«تحلیلی بر زندگی و زمانه و آثار #سعدی»

گفت‌وگوی تلویزیونی دکتر مظاهر مصفا با موضوع زندگی و آثار سعدی.

این گفت‌وگو احتمالا در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ انجام شده است.

اول اردیبهشت؛ روز سعدی شیرازی

@mazahermosaffa

داستان "درختو" به قلم و صدای هوشنگ مرادی کرمانی

❗️«گاهی گمان نمی‌کنی ولی خوب می‌شود، گاهی نمی‌شود که نمی‌شود که نمی‌شود!» این شعرواره و دنباله‌هایش از #قیصر_امین_پور نیست! @ehsanname

🗞خبر درگذشت #سهراب_سپهری در روزنامه «اطلاعات» چهارشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۵۹، متن خبر هم جالب است - به نقل از صفحۀ ویکی‌ادبیات @ehsanname

🔹۲۳ آوریل سالروز درگذشت دو نفر از مشهورترین نویسندگان تاریخ، ویلیام شکسپیر و میگل سروانتس است. به همین دلیل این روز را روز جهانی کتاب نام گذاشته‌اند. شکسپیر و سروانتس معاصر همدیگر بودند و سال ۱۶۱۶ میلادی درگذشتند. البته خالق «دون کیشوت» ۱۷سال از شکسپیر بزرگتر بود و رنج بیشتری از او کشید. سروانتس سال‌های زیادی از عمرش را در جنگ، اسارت و زندان گذراند. او در نبرد لپانتو با عثمانی جنگید، جراحت یک دستش تا آخر عمر آزارش می‌داد، ۵سال در الجزایر بردگی کرد، بیشتر عمر مقروض بود و حتی رمان «دون کیشوت» را هم در زندان نوشت. شکسپیر اما همین زمان را در تماشاخانه‌های لندن سپری کرد، بازی می‌کرد و نمایشنامه‌های شاهکار می‌نوشت. می‌گویند شکسپیر «دون کیشوت» را خوانده بود و بعد از خواندنش گروهی را هم به اسپانیا فرستاد تا سروانتس را پیش او بیاورند، اما سروانتس تا آخر عمر فلاکت‌بارش نفهمید کسی به اسم شکسپیر وجود دارد. شاید یک دلیل تفاوت عمدۀ زندگی این دو نابغه، تغییری بود که در همان دوران در معادلات سیاسی اروپا به وجود آمد. تا قبل از عصر این دو نفر، اسپانیا بزرگترین قدرت دریایی جهان بود. اما جنگ آرمادا دنیا را تغییر داد. فیلیپ، شاه اسپانیا ۱۳۰ کشتی را به جنگ انگلیس فرستاد، اما بی‌تدبیری فرماندۀ اسپانیایی، کمک گرفتن انگلیسی‌ها از دزدان دریایی و جهت باد، نتیجۀ جنگ و بعد هم تاریخ استعمار را عوض کرد. این جنگ باعث تغییرات بزرگی در آیندۀ تاریخ بشری شد. حتی ترجمۀ آثار این دو ادیب به فارسی هم نیم‌قرنی با هم تفاوت دارد. شکسپیر اولین بار در عصر ناصرالدین شاه و سال ۱۲۷۸ به فارسی برگردانده شد ( توسط حسینقلی سالور ﻋﻤﺎداﻟﺴﻠﻄﻨﻪ، نوه محمدشاه قاجار و با نمایشنامه «به تربیت درآوردن دختر تندخوی») و «دون کیشوت» در سال ۱۳۳۵ (توسط استاد محمد قاضی - البته قاضی در جوانی و سال ۱۳۱۶ هم فیلمنامه‌ای که از روی «دون کیشوت» نوشته شده بود را ترجمه کرد).
@ehsanname

▪️روز گذشته (۵ اردیبهشت) خانم سوسن طاقدیس، نویسندۀ کتاب‌های کودک و نوجوان درگذشت. من نام خانم طاقدیس را از «کیهان بچه‌ها» دهه شصت به خاطر دارم، یکی از مجلاتی که شوق و علاقۀ ما به ادبیات را شکل داد. بعدها خیلی از نویسندگان آن مجله را دیدم و حضوری هم از آنها آموختم. اما خانم طاقدیس را فقط یک بار دیدم، تابستان پیارسال که برای داوری بخش کودک جایزۀ پروین اعتصامی به دفتر استاد جواد محقق آمده بودند. پیش خودم دل دل کردم که بروم و بگویم که من هم از خوانندگان داستان‌های شما بوده‌ام و مثلاً ماجرای گم شدن چارقد گلی‌ناز خانم یکی از اولین داستان‌های عمرم بوده که با کمک مادرم خواندم و ... اما نمی‌دانم چرا نرفتم و نگفتم. گفتم الان کار دارند، گفتم لابد خیلی‌های دیگر هم همین‌ها را گفته‌اند، گفتم اصلاً بگذار یک وقت دیگر. وقت دیگری که نیامد تا امروز که خبر درگذشت این نویسندۀ شیرازی در ۶۱سالگی را دیدم. زندگی، کوتاه است @ehsanname

📺 فصل پنجم برنامه تلویزیونی «کتاب‌باز»، در شب‌های ماه مبارک رمضان، هر شب ساعت ۱۹، تکرار ساعت‌های ۴، ۹ و ۱۳ روز بعد، از شبکه نسیم @ehsanname

🎼 آوای ربنا و مناجات مثنوی افشاری از استاد شجریان
@ehsanname
نماز و روزه‌تان قبول 🙏

🔉 مدرسه صوتی داستان

👤 احسان رضایی
📖 نسبت رسانه با داستان

▶️ بخش اول
@adabiatirani

🔉 مدرسه صوتی داستان

👤 احسان رضایی
📖 نسبت رسانه با داستان

▶️ بخش دوم
@adabiatirani

🔉 مدرسه صوتی داستان

👤 احسان رضایی
📖 نسبت رسانه با داستان

▶️ بخش سوم
@adabiatirani

📊 هر کتاب چقدر آب می‌خورد؟ طبق گزارش ایبنا قیمت کتاب در فاصله سالهای ۹۶ تا ۹۸ دوبرابر شد. یعنی قیمت متوسط یک کتاب به ۳۴هزار و ۴۰۶ تومان و ۸ ریال رسید. این عدد، تقسیم بر میانگین تعداد صفحات کتابها می‌شود هزینۀ تولید کتاب: ۲۲۸ تومان و ۶ ریال برای هر صفحه. این رقم البته برای انواع مختلف کتاب متفاوت است: برای کتابهای ادبیات، میانگین هر صفحه ۱۵۹ تومان است. کتاب دینی صفحه‌ای ۱۲۲ تومان، کتاب تاریخی هر صفحه ۱۳۹ تومان، کمک‌درسی صفحه‌ای ۲۰۱ تومان، کتاب هنری صفحه‌ای ۲۵۲ تومان و کتاب کودک متوسط هر صفحه ۴۶۷ تومان درمی‌آید @ehsanname

📖 احسان رضایی: زنده‌یاد آذریزدی ماجرایش را در کتاب «حکایت پیر قصه‌گو» تعریف کرده است. در صفحات ۱۴۲ تا ۱۴۴ این کتاب که یک مصاحبۀ بلند با مهدی آذریزدی درباره زندگی و آثارش است می‌خوانیم که قرارداد آذریزدی با امیرکبیر برای مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب»، ۱۰ جلد بازنویسی قصه‌های کهن بوده که حق‌التألیف هر جلد هم ۲۰۰۰ تومان می‌شده.

آن زمان، آذریزدی در انتشارات امیرکبیر کار می‌کرد. اما سر انتشار جلد پنجم یا قصه‌های قرآن، بین او و امیرکبیر اختلافاتی پیش آمده که آذریزدی از آنجا بیرون می‌زند و می‌خواسته این کتاب را هم به امیرکبیر ندهد. اصل اختلاف سر این بود که آذریزدی حس می‌کرده قدرش را نمی‌دانند. از طرفی آن روزها او با مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» هم حسابی شناخته شده بود. کمیسیون ملی یونسکو در ۱۳۴۳ جلد سوم این مجموعه (قصه‌های سندبادنامه و قابوسنامه) را به عنوان کتاب سال انتخاب کرده بود. سال ۱۳۴۴ هم شورای کتاب کودک جلد چهارم (قصه‌های مثنوی) را به عنوان برگزیده سال شناخته بود. با این وضعیت، وقتی آذریزدی در بهمن ۱۳۴۵ «قصه‌های قرآن» را بعد از یک سال کار آماده کرد، نمی‌خواست کتاب را به امیرکبیر بدهد.

خودش تعریف می‌کند که عبدالرحیم جعفری، مدیر امیرکبیر کسانی را پیش او می‌فرستاده و به او قرارداد را یادآوری می‌کرده. آذریزدی هم جواب می‌داده: «نه، قصه‌های قرآن مربوط به این قرارداد نیست. در قرارداد ما آمده که من باید قصه‌ها را از منابع ایرانی انتخاب کنم و بنویسم. قرآن که جزو منابع ایرانی نیست!» جعفری هم یادآوری می‌کرده که از تفسیرهای قرآن که ایرانی هستند استفاده کرده‌ای!

عاقبت محمد بهرامی، نقاش معروف که تصویرساز دو جلد اول این مجموعه هم هست، وساطت می‌کند و قرار می‌شود برای این کتاب چیزی به قرارداد اضافه کنند و این‌طوری، برای این یک اثر به‌جای حق‌التألیف ۲۰۰۰ تومانی، امیرکبیر ۱۵هزار تومان پرداخت می‌کند: «آن زمان قوطی کبریت یک ریال بود و روزنامه دو ریال. دلار چهار تومان بود. آقای جعفری قبول کرد ۱۵‌هزار تومان بدهد تا قصه‌های قرآن جزو این مجموعه باشد. البته می‌دانست که این کتاب کار خوب و مرغوبی است.» (یعنی ۳۷۵۰ دلار حق‌التألیف، تقریباً ۵۶میلیون و ۲۵۰هزار تومان امروز)

اما چرا کتاب «قصه‌های قرآن» مهدی آذریزدی، کتاب خوبی است؟ شاید بهترین جواب برای این کتاب، یادداشت خود او در انتهای این اثر با عنوان «چند کلمه با بزرگ‌ها» باشد. آنجا آذریزدی هم تسلطش بر موضوع را نشان می‌دهد و مثلاً تعدادی از تفاوت‌های داستان‌های پیامبران در قرآن با «عهد عتیق» را نشان می‌دهد و هم به اختلاف روایت‌ها در مورد بعضی از قصه‌ها می‌پردازد. بعلاوه می‌گوید اگر در بازنویسی داستان‌های دیگر مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» دستش برای داستان‌پردازی باز بوده، اما در این کتاب نهایت دقت را در نقل داستان‌ها و امانتداری نسبت به اصل قرآن و تفاسیرش انجام داده است. منابع آذریزدی برای نگارش ۱۸ داستان کتابش، «قصص قرآن با فرهنگ قصص» تألیف سید صدرالدین بلاغی، «اعلام قرآن» تألیف دکتر محمد خزائلی، «حیات‌القلوب» علامه مجلسی، «قصص شگفت‌انگیز قرآن» تألیف قاضی زاهدی گلپایگانی، «تاریخ انبیا» تألیف حسین عمادزاده اصفهانی و کتاب کهن «قصص‌الانبیا» ابواسحاق ابراهیم بن خلف نیشابوری است که حبیب یغمایی آن را تصحیح کرده است. این دامنه تحقیق گسترده در کنار اصرار آذریزدی بر درست‌نویسی و ساده‌نویسی، اثر او را به کاری خواندنی تبدیل کرده است. فقط آمارها برای نشان دادن میزان موفقیت این اثر کافی است. از زمان انتشار این کتاب تاکنون، ۶۸ نوبت تجدید چاپ شده و نزدیک به ۳۰۰هزار نسخه فروش رفته است.

حرف را با نقل خاطره‌ای از این کتاب شروع کردیم. با یک خاطره دیگر هم به پایان ببریم. در سال ۱۳۴۷ جلدهای چهارم و پنجم «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» برنده جایزه سلطنتی کتاب سال شد. اما آذریزدی برای گرفتن این جایزه نرفت. عبدالرحیم جعفری، رئیس امیرکبیر در کتاب خاطراتش با نام «در جست‌وجوی صبح» (جلد دوم، صفحه ۷۶۰) ماجرا را این‌طوری تعریف کرده: «آقای آذریزدی باید لباس فراک می‌پوشید و به دربار می‌رفت تا از شاه جایزه بگیرد ولی جداً از این کار خودداری کرد، می‌گفت نمی‌توانم لباس فراک بپوشم، بچه‌های محله‌ام مسخره‌ام می‌کنند، نه لباس فراک می‌پوشم و نه به دربار می‌آیم و نه جایزه می‌خواهم. بالاخره هم به دربار نرفت و جایزه را که ۲۰۰۰ تومان بود بعداً برایش فرستادند.»
@ehsanname
📌بخشی از مطلب روزنامۀ جام‌جم ۷ اردیبهشت ۹۹

تصویری که می‌بینید تصویر کتاب‌هایی است که دوستی، بدون سروصدا، با عنوان «نذر دانایی» به‌زیبایی بسته‌بندی می‌کند و در پاکت‌هایی مزین به اشعار حافظ به دست کسانی می‌رساند که مشتاق خواندن هستند. این‌طور هم نیست که کتاب‌ها با سویه‌گیری خاصی انتخاب شوند؛ همه‌ی کتاب‌ها آثار خواندنی و خوب بازار از ناشران معتبرند.
بیش باد چنین ایده‌های درخشانی!
نذرشان قبول.
@Virastaar