جدیدترین شماره نور نامه، حاوی مقالاتی در حوزه نسخ خطی و اسناد، با رنگ و بوی شبه قاره ای. باید به آقای خواجه پیری و همراهانشان که به انتشار این مجموعه ادامه داده اند، دست مریزاد گفت.
@UT_Central_Library

از مجله نورنامه، شماره هفتم
@UT_Central_Library

نمایشگاه «سیر کتابت قرآن کریم؛ از دیروز تا امروز» در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برگزار می‌شود

نمایشگاه «سیر کتابت قرآن کریم؛ از دیروز تا امروز» با همکاری کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران و مرکز طبع و نشر قرآن کریم، به‌منظور نمایش روند تاریخی و هنری کتابت قرآن از قرون نخستین تا دوران معاصر، در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برپا شده است.


این نمایشگاه با هدف معرفی مسیر تکامل خطوط و شیوه‌های نگارش قرآن کریم، در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران افتتاح شد. این رویداد فرهنگی حاصل سال‌ها پژوهش تخصصی مرکز طبع و نشر قرآن کریم است که در آن، سیر تحول و تطور کتابت قرآن از قرن اول تا چهاردهم هجری به تصویر کشیده شده است.

در این نمایشگاه، آثار ارزشمند خوشنویسان و نسخه‌نویسان قرآن از دوره‌های مختلف اسلامی به نمایش درآمده است؛ از جمله قرآن منسوب به امام علی(ع) به خط کوفی، آثار استادان برجسته‌ای همچون احمد باری نسخ ترکی و ثلث، قرآن نفیس محمد علی اسماعیل نیریزی و احمد نیریزی همچنین مصحف شریف خراسان عبدالله طباخ به خط ثلث، قرآن کریم حامد الآمولی نسخ ترکی، آثار خوشنویسان ارسنجانی شامل محمد شفیع ارسنجانی و محمد حسین عسگر ارسنجانی و نمونه‌هایی از خطوط بایسنغر میرزا و ابراهیم سلطان بن شاهرخ بخش‌های مهم این مجموعه را تشکیل می‌دهند.

نمونه‌هایی از خط یاقوت مستعصمی و خط نستعلیق میرخانی نیز در قالب مصحف شریف در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته است. این نمایشگاه جلوه‌ای از زیبایی‌های هنری و معنوی کتابت قرآن کریم در گستره تمدن‌های ایرانی، ترکی، عثمانی و هندی را به نمایش گذاشته و فرصتی ارزشمند برای پژوهشگران، هنرمندان و دوستداران قرآن فراهم آورده است.

تاریخ برگزاری: ۲ تا ۲۷ اسفندماه ۱۴۰۴

ساعات بازدید: شنبه تا چهارشنبه، ساعت ۸ تا ۱۴

مکان: کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران – طبقه همکف

از عموم علاقه‌مندان، پژوهشگران و خوشنویسان برای بازدید از این نمایشگاه معنوی و فرهنگی دعوت به‌عمل می‌آید.

اسفند ماه 1404

برگزاری نمایشگاه «سیر کتابت قرآن کریم؛ از دیروز تا امروز» در دانشگاه تهران - ایبنا
https://www.ibna.ir/news/547326/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1

رونمایی Wiley از «Atypon AI Suite» برای بهبود پژوهش‌های علمی

شرکت Wiley مجموعه‌ای از ابزارهای هوش مصنوعی به نام Atypon AI Suite را در بستر Atypon Experience Platform راه‌اندازی کرده است تا پژوهشگران بتوانند به‌صورت مؤثرتر و هوشمندانه‌تر با ادبیات علمی تعامل کنند و محتوای تخصصی را بهتر کشف و تحلیل نمایند.
این ابزارهای جدید با هدف کمک به پژوهشگران در گردآوری، درک و ارزیابی محتوای علمی توسعه یافته‌اند، زیرا حجم عظیم مقالات علمی باعث شده که یافتن و اولویت‌بندی منابع مرتبط برای پژوهشگران دشوار شود.
از جمله قابلیت‌های اولیه Atypon AI Suite می‌توان به AI Companion اشاره کرد که به کاربران این امکان را می‌دهد هنگام مطالعه مقاله‌ها پرسش بپرسند و توضیحات مفهومی درباره بخش‌های پیچیده محتوا دریافت کنند، بدون آنکه از محیط اصلی پلتفرم خارج شوند.
ویژگی دیگر این بسته، AI Summaries است که خلاصه‌های ساختارمند از مطالب علمی فراهم می‌آورد، از جمله خلاصه‌های تک‌جمله‌ای و خلاصه‌های ساده‌فهم برای کمک به پژوهشگران در ارزیابی سریع اهمیت و ارتباط مطلب با موضوع مورد پژوهش.
این نوآوری‌ها نه‌فقط برای افزایش سرعت جست‌وجوی علمی توسعه یافته‌اند، بلکه به‌عنوان ابزارهای آموزشی عمل می‌کنند که پژوهشگران را در درک بهتر مباحث پیچیده و تمرکز بر محتوای ارزشمند راهنمایی می‌کنند. 
راه‌اندازی Atypon AI Suite در چارچوب پلتفرم منتشرکنندگان علمی به این معناست که ابزارهای AI به‌صورت یکپارچه با محتوای مورد اعتماد و دارای داوری همتا کار می‌کنند، که می‌تواند کیفیت و دقت فرآیند کشف دانش را افزایش دهد.
توسعه چنین ابزارهایی در پاسخ به چالش‌های دسترسی به اطلاعات معتبر و تحلیل سریع محتوا صورت می‌گیرد، زیرا پژوهشگران با حجم روزافزون داده‌های علمی مواجه هستند که نیازمند ابزارهای هوشمند برای دسته‌بندی و اولویت‌دهی هستند.
یکی از نکات آموزشی این حرکت آن است که هوش مصنوعی می‌تواند به‌عنوان یک دستیار فعال در مسیر پژوهش علمی به‌کار رود، اما باید در چارچوب محتواهای معتبر و سازمان‌یافته استفاده شود تا خروجی‌ها قابل اعتماد و علمی باقی بمانند.
این ابتکار همچنین نشان‌دهنده ادغام فناوری‌های نوین با زیرساخت‌های نشر علمی است، جایی که ابزارهای AI می‌توانند در کنار پلتفرم‌های شناخته‌شده اطلاعاتی، تجربه پژوهشی را بهتر و سریع‌تر کنند.
در مجموع، معرفی Atypon AI Suite یک گام مهم در جهت بهبود فرآیند کشف، فهم و تعامل با ادبیات علمی است و به پژوهشگران کمک می‌کند تا زمان و تلاش خود را برای تحلیل ارزشمندترین محتوا صرف کنند.

منبع: Wiley، منتشر شده در فوریه ۲۰۲۶

https://www.researchinformation.info/news/wiley-launches-atypon-ai-suite-to-enhance-research-discovery/

گزارشگر: فرزانه قنادی‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزی دانشگاه تهران

@UT_Central_Library

#کارگاه

🔰 بنیاد ملی علم ایران برگزار می‌کند؛
کارگاه مجازی/حضوری توجیهی فراخوان مدیریت، هدایت و راهبری «کلان پروژه سیستمی تحلیل و شناسایی ریشه‌ها، آثار و پیامدهای تورم»؛ مهرسیم

🔻کارگاه توجیهی فراخوان مدیریت، هدایت و راهبری «کلان پروژه سیستمی تحلیل و شناسایی ریشه‌ها، آثار و پیامدهای تورم»؛ مهرسیم چهارشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۴ از ساعت ۷:۳۰ تا ۹:۳۰ برگزار خواهد شد.

🔸 این کارگاه فرصت مناسبی برای اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی است تا با جزئیات برنامه آشنا شوند.

🔹علاقه‌مندان می‌توانند از طریق لینک ورود به کارگاه مجازی در این جلسه شرکت نمایند.

📎 متن کامل خبر👇

🌐 https://insf.org/fa/news/962

🆔@insf_pr

قالب #ثلث_جلی اثر مثنی العبیدی 🇮🇶

◼️ بخشی از آیهٔ ۱۱۴ سورهٔ هود علیه‌السلام:
إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ... 🔶
یقیناً نیکی‌ها، بد‌ها را از میان می‌برند...

@MehdiQorbani

عهدنامه ترکمنچای [نسخه خطی- قرن ۱۳ ق]

شماره مدرک: ۴۰۶۶۷۲۷

اثر حاضر، خلاصه‌ای از متن معاهده ترکمنچای است که در تاریخ ۲۱ فوریه ۱۸۲۸م برابر با ۵ شعبان ۱۲۴۳ هجری بعد از عهدنامه گلستان امضا شد و طی آن برخی قلمروهای دولت قاجار در قفقاز شامل خانات ایروان و نخجوان از حکومت ایران سلب و به روسیه واگذار و ایران حق کشتیرانی در دریای خزر را از دست داد و ملزم به پرداخت ده کرور تومان به عنوان غرامت به روسیه شد.


#گشت_و_گذار_در_تاریخ_ایران
#ایران_شناسی
#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

@etelaresaniiran

♨️ خداحافظی با بهم‌ریختگی فرمول‌ها در زمان کپی-پیست از هوش مصنوعی!

▪️یکی از رو اعصاب‌ترین مشکلات موقع کار با هوش مصنوعی، کپی کردن فرمول‌های ریاضی یا متن‌های خاص توی تلگرام و «Word» هست که کلاً ظاهرش بهم می‌ریزه و غیرقابل خوندن میشه.

▪️راه حلش استفاده از پرامپتِ «ساده‌ساز» هست ، کافیه این دستور رو به هوش مصنوعی بدی تا خروجی رو دقیقاً جوری بنویسه که هرجایی کپی کنی ، درست پیست بشه و جابه‌جا نشه!

لطفاً تمام فرمول‌های ریاضی، معادلات و متن‌های خاص را فقط به صورت متن ساده (Plain Text) بنویس.
از LaTeX، فرمت‌بندی خاص، توان بالا نویسی (²)، اندیس پایین نویسی، نمادهای یونیکد خاص یا بلوک کد استفاده نکن.
همه چیز را خطی و قابل کپی در تلگرام و Word بنویس.
مثلاً به جای فرمول نمایشی، از این مدل استفاده کن:

x^2 + 3x + 2 = 0
sqrt(x+1)
a_(n+1) = a_n + 2

خروجی باید کاملاً سازگار با محیط‌های ساده متنی باشد.

@RoidBest

🔰گفت‌وگو با غلامرضا اعوانی،‌ به مناسبت زادروز او؛
سعی کردم راه ایزوتسو و کربن و نصر و شهابی را ادامه دهم

وقتی نماینده سازمان ملل در محضر علامه طباطبایی گریست/ بیروت مرا کتابخوان کرد

🔸غلامرضا اعوانی گفت:‌بر خلاف فلسفه امروز که در آن چندان بحث حقیقت مطرح نیست. در دوره جدید از حکمت فاصله گرفتیم. فراموش نکنیم ایران سهم بسیار مهمی در حکمت و بسط آن دارد. بزرگترین حکمای اسلامی از ایران فرهنگی بودند. ایران فرهنگی هم در آسیا و هند و چین موثر بوده و هم در اروپا. علاقه من به حکمت باعث شد که به فلسفه‌های قدیم بپردازم. حکمت علم مطلق است

🔸یکی از علل گرایش ایرانیان به اسلام آن است که اسلام حکمت را آموزه همه انبیا می‌داند. از دیدگاه قرآن حکمت امری جهانی است و اختصاص به یک منطقه یا دین خاصی ندارد. در تمدن‌های قدیم تعداد مکاتب کم بود،‌ زیرا غایت همه حکمت بود. روش‌ها متعدد بود. بر خلاف فلسفه امروز که در آن چندان بحث حقیقت مطرح نیست. در دوره جدید از حکمت فاصله گرفتیم. فراموش نکنیم ایران سهم بسیار مهمی در حکمت و بسط آن دارد.

🔸اخیرا کتابی با عنوان «فروغ حکمت» منتشر کردم که در آن نشان می‎دهم غربی‌ها معنای حکمت را نمی‌دانند و حکما را از دیدگاه فلسفه جدید بررسی می‌کنند. در این کتاب فلسفه غرب را از قدیم تا جدید مرور کردم. کتاب در حدود ۳۰ فصل است. در آن فلاسفه مختلف را بررسی کردم. نشان دادم که غربیان دید بسیار غلطی از حکما داشته‌اند. در غرب یک دید جامع کامل از مسائل دشوار حکمت وجود ندارد و حکمت را وارونه جلوه می‌دهند و مسائل دشوار را حتی بزرگان‌شان متوجه نشده‌اند.


ibna.ir/x6G25

@ibna_official

راهبردهای نوین برای سنجش «تأثیر اجتماعی پژوهش» در دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی

در وبلاگ آموزشی منتشرشده توسط Clarivate، روند و چالش‌های سنجش «تأثیر اجتماعی پژوهش» بررسی شده و نشان داده می‌شود که این موضوع اکنون در سطح جهانی به یک اولویت استراتژیک برای دانشگاه‌ها و دفاتر پژوهشی تبدیل شده است.
بر اساس یک نظرسنجی جهانی از بیش از ۱۰۰۰ کارشناس دفاتر پژوهشی و ۱۴۰۰ پژوهشگر، موسسات به دلایلی مانند پاسخ‌گویی به جامعه، الزامات تأمین بودجه و تمایز استراتژیک اهمیت می‌دهند که پژوهش‌شان فراتر از آثار علمی صرف باشد و «تأثیر واقعی در جهان» داشته باشد.
در ارزیابی‌های فعلی، نشریات علمی همچنان نقش مهمی دارند، اما موسسات در برخی مناطق مانند انگلستان و استرالیا اسناد سیاست‌گذاری و پتنت‌ها را نیز به‌عنوان نشانه‌های مهم تأثیر اجتماعی می‌دانند.
گزارش تأکید می‌کند که تأثیر اجتماعی نمی‌تواند تنها با شمارش استنادها سنجیده شود؛ به همین دلیل موسسات ترکیبی از خروجی‌های سنتی (مقالات) و غیرسنتی (پروژه‌های مشارکتی، داده‌ها، اسناد سیاستی و...) را در ارزیابی خود لحاظ می‌کنند.
از نظر عملی، استنادات در اسناد سیاست‌گذاری و اشاره در رسانه‌ها به‌عنوان دو معیار کلیدی مورد توجه قرار گرفته‌اند، هرچند اندازه‌گیری آن‌ها در عمل پیچیده و دشوار است.
یکی از نتایج این نظرسنجی این است که هم‌نویسندگی با غیرآکادمی‌ها نیز می‌تواند شاخص قابل‌توجهی از اثرگذاری واقعی پژوهش باشد، زیرا نشان می‌دهد کار پژوهشی با جامعه عملی و بخش‌های دیگر ارتباط دارد.
گزارش می‌گوید که ارتباط پژوهش با اهداف توسعه پایدار (SDGs) یکی از سخت‌ترین معیارها برای سنجش است، زیرا به داده‌های دقیق، تمرکز بر شاخص‌های جزئی‌تر و تحلیل عمیق نیاز دارد.
این وبلاگ نشان می‌دهد که تعیین چارچوب درست برای سنجش تأثیر اجتماعی نیازمند استفاده از ابزارها و داده‌های چندمنظوره است تا خروجی‌های پژوهشی در شاخص‌های واقعی زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاستی دیده شود.
در پایان، گزارش روی این نکته تأکید دارد که پذیرش سنجش تأثیر اجتماعی به‌عنوان بخشی از مسئولیت حرفه‌ای پژوهشگران و مدیران پژوهشی می‌تواند به بهبود شفافیت، اعتبار علمی و ارتباط نزدیک‌تر با جامعه کمک کند.

منبع: Clarivate، منتشر شده در ژانویه ۲۰۲۶

https://clarivate.com/academia-government/blog/evaluating-the-societal-impact-of-research/?utm_source=linkedin&utm_medium=social&utm_campaign=social_media_leads_leadgen_xbu_global_2025

گزارشگر: فرزانه قنادی‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزی دانشگاه تهران

@UT_Central_Library

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺وارثان ابن‌ سینا: فلسفه در شرق جهان اسلام، سده‌های ۱۲ و ۱۳ میلادی: منطق و معرفت‌شناسی

🔺The Heirs of Avicenna: Philosophy in the Islamic East, 12–13th Centuries: Logic and Epistemology

👈🏻 نویسندگان: Peter Adamson, Fedor Benevich, Dustin Klinger
👈🏻 ناشر:  BRILL
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9789004504011

معرفی ناشر

این اثر، دومین مجلد از مجموعه‌ متونی است که به ترسیم سرگذشت و بازتاب آراء ابن‌سینا (شرف‌الملک، متوفی ۱۰۳۷ م) در شرق جهان اسلام (از شام تا آسیای میانه) طی سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی اختصاص دارد. این مجلد با گذار از دغدغه‌های متافیزیکی و کلامی که در کتاب نخست بررسی شد، به مسائل حوزه‌ی منطق و شناخت‌شناسی در جریان پذیرش اندیشه‌ی سینوی می‌پردازد. محتوای این اثر که برگزیده‌ای از نگاشته‌های ده‌ها مؤلف و صدها قطعه‌متن است، دامنه‌ی گسترده‌ای از مباحث را در بر می‌گیرد؛ از «موضوع علم منطق»، «چیستی معرفت» و «خودآگاهی» گرفته تا مباحثی در فلسفه‌ی زبان، نظریه‌ی قیاس و نهایتاً پارادوکس‌ها (شبهات).

فهرست مطالب
مقدمه
۱) تصور و تصدیق
۲) موضوع علم منطق
۳) مثلث معناشناختی (مثلث دلالت)
۴) دلالت
۵) مقولات
۶) حمل ذاتی و عرضی
۷) حمل
۸) قضیه و اجزای آن
۹) قیاس
۱۰) قیاس موجهه
۱۱) قیاس شرطی
۱۲) عکس (عکس مستوی و نقیض)
۱۳) برهان
۱۴) تعاریف و معمای منون
۱۵) علم و ادراک
۱۶) خودآگاهی (علم به نفس)
۱۷) پارادوکس‌ها (تناقض‌نماها)

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

📚 #معرفی_کتاب

🔺به‌گونه‌ای دیگر بودن: رابط و فلسفه زبان در جهان عرب، ۹۰۰–۱۵۰۰

🔺 Being Another Way: The Copula and Arabic Philosophy of Language, 900–1500

👈🏻 نویسنده: Dustin Klinger
👈🏻 ناشر:  University of California Press
👈🏻 سال انتشار : (2024)
👈🏻شابک: 9780520401648

معرفی ناشر

اثر حاضر به روایت کشمکش فلاسفه عربی‌نویس سده‌های میانه در شرق اسلامی با کارکرد منطقی رابط «بودن» می‌پردازد؛ همان ابهامی که از پارمنیدس تا فیلسوفان تحلیلی امروز، گریبان‌گیر فلسفه غرب بوده است. گروهی از فیلسوفان عرب که رفته‌رفته استقلال رأی می‌یافتند، در بستر زبانی که ذاتاً فاقد «رابط» است، به نقد و واکاوی نقش معنایی‌ای همت گماشتند که ارسطو – مرجع فلسفی‌ دیرینه‌شان – آن را سنگ‌بنای منطق خود قرار داده بود. مولف با تکیه بر پژوهش‌های دامنه‌دار نسخه‌شناختی، راه خود را از میان بیشه‌زار آثار فلسفی خوانده‌ناشده می‌گشاید تا پرده از خلاقیت پژوهشگران دوران پسا-کلاسیک اسلامی بردارد؛ دورانی که مشخصه‌اش کندوکاو در پیامدهای گسست فکری از سنت پیشین بود. او در تقابل با دیدگاه همچنان رایجی که مدعی است جوش‌وخروش فکری در این دوره تقریباً به خاموشی گراییده بود، نشان می‌دهد که چگونه این اندیشمندان طی سده‌ها، فلسفه زبانی ظریف و پیچیده‌ای را پروراندند و صیقل دادند که با کانونی‌ترین دغدغه‌های زبان‌شناسی و فلسفه معاصر، بر سر سخن است.

 فهرست مطالب
مقدمه
بخش اول. بازخوانی اسطوره هبوط آدم: نهضت ترجمه یونانی به عربی و دگردیسی رابط (۹۰۰–۱۲۰۰)
۱) ترسیم صحنه: رابط، ارسطو و قُدما
۲) دیباچه تاریخی: طرح فلسفی فارابی
۳) صبغۀ عربی منطق یونانی و استحاله رابط
۴) ابن‌سینا: بازآرایی رادیکال در شرق
بخش دوم. پیش‌درآمدی به‌جای پایان: رابط و تکوین فلسفه زبان عربی در شرق (۱۲۰۰–۱۵۰۰)
۵) «منطق‌دانان جدید» و ایجاد تلاطم
۶) نسل منطق‌دانان مراغه
۷) شرح‌نویسی‌های عظیم جدلی
۸) به سوی شیراز و هند گورکانی: یک «چرخش معناشناختی»
سخن آخر

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies