آینه زندگی زنی از دربار ناصری

🔸حورا یاوری گفت: دوران قاجار سرآغاز آشنایی ایران با غرب و اندیشه‌های تازه‌ای بود که بافت جامعه کهن ایران را از بنیان متحول می‌کرد. رفته رفته انسان ایرانی از سرنوشت، که در آسمان رقم می‌خورد، فاصله می‌گرفت و با مفهوم تازه ای از زندگی، نگرش انتقادی به خود، فاصله گرفتن از خود و نگاه کردن به خود به عنوان موضوع شناخت، آشنا می‌شد. زندگی تاج‌السلطنه را می‌توان آینه‌ای در نظر گرفت که تحولات و دگرگونگی‌های زمانه و روزگار تاج‌السلطنه نیز در آن منعکس است.

🔸اگر تاج‌السلطنه امروز نوشتن خاطراتش را شروع می‌کرد، روایت دیگری از زندگی خویش به دست می‌داد و از کشمکش‌های درونی و حالات نفسانی خویش به زبان دیگری سخن می‌گفت.

🔸اگر زمان نگارش کتاب خاطرات تاج‌السلطنه در نظر بگیریم با نمونه‌ای از این تحولات تاریخی رو به رو خواهیم بود. دوران قاجار سرآغاز آشنایی ایران با غرب و اندیشه‌های تازه‌ای بود که بافت جامعه کهن ایران را از بنیان متحول می‌کرد. رفته رفته انسان ایرانی از سرنوشت، که در آسمان رقم می‌خورد، فاصله می‌گرفت و با مفهوم تازه ای از زندگی، نگرش انتقادی به خود، فاصله گرفتن از خود و نگاه کردن به خود به عنوان موضوع شناخت، آشنا می‌شد.


ibna.ir/x6CJF

@ibna_official

تصویر ی از مسجد سلطانی یا مسجد جامع قم مربوط به سال 1315 در مجموعه عکسهای قدیمی کتابخانه مرکزی-
این مسجد از کهن‌ترین و زیباترین مساجد ایران است که بیش از ۹۰۰ سال قدمت دارد و در مرکز بافت تاریخی قم قرار دارد. بنای اولیه آن را برخی به فرمان امام حسن عسکری(ع) و برخی به دوره سلجوقیان نسبت می‌دهند.
این مسجد با مساحتی حدود ۴۲۰۰ مترمربع، دارای دو ایوان، پنج شبستان، گنبدخانه و صحن وسیع است و معماری آن حاصل تلفیق دوره‌های سلجوقی، صفوی و قاجار می‌باشد. در تزئین آن از مقرنس‌کاری‌ها و کاشی‌های خشتی نفیس استفاده شده است.
مسجد جامع قم همچنان محل نماز جماعت، فعالیت‌های فرهنگی و درسی حوزه علمیه است و از سال ۱۳۱۲ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
@UT_Central_Library

خرید کتابهایی که در لیست دستنویس بالا آمد، در اخبار دانشگاه هم (شماره 15 بهمن 1356) آمده است. بنابر این این سند، هم به سه سند بالا مربوط می شود.
@UT_Central_Library

📜 تذکره شوشتر
✍سید عبدالله بن‌ نورالدین‌ جزایری‌ شوشتری
📌 کاتب: سیدمحمدکاظم موسوی جزایری

🖇 تذکرهٔ شوشتر دربارهٔ تاریخ و دانشمندان این شهر است. کاتب نسخه (که ظاهراً از وابستگان مؤلف بوده) در آغاز کتاب تصریح کرده چون این اثر از نظر تاریخی، علمی و ادبی بسیار سودمند و در عین حال کمیاب است و از آنجا که خود توان و امکان چاپ آن را نداشته، برای حفظ و نشر آن دو نسخه استنساخ کرده؛ یکی برای کتابخانهٔ آستان قدس رضوی و دیگری برای کتابخانه مسجد اعظم. بتاریخ ذیقعده ۱۳۸۴

🔍 موجود در کتابخانه آیت‌الله بروجردی (مسجد اعظم)، شماره 291
@boroujerdilib

نصّ و تفسیر: مکتب فقهی امام صادق علیه‌السلام
نویسنده: حسین مدرسی طباطبایی
مترجمان: مرتضی کریمی‌نیا، سیدمحمدکاظم مددی الموسوی
تهران: کرگدن، 1404. 400ص، وزیری.
آنچه اثر حاضر را از دیگر آثار در حوزۀ مطالعات اسلامی معاصر متمایز می‌سازد زاویۀ دید خاص آن به موضوع است: بازخوانی فقه شیعه نه از موضعی درون‌فقهی یا با رویکردی صرفاً تاریخی، بلکه تبیین آن به‌مثابۀ نظامی حقوقی. در اینجا، به‌جای تمرکز بر مسئله‌ای خاص، کلیت ساختار فقهی به‌مثابۀ نوعی دستگاه نظام‌مند حقوقی تحلیل می‌شود؛ خوانشی که موضوع را در چارچوب گفت‌وگویی انتقادی با ذهنیت حقوقی مدرن قرار می‌دهد. همین رویکرد است که بنیاد کتاب را برخوردار از ظرفیتی می‌کند تا راهی نو برای نگریستن به فقه در بافتار معاصر بگشاید. ازین‌رو، این اثر می‌تواند هم برای فضای علمی شیعه دربردارندۀ پیشنهادی تازه در نگریستن از زاویه‌ای جدید به استنتاج فقهی باشد، و هم برای گفتمان فکریِ ایرانی تحلیلی بدیع از امری فراهم کند که با زیست روزمره و ساخت ذهنیت ایران معاصر درهم‌تنیده است.
https://news.1rj.ru/str/kariminiaa

نشریه اخبار دانشگاه به صورت هفتگی منتشر می شده و این شماره 861 آن با تاریخ 19 بهمن ماه 1356 بوده است. جالب بودن این نسخه در این است که نسخه اصل است که روی آن کار شده و هنوز برخی از مطالب تایپ نشده در آن آمده که لابد بعدا حروفزنی شده و مرتب شده است. به عبارت دیگر، این نسخه ای است که در دست تهیه بوده است. شرح حال برخی از استادان که استاد ممتاز شده اند، در این شماره آمده است.
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران

@UT_Central_Library

تصویری از آرامگاه عطار نیشابوری پیش از بازسازی- از مجموعه عکسهای قدیمی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد
@UT_Central_Library

میدان فردوسی تهران دهۀ چهل خورشیدی- از مجموعه اسلایدهای کتابخانه مرکزی
این دومین مجسمه‌ای بود که در میدان فردوسی نصب شد و بعدها در مهرماه سال ۱۳۵۰ با مجسمه‌ای جدید جایگزین گردید. برای اطلاعات بیشتر در باره تندیس های میدان فردوسی به مقاله یک میدان و سه تندیس که پیش‌تر در همین کانال بارگذاری شده مراجعه نمایید.
@UT_Central_Library

پایان نامه‌ای دستنویس از مجموعه پایان‌نامه های کتابخانه مرکزی با عنوان مقصود و بیان شیخ بهایی در دو مثنوی نان و حلوا و شیرو شکر و شرح لغات و اصطلاحات این دو مثنوی به راهنمایی دکتر ذبیح‌الله صفا در سال 1334 خورشیدی
@UT_Central_Library

تصویری از قلعه بمپور در سال 1314 از مجموعه عکسهای قدیمی کتابخانه مرکزی
بمپور از شهرستان‌های کهن سیستان و بلوچستان است، در ۲۲ کیلومتری ایرانشهر واقع شده و پیشینه‌اش به دوران ساسانیان و پیش‌تر می‌رسد.
قلعه بمپور یا «کلات»، بنایی باشکوه و استراتژیک از دوران صفوی است که بر تپه‌ای دست‌ساز به ارتفاع حدود ۲۰ متر ساخته شده و زمانی از مهم‌ترین قلعه‌های نظامی شرق ایران و خاورمیانه بوده است. این قلعه با ساختاری از خشت و گل، شامل برج‌وبارو، ارگ حاکم‌نشین، سربازخانه و اصطبل است و نمادی از تاریخ، فرهنگ و هویت بلوچستان به شمار می‌رود.
@UT_Central_Library

این کتاب روایت‌گر سیر تحول نثر معاصر ایران از سال ۱۳۰۰ خورشیدی است. نویسنده با نگاهی تحلیلی، از دوره فترت آغازین تا شکوفایی ادبیات، تأثیر بازگشت محصلان خارج‌رفته، و دگرگونی‌های فرهنگی و فکری جامعه را بررسی می‌کند.
در فصل‌های میانی، به نقش اندیشمندان و نویسندگانی چون زرین‌کوب، شریعتی، هدایت، علوی، آل‌احمد، گلشیری و دیگران می‌پردازد و ویژگی‌های برجسته‌ی هر دوره را می‌کاود. سپس با مروری بر رمان و نمایشنامه‌نویسی معاصر، از «تهران مخوف» تا آثار بیضایی و رادی، مسیر پویای ادبیات داستانی ایران را ترسیم می‌کند.
کتاب در پایان با نگاهی به نقد ادبی و نشر فکری دوران، سیمای روشن و پویای نویسندگان پیشرو ایران را به‌زیبایی بازمی‌نماید.
@UT_Central_Library

🔰 گزارش ابن‌سینا از مشاهده ابرنواختر «SN 1006»

  ابن‌سینا در کتاب شفاء خود، گزارشی از مشاهده یک شیء آسمانی موقت و متغیر در سال ۳۹۷  هجری قمری ارائه کرده است. در سال ۲۰۱۶ گروهی از پژوهشگران در آلمان با تطبیق آن با سایر گزارش‌های تاریخی، نشان دادند که ابن‌سینا در واقع ابرنواختر «SN 1006» را مشاهده کرده است. گزارش ابن‌سینا، به ویژه از جهت گزارش تغییر رنگ، ویژگی‌های متمایز و مهمی دارد.

در این گزارش می‌خوانیم:
  «مانند آن چیزی که در سال ۳۹۷ هجری ظاهر شد؛ نزدیک به سه ماه باقی ماند و کم‌کم ضعیف‌تر شد تا ناپدید شد. در ابتدا به سمت تاریکی و سبزی بود، سپس شروع کرد به پرتاب مداوم شراره، و سپس سفیدتر و سپس ضعیف‌تر شد و ناپدید شد»

🔗 پیوند گزارش کامل

▪️برگرفته از کانال «علم، فلسفه و الهیات»
▫️بازنشر به مناسبت روز بزرگداشت ابن‌سینا

🆔 @Zharfa90

غزلیات عماد فقیه اصفهانی در نسخه خطی 3945 کتابخانه ایاصوفیه در شهر استانبول- فایل این غزلیات به پیوست قابل دسترسی است