🤩 زمان‌بندی در پروژه‌های ساخت: وقتی برنامه‌ها با واقعیت نمی‌خوانند

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های مدیریت پروژه‌های ساخت، نه فقط تهیه برنامه زمان‌بندی، بلکه مدیریت زمان‌بندی در شرایط عدم‌قطعیت است.
در تئوری، نمودارها و Gantt چارت‌ها دقیق‌اند. اما در عمل، تأخیر در تأمین مصالح، تغییرات طراحی، مجوزهای معطل‌مانده و ناهماهنگی میان پیمانکاران، برنامه‌ریزی را به بازی شطرنجی پویا و پیچیده تبدیل می‌کند.

✅ 1. تغییرات پیش‌بینی‌نشده، دشمن زمان‌بندی دقیق
در اغلب پروژه‌ها، فعالیت‌های برنامه‌ریزی‌شده با مفروضات خوش‌بینانه آغاز می‌شوند. اما واقعیت اجرا، پر از متغیرهای کنترل‌نشده است؛ از تأخیر مجوزها تا کمبود نیروی متخصص یا شرایط آب‌و‌هوایی نامساعد.

✅ 2. تقویم‌زدگی (Schedule-Driven Culture)
در بسیاری از پروژه‌ها، تأکید افراطی روی زمان‌بندی باعث می‌شود کیفیت یا ایمنی قربانی «تاریخ‌ها» شود. برنامه‌ریزی خوب، باید انعطاف‌پذیر و واقع‌بین باشد، نه فقط ابزاری برای فشار آوردن به تیم‌ها.

✅ 3. نبود ارتباط میان برنامه و واقعیت سایت
زمانی که تیم برنامه‌ریزی پشت میز نشسته و از فضای واقعی کارگاه دور است، برنامه‌ها فقط روی کاغذ پیش می‌روند. برنامه‌ریزی مؤثر نیازمند بازخورد مستمر از محل اجرا، ارتباط نزدیک با پیمانکاران و تطبیق مداوم برنامه با واقعیت است.

✅ 4. راهکار چیست؟
• استفاده از زمان‌بندی پویا و ابزارهای تحلیل ریسک
• اجرای Time Impact Analysis برای بررسی اثر تأخیرات
• آموزش تیم اجرایی برای مشارکت در به‌روزرسانی و تحلیل برنامه
• تمرکز بر مسیر بحرانی واقعی، نه صرفاً ظاهری

✳️ زمان‌بندی موفق در پروژه‌های ساخت، تنها به مهارت فنی در نرم‌افزارهایی مثل P6 یا MSP بستگی ندارد، بلکه به درک درست از واقعیت پروژه، ارتباط مستمر با اجرا و توانایی مدیریت در فضای عدم‌قطعیت گره خورده است.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 قطار انتشار چابک (ART) در SAFe 6.0: راهکاری برای تحویل ارزش در مقیاس سازمانی

در پروژه‌هایی که پیچیدگی یا بزرگی محصول از توان یک تیم چابک فراتر می‌رود، قطار انتشار چابک (Agile Release Train یا ART) راه‌حلی مؤثر برای ایجاد هماهنگی بین چندین تیم است. ART مجموعه‌ای از تیم‌های چابک (معمولاً ۵۰ تا ۱۲۵ نفر) است که به صورت هم‌راستا و یکپارچه روی یک یا چند محصول یا راه‌حل کار می‌کنند.

🔧 هر ART به‌صورت بین‌رشته‌ای (Cross-Functional) طراحی شده و تمامی مهارت‌های مورد نیاز برای تعریف، ساخت، تست، انتشار و حتی بهره‌برداری از محصول را در خود دارد. نقش‌های کلیدی در ART شامل موارد زیر است:

مدیریت محصول (Product Management): تعیین و پشتیبانی از ساخت محصولاتی مطلوب، ممکن، پایدار و سودآور

معمار سیستم (System Architect): طراحی معماری کلی، تعریف نیازهای غیرفنی و تعیین زیرسیستم‌ها

مهندس قطار انتشار (RTE): رهبر خدمت‌گزار و هماهنگ‌کننده کل رویدادها و جریان ارزش در ART

مالکان کسب‌وکار (Business Owners): ذی‌نفعان کلیدی در تصمیم‌گیری‌های فنی، بازگشت سرمایه و تأیید استفاده‌پذیری

🗓 قلب تپنده ART، برنامه‌ریزی تناوبی (PI Planning) است—رویدادی که در ابتدای هر چرخه زمانی (PI) برگزار می‌شود و در آن تمامی تیم‌ها برای ایجاد هدف‌های مشترک و برنامه‌ریزی شفاف جمع می‌شوند. طی هر PI، نسخه‌های نمایشی (System Demos) پیشرفت یکپارچه تیم‌ها را نشان می‌دهند و در پایان، رویداد بازبینی و تطبیق (Inspect & Adapt) فرصتی برای ارزیابی و بهبود فراهم می‌کند.

💡 یک بخش جذاب از هر PI، Iteration نوآوری و برنامه‌ریزی (IP) است. در این بازه، تیم‌ها می‌توانند به یادگیری، خلاقیت، و آماده‌سازی بپردازند—عنصری حیاتی برای بهبود مداوم.

👥 تیم‌های چابک در ART شامل کمتر از ۱۰ نفر هستند و معمولاً از فرایند SAFe Scrum یا Team Kanban استفاده می‌کنند. هر تیم شامل:

◀️اسکرام مستر/مربی تیم: راهبر خدمت‌گزار برای تسهیل فرایندها و حذف موانع

◀️مالک محصول (PO): مسئول تعریف داستان‌ها و اولویت‌بندی بک‌لاگ

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

⭕️ مدیر محصول و مالک محصول

✅ وظایف مدیر محصول:
🔘 با انجام تحقیقات کاربر و رونمایی از بینش‌های مهم، نیازهای کاربران را کشف می‌کند.
🔘چشم انداز و استراتژی بلند مدت محصول را ایجاد می‌کند.
🔘تیم را در مورد یک نقشه راه محصول منسجم هماهنگ کند.
🔘 ویژگی‌هایی را در محصول به کار ببندد که باعث رضایت مشتریان می‌شود.
🔘تیم، شرکا و ذینفعان خارجی را برای اطمینان از همسویی در مورد استراتژی و جهت کلی محصول، قانع کند.

✅ وظایف مالک محصول
🔘 تنها شخصی است که مسئولیت محصول عقب مانده را بر عهده دارد.
🔘 دردسرها و مشکلات مشتری را به داستان‌های قابل استفاده کاربر تبدیل می‌کند، داستان‌های کاربر را در اولویت قرار می‌دهد و داستان‌های کاربر را در پس زمینه محصول مرتب می‌کند.
🔘 فرآیندهای تولید را می‌سازد و اولویت‌بندی می‌کند تا اطمینان حاصل شود که تیم توسعه نسبت به انجام کار بعدی آگاهی کامل دارد.
🔘در کلیه جلسات چابک و اسکرام شرکت می‌کند تا اطمینان حاصل کند که کار توسعه با نقشه راه تعیین شده توسط مدیر محصول مطابقت دارد.
🔘 صدای مشتری را به تیم توسعه انتقال می‌دهد.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 اهمیت یادگیری مستمر در مدیریت پروژه

یادگیری مستمر برای مدیران پروژه ضروری است تا بتوانند با تغییرات فناوری، نیازهای بازار، و پویایی نیروی کار سازگار شوند. در اینجا مروری جامع بر اهمیت آن، حوزه‌های کلیدی توسعه مهارت، مزایا و گام‌های عملی برای اجرا آورده شده است:

✅ چرا یادگیری مستمر مهم است؟
🟣سازگاری با روندهای نوظهور: به‌روزرسانی در ابزارهایی مانند نرم‌افزارهای مدیریت پروژه مبتنی بر هوش مصنوعی، کارایی و تصمیم‌گیری را بهبود می‌بخشد.
🟣پاسخ به انتظارات ذینفعان: یادگیری روش‌هایی مانند Lean Six Sigma به مدیران کمک می‌کند تا با محدودیت‌های زمانی نتایج با کیفیت ارائه دهند.
🟣ارتقای مهارت‌های رهبری: کارگاه‌ها و آموزش‌ها مدیریت تیم و ارتباطات را بهبود می‌بخشند و منجر به بهره‌وری بالاتر می‌شوند.

✅حوزه‌های کلیدی توسعه مهارت
🟢روش‌شناسی‌ها و چارچوب‌ها: استفاده از مدل‌های Agile، Scrum، و مدل‌های ترکیبی به مدیران اجازه می‌دهد رویکردهای متناسب با هر صنعت را انتخاب کنند.
🟢پیشرفت‌های فناوری: ابزارهایی مانند Trello، Wrike و ادغام‌های مبتنی بر هوش مصنوعی کارها را تسهیل کرده و همکاری را بهبود می‌بخشند.
🟢مدیریت ریسک: تکنیک‌های پیشرفته به شناسایی زودهنگام مشکلات و کاهش آن‌ها کمک می‌کنند.
🟢ارتباطات و مشارکت ذینفعان: ارتباط مؤثر، اعتمادسازی کرده و اهداف را همسو می‌کند.
🟢دانش صنعت‌محور: آگاهی از مقررات خاص هر بخش، مزیت رقابتی ایجاد می‌کند.

✅مزایای یادگیری مستمر
🔵رشد شغلی: گواهینامه‌هایی مانند PMP منجر به حقوق بیشتر و فرصت‌های بیشتر می‌شوند.
🔵بهبود نتایج پروژه: مدیران ماهر پروژه‌ها را با خطای کمتر و کارایی بالاتر هدایت می‌کنند.
🔵ارتقای مهارت‌های حل مسئله: آموزش‌هایی مانند تفکر طراحی، راه‌حل‌های نوآورانه را تقویت می‌کنند.
🔵بهره‌وری تیمی: رهبرانی که یادگیری را اولویت قرار می‌دهند، الهام‌بخش تیم‌های خود برای پیشرفت هستند.

✅گام‌های عملی برای یادگیری مستمر
🔴دریافت گواهینامه‌ها: برنامه‌هایی مانند PMP و ScrumMaster تخصص را اثبات می‌کنند.
🔴استفاده از پلتفرم‌های آنلاین: از دوره‌های Coursera، LinkedIn Learning و دیگر منابع انعطاف‌پذیر استفاده کنید.
🔴شرکت در کارگاه‌ها و کنفرانس‌ها: از کارشناسان بیاموزید و با همتایان خود شبکه‌سازی کنید.
🔴به‌روز ماندن با روندها: وبلاگ‌ها، پادکست‌ها و وبینارهای صنعتی را دنبال کنید.
🔴عضویت در انجمن‌های حرفه‌ای: با PMI یا گروه‌های محلی در منابع و همکاری شرکت کنید.
🔴پذیرش ذهنیت رشد: چالش‌ها را به‌عنوان فرصت‌های یادگیری ببینید و پس از هر پروژه درس‌ها را مرور کنید.
غلبه بر چالش‌ها
🔴محدودیت‌های زمانی: از یادگیری کوچک در زمان‌های خالی استفاده کنید.
🔴موانع مالی: از آموزش‌های تحت حمایت کارفرما یا منابع رایگان استفاده کنید.
🔴مقاومت در برابر تغییر: بر مزایای بلندمدت یادگیری تأکید کرده و تغییرات را به‌تدریج اعمال کنید.

✅چشم‌انداز آینده
با تکامل صنایع، مدیران پروژه باید بر یکپارچگی هوش مصنوعی، پروژه‌های پایدار و همکاری جهانی تمرکز کنند و یادگیری مادام‌العمر را تقویت کنند.


✅نتیجه‌گیری
یادگیری مستمر به مدیران پروژه توانایی هدایت مؤثر، سازگاری با نوآوری و ارائه نتایج مؤثر را می‌دهد. سفر خود را با شرکت در گواهینامه‌ها، کارگاه‌ها یا انجمن‌های حرفه‌ای آغاز کنید و یادگیری را به‌عنوان اساس تعالی در مدیریت پروژه بپذیرید.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
@project_school

🤩مذاکره در مدیریت پروژه

مذاکره یک فرآیند اساسی در مدیریت پروژه است که به منظور تعیین شرایط، تعهدات، و تعیین قوانین و شرایط پروژه انجام می‌شود. مذاکره در مدیریت پروژه ممکن است با مشارکت اعضای تیم، مشتریان، تأسیسات، یا سایر اشخاص و نهادها انجام شود. در زیر، برخی از نکات مرتبط با مذاکره در مدیریت پروژه آورده شده است:

1. تعیین اهداف مذاکره: قبل از شروع به مذاکره، اهداف و هدف‌های مذاکره باید به دقت تعیین شوند. این اهداف می‌توانند شامل قیمت، زمان تحویل، تعهدات مشارکت، و شرایط قراردادی دیگر باشند.

2. آماده‌سازی دقیق:برای مذاکره موفق، نیاز به آماده‌سازی دقیق و دانش کافی درباره موضوعات مذاکره و نقاط قوت و ضعف ممکن است. اطلاعات دقیق در مورد پروژه، هزینه‌ها، منابع، و شرایط قراردادی ضروری است.

3. تدوین مهارت‌های مذاکره: مهارت‌های مذاکره شامل توانایی گوش دادن فعّال، ارتباط مؤثر، تجزیه و تحلیل مسائل، تعیین اهداف مشترک، و استفاده از تکنیک‌های مذاکره مثل تعویق، تخصیص، و تعیین شروط است.

4. تعیین مرزها و آستانه‌ها: قبل از ورود به مذاکره، مرزها و آستانه‌های قابل قبول برای هر طرف باید مشخص شوند. این موارد می‌توانند به عنوان نقطه مقابل برای اجتناب از تجاوز به مرزهای غیرقابل قبول کمک کنند.

5. انتقال معلومات: در مذاکرات پروژه، تبادل معلومات اساسی است. تمرکز بر انتقال دادن اطلاعات دقیق و مهم در مورد پروژه و نیازهای طرفین می‌تواند به تسهیل فرآیند مذاکره کمک کند.

6. استفاده از تجربه‌های گذشته: بر اساس تجربیات پروژه‌های گذشته و نکات آموخته شده در مذاکرات مشابه، می‌توانید استراتژی‌های بهینه‌تری برای مذاکره در پروژه جاری تدوین کنید.

7. تعهد به همکاری:تمرکز بر همکاری و ایجاد یک محیط مذاکره مثبت می‌تواند به بهبود ارتباطات و افزایش احترام متقابل بین طرفین کمک کند.

8. رویارویی با اختلافات: اختلافات ممکن است در فرآیند مذاکره پیش بیایند. مهم است که طرفین بتوانند این اختلافات را به عنوان یک فرصت برای یادگیری و بهبود فرآیند مذاکره در نظر بگیرند. تفکر به عنوان یک تیم و جستجوی راه‌حل‌های مشترک می‌تواند در حل اختلافات مفید باشد.

9. بررسی مداوم:مذاکرات در طول زمان ممکن است نیاز به بررسی مداوم داشته باشد. تغییرات در شرایط، نیازها، و اولویت‌ها ممکن است نیاز به بازنگری و تجدیدنظر در قراردادها و شروط داشته باشد.

10. ثبات و شفافیت: ثبات در نظرات و اهداف خود، همراه با شفافیت در ارتباطات، می‌تواند به پایداری مذاکرات کمک کند. افراد معمولاً تمایل دارند با افرادی مذاکره کنند که مواقعیت‌ها و شرایط خود را به صورت واضح اعلام کنند.

11.توافق نامه و تعهدات:پس از رسیدن به توافق، تعهدات طرفین باید به صورت کتبی در یک توافق‌نامه ثبت شود. این توافق‌نامه باید شامل تمامی شرایط و تعهدات مذاکره‌شونده‌ها باشد و اطمینان از درک صحیح هر دو طرف از موارد ذکر شده داشته باشد.

مذاکره در مدیریت پروژه یک فرآیند چالش‌برانگیز است که مهارت‌های مدیریت، ارتباطات موثر، و توانایی حل اختلافات را مورد نیاز دارد. انجام مذاکرات با اهداف مشخص، بازنگری مداوم و استفاده از تجربیات گذشته می‌تواند به بهبود نتایج پروژه و رابطه با طرفین مرتبط کمک کند.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 روش Windows Analysis در تحلیل تأخیر پروژه چیست؟

در بسیاری از پروژه‌های پیچیده، به‌ویژه پروژه‌های عمرانی و صنعتی، تأخیرها اجتناب‌ناپذیرند. اما نکته کلیدی این است که بفهمیم چه تأخیری در چه زمانی، چگونه و توسط چه عاملی باعث تأخیر در زمان تحویل پروژه شده است. یکی از روش‌های حرفه‌ای و دقیق برای این کار، Windows Analysis یا تحلیل پنجره‌ای است.

این روش که در استاندارد AACE RP 29R-03 نیز توصیه شده، یک رویکرد تحلیل گذشته‌نگر (Retrospective) محسوب می‌شود و پروژه را به چند "پنجره‌ی زمانی" تقسیم می‌کند — مثلاً بر اساس آپدیت‌های برنامه زمان‌بندی (ماهیانه یا فصلی). در هر پنجره، بررسی می‌کنیم که مسیر بحرانی (Critical Path) چه بوده و چه عواملی روی آن تأثیر گذاشته‌اند.

📊 مزیت این روش چیست؟
تحلیل پنجره‌ای این امکان را فراهم می‌کند که تأثیر هر تأخیر در طول زمان بررسی شود، نه اینکه فقط وضعیت آغاز و پایان پروژه را مقایسه کنیم. این یعنی می‌توانیم بفهمیم که در هر مرحله، چه کسی یا چه رویدادی مسئول اصلی تغییر در مسیر بحرانی بوده است.

🛠️ چه چیزی لازم داریم؟

✔️برنامه پایه (Baseline)
✔️آپدیت‌های برنامه زمان‌بندی
✔️اطلاعات واقعی پیشرفت (As-Built Data)
✔️وقایع تأخیری مستندشده
✔️روابط منطقی بین فعالیت‌ها

📈 کاربردها:

📷تحلیل تأخیر در پروژه‌های EPC یا عمرانی

📷پشتیبانی از دعاوی حقوقی یا EOT (تمدید زمان)

📷مقایسه بین تأخیرهای قابل قبول (Excusable) و غیرقابل قبول

⚠️ نکته مهم:
این روش به داده‌های به‌روز و دقیق نیاز دارد. اگر برنامه‌های زمان‌بندی قبلی به‌درستی آپدیت نشده باشند یا دستکاری شده باشند، نتایج آن قابل اعتماد نخواهند بود.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 تفاوت Reschedule ، Replan و Catchup Plan
✍️ مسعود امینی

واژه های فوق، واژه هایی هستند که در طول پروژه، خصوصاً پروژه هایی که به تاخیر افتاده اند، زیاد مطرح می شود و از واحد برنامه ریزی و کنترل پروژه انتظار می رود بسته به شرایط پروژه و خواست کارفرما نسبت به تهیه آن اقدام نماید. در اینجا به تفکیک به بررسی هر کدام از اصطلاحات ذکر شده می‌پردازیم.

اصطلاح Reschedule
یا زمان بندی مجدد در واقع آن است که بر اساس شروع و پایان واقعی فعالیتهای انجام شده، مدت زمان باقیمانده فعالیتهای آغاز شده و نیز درصد پیشرفت فعالیتها، برنامه ریزی جدید برای فعالیتهای در حال اجرا و فعالیتهای آتی پروژه تهیه گردد. به عبارت دیگر اگر فعالیتهای پیش نیاز به تاخیر بیفتد یا مطابق برنامه پیش نرود و یا بالعکس فعالیت ها بیش از پیش بینی پیشرفت نمایند، فعالیتهای پس نیاز از آن متاثر گردد. در این حالت تاریخ پایان پروژه به احتمال زیاد تغییر می کند مگر آنکه فعالیتهای در مسیر بحرانی پروژه ( Critical Path ) مطابق برنامه خود انجام شوند. در نرم افزار پریماورا، دکمه ( F9-Schedule ) و در نرم افزار MSP منوی Update Project-Reschedule این کار را انجام می دهد.

اصطلاح Replan
یا برنامه ریزی مجدد هنگامی که تاخیر پروژه و نیز اختلاف درصد پیشرفت برنامه ای و درصد پیشرفت واقعی زیاد شود (معمولاً بیش از 20%) واقعیت این است که این برنامه یا به دلیل شرایط کند عملیات اجرایی و یا برنامه ریزی نامناسب، ابزار مناسبی برای کنترل کارهای باقیمانده پروژه نمی باشد. دقت شود وقتی تاخیر در پروژه از یک حدی بیشتر شود باعث بی تفاوتی عوامل اجرایی پروژه نسبت به آن و مایوس شدن از جبران تاخیرات می شود. لذا پس از تایید کارفرما با هماهنگی مدیر و تیم پروژه برای کارهای باقیمانده برنامه ریزی مجدد مطابق به واقعیتهای پروژه تهیه می گردد. در Replan در Cut off Date درصد پیشرفت برنامه ای (Plan%) با درصد پیشرفت واقعی ( Actual% ) برابر قرارداده شده نمودار S پروژه دچار شکست می شود. در واقع نقطه Replan تنها جایی است که نمودار S مجوز نزولی بودن دارد. نکته ای که در پس زمینه Replan وجود دارد، مجاز شدن تلویحی تاخیرات پیمانکار است!

اصطلاح Catchup Plan:
واژه Catchup Plan یا برنامه جبرانی زمانی تهیه می شود که در برخی پروژه ها تاخیر پروژه برای کارفرما یا ذینفعان کلیدی پروژه به هیچ عنوان قابل پذیرش نمی باشد و بر اتمام پروژه در زمان تعیین شده تاکید موکد وجود دارد. مثلاً پروژه ساخت استادیوم های جام جهانی در کشور روسیه را در نظر بگیرید. تاخیر در این پروژه قابل پذیرش نمی باشد. زیرا عدم اتمام پروژه در موعد مقرر، خود پروژه را زیر سوال می برد. در این حالت بعد از Reschedule پروژه، درصورت وجود تاخیر، نسبت به تهیه برنامه جبرانی برای کارهای باقیمانده به گونه ای که تاریخ پایان پروژه به تاریخ برنامه ای آن ( Baseline Finish ) بازگردد، اقدام می شود. در تهیه Catchup Plan می بایست عوامل اجرایی و مدیریتی در خصوص چگونگی جبران تاخیرات درگیر و مسوول باشند تا برنامه تهیه شده کاربردی و شدنی باشد.


🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 استوری برد (Storyboard) و کاربرد آن برای برنامه‌ریزی پروژه

استوری برد ابزار مفیدی برای برنامه‌ریزی پروژه است که مراحل دخیل در پروژه را نشان می‌دهند. یک استوری برد یک طرح کلی از هر چیزی را ارائه می‌دهد که در هر مرحله اتفاق می‌افتد یا رخ می‌دهد، و ترکیبی از استوری بردهای متفاوت یک طرح کلی از این فرآیند را ارائه می‌دهد. استوری بردها کارهای گمشده را برجسته می‌کنند، مشکلات و عوارض را آشکار می‌کنند. این به تیم پروژه اجازه می‌دهد قبل از پیشرفت پروژه در مرحله اجرا، تغییرات لازم و تنظیم مجدد آن را انجام دهد.
ایجاد تغییرات مورد نیاز در استوری برد، حوزه وسیعی را برای به کار بردن خلاقیت و طوفان فکری فراهم می‌کند. همچنین این اجازه شامل حضور همه اعضای تیم، فراهم کردن فرصتی برای پیوند و اتحاد تیم می‌شود. چنین رویکردی به استوری برد اجازه می‌دهد تا فرآیند خشک و خسته‌کننده برنامه‌ریزی را به یک تجربه تعاملی و سرگرم‌کننده تبدیل کند.

استفاده از استوری برد می‌تواند داده‌های راکد و غیرفعال را به موجودیت‌های پویا تبدیل کند و موثرترین راه برای ارتباط و درک مفاهیم باقی بماند. همچنین به عنوان ابزاری مفید برای آموزش دیگران در مورد این پروژه عمل می‌کند.

دامنه استوری برد بیشتر از کاربرد آن به عنوان یک ابزار برنامه‌ریزی پروژه گسترش می‌یابد و می تواند به عنوان یک ابزار ردیابی (Tracking) در پروژه خوب عمل می‌کند تا وضعیت و پیشرفت پروژه را مشخص کند. استوری برد “تجزیه و تحلیل” با هدف استفاده از نقشه فرآیند و تصاویر از دو مرحله اولیه برای مشخص کردن علل ریشه‌ای نقص‌ها و فرصت‌های بهبود استفاده می‌کند.

محتوای استوری برد شامل موارد زیر است:

📌 نمودارهای جریان برای نشان دادن انحراف از حالت مورد نظر.
📌نمودارهایی که تغییرپذیری در زمان پردازش نماینده‌ها را در مقایسه با حالت ایده‌آل نشان می‌دهند.
📌نمودارهای میله‌ای و یا نمودارهای دایره‌ای که درصد انواع تماس‌های عاقلانه فردی کارمند را نشان می‌دهند.

استوری برد “بهبود” به دنبال ارائه راهکارهایی برای حل مسائل و ارائه یک برنامه اجرایی برای آن است. این می‌تواند شامل تصاویری از جنبه‌ها مانند موارد زیر باشد:

📌تقسیم تیم به توابع جداگانه، و تجزیه و تحلیل در مورد بهره‌وری احتمالی هر عضو تیم براساس آنالیز تاریخی.
📌برنامه آموزشی و برنامه‌های توسعه
📌تصویری از یک نقشه جریان کاری استاندارد شده.

منبع: brighthubpm

‌🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 تفکر ناب چگونه به موفقیت تیم‌ها کمک می‌کند

در دنیای کسب‌وکار امروزی، سازمان‌ها به دنبال افزایش بهره‌وری، کاهش اتلاف و بهبود کارایی تیم‌ها هستند. تفکر ناب که ابتدا در صنعت تولید توسعه یافت، به عنوان یک رویکرد تحول‌آفرین در صنایع مختلف مانند فناوری، بهداشت و مالی شناخته شده است. شرکت‌هایی مانند تویوتا، آمازون و اسپاتیفای با اجرای اصول ناب، فرایندهای خود را بهینه‌سازی کرده و تیم‌هایی با عملکرد بالا ایجاد کرده‌اند.

🟥 اصول کلیدی تفکر ناب

تفکر ناب بر پنج اصل اساسی استوار است:

🟢ارزش (Value) – شناسایی نیازهای واقعی مشتری و حذف فعالیت‌های غیرضروری.

🟢جریان ارزش (Value Stream) – تحلیل مراحل فرآیند برای شناسایی ناکارآمدی‌ها.

🟢جریان کار (Flow) – اطمینان از حرکت روان و بدون وقفه کارها.

🟢سیستم کششی (Pull) – تولید بر اساس تقاضای واقعی، نه پیش‌بینی‌ها.

🟢کمال (Perfection) – بهبود مستمر فرآیندها برای رسیدن به بهترین عملکرد.

🟥 تأثیر تفکر ناب بر عملکرد تیم‌ها
🟢1. بهبود همکاری تیمی
تفکر ناب شفافیت، کار گروهی و اهداف مشترک را تقویت می‌کند. مدل "Squad" در اسپاتیفای نمونه‌ای از ایجاد تیم‌های کوچک و مستقل برای افزایش نوآوری و کارایی است.

🟢2. کاهش اتلاف و افزایش بهره‌وری
سازمان‌ها با حذف جلسات غیرضروری و کارهای تکراری، بهره‌وری را بهبود می‌بخشند. آمازون از اصول ناب در مدیریت انبار و لجستیک استفاده کرده و فرایندهای خود را بهینه‌سازی کرده است.

🟢3. بهبود تصمیم‌گیری و حل مشکلات
متدهای ناب مانند چرخه PDCA و کایزن، تصمیم‌گیری‌های کارآمدتری را ممکن می‌سازند. سیستم تولید تویوتا نمونه‌ای موفق از این رویکرد است.

🟢4. افزایش کیفیت محصولات و خدمات
تفکر ناب با حذف نقص‌ها، کیفیت را بهبود می‌بخشد. اینتل با اجرای این اصول، میزان نقص در تولید تراشه‌ها را ۵۰٪ کاهش داده است.

✅ نتیجه‌گیری
تفکر ناب به تیم‌ها کمک می‌کند تا با بهره‌وری بیشتر، همکاری مؤثرتر و بهبود مداوم، عملکرد خود را بهبود دهند. با اجرای این رویکرد، سازمان‌ها می‌توانند رشد پایدار و موفقیت بلندمدت را تضمین کنند.


🤩به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 مدیریت ذینفعان سمی (Toxic Stakeholders)

ذینفعان سمی می‌توانند مدیریت پروژه را با منفی‌گرایی، انتظارات غیرواقعی یا رفتارهای manipulatif دشوار کنند. مدیریت مؤثر آن‌ها برای حفظ روحیه تیم، بهره‌وری و موفقیت پروژه ضروری است.

↩️ذینفعان سمی چه کسانی هستند؟
ذینفعان سمی می‌توانند مشتریان، مدیران اجرایی، سرمایه‌گذاران، اعضای تیم یا تأمین‌کنندگان باشند. آن‌ها معمولاً ویژگی‌هایی مانند انتظارات غیرواقعی، مدیریت خرد (micromanagement)، منفی‌گرایی، manipulatif بودن، پاسخ‌گو نبودن و ایجاد تعارض دارند.

↩️تأثیر ذینفعان سمی
مدیریت ضعیف ذینفعان سمی می‌تواند باعث کاهش روحیه تیم، کاهش بهره‌وری، افزایش استرس، تأخیر در پروژه و آسیب به اعتماد بین اعضای تیم شود. پرداختن به این مسائل در مراحل اولیه برای حفظ روند پروژه حیاتی است.

↩️راهبردهای مدیریت ذینفعان سمی
۱. آرام و حرفه‌ای بمانید
احساسات خود را کنترل کرده و منطقی پاسخ دهید.
به‌طور فعال گوش دهید و از ارتباطات بی‌طرفانه و مبتنی بر واقعیت استفاده کنید.

۲. از همان ابتدا مرزها را مشخص کنید
نقش‌ها و مسئولیت‌ها را به‌وضوح تعریف کنید تا از دخالت‌های بیش‌ازحد جلوگیری شود.
ارتباطات غیرضروری را محدود کرده و در برابر درخواست‌های غیرواقعی مقاومت کنید.

۳. انتظارات را با ارتباط شفاف مدیریت کنید
محدوده پروژه را با برنامه‌های مستند مشخص کنید.
به‌طور منظم به‌روزرسانی‌های پروژه را ارائه دهید و تصمیمات را با داده‌ها توجیه کنید.

۴. همه چیز را مستند کنید
یادداشت‌های جلسات و تأییدیه‌های کتبی از توافقات را حفظ کنید.
سوابق رفتارهای نامناسب را برای مراجعات بعدی نگه دارید.

۵. از دیپلماسی و مهارت‌های حل تعارض استفاده کنید
نقاط مشترک را پیدا کنید و مکالمات منفی را به سمت راه‌حل‌ها هدایت کنید.
در صورت لزوم از یک میانجی برای کاهش تنش‌ها استفاده کنید.

۶. تعارض را شخصی نکنید
درک کنید که رفتار آن‌ها به شما مربوط نمی‌شود.
بین حقایق و احساسات تمایز قائل شوید و انعطاف‌پذیری خود را افزایش دهید.

۷. یک شبکه حمایتی بسازید
به تیم خود تکیه کنید، از مشاوران و مدیران ارشد کمک بگیرید.

۸. بدانید چه زمانی باید موضوع را escalat کنید
از رویه‌های سازمانی برای ثبت شکایات رسمی پیروی کنید.
در صورت عبور از مرزهای اخلاقی، منابع انسانی یا مشاوران حقوقی را درگیر کنید.

۹. سلامت روان خود را در اولویت قرار دهید
از طریق تمرین ذهن‌آگاهی، ورزش و حفظ تعادل کار و زندگی استرس را مدیریت کنید.
در صورت لزوم، از مشاوران حرفه‌ای کمک بگیرید.

↩️ نتیجه‌گیری
ذینفعان سمی نباید پروژه‌ها را از مسیر خارج کنند. با حفظ حرفه‌ای‌گری، تعیین مرزها و استفاده از ارتباطات راهبردی، می‌توانید تعاملات دشوار را به فرصت‌های همکاری تبدیل کنید. بر راه‌حل‌ها تمرکز کنید، از سلامت خود محافظت کنید و به‌عنوان یک رهبر قوی‌تر ظاهر شوید.


🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
@project_school

✅ 🤩تحویل چابک منضبط (Disciplined Agile Delivery - DAD)

یک چارچوب تصمیم‌گیری فرآیندی است که به سازمان‌ها کمک می‌کند تا روش‌های چابک را به شیوه‌ای مقیاس‌پذیر و مناسب برای سازمان‌های بزرگ اتخاذ کنند. این چارچوب اصول چابک و ناب را برای تیم‌ها و سازمان‌های با پیچیدگی‌های متفاوت توسعه داده و بهینه می‌کند. DAD توسط اسکات امبلر و مارک لاینز توسعه یافته و بخشی از ابزار گسترده‌تر چابک منضبط (Disciplined Agile - DA) است.

🔖ویژگی‌های کلیدی DAD:

🟣هدف‌محور: DAD بر رویکردهای مبتنی بر نتیجه تأکید دارد و راهنمایی‌هایی برای کمک به تیم‌ها در دستیابی به اهداف خاص ارائه می‌دهد، به جای تجویز فرآیندهای ثابت.

🟣متناسب با زمینه: برخلاف چارچوب‌های تجویزی مانند اسکرام یا SAFe، DAD تیم‌ها را تشویق می‌کند تا استراتژی‌هایی را انتخاب کنند که با شرایط خاص آنها سازگار باشد.

🟣چرخه عمر کامل تحویل:DAD کل چرخه عمر تحویل راه‌حل را پوشش می‌دهد، از جمله:
آغاز: برنامه‌ریزی، هماهنگی با ذینفعان و ایجاد دید اولیه.
ساخت: توسعه و تحویل تکرارشونده.
انتقال: استقرار، انتشار و پشتیبانی.

🟣چارچوب ترکیبی:DAD شیوه‌هایی از متدولوژی‌های مختلف مانند اسکرام، کانبان، برنامه‌نویسی مفرط (XP) و اصول ناب را ادغام می‌کند.

🟣تمرکز بر چابکی سازمانی: این چارچوب نه‌تنها به چابکی در سطح تیم بلکه به مقیاس‌پذیری روش‌های چابک در تیم‌ها، دپارتمان‌ها و سطوح مختلف سازمانی نیز توجه دارد.

🟣انتخاب‌های چرخه عمر در DAD: DAD گزینه‌های چرخه عمر متعددی را برای پاسخگویی به نیازهای مختلف پروژه ارائه می‌دهد:
چابک (مبتنی بر اسکرام)
ناب (مبتنی بر کانبان)
تحویل مستمر: چابک و ناب
اکتشافی (مبتنی بر Lean Startup)
برنامه‌ای (مبتنی بر تیم‌های چندگانه)

🔖اصول اصلی DAD:

🟣عمل‌گرایی به‌جای تعصب:این چارچوب یک رویکرد متعادل را به جای پایبندی سخت به یک متدولوژی خاص ترویج می‌دهد.

🟣بهینه‌سازی جریان: DAD بر کاهش تأخیرها و ناکارآمدی‌ها در طول فرآیند تحویل تأکید دارد.

زمینه اهمیت دارد: تصمیمات باید با نیازها و محدودیت‌های خاص سازمان هماهنگ باشند.

🟣آگاهی سازمانی:تیم‌ها باید کار خود را با اهداف و استراتژی‌های گسترده‌تر سازمانی هماهنگ کنند.

🔖مزایای DAD:
🟢افزایش انعطاف‌پذیری در اتخاذ شیوه‌های چابک.
🟢بهبود مقیاس‌پذیری و کاربرد برای نیازهای متنوع سازمانی.
🟢مدیریت بهتر ریسک به دلیل رویکرد جامع.
🟢پشتیبانی از تیم‌های پراکنده و محیط‌های پیچیده سازمانی.
🟢چه کسانی از DAD استفاده می‌کنند؟

با ترکیب رویکردهای چابک و ناب، DAD یک چارچوب جامع ارائه می‌دهد که به سازمان‌ها کمک می‌کند در تلاش‌های تحول چابک خود موفق شوند.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
@project_school

🤩 متدولوژی PRiSM چیست؟

متدولوژی PRiSM یا Projects integrating Sustainable Methods یک رویکرد نوین در مدیریت پروژه است که توسط GPM Global معرفی شد. تفاوت اصلی آن با متدهای سنتی (مثل PMBOK یا PRINCE2) این است که تمرکز را تنها روی مثلث کلاسیک زمان–هزینه–دامنه قرار نمی‌دهد، بلکه پایداری (Sustainability) را به‌عنوان محور کلیدی وارد چرخه‌ی مدیریت پروژه می‌کند.

به بیان ساده، PRiSM می‌گوید: پروژه موفق فقط پروژه‌ای نیست که به موقع و در بودجه تمام شود، بلکه باید به محیط زیست، جامعه و اقتصاد بلندمدت نیز ارزش مثبت اضافه کند.

🔹 اصول کلیدی PRiSM

↩️ادغام پایداری – توجه به اثرات اجتماعی و زیست‌محیطی در کنار نتایج مالی.
↩️نگاه چرخه عمر – بررسی کل چرخه‌ی محصول یا خدمت، نه فقط زمان اجرای پروژه.
↩️مشارکت ذی‌نفعان – درگیر کردن جامعه، مشتریان و نهادهای قانون‌گذار.
↩️مدیریت ریسک ESG – شناسایی ریسک‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی.
↩️بهبود مستمر – یادگیری از تجربه‌ها برای ارتقای پروژه‌های آینده.

🔹 چارچوب P5: قلب PRiSM

↩️متدولوژی PRiSM بر پایه‌ی استاندارد P5 بنا شده است:
↩️مردمPeople: توجه به سلامت، ایمنی، تنوع و حقوق بشر.
↩️سیارهPlanet : کاهش اثرات زیست‌محیطی، بازیافت و منابع تجدیدپذیر.
↩️رفاهProsperity : ارزش‌آفرینی اقتصادی پایدار، فراتر از سود کوتاه‌مدت.
↩️فرایندهاProcesses: تصمیم‌گیری اخلاقی و بهبود کارایی.
↩️محصولات Products : طراحی پایدار و نگاه چرخه عمر محصول.

🔹 مزایای استفاده از PRiSM

↩️کاهش اثرات منفی زیست‌محیطی و اجتماعی.
↩️هم‌راستایی با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs).
↩️افزایش اعتبار و اعتماد در بین ذی‌نفعان.
↩️کمک به رعایت قوانین و جلوگیری از جریمه‌ها.
↩️ایجاد ارزش بلندمدت برای سازمان.

🔹 کاربردهای PRiSM

↩️ساخت‌وساز و زیرساخت: استفاده از مصالح پایدار و کاهش ردپای کربن.
↩️فناوری اطلاعات: زنجیره تأمین اخلاقی و بهره‌وری انرژی.
↩️سازمان‌های دولتی و NGOها: پروژه‌های هم‌سو با اهداف اجتماعی و محیطی.
↩️تحول سازمانی: ادغام ESG در مدیریت سبد و برنامه‌ها.


🔹متدولوژی PRiSM یک متدولوژی ترکیبی است: مدیریت پروژه سنتی + پایداری (استاندارد P5).
این رویکرد کمک می‌کند پروژه‌ها علاوه بر موفقیت عملیاتی، به آینده‌ی جامعه و محیط زیست نیز متعهد باشند.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 تمدید زمان ( Extension Of Time: EOT) در پروژه های ساخت - بخش اول

🟣تعریف
تمدید زمان (EOT): یک شرط قراردادی که به پیمانکار اجازه می‌دهد تاریخ تکمیل پروژه را بدون مواجهه با جریمه یا خسارت‌های تعیین‌شده به‌دلیل تأخیرهای قابل توجیه، تمدید کند.

🟣دلایل رایج برای EOT
1⃣تغییرات توسط کارفرما: تغییر در محدوده کار، اصلاحات طراحی یا درخواست کار اضافی.
🔢شرایط غیرقابل پیش‌بینی سایت: مشکلاتی مانند آلودگی زمین، وجود تاسیساتی که در نقشه‌ها مشخص نشده یا شرایط زمین‌شناسی غیرمنتظره.
🔢رویدادهای قوه قاهره: بلایای طبیعی، شرایط جوی شدید یا سایر رویدادهای خارج از کنترل.
🔢تأخیرهای اداری: تأخیر در دریافت مجوزها، بازرسی‌ها یا تأییدیه‌های دولتی.
🔢تأخیرهای شخص ثالث: تأخیرهای ناشی از تأمین‌کنندگان، پیمانکاران فرعی یا سایر طرفین خارج از کنترل مستقیم پیمانکار.

🟣فرآیند مدیریت تمدید زمان در پروژه‌های ساختمانی
1⃣شناسایی و ارزیابی تأخیرها شامل:
نظارت بر پیشرفت پروژه: به‌طور منظم برنامه پروژه را با برنامه اولیه مقایسه کنید تا تأخیرهای احتمالی را زود تشخیص دهید.
تحلیل علت: تعیین کنید آیا تأخیر توجیه‌پذیر است (مانند تغییرات کارفرما، قوه قاهره) یا غیرقابل توجیه (خطای پیمانکار).
تأثیر بر مسیر بحرانی: ارزیابی کنید که آیا تأخیر بر مسیر بحرانی پروژه تأثیر می‌گذارد؛ زیرا این امر تعیین می‌کند که آیا EOT ضروری است یا خیر.

🔢 اطلاع‌رسانی به ذینفعان:
ارتباط به‌موقع: به محض شناسایی تأخیری که ممکن است نیاز به EOT داشته باشد، کارفرما و سایر ذینفعان را مطلع کنید.
ارسال اطلاع اولیه: مطابق با الزامات قرارداد، اطلاعیه اولیه تأخیر را در بازه زمانی تعیین‌شده (معمولاً ۷ تا ۱۴ روز) ارسال کنید.
ابزارها: پلتفرم‌های ارتباطی، ایمیل، نامه‌های رسمی.

🟣تهیه درخواست EOT
1⃣مستندسازی تأخیر: تمام اسناد مرتبط از جمله گزارش‌های پیشرفت، گزارش‌های سایت، مکاتبات، عکس‌ها و هرگونه شواهد دیگر را جمع‌آوری کنید.
🔢تحلیل دقیق: با استفاده از روش‌هایی مانند تحلیل تأثیر زمان (TIA)، مقایسه برنامه اولیه و نهایی، یا تحلیل پنجره‌ای، تأثیر تأخیر بر زمان‌بندی پروژه را کمی کنید.
🔢تهیه درخواست: درخواست EOT شامل علت تأخیر، تأثیر بر مسیر بحرانی، مدت زمان درخواست‌شده و مستندات پشتیبان را تهیه کنید.
🔢ابزارها: نرم‌افزارهای زمان‌بندی (MSP، Primavera P6)، ابزارهای تحلیل تأخیر و سیستم‌های مدیریت مستندات.


✈️ به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
@project_school

🤩 تمدید زمان (EOT) در پروژه های ساخت - بخش دوم

🟣مذاکره و حل و فصل شامل:
بررسی توسط کارفرما/مشاور: کارفرما یا نماینده آن درخواست EOT را بررسی می‌کند.
مذاکره: برای مذاکره در مورد مدت تمدید و هزینه‌های مرتبط آماده باشید.
تأیید: پس از توافق، EOT به‌طور رسمی تأیید شده و برنامه پروژه به‌روزرسانی می‌شود.
ابزارها: نرم‌افزار مدیریت قرارداد، مهارت‌های مذاکره، و مشاوره حقوقی در صورت لزوم.

🟣تنظیم برنامه پروژه شامل:

بازبینی برنامه: برنامه پروژه را برای منعکس‌کردن EOT تأییدشده، از جمله مهلت‌های جدید و تاریخ‌های تکمیل به‌روزرسانی کنید.
باز تخصیص منابع: تخصیص منابع را مطابق با برنامه جدید تنظیم کنید.
اطلاع‌رسانی به تیم: برنامه به‌روزشده را به تمام ذینفعان پروژه از جمله تیم سایت، پیمانکاران فرعی و تأمین‌کنندگان اطلاع دهید.
ابزارها: نرم‌افزار مدیریت پروژه، ابزارهای مدیریت منابع.


🟣بهترین روش‌ها برای مدیریت EOT
شناسایی زودهنگام تأخیرهای احتمالی ازطریق؛

نظارت فعال: پیشرفت پروژه را به‌طور منظم بررسی کرده و مسائل احتمالی را قبل از بزرگ‌شدن شناسایی کنید.

حفظ سوابق کامل: اسناد دقیق از تمام فعالیت‌ها، ارتباطات و تصمیمات پروژه نگهداری کنید.

استفاده از فناوری: از نرم‌افزارهای مدیریت پروژه و مستندسازی برای سازماندهی و ذخیره سوابق استفاده کنید.

تعامل با ذینفعان: همه ذینفعان را در جریان روند قرار دهید و مطمئن شوید دلایل EOT و
تأثیر آن را می‌فهمند.

به‌روزرسانی‌های منظم: وضعیت درخواست EOT و هرگونه تغییر در برنامه پروژه را به‌طور منظم اطلاع دهید.

آگاهی از تعهدات قراردادی و آشنایی با قرارداد: شرایط و ضوابط خاص مربوط به EOT در قرارداد پروژه را بفهمید، از جمله دوره‌های اطلاع‌رسانی، الزامات مستندسازی، و مکانیسم‌های حل اختلاف.

🟣سناریوی نمونه
تصور کنید در یک پروژه ساخت برج بلند، کارفرما تغییرات قابل‌توجهی در طراحی درخواست می‌کند. این تغییرات به کارهای اضافی سازه‌ای نیاز دارد که باعث تأخیر در مسیر بحرانی می‌شود.

به‌عنوان مهندس
برنامه‌ریزی:

شناسایی تأخیر: متوجه شوید تغییرات طراحی باعث تأخیر در پروژه می‌شود.

اطلاع‌رسانی به کارفرما: اطلاعیه اولیه تأخیر را به کارفرما ارسال کنید و نیاز احتمالی به EOT را توضیح دهید.

تهیه درخواست EOT: تحلیل دقیق انجام دهید، علت و تأثیر تأخیر را مستندسازی کنید و درخواست رسمی EOT را ارسال کنید.

مذاکره: با کارفرما و مشاور او درباره مدت EOT و هزینه‌های مرتبط توافق کنید.

تنظیم برنامه: برنامه پروژه را برای منعکس‌کردن EOT تأییدشده به‌روزرسانی کنید و تغییرات را به تیم پروژه اطلاع دهید.

🟣نکات کلیدی
EOT برای مدیریت تأخیرهای خارج از کنترل پیمانکار ضروری است.
شناسایی زودهنگام و ارتباط به‌موقع برای مدیریت موفق EOT حیاتی هستند.
مستندسازی و تحلیل دقیق برای ارائه درخواست EOT قوی ضروری است.
مهارت‌های مذاکره برای دستیابی به نتیجه‌ای عادلانه و توافقی مهم هستند.
آگاهی از شرایط قراردادی، فرآیند EOT را در چارچوب توافق‌نامه پروژه تضمین می‌کند.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
@project_school

🤩 ذینفعان پروژه (Project Stakeholders)

ذینفعان پروژه افراد یا سازمان های درگیر در پروژه و عواملی هستند که به نحوی اثر پذیر و یا اثر گذار بر فعالیت های پروژه و یا علاقه مندی در قبال پروژه دارند و حتی افراد یا سازمان هایی که از اجرای پروژه ضرر می کنند ذینفع پروژه محسوب می شوند. ذینفعان ممکن است در سطوح مختلفی، درون سازمان بوده و دارای سطوح قدرتی متفاوتی نیز داشته باشند و یا اینکه آن ها می توانند خارج سازمان اجرایی پروژه باشند. موفقیت در اجرای پروژه مستلزم شناسایی ذینفعان و در نظر گرفتن نیازها ، علایق و خواسته های آنان در طول چرخه حیات پروژه می باشد.

📌 ذینفعان پروژه به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:

1- ذینفعان مستقیم(داخلی):
افراد یا سازمان هایی هستند که بطور مستقیم درگیر پروژه هستند و به واسطه قراردادهای قانونی با پروژه در ارتباط هستند و شامل موارد زیر می باشد:(محدود به این موارد نمی شود)

▪️حامی مالی پروژه(Project Sponsor)
▪️کارفرما(Client)
▪️مدیر پروژه(Project Manager)
▪️تیم پروژه(Project Team)
▪️مشتریان پروژه(Customers)
▪️مشاور (Consultant)
▪️پیمانکاران(Contractors)

2-ذینفعان غیر مستقیم(خارجی)
شامل گروه هایی هستند که از پروژه تأثیر می پذیرند و یا بر آن اثر می گذارند اما از لحاظ قانونی بر پروژه دخالت ندارند مانند:رقبا،خریداران،نهاد ها شهروندان ، طرفداران محیط زیست و …

📌 در دسته بندی دیگری می توان ذینفعان را به 4 گروه زیر تقسیم نمود:

1- قدرت/علاقه:Power/Interest
ذینفعان را بر اساس سطح اختیار آن ها (قدرت) و سطح علاقه آن ها نسبت به نتایج پروژه گروه بندی می کند.

2- قدرت/تأثیر:Power/Influence
ذینفعان را بر اساس سطح اختیار آن ها (قدرت) و سطح درگیری فعال آن ها (تأثیر) در پروژه گروه بندی می کند.

3- تأثیر/ضربه: Influence/Impact
ذینفعان را بر اساس سطح درگیری فعال آن ها (تأثیر) در پروژه و توانایی آن ها در اثرگذاری بر تغییرات در برنامه ریزی و اجرای پروژه(ضربه) گروه بندی می کند.

4- مدل salience (برجسته):
ذینفعان را بر اساس قدرت آن ها (توانایی تحمیل خواسته ها)، فوریت (نیاز به توجه بلافاصله) و مشروعیت(درگیری آن ها مناسب است) تشریح می کند.

🤩به مدرسه مدیریت پروژه بپیوندید👇
➡️@project_school

🤩 شروع یک پروژه موفق

درصد قابل توجهی از پروژه ها پیش از رسیدن به مرحله برنامه ریزی تفصیلی لغو می شوند. دلیل اصلی اکثر این توقف های ناخواسته به تعریف نا دقیق محدوده پروژه و فقدان پشتیبان مالی است. بنابراین شروع سریع و موثر پروژه بسیار مهم و حیاتی است. ۶ مرحله زیر می توانند در این راه به شما کمک کنند:

🔘 تهیه توجیه اقتصادی (Develop a Business Case)
اولین گام در هنگام شروع یک پروژه جدید، تهیه یک توجیه اقتصادی جامع است. توجیه اقتصادی مشکل کسب و کار را توصیف می کند و فرصتهایی را که با اجرای پروژه ایجاد می شود را بیان می کند. و راه حلهای جایگزین را نشان می دهد. هزینه ها و درآمدهای بالقوه هر یک از راهکارهای پیشنهادی برای حل مسئله در این مستند تشریح می شوند. توجیه اقتصادی پایه و اساس پروژه است همچنین در این مستند دلایل اجرای پروژه و مزایای اصلی آن آورده می شود. پس از تکمیل توجیه اقتصادی می بایست به تایید پشتیبان مالی پروژه قبل از تخصیص بودجه، برسد.

🔘 انجام مطالعه امکان سنجی (Undertake a Feasibility Study)
مطالعه امکان سنجی به منظور تخمین احتمال دستیابی به سود و منفعت هر یک از راه حلهای پیشنهادی که در سند توجیه اقتصادی آمده است، انجام می شود. بر اساس نتایج مطالعه امکان سنجی و محاسبات سود و زیانی که در توجیه اقتصادی انجام می شود، بهترین راه حل شناسایی و پس از تایید نهایی توسط پشتیبان مالی، به عنوان راه حل قابل اجرا معرفی می گردد.
در صورت تکمیل یک مطالعه امکان سنجی جامع، شانس تحویل موفقیت آمیز پروژه بسیار بالا می رود.

🔘 تهیه منشور پروژه (Establish Project Charter)
پس از آنکه مشکل شناسایی شد و راه حل آن تعیین گردید، پروژه جدید برای ارائه راه حل تعریف می شود. منشور پروژه مستندی است که در آن، مجموعه ی آنچه برای دستیابی به اهداف پروژه انجام می شود را بیان می کند.
چشم انداز پروژه، اهداف، محدوده، اقلام قابل عرضه، سازماندهی پروژه و برنامه پیاده سازی، همه و همه در سند منشور پروژه آورده می شوند.

🔘 انتصاب اعضای تیم پروژه (Appoint the Project Team)
حال که پروژه تعریف شده است زمان تشکیل تیم پروژه فرا رسیده است. هیئت مدیره، مدیر پروژه را استخدام می کند تا مسئولیت پروژه را بر عهده گیرد. و مدیر پروژه، رهبر تیم را بر می گزیند و او نیز در استخدام کارکنان پروژه به او کمک می کند. هر یک از اعضای تیم شرح کار مشخص خود را دارد که در آن نقش و مسئولیتهای او در پروژه آورده شده است.

🔘 تاسیس دفتر پروژه (Set up a Project Office)
در این مرحله محیط کار دفتر پروژه به عنوان محل فیزیکی استقرار تیم پروژه در مدت زمان پروژه آماده می شود. این محیط باید دارای محوطه، تجهیزات، مواد، ابزارها و فرایندهایی مناسبی باشد تا تیم پروژه را در تکمیل وظایفشان در جهت موفقیت پروژه یاری دهد. چک لیستهایی وجود دارد که برای اطمینان از اینکه دفتر پروژه به خوبی تاسیس شده است به کار می روند.

🔘 بازبینی (Perform Phase Review)
پس از تعریف پروژه و استخدام افراد تیم، نوبت به مرحله بازبینی می رسد. مرحله بازبینی به منظور اطمینان از انجام صحیح فعالیتهای آغازین و دریافت تاییدیه رسمی برای رفتن به سوی فاز بعدی، برنامه ریزی پروژه، است.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 چند دلیل برای شروع پیش‌ساخت (Preconstruction) پیش از مناقصه

۱. فرآیند مناقصه منظم‌تر و دقیق‌تر
با بررسی قابلیت اجرا (constructability) و شفاف کردن طراحی‌ها پیش از ارسال برای مناقصه، مبنای مناقصه‌ها یکسان‌تر و شفاف‌تر می‌شود. تفاوت بین پیشنهادها کمتر شده و قیمت‌ها واقعی‌تر خواهند بود.

۲. دیدگاه‌های متعدد و تخصصی‌تر
ورود افراد با تجربه‌ی پیمانکاری یا اجرا خیلی زود به پروژه باعث می‌شود نکات عملیاتی، مسائل دسترسی، مسائل نگهداری و فرایند کارگاهی زودتر دیده شوند.

۳. ارتباط مؤثرتر بین ذی‌نفعان
زمان مناسب برای جمع‌آوری تمام مستندات، طراحی‌ها و نظرات مختلف است. وقتی همه درک یکسانی داشته باشند، خطاهای ناشی از ابهام کمتر می‌شود.

۴. کاهش ریسک و هزینه‌های غیرمنتظره
با پیش‌بینی مشکلات احتمالی، طراحی مجدد و ویرایش زودهنگام، تغییرات بعدی که هزینه‌بر و زمان‌برند کمتر خواهند بود.

۵. بهبود زمان‌بندی و برنامه‌ریزی عملیاتی
برنامه‌ریزی مراحل، ترتیب اجرا، استفاده از منابع و مواد، تأمین مصالح و مراحل دریافت مجوزها پیش از مناقصه زندگی پروژه را منظم‌تر می‌کند.

۶. صرفه‌جویی در هزینه و تمرکز بر ارزش مهندسی (Value Engineering)
وقتی زمان کافی برای بررسی جایگزین‌ها، مصالح متفاوت یا روش‌های ساخت بهینه وجود داشته باشد، می‌توان کیفیت را حفظ یا بهتر کرد بدون هزینه‌ی اضافی زیاد.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 دسته‌بندی‌‌های رایج هزینه پروژه

برنامه‌ریزی هزینه‌های پروژه، گامی اساسی در ترسیم بودجه پروژه است. برای انجام این کار، باید لیستی از موارد مربوط به پروژه را ایجاد کنید. در اینجا دسته‌های معمول هزینه پروژه آورده شده است:

◀️منابع انسانی: نرخ حقوق کارمندان تمام وقت و موقت
◀️هزینه‌های سفر: درصورت لزوم به سفر برای انجام کارهای پروژه از یک مکان به مکان (از جمله بودجه غذا و محل اقامت)
◀️هزینه‌های آموزش: کنفرانس‌ها، کارگاه‌ها، پیمانکاران خارج از کشور
◀️منابع مادی: همه مواردی که تیم شما برای انجام کار نیاز دارد از جمله نرم‌افزار، تجهیزات یا سایر موارد منحصر به فرد
◀️هزینه‌های تحقیق: مطالعات یا داده‌ها برای پشتیبانی از پروژه شما و ارائه بهترین ارزش‌ها
◀️خدمات حرفه‌ای: مشاوره حقوقی و غیره
◀️هزینه‌های مرکزی: تجهیزات یا به روزرسانی‌های فنی برای تکمیل پروژه
◀️ذخایر احتمالی: وجوه احتمالی برای کاهش خطرات ناشی از افزایش بودجه، معمولاً ۵-۱۰٪ از بودجه کلی را تشکیل می‌دهد.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school

🤩 انواع هزینه در پروژه بر اساس استاندارد AACE

وقتی صحبت از مدیریت پروژه می‌شود، یکی از مهم‌ترین بخش‌ها شناخت و کنترل هزینه‌ها است. بدون درک درست از انواع هزینه‌ها، هیچ مدیر پروژه‌ای نمی‌تواند بودجه را دقیق برنامه‌ریزی کند یا عملکرد مالی پروژه را زیر نظر داشته باشد. انجمن AACE (Association for the Advancement of Cost Engineering) که یکی از معتبرترین مراجع در حوزه مدیریت هزینه و کنترل پروژه است، طبقه‌بندی‌های استانداردی برای هزینه‌ها ارائه کرده است.

در ادامه، نگاهی به مهم‌ترین دسته‌بندی‌ها خواهیم داشت:

⸻

۱. هزینه‌های مستقیم (Direct Costs)
این هزینه‌ها به طور مستقیم به فعالیت یا محصول خاص پروژه مرتبط هستند. یعنی اگر آن فعالیت انجام نشود، این هزینه هم وجود نخواهد داشت.
🔹 مثال: مصالح، حقوق کارگران در کارگاه، تجهیزات مورد استفاده در عملیات ساخت.

⸻

۲. هزینه‌های غیرمستقیم (Indirect Costs)
این دسته هزینه‌ها به طور مستقیم قابل ردیابی به یک فعالیت نیستند، اما برای پیشبرد پروژه ضروری‌اند.
🔹 مثال: هزینه‌های اداری، بیمه، مالیات، خدمات عمومی یا هزینه‌های دفتر مرکزی.

⸻

۳. هزینه‌های ثابت (Fixed Costs)
هزینه‌هایی که مستقل از میزان فعالیت یا حجم کار هستند.
🔹 مثال: اجاره ماهانه تجهیزات یا ساختمان پروژه.

⸻

۴. هزینه‌های متغیر (Variable Costs)
این هزینه‌ها متناسب با مقدار فعالیت تغییر می‌کنند.
🔹 مثال: سوخت ماشین‌آلات یا دستمزد ساعتی نیروها.

⸻

۵. هزینه‌های سرمایه‌ای (Capital Costs)
سرمایه‌گذاری اولیه‌ای که برای ایجاد زیرساخت یا دارایی‌های پروژه صرف می‌شود.
🔹 مثال: خرید زمین، احداث ساختمان‌ها، خرید ماشین‌آلات اصلی.

⸻

۶. هزینه‌های عملیاتی (Operating Costs)
بعد از تکمیل پروژه و شروع بهره‌برداری، این هزینه‌ها به‌طور مرتب برای نگهداری و استفاده از دارایی‌ها صرف می‌شوند.
🔹 مثال: هزینه انرژی، تعمیرات، حقوق پرسنل بهره‌بردار.

⸻

۷. ذخیره احتیاطی و هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی (Contingency & Reserve)
پروژه همیشه با ریسک و عدم‌قطعیت همراه است. برای همین باید بخشی از بودجه را به عنوان ذخیره احتیاطی کنار گذاشت.
🔹 این بخش با استفاده از تحلیل ریسک کمی برآورد می‌شود تا از غافلگیری مالی جلوگیری کند.

⸻

۸. هزینه‌های غرق‌شده (Sunk Costs)
هزینه‌هایی که قبلاً پرداخت شده‌اند و دیگر قابل بازیابی نیستند. این هزینه‌ها نباید مبنای تصمیم‌گیری‌های آینده باشند.
🔹 مثال: هزینه‌های مطالعات امکان‌سنجی انجام‌شده.

⸻

۹. هزینه‌های چرخه عمر (Life Cycle Costs)
مدیریت پروژه تنها به هزینه‌های زمان اجرا محدود نمی‌شود. گاهی باید کل چرخه عمر دارایی را دید؛ از سرمایه‌گذاری اولیه تا بهره‌برداری، نگهداری و حتی برچیدن یا جایگزینی آن.

⸻

✨ جمع‌بندی
استاندارد AACE تأکید می‌کند که شناسایی درست انواع هزینه‌ها به مدیر پروژه کمک می‌کند تا:
• بودجه‌بندی دقیق‌تری انجام دهد،
• منابع را بهینه تخصیص دهد،
• و در نهایت، پروژه را در محدوده هزینه و زمان‌بندی مصوب به پایان برساند.

شناخت این طبقه‌بندی‌ها نه‌تنها در پروژه‌های بزرگ عمرانی یا صنعتی، بلکه حتی در کسب‌وکارهای کوچک هم می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.

🤩 به مدرسه مدیریت پروژه و ساخت بپیوندید👇
📱 @project_school