⬆️⬆️⬆️ تحلیل شهرام اقبال‌زاده، نویسنده و مترجم و از مسئولان تهیه پرونده فرهاد حسن‌زاده برای شرکت در جایزه اندرسون از سوی شورای کتاب کودک، در مورد برنده نشدن نویسنده ایرانی:
@ehsanname
🔸نمی‌توانم بگویم اگر آثار بیشتری از حسن‌زاده ترجمه می‌شد حتما برنده می‌شد اما می‌توانم بگویم قبلا هم ژاپنی‌ها در این جوایز حضور داشته‌اند و آثارشان با بهترین ترجمه و تعداد عناوین زیادی ترجمه می‌شود. با اینکه با تلاش کانون پرورش فکری و شورای کتاب کودک تعدادی از آثار او ترجمه شد اما تعداد آثار قابل ترجمه فرهاد بیش از اینها بود.

🔸ما رمان‌نویس‌های خوبی مانند بایرامی، حمیدرضا شاه‌آبادی و جمشید خانیان را داریم که ظرفیت مطرح شدن در سطوح بین‌المللی را دارند. سه بار نامزدی پیاپی در چندسال اخیر در اندرسون نشان از ظرفیت بالای ادبیات کودکان ایران دارد. احمدرضا احمدی و هوشنگ مرادی کرمانی هم در دوره‌های قبل نامزد نهایی دریافت جایزه اندرسون بودند.

🔸متاسفانه هیچ نهاد پشتیبانی برای ترجمه کارهای خوب وجود ندارد. زنجیره‌ای از عوامل باید دست به دست هم دهند تا شانس ما افزایش یابد. بسیاری از آثار خوب ما در حوزه رمان نوجوان ترجمه نشده‌اند.

🔸برای مطرح شدن در مجامع بین‌المللی نیاز به برنامه و بودجه داریم اما متاسفانه اندک بودجه‌های موجود هم حیف و میل می‌شود و صرف کارهایی می‌شود که مفید نیست.

📌 ibna.ir/fa/doc/shortint/259186/

📸 عید دیدنی‌های وزیر ارشاد با اهالی فرهنگ و هنر: بالا خانه استاد محمدرضا حکیمی، پایین خانه استاد شهرام ناظری @ehsanname

⬆️⬆️⬆️ تحلیل حمیدرضا شاه‌آبادی، نویسنده و پژوهشگر و مدیر فرهنگی، در مورد برنده نشدن فرهاد حسن‌زاده در جایزه اندرسون:
@ehsanname
🔹ممکن است نویسندگان ما با تکیه بر توانایی‌های فردی خود بتوانند تا سطوح بالا در جوایز بین‌المللی راه پیدا کنند، اما برنده شدن در جوایزی مثل جایزه اندرسون وقتی اتفاق می‌افتد که زمینه‌های زیادی از قبل آماده شده باشد.

🔹نیمی از امتیازات برگزیدگان نهایی جوایزی مانند اندرسون به موقعیت نویسنده در داخل کشورش داده می‌شود. در مورد موقعیت یک نویسنده در داخل کشورش می‌توان به تعداد کتاب‌های چاپ‌شده و تیراژ آن‌ها اشاره کرد؛ تعداد مصاحبه‌های مختلفی که با یک نویسنده انجام می‌شود؛ تعداد فیلم‌های سینمایی که براساس آثارش ساخته می‌شود؛ درجات علمی که از سوی دانشگاه‌ها به او اعطا می‌شود؛ و تعداد جوایز داخلی که دریافت می‌کند نیز بسیار موثر است. متاسفانه در این بخش نویسندگان ما چیزی برای عرضه ندارند. تیراژ کتاب‌های ما قابل مقایسه با تیراژهای میلیونی کتاب‌های نویسندگان خارجی نیست. از طرفی دانشگاه‌ها و مجامع علمی در کشور رابطه خوبی با نویسندگان ما ندارند و هیچ وقت نمی‌بینیم دانشگاهی به نویسنده‌ای درجه علمی اعطا کند. همچنین باید بی‌اعتنایی سینماگران به ادبیات معاصر و اقتباس سینمایی از آثار ادبی را به این موارد اضافه کنیم که درمجموع سبب شده نویسندگان ما در رقابت با نویسندگان سایر کشورها در زمینه امتیازات داخلی کم بیاورند.

🔹نشر در کشور ما باید شکل صنعتی به خود بگیرد تا بتواند در بازارهای جهانی حضور حرفه‌ای داشته باشد و از نویسندگان ایرانی ستاره‌سازی کند و آن‌ها را به مجامع بین‌المللی معرفی کند ولی وضعیت نشر ما چنین نیست. متاسفانه به دلیل تبعیت نکردن از قانون کپی رایت نمی‌توانیم در مجامع بین‌المللی حضور حرفه‌ای داشته باشیم. اصولا مبادله بین‌المللی نداریم و آثارمان از بخت بسیار پایینی برای مطرح شدن در خارج از کشور برخوردارند‌. کسانی که قدرت بیشتری برای جهانی کردن ادبیات ما دارند ناشران هستند نه نویسندگان. نویسندگان هرچقدر هم خوب بنویسند، کسان دیگری باید باشند که کتاب‌های آنها را با رعایت اصول و قواعد بازاریابی به دنیا عرضه کنند

🔹هر وقت کسی برای جایزه ای معرفی می‌شود ترجمه‌های خیلی سریع و سردستی و غیرحرفه‌ای در قالب جزوه بر روی کاغذهای معمولی، برای برگزارکنندگان جوایزی مانند هانس کریستین اندرسون فرستاده می‌شود تا فقط داوران بتوانند با آثار نویسنده آشنا شوند درحالی‌که این آثار باید در یک روند حرفه‌ای با کیفیت بالا ترجمه شده و در کشورهای دیگر به صورت کتاب منتشر شوند و به دست مخاطبان برسند.

🔹حضور ایران در نمایشگاه‌های بین‌المللی گسترده نیست. به یاد دارم چند سال پیش که کشور ترکیه در نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت به عنوان مهمان ویژه حضور داشت توانست حضوری چشمگیر داشته باشد و دو سال بعد از آن اورهان پاموک به عنوان برنده جایزه نوبل معرفی شد. غیرممکن است حضور گسترده کشور ترکیه در نمایشگاه کتاب فرانکفورت در انتخاب پاموک موثر نبوده باشد.

🔹در سال‌های اخیر حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی نسبتا بهتر شده و طرح‌هایی مثل طرح گرنت وزارت ارشاد ارائه شده‌اند که می توانند تاثیر خوبی در بهبود جایگاه آثار ایرانی در خارج از کشور داشته باشند اما این کافی نیست و آنچه مورد نیاز ماست حرکتهای خیلی بیشتری را طلب می‌کند.

📌 ibna.ir/fa/doc/shortint/259196/

📊موزه ملی ایران با «لوور» رکورد شکست. طبق اعلام مدیرکل موزه ملی ایران، در تعطیلات نوروز۹۷ و تا پایان روز ۵فروردین بیش از ۴۴هزار نفر از موزه ملی بازدید کردند. این رقم پارسال ۳۸هزار نفر بود @ehsanname

🔹اگر هنوز در طرح عیدانه کتاب خرید نکردید، بدانید طرح تمدید شده و ۱۴و ۱۵ فروردین هم کتابفروشی‌های عضو طرح تخفیف ۳۰درصدی دارند @ehsanname

📍فهرست کتابفروشی‌های عضو اینجا:
ketabnet.ir/SearchBookShop.aspx

📸 رد پای نارنجک‌های چهارشنبه سوری بر کتیبه‌های آرامگاه فردوسی در توس - عکس‌ها از توئیتر مجید خاکپور @ehsanname

🔺شاعران علیه حمید هیراد
@ehsanname
بالاخره ترانه‌های حمید هیراد کار دست او داد و بیشتر از ۴۰ شاعر در اعتراض به او بیانیه‌ای منتشر کردند. در این بیانیه که امضای استاد محمدعلی بهمنی، علیرضا آذر، علیرضا بدیع، روزبه بمانی، سعید بیابانکی، ایرج زبردست، امید صباغ‌نو، حامد عسکری، حسن علیشیری، صابر قدیمی، نیلوفر لاری‌پور، امیرحسین مدرس و ... را دارد، می‌خوانیم:
«ما جمعی از شاعران و ترانه‌سرایان ضمن ناپسند دانستن سرقت ادبی و محکوم کردن آن، موارد زیر را که توسط حمید هیراد خواننده صورت گرفته‌است ناشایست دانسته و خواستار رسیدگی مراجع ذیربط در جهت احقاق حقوق از دست رفتۀ صاحبان آثار هستیم:
۱. استفاده اثر بدون کسب مجوز از صاحب اثر
۲. ضایع کردن حقوق مادی-معنوی شاعران و ترانه‌سرایان
۳. جعل نام و دستبرد در متن بدون اطلاع و رضایت صاحب اثر
۴. تلفیق ابیاتی از شعرای مختلف بدون کسب اجازه و ثبت تمامیت این کلاژ به نام حمید هیراد در پوستر و صفحه شخصی وی
۵. هتاکی و طرح داعیۀ شکایت از منتقدان و افرادی که در جهت تنویر افکار عمومی اقدام کرده‌اند
۶. اهانت‌های زننده‌ مدیر برنامه‌های حمید هیراد به منتقدان!»
goo.gl/yPhvvi
📌 متن کامل بیانیه و اسامی معترضان در اینجا
www.ibna.ir/fa/doc/report/259231/

🔹برای کسانی که در جریان نیستند، خلاصۀ ماجرا اینطور است: پیش از این در محافل ادبی، حرفهایی در مورد هیراد شنیده می‌شد. این حرفها از دی‌۹۶ علنی هم شد. هیراد به برنامه «دورهمی» مهران مدیری رفته بود و آنجا ضمن صحبتهایش گفته بود وقت چندانی برای کتاب خواندن ندارد ولی کتابهای باباطاهر را در کتابخانه دارد. دو هفته بعد، علیرضا بدیع در برنامه «چشم شب روشن» شبکه۴ خطاب به هیراد گفت: «کسانی هستند که کتاب می‌خوانند و می‌توانند شعر مولانا و فلان شاعر خانم خراسانی را از شعر ایشون تشخیص بدهند و متوجه کلاژ ایشون بشوند» (اینجا: tamasha.com/v/djLL6). بعد هم صابر قدیمی در برنامه «ساعت ۲۵» شبکه۵ همین موضوع را به صورت طنز بیان کرد (اینجا: aparat.com/v/bnh7c). واکنش تند محمد ناصری در یک پست اینستاگرامی که منتقدان هیراد را «یه مشت شاعرنمای سرخورده و سرشار از حقارت‌های درونی و اجتماعی به دلیل دیده نشدن» خواند قضیه را تشدید کرد (ناصری این پست را بعداً پاک کرد، ولی اسکرین‌شاتش در صفحات مجازی پیدا می‌شود، مثلا اینجا: gilkhabar.ir/351170/). نمونه‌های مشابهت عجیب ترانه‌های هیراد با سروده‌های شاعران، در فضای مجازی قابل مشاهده است. مثل این نمونه👇

🔹بعضی از شوخی‌های سریال «پایتخت۵» موضوع گفتگوهایی در فضای مجازی شده است. این هم واکنش یک نویسنده، حمید بابایی که از او رمان «پیاده» را دیده‌ایم @ehsanname

📖 مسافران نوروزی «آموزش ++C» و «طراحی الگوریتم‌ها» می‌خوانند؟
@ehsanname
⬅️ شهرداری اصفهان در اقدامی قابل ستایش برای مسافران نوروزی که این شهر را برای گذراندن تعطیلات خود انتخاب کرده‌اند، ایده متفاوتی را در نظر گرفته و ایستگاه‌های مطالعه کتاب را با شعار «تبدیل ساعت‌های ملامت‌بار (!) به ساعت های لذت‌بخش» در هر ۱۵ منطقه شهری راه‌اندازی کرده. در محوطه برخی میراث تاریخی از جمله تخت فولاد نیز نمایشگاه‌های کوچک کتاب طبق سنت هرساله برپا شده‌اند.... اما فقط عناوین کتاب‌های موجود در یکی از این غرفه‌ها (در نزدیکی پل خواجو) را ببینید که چطور قرار است رفع ملال کنند: «آموزش ++C»، «طراحی الگوریتم‌ها»، «آموزش ساخت صفحات وب»، «فیزیک۳»، «کتاب جامع کنکور: زیست‌شناسی»، «طراحی و ساخت به کمک کامپیوتر»، «جبر و احتمال»، «مجموعه تست‌های طبقه‌بندی‌شده حسابان»، «مجموعه تست‌های طبقه‌بندی‌شده جبر و احتمال»، «پرسش‌های چهار گزینه‌ای شیمی۳» و دیگر کتاب‌هایی از این دست!
📸 goo.gl/fKHWm1
📌یادداشت محمد آسیابانی در نقد چنین طرح‌های نمایشی را اینجا بخوانید:
ibna.ir/fa/doc/report/259214/

🔄 ماجرای هیراد در فضای مجازی
@ehsannname
بیانیه شاعران علیه حمید هیراد در اینستاگرام بیشتر از توئیتر بازتاب داشت. چراکه در آنجا هیراد طرفدارانی هم دارد و در زیر آخرین پست ایستاگرانی حمید هیراد (تاکنون) ۱۷هزار نفر له و علیه او نظر داده‌اند. در برابر (تاکنون) ۱۳۰۰ پست اینستاگرامی هم با هشتگ #نه_به_سرقت_ادبی به اشتراک گذاشته شده. در توئیتر اما تعداد این هشتگ تقریباً یک‌دهم و بیشتر توئیت‌ها نمونه‌های استفاده بدون مجوز هیراد از شعر شاعران است. گزیدۀ حرفها و شوخی‌های توئیتری را اینجا ببینید:
goo.gl/Gqy1PY
🔹سعید سلیمان‌پور:
با خودت چند-چندی ای سارق!
باز ده-صفر از خودت عقبی!
وای از این قدر خَبط و خیره‌سری!
داد از این مایه جهل و بُلعجبی!
«داریه» می‌زنم! (ولی معکوس!):
هشتگ #نه_به_سرقت_ادبی !
twitter.com/bolfozool/status/979352198546108416


🔹آرش شفاعی:
بزرگواری فرمودند کمپین #نه_به_سرقت_ادبی کاری سخیف است چراکه براحتی می شد علیه سارقان شکایت کرد
بزرگوارا! به همین راحتی بود اگر کسانی که ترجمه هاشون رو به نام خودتون منتشر کرده‌اید تاحالا شما را از نان خوردن انداخته بودند
twitter.com/arashshafai/status/979356498357874688


پسر نمی‌تونم هضم کنم یک نفر تونسته انقدی حمید هیراد گوش بده که متوجه بشه شعراش دزدیه یا چی، من تو یه میکسی سی ثانیه ازش شنیدم، هنوز دارم روانکاوی میشم سمومش از بدنم خارج شه.
twitter.com/Derpvas/status/979351046563577857


🔹محمدرضا شهبازی:
ماجرای دزدی ادبی حمید هیراد قطعا دروغه چون اون مزخرفاتی که این بنده خدا میخونه امکان نداره ربطی به ادبیات داشته باشه!
twitter.com/mrezashahbazi/status/979376414309998592


به دست آرَد اگر هیراد شعری از بزرگان را
به نام خویش خواهد زد تمام شعر و دیوان را...
twitter.com/jameeshenas/status/979406435934236672


حمید هیراد قبل خوانندگی ادمین کانال‌های تلگرامی بوده
twitter.com/Mili_Bahal/status/979349940706140161


🔹عطیه همتی:
اصرار حمید هیراد به قراردادن خدا بعنوان مخاطب خاص شعرای بشدت بد و غلط و کلاژ واقعا ستودنیه!
این خواننده با این حجم از اعتماد به نفس کاذب و اینقدر ملغمه و غلط داره به کجا میره؟
چی شدیم که پدیده‌های موسیقیمون اینا شدند؟
و حالا افتخار سریال گلشیفته اینه که هیراد تیتراژشو خونده!
twitter.com/Atiyeh69/status/979428917487587329


این یارو حمید هیراد ضریب هوشیش چنده که از شعر عطار نیشابوری هم اسکی رفته؟ خب عطار که از تو حق و حسابم نمی‌خواد همونو عین به عین می‌خوندی از فردا چهارتا داغون تر از خودتم می‌گفتن این داره ادبیات ما رو احیا می‌کنه و استاد استاد می‌بستن به ریشت.
twitter.com/Gavrch/status/979302026071994368


در این جریان #نه_به_سرقت_ادبی حسین زحمتکش استوری گذاشته:
این راهزن که می‌زند از کاروان شعر
دست کجش کنار، چرا کج سلیقه است؟ 😩
#نه_به_کج_سلیقگی حتی
twitter.com/__shabnam__sh/status/979310549568761862


🔹فائزه روشن:
در دفاع از حمید هیراد اومدن گفتن "تضمین در شعر" مرزهای ادبیات کهن با این استدلال جا به جا شد...
twitter.com/faezeh_rshn/status/979429811314716672


واکنش طرفداران حمید هیراد به دزدی های این خواننده:
برو بابا شما هم اگه میتونید عرضه شو دارید بدزدید
خب حسودا یکی دیگه نوشته بود صداش قشنگه دیگه چیکار دارین شعرش از کجا اومده 😐
همینقدر زباله
twitter.com/wlszpilman/status/979291008398700544


برنده واقعی تو داستان حمید هیراد من بودم که که اوج شناختم ازش در حد خوندن اسمش تو سایتا و اسکرول کردن از روش بود!
twitter.com/arir93/status/979411340329660417


شما حمید هیراد رو دنبال کنی صد نفر در راستای #نه_به_سرقت_ادبی از روی هم کپی کردن "شوخیه مگه بدزدی بری بخونی؟"
twitter.com/Gowaraam/status/979401446604050432

📹 موقع شنیدن داستان چه اتفاقاتی در مغز ما می‌افتد؟ سخنرانی #احسان_رضایی در دومین سالگرد تاسیس یوسرن (۱۰ دی ۹۶)
@ehsanname
@usern_net
📌 نسخه باکیفیت در اینجا
https://www.aparat.com/v/lutda

📚 موقع شنیدن داستان چه اتفاقاتی در مغز ما می‌افتد؟
@ehsanname
چرا پادشاه برای شنیدن ادامۀ داستان شهرزاد، هر بار تا شب بعد صبر می‌کرد؟ چرا ما داستان را دوست داریم؟ لذت بردن از داستان به دستگاه عصبی ما ربط دارد؟ ... اگر پاسخ به این سؤال‌ها برایتان جالب است، پس این متن را بخوانید:
goo.gl/XJY6j2

میلاد مولا مبارک
@ehsanname
تصویر کاشی هفت‌رنگ در حرم اباعبدالله الحسین(ع) - عکس از محمد خیاطی

🎼 قطعه «پادشه خوبان»، ابیاتی از سعدی و حافظ را با تنبور و آواز درویش خلیل عالی‌نژاد بشنوید از آلبوم «ثنای علی (ع)» @ehsanname

‌
بخش پایانی سخنرانی امام موسی صدر درباره امام علی و پیروانش، ۱۳ رجب سال ۱۳۴۹

https://news.1rj.ru/str/qadahha
‌

🔺انواع سرقت ادبی در قرن هفتم
@ehsanname
بحث سرقت ادبی، در زمان‌های قدیم هم مطرح بوده. مثلاً در «ترجمان البلاغه» که بعد از ۴۸۱قمری (۱۰۸۸میلادی) نوشته شده و قدیمی‌ترین کتاب فارسی دربارۀ صنایع ادبی است می‌خوانیم که برای تضمین و آوردن بخشی از شعر دیگری در میان شعر خود، «رسمِ این عمل آن بُوَد که شاعر از نخست بگوید که این بیت از کسی دیگرست با نام و کنایت و اشارت» تا «بر سبیلِ مهمان، نه دزدیده» باشد (چاپ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۰، صفحه ۱۹۲).
اما مفصلترین بحث دربارۀ سرقت ادبی در کتاب «المعجم فی معاییر اشعار العجم» است که در حدود ۶۳۰قمری (۱۲۳۲میلادی) تالیف شده. فصل آخر این کتاب به سرقتهای ادبی اختصاص دارد و در آن انواع سرقتهای ادبی از دزدیدن عین مطلب تا گرفتن ایده و فکر را دسته‌بندی شده. نویسنده می‌گوید فقط در دو مورد آخری اگر شاعر بتواند شعر بهتری از اول بگوید، این کار مجاز است. متن این فصل را (با رسم‌الخط امروزی و حذف برخی نمونه‌ها) بخوانید:

✍️و نباید که شاعر با خود تصور کند که شعر موضع اضطرار است و متقدّمان برای ضرورت شعر خطاها ارتکاب کرده‌اند و لحن‌ها در شعر خویش به کار داشته؛ چه اقتدا به نیکوگویان نیکو آید نه به بدگویان و نیز باید که شعرِ شُعَرا را غارت نکند و معانی ایشان به تغيير اوزان و اختلاف الفاظ در شعر خویش به کار نبرد که مِلک مردم به تصرفِ فاسد تملّک نپذیرد و سخن دیگران بر خویشتن بستن دلالت بر فضل نکند و بباید دانست که سرَقات شعر چهار نوع است: انتحال و سلخ و المام و نقل.

🔹اما انتحال سخن دیگری بر خویشتن بستن است و آن چنان باشد که کسی شعر دیگری را مُكابره [=به زور] بگیرد و شعر خویش سازد بی تغییری و تصرفی در لفظ و معنی آن، یا به تصرفی اندک چنانکه بیتی بیگانه به میان آن درآرد یا تخلص بگرداند. چنانکه معزّی گفته است:
گرچه به جفا دست برآوردستی
بردارم دست تا فرودآری دست

و رافعی از او برده است و گفته:
زین پس بخدا ای صنم عشوه‌پرست
بردارم دست تا فرودآری دست

و فرّخی گفته است:
از نهیبِ خنجر خونخوار تو روز نبرد
خون برون آید بجای خوی عدو را از مَسام [=سوراخ‌های پوست]

و ظهیر از او برده است و گفته:
بداندیش را از تفِ قهر تو
بجای عرق خون چکد از مسام

و معزّی گفته است:
مردم به شهر خویش ندارد بسی خطر
گوهر به کان [=معدن] خویش نیارد بسی بها

و انوری از وی غارت کرده است و گفته:
به شهر خویش درون بی خطر بُوَد مردم
به کانِ خویش درون بی بها بود گوهر

🔹و اما سلخ؛ پوست باز کردن است و در شعر این نوع سرقت چنان باشد که معنی و لفظ فراگیرد و ترکیب الفاظ آن بگرداند و بر وجهی دیگر ادا کند. چنانکه رودکی گفته است:
هر که نامُخت از گذشت روزگار
نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

بوشکور از او برده است و گفته:
مگر پیش بنشاندت روزگار
که بِه زو نیابی تو آموزگار

و مسعود سعد سلمان گفته است:
کمانم از غم آن تیروار قامت تو
و زو مرا همه درد و غم‌است قسمت و تیر
مرا نشانۀ تیر فراق کرد و هنوز
کسی شنید که باشد کمان نشانۀ تیر؟

و تابیدی رازی از او برده است و گفته:
کردی تن من کمان به بازی بازی
از بس‌که درو تو تیر مژگان سازی
ترکان همه تیر از کمان اندازند
پس چون که تو تیر در کمان اندازی؟

🔹و اما اِلمام؛ قصد کردن و نزدیک شدن است به چیزی و در سرَقات شعر آن است که معنی‌ای فرا گیرد و به عبارتی دیگر در وجهی دیگر به کار آرد. چنانکه شهاب مؤید نسَفی گفته است:
همی‌پالید خون از حلقۀ تنگ زره بیرون
بر آن‌گونه که آبِ نار [=انار] پالایی به پرویزَن [=غربال]

ظهیر از او برده است و بِه از او گفته:
تویی که بر تن خصمِ تو دَرعِ داوودی
ز زخم تیغ تو پرویزنی بُوَد خون‌بیز

و معزّی گفته است:
چو بنوشت بر لوح نام ترا
فروایستاد از نوشتن قلم
همی‌گفت زین پس چه دانم نوشت
چو جزوی و کلّی نوشتم به هم؟

انوری این معنى را از او برده است و نیکو گفته:
جون زمین را شرف مولِدِ تو حاصل شد
آسمان راهِ نظیرت بزد اندر تحصیل
خود وجود چو توئی بار دگر ممتنع است
ورنه نی فیض گسسته‌است و نه فیّاض بخیل

🔹و اما نقل؛ آن است که شاعر معنی شاعری دیگر بگیرد و از بابی به بابی برَد و در آن پرده بیرون آرد. چنانکه شاعری گفته است:
در عشق تو هم‌واقعۀ مجنونم
یعنی ز شمار عاقلان بیرونم
زین غصه که با من چو الف راست نه‌ای
پیوسته چو واو در میان خونم

دیگری این عمل به لفظ جان نقل کرده است و گفته:
از خط تو دیده را گهرسای کنم
وز لفظ تو نطق را شکرخای کنم
هر حرفی را ز نامۀ میمونت
مانند الف میان جان جای کنم

و از نقل‌های نادر آن است که رودکی گفته است:
اگر گل آرَد بار آن رُخانِ او نه شگفت
هر آینه چو همه مِی خورد گل آرد بار

دقیقی آن را بر همان وزن و قافیه نقلی لایق کرده است و گفته:
گر سر آرَد بار آن سنان [=نیزه] او نه شگفت
هر آینه چو همه خون خورَد، سر آرد بار

📌 تصحیح علامه قزوینی و مدرس رضوی، کتابفروشی تهران، ۱۳۳۸، صفحات ۴۶۴ تا ۴۷۵
#برچیده_ها

✅جامعه‌شناسی نام‌های تاریخ اسلام
✍️دکتر #شفیعی_کدکنی
این اواخر، چاپ تازه‌ای از کتاب «تاریخ الإسلام» ذهبی (متوفی ۷۴۸) نشر یافته که دو جلد آن فهرست است و ۱۵جلد دیگر متن. جمعاً ۱۷مجلد، به جای آن چاپ قبلی که متجاوز از ۵۰مجلد بود و هر مجلدی فهرست‌های ویژه خود را داشت. چاپ حاضر برای مراجعه دم‌دستی راحت‌تر است و جای کمتری را در کتابخانه، اشغال می‌کند. آنچه در چاپ حاضر بیشتر جلب توجه مرا کرد و این یادداشت را بیشتر برای همان نکته می‌خواهم بنویسم، این است که فهرست اعلام این چاپ، شاید یکی از جامع‌ترین و متنوع‌ترین اسناد در مطالعه نام‌گذاری اشخاص در قلمرو پهناور جهان اسلام تا قرن هشتم، یعنی عصر مؤلف، باشد. قرن هشتم این امتیاز را دارد که قرن پس از حمله تاتار است و یک مرحله بسیار مهم از تاریخ و تمدن و فرهنگ جهان اسلام را‌، از آغاز تا پایان آن در خود آینگی می‌کند.
ذهبی به راستی موّرخ اسلام است و در یک دوره پهناور و عظیم و متنوع از تمدن اسلامی، به مدت هشت قرن، اعلام جهان اسلام را در کتاب خویش ثبت کرده است؛ چه در ضمن وقایع و چه در شرح حال‌ها.
در این کتاب، جمع انبوهی از مردم مسلمان، از اقالیم متنوّع و مذاهب و فِرَق گوناگون در پهنۀ گسترده‌ای که جغرافیای آن بخش عظیمی از آسیا و آفریقا و حتی اروپا را تشکیل می‌دهد، نام و یادشان می‌آید و از رهگذر فهرست جامعی که در این چاپ برای آن فراهم آمده است، می‌توان هزاران نکته باریک‌تر از مو را تحلیل و بررسی کرد.
مثلاً این‌که اگر نام‌گذاری به نام خلفای راشدین در جهان اسلام رایج بوده است، در مجموع کسانی از دانشمندان و بزرگان که به نام این چهار خلیفه نام‌گذاری شده‌اند، تسمیۀ چند تن به نام خلیفه اول و چند تن به نام خلیفه دوم و چند تن به نام خلیفه سوم و یا چهارم است؟
من در یک نگاه سرسری و بسیار تورقی متوجه شدم که نام‌گذاری دانشمندان اسلام به نام خلیفه اول، عتیق، ۳۳تن و به نام خلیفه دوم، عمر ۴۸۰تن و به نام خلیفه سوم عثمان ۲۴۰تن و به نام خیلفه چهارم، علی ۱۵۰۰تن است که نشان می‌دهد نام‌گذاری به نام آن سه خلیفه دیگر، بر روی هم، برابر نیمی از نام‌گذاری به نام خلیفه چهارم است.
این مسئله را در مورد کنیه‌های ایشان نیز که عبارت است از ابوبکر و ابوحفص و ابوعمرو و ابوالحسن می‌توان مورد مطالعه قرار داد. همین مسئله نام‌گذاری به نام خلفای راشدین را می‌توان از دید توزیع جغرافیایی این نام‌گذاری‌ها در پهنۀ جهان اسلام مورد تحلیل قرار داد تا ببینیم عامل جغرافیایی در این مسئله چقدر نقش داشته است؟ پس از عامل جغرافیا، می‌توان دوره‌های تاریخی و قرن‌ها را ملاک بررسی قرار داد...
قصد من ورود به چنین مسئله‌ای نبود، آنچه بیشتر مرا به نوشتن این یادداشت وادار کرد، این بود که وقتی انبوه جمعیت جهان اسلام به نام مبارک امام علی بن ابی‌طالب(ع) این‌گونه شیفتگی از خود نشان می‌دهد که نام‌گذاری به نام علی، دو برابر مجموع نام‌گذاری‌ها به نام آن سه خلیفه دیگر است، این یک گزینش تاریخی است که هیچ کس در آن نمی‌توانسته دخالت داشته باشد، نوعی رأی‌گیری اجتماعی و تاریخی در جهت محبوبیت بلامنازع اوست، و من در این لحظه به هیچ روی قصد ورود به مجادلات مذهبی و دینی را ندارم و هرگز اهل ورود به این گونه مباحث نبوده‌ام، نه در نوشته‌هایم و نه در کلاس‌های درسم. اگر نوعی ضرورت بحث نبود، از تصریح به این نکته نیز پرهیز می‌‌کردم؛ اما مقصود من چیزی دیگر است و آن این که یادآور شوم همیشه قلب تاریخ در سمت و سوی خاص خود می‌تپد و نسل‌های پی در پی گزینش‌های خود را ارائه می‌دهند.
انبوه بی‌شماری از مردم، نام فرزندان خود را «علی» می‌گذراند و درعین‌حال، آدم‌هایی هم بوده‌اند که اسم بچه‌هایشان را «معاویه» بگذارند. در همین فهرست، ما به چندین نفر معاویه برخورد می‌کنیم. می‌خواهم این نکته را یادآور شوم که نارواترین حرف‌ها را وقتی شما در عرصه جامعه و تاریخ عرضه کنید، اقلّ قلیلی ممکن است آن را بپذیرند و دلبستگی به آن نشان دهند؛ اما هیچ‌گاه اکثریت جامعه و تاریخ به طرف آن‌گونه حرف‌ها، هرگز، تمایل نشان نمی‌دهد. گویی برای «حرف‌های کژ» به گفته حضرت مولانا، باید خریداری، گرچه اندک، وجود داشته باشد. آن‌گونه که «کفش‌های کژ» برای «پاهای کژ». به عبارت دیگر، همیشه پاهای کژی وجود دارد که نیاز به کفش کژ دارد، ذوق‌ها وسلیقه‌های کژی هم هست که خریدار حرف‌های مهمل و شعرهای بی‌معنی و مدرنیسم قلابی است. از نظر مولانا، حرف حسابی که بشریت شیفته آن است، و به تعبیر او «کلام پاک»، در «دل‌های کور» نمی‌تواند وارد شود، برعکس «فسون دیو» در «دل‌های کژ» جای خود را می‌شناسد:
پس کلام پاک در دل‌های کور
می‌نپاید می‌رود تا اصل نور
وآن فسون دیو در دل‌های کژ
می‌رود چون کفش کژ در پای کژ
بگذریم؛ این حاشیه هم قدری طولانی شد...
@ehsanname
📌نسخۀ کامل این مقاله در روزنامه «اطلاعات» ۲۶ مهر ۱۳۸۵ اینجا
magiran.com/npview.asp?ID=1237711

📖 معرفی توئیتری کتاب «آن سال‌ها» نوشتۀ دکتر محمدجعفر یاحقی (استاد ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد) توسط وزیر ارشاد @ehsanname

📚 ترجمه‌های مکرر و همزمان، این قسمت: تاریخ جهانِ پرفروش در سال گذشته، دوباره ترجمه و عرضه شد. درحالی‌که این نویسنده، کتابهای ترجمه‌نشدۀ دیگری هم دارد @ehsanname

🔺ادامۀ ماجرای هیراد و شاعران
@ehsanname
تا امروز تصور عمومی این بود که واکنش حمید هیراد به بیانیه ۴۰شاعر علیه او، متن استوری اینستاگرامش است که نوشته بود: «مرداب از رود پرسید: چه کردی که زلالی؟ رود گفت: گذشتم. الهی همه عاقبت بخیر بشیم». اما امروز او بیانیه رسمی داد و با ادبیاتی متین، استفاده از شعر شاعران را پذیرفت، گفت در آثار اخیرش نام شاعران را آورده و عذرخواهی کرد.

بخش اول این بیانیه، تکرار دفاعیات هواداران هیراد است، اینکه در شعر فارسی صنعت ادبی تضمین داریم و اینکه ترانه‌های او مجوز داشته: «استفادۀ عینی از بخشی از سرودۀ شاعری یا تغییریافتۀ بیتی از ترانه‌ای یا بهره‌مندی محتوایی از شعر سرایندۀ محترمی، منحصر به کار بنده نیست و سابقه‌ای طولانی در ادب فارسی دارد و نمونه‌های این بهره‌مندی اینجانب هم عموما مورد تایید اهالی ادب معاصر، از جمله "شورای شعر و ترانه دفتر موسیقی کشور" قرار گرفته است.»
هیراد به این‌که که نام برخی اعضای شورای شعر و ترانه در پای همین بیانیه هست (و این به این معناست که در ابتدا متوجه سرقت ادبی نشده بودند) جوابی نمی‌دهد، ولی دربارۀ اینکه شرط تضمین، اشاره به نام صاحب اصلی اثر است، نوشته سعی در رعایت این مهم دارد: «بنده هم به عنوان عضو کوچکی از جامعۀ هنری این خاک، برای نشان دادن اعتقادم به ناپسند بودن سرقت ادبی از آثار دیگران و رعایت عرف و ادب، در پیوست معرفی آثار ارائه‌شده، به‌ویژه در قطعات اخیر، مرجع هر برداشت را هم ذکر کرده و در صورت دسترسی، از شاعر مورد نظر هم کسب اجازه و رضایت نموده‌ام.» پس چرا فقط کارهای جدید؟ «پرهیز از ذکر نام صریح و همگانی این عزیزان، صرفا به دلیل فقدان اعتماد کامل به صحت اسامی در محدودۀ فضای مجازی و تردید اخلاقی در ضایع شدن حقوق صاحبان حقیقی این آثار بوده است، نه نیتی دیگر.»
در بخش بعدی این بیانیه، هیراد گفته دلیل استفاده‌اش از اشعار دیگران، ولو بدون آوردن اسمشان، «معرفی دیگرباره و متفاوت سروده‌های شاعران معاصر و همنسلان ترانه‌سرا و همچنین بهره‌گیری از آشنایی‌های تاریخی و پاره‌های ادبی مشهور ایشان در پیوندهای کلامی خودم» بوده.
اما مهمترین بخش بیانیه، عذرخواهی ضمنی اوست: «شاید قدمی به اشتباه رفته باشم یا کلامی به پختگی نگفته باشم؛ به گمانم فرصت اصلاح شیوه‌ها و ترمیم اشتباهات سهوی، همیشه فراهم است و همچون امید به لطف واسعۀ خداوند.»
📌 musicema.com/node/345438

از طرف دیگر مؤسسه آوازی نو، ناشر کارهای هیراد هم در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که محمد ناصری مدیر برنامۀ هیراد نیست. بخشی از بیانیه شاعران مربوط به جوابیۀ تندِ ناصری بود.
📌 t.me/avazinorecords/468

باید دید واکنش شاعران به این بیانیه و آن برکناری چیست.

➖ حکیمی را پرسیدند که مرگ چیست و خواب چیست؟ گفت خواب مرگِ سبک است و مرگ خوابِ گران («نصیحت الملوک» غزالی)
@ehsanname
🗓 ۱۳ فروردین، سالگرد درگذشت استاد قاسم هاشمی‌نژاد