دکتر موریس ستودگان
قسمت سوم

👈چه تکنیک هایی در عکس درمانی استفاده می شوند؟

گرفتن و یا اوردن تصویر به جلسه درمان فقط آغاز است. هنگامی که عکس مشاهده می شود، نشان می دهد.
گام بعدی این است که همه چیز را فعال کنیم که تصویر را به صورت ذهنی تحریک می کند. بنابراین ما می توانیم به عنوان مثال برای کشف پیام بصری از عکس، وارد گفتگو با مراجع و برداشت او از تصویر انتخاب شده و عنوانی برای تصویر پیدا کند. نتایج حاصل از معرفی، نحوه بیان، تغییرات خیالی در تصاویر و نقاط مختلف با جزئیات بیشتر، از جمله جایگزین‌ کردن افرادی از سیستم با اشیا و یا حیوانات (موضع معنی دادن و قدرت) دقت کنیم. آنچه که عکاسان معمولا در نسخه نهایی (تصویر کامل) تعریف میکنند، فقط آغاز کاری برای درمان با تصویر در سیستم است.

یک وظیفه عمده درمانگر حمایت و تشویق مراجع در شناخت خود و موقعیت خود در تصویر است. درمانگر با دانش و حمایت خود عکس های شخصی و یا عکس های خانوادگی و یا کارت پستال اورده شده را با مشاهده، و اطلاعات اولیه مراجع جمع آوری کرده (به عنوان مثال کارت پستال، عکسها و یا تصاویر از مجلات و جلسات گذشته) با یادآوری، فعالانه بازسازی و یا حتی معرفی شده تا مراجع بتواند سرنخی در انتخابهای خود پیدا کند. این میبایست به شکل بازتاب صورت گرفته تا مراجع به نکته اصلی برای درمان (تغییر سوژه های ذهنی) دست پیدا کند.

بنابراین، هر یک از پنج تکنیک درمان با تصاویر PhotoTherapy در ارتباط با یکی از پنج نوع عکس یا تصاویر زیر اتفاق می افتد. اغلب چندین روش از این تکنیک ها به همراه سایر روش های درمانی هنری و یا روش های شاما خلاقیت استفاده می شود:

۱. عکس هایی که توسط خود مراجع گرفته مثل سلفی و یا حتی نقاشی شده و یا جمع آوری شده. در اینجا مهم انتخاب مراجع میباشد.

۲. عکس های خود مراجع توسط افراد دیگر ساخته شده ( عکس با اگاهی مراجع و یا اتفاقی). تصاویری که مراجع هدیه گرفته و یا برای جمع آوری کسی به او داده.

۳. پرتره ها، یعنی هر عکسی که مراجع با دوربین خود گرفته است. این به معنای واقعی کلمه و استعاری است (در هر صورت، این ها عکس هایی هستند که در آن مشتری دارای پروسه ایجاد و تمامی جنبه های طراحی تصویر تحت کنترل خود بوده است). شخص دیگری در ساخت آنها نقشی نداشته است.

۴. آلبوم های خانوادگی و دیگر مجموعه عکس هایی از زندگینامه خانوادگی مراجع (این است در اینجا به عکس ها که در "خانواده هسته ای" یا "خانواده انتخابی"، طبقه بندی شده اند و یا رسمی و غیررسمی گرفته یا انتخاب شده اند. همچنین ممکن است که آنها در مکان هایی مانند کیف پول و یا دفترچه خاطرات یا حتی در خانه بروی دیوار باشند. گاهی در پردازش کامپیوتر از تصاویری استفاده میشود و من به عنوان درمانگر همیشه کنجکاو میشوم، که چه تصویری آنجا نگهداری میشود.
... و در نهایت

۵. "پیش بینی هایی در عکس"، که از (واقعیت پدیدارشناختانه) استفاده می کنند که معنایی برای هر عکس در طول مشاهده در بیننده به وجود می آورد. همانطور که بیننده به تصویر نگاه می کند، تصورات و واکنش هایی که از یک 👈"نقشه درونی و واقعیت شخص"👉 بهره میگیرند، پدیدار میشود. این در مورد تصمیم بیننده از معنی تصویر دیده شده خبر میدهد. نکته ای که قبلا اشاره کردم. ما نمیتوانیم نسبت به یک تصویر نابینا باشیم، چرا که فیلترهای تصویری ما بلافاصله از ناخودآگاه اطلاعات کسب میکنند.

👈بنابراین، این تکنیک به یک نوع خاص از عکس اشاره نمی کند، بلکه به رابطه کمتر ملموس بیننده یا عکاس با عکس به مثابه آن و وضعیتی که هر فرد دید خود را به آنچه که دیده شده است، خواهد داشت. بدین معنی که دید و احساس درمانگر و مراجع و عکاس نمیتوانند همسو باشند.

👈 درمان با تصاویر در مقیاس های بزرگتر

همانطور که در کتاب فتوتراپی تکنیک که معرفی کردم در حال کاوش در اسرار شخصی و گزارشهای آلبوم خانوادگی مراجع توضیح می دهد، می توان توصیف کرد، که در آن اصول اولیه درمان و عکس نشانه ای از فوتوتراپی به عنوان یک درمان بر اساس سیستم درمانی میباشد.
این تکنیک ها توسط روانپزشکان آموزش دیده به عنوان بخشی از کار درمانی خود استفاده میکنند و به مراجع کمک می کنند تا برداشت ها و بینش های درک شده را بررسی و پردازش کنند. بنابراین با این خلاقیت مراجع می تواند زندگی خود را بهتر درک کند و از انتخاب خود دریچه ای به ناخوداگاه خود بگشایند.

👈بنابراین، این تکنیک بر پایه درمان سیستمی میتوو اند به عنوان "عکس-درمانی" که مراجع در اینگونه فعالیت ها با بازتاب توسط درمانگر بیشتر و نزدیکتر به ناخوداگاه خود میگردد. یا بهتر است بگوئیم که به طرحواره های خود اگاه میگردد. این درمان به عنوان یک تجربه شخصی و هم به عنوان یک تحقق هنری مورد استفاده قرار می گیرد که برای کمک به حل مشکلات مراجعان استفاده میشود.

ادامه دارد

دکتر موریس ستودگان
قسمت چهارم

📍تکنیکهای فوتوتراپی در مشاوره و درمان

اگر چه کاوشهای تصویری (عکس به عنوان درمان) از اکتشافات تصادفی شاید باشد، اما شامل جنبه های "درمانی" متفاوتی است، به ویژه هنگامی که تصویر به عنوان یک عامل برای تغییرات شخصی و اجتماعی عمل می کند. این روش نیازمند حفظ پروسه های انتخاب تصاویر یا عکسبرداری مراجع تحت بازتاب و هدف بندی همراهی حرفه ای درمانگر میباشد.

از آنجا که درمان با تصاویر بر اساس تعاملات و تکنیک های انعطاف پذیر عمل میکند، از اینرو خود را متعهد به یک مدل و نظریه خاص و یا پارادایم درمانی نمیبیند، بلکه می توان آن را با هر مشاور آموزش دیده و یا درمانگر، صرف نظر از آنچه به دنبال این رویکرد نظری استفاده می شود، آموزش و عملی کرد. این یکی از بسیاری از نقاط مهم در مقایسه فتوتراپی با درمان با هنرهای دیگر است. درمان با تصاویر می تواند توسط بسیاری از درمانگران استفاده شود، حتی اگر آنها به طور خاص در هنر درمانی آموزش ندیده باشند. با مطالعات و تجربه درمانی این قدم تسهیل پذیر است.

فتوتراپی یا همان درمان با تصاویر و عکسهای منتخب مراجع به عنوان "برقراری ارتباطات با تصاویر" به مثابه همان هنر درمانی میباشد، و در نتیجه هیچ تجربه قبلی با دوربین و یا هنر عکس برداری و یا تعریف و توضیح عکسهای منتخب برای مراجع نیاز نیست. برای یک درمان موثر تجربه رواندرمانگر با اینگونه کاردرمانی مورد نیاز است.

از آنجا که فتوتراپی به مراجع این امکان برای مقابله با ساخت و ساز منحصر به فرد و بصری خود از واقعیت را میدهد، گویا زمان متوقف میشود و استفاده از عکاسی یا تصاویر انتخابی باید بیشتر به عنوان یک عمل فعال تا یک حرکت منفعل دیده شود و انعکاس ارزشها را در پی داشته باشد. این روش مانند تمام روشهای هنری دیگر به بازتاب ارزشها و ساختن سوژه های ذهنی جدید ارزش فراوان میدهد.
از نکات ارزشمند این تکنیک همچنین می تواند با موفقیت در مراجعینی استفاده شود که در ارتباطات فیزیکی یا روانی دچار اختلالات میباشند، و اما افرادی که از گروه های حاشیه ای اجتماعی و فرهنگی میباشند، این روش پاسخ گو خواهد بود. اگرچه از دید خطر سوء تفاهم از عناصر ارتباط غیر کلامی میتوان به یقین ابزار مناسب تری پیدا کرد. ، این روش درمان برای اینگونه افراد نیز مفید است.

بنابراین، فتوتراپی برای کار با خارجی ها با مشکل زبان، افراد با عقب ماندگی ذهنی، اقلیت ها، افراد در موقعیت های خاص و موارد مشابه باشد، به عنوان مثال نیز برای کار حل تعارض در مشاوره قبل از ازدواج، میانجیگری طلاق و حوزه های مشابه و توانمندسازی بسیار مفید باشد.

باز انجا که امروزه مردم بیشتر و بیشتر با استفاده از رسانه های الکترونیکی و تصویربرداری دیجیتال، و بسیار استفاده کرده و اسکنر، راه اندازی یک وب سایت خانواده، و یا در حال حاضر با درمان سایبری آنلاین تجربه کسب میکنند، به همین دلیل امکانات جدیدی را برای استفاده از عکس باز در درمان بوجود میاورد.

👈 من از تجربه های خود میتوانم بگویم که تصاویر گاهی قدرت فراوانی در بیان موضوعاتی دارند که با کلمات بیان آن ممکن نیست. و گاهی به خودمان دقت کنیم در چه مواردی و یا سنینی از چه تصاویری یا عکسهای خودمان لذت میبریم و یا خیر. همه اینها گویای وضعیت کنونی روانی ماست. پایان

تهیه: دکتر موریس ستودگان

نمودار پروسه یک مشاوره سیستمی
در سه تصویر زیر رسم شده‌.

م. ستودگان
@thinkpluswithus

🔶نمودار پروسه یک مشاوره سیستمی

🔻اولین جلسه مشاوره
▫️همانند سازی
▫️تمرکز روی منابع / چشم انداز راه حل
▫️پیشنهاد راه حل

م.ستودگان thinkpluswithus@

🔻دومین جلسه مشاوره

▫️ارزیابی راه حل
▫️در مرحله بعد چه تغییراتی روی خواهد داد
▫️آیا هنوز نیاز به مشاوره میباشد؟

م. ستودگان thinkpluswithus@

🔻سومین جلسه مشاوره
▫️ارزیابی مجدد راه حل
▫️در قدم بعدی چه تغییراتی روی میدهد؟
▫️آیا میتوان به مشاوره پایان داد؟

🔹 اگر مشاوره ادامه یابد باید تا رسیدن به هدف مراجع و درک سیستم از تغییر مراحل دنبال شود

منبع م. ستودگان، ترجمه از جزوات تدریس
@thinkpluswithus

🔶 حرکات چشم و استفاده از پیام های آن در مشاوره

در علم NLP بررسی حرکت چشم ها دسترسی به اطلاعات خاصی را معین میکند. بی علت نیست که میگویند چشم دریچه روح میباشد. مغز با شنیدن خبری واکنش های متفاوتی در چشم ایجاد میکند. در سیستم بینایی یا شنوایی و احساسی این واکنش ها قابل بررسی میشوند. برنامه نویسی زبان شناختی (NLP) به ما یاد می دهد که افراد با چشمان خود به شش جهات متفاوت نشان می دهند که از کدام سیستم استفاده می کنند. در تصاویر بعدی و توضیحات آشکار تر خواهد شد.

م. ستودگان
@thinkpluswithus

1

VR: تصویر واقعی که بیاد آورده میشود
VC: تصویری که در ذهن ساخته میشود
AR: صدای واقعی که بیاد آورده میشود
AC: صدایی که در ذهن ساخته میشود
K: احساس و یا بو و طعم
A: احساسی که به صدا یا موزیک وابسته است.
Aid: یا دیالوگ و گفتگوی درونی هم نامیده میشود.

م. ستودگان
@thinkpluswithus

2

VR: تصویری که وجود دارد

🔻مردمک چشمها به طرف راست و بالا فرستاده میشوند. تصاویری که وجود دارد و در آلبوم آنرا میجوییم.

مثلاً از کسی سوال کنید. درب خانه شما چه رنگی می‌باشد. یا اینکه رنگ مورد علاقه شما چیست؟
@thinkpluswithus

م. ستودگان
3

VC: تصویری که تاکنون دیده نشده

🔻مردمک چشمها به سمت بالا و چپ حرکت میکنند. تصویری که در آلبوم خاطرات به هیچ عنوان وجود ندارد و شخص آنرا میسازد.

مثلاً از کسی سوال کنید. تصور کن پدرت در دامن قرمز و موهای بلوند. یا اینکه ماشین خودت را با رنگ صورتی تصور کن. خواهید دید که چشمها اکثرا در چپ و بالا در تحقیق خواهند رفت. این تصاویر در واقع هرگز وجود ندارند ولی با داده ها شخص آنرا میسازد.

@thinkpluswithus
م. ستودگان

4

AR: صدایی که قبلاً شنیده و تجربه شده

🔻مردمک چشم به صورت خودکار در امتداد گوش راست حرکت میکند. اینجا آلبوم صدا ها و یا موزیک مغز می‌باشد. در اینجا شخص تجربه صداها را دارد.

مثلاً از کسی بپرسید آهنگ مورد علاقه او چیست. یا اینکه صدای جیغ مادرت چطور است؟

@thinkpluswithus
م.ستودگان
5

AC: صدایی که در ذهن ساخته میشود و تاکنون شنیده نشده.

🔻 مردمک چشم در امتداد گوش چپ حرکت میکند و این بدین معنیست که شخص موزیک یا کلمه یا صدا را در آلبوم خود ندارد و هرگز نشنیده است.

مثلاً از کسی سوال کنید که آیا تاکنون از monzblu آهنگی شنیده؟ یا میتواند صدای حرکت اتم را تصور کند.

@thinkpluswithus
م. ستودگان
6

این حالت که مردمک چشم هیچ حرکتی نمیکند (حالت V)و شخص خود را کاملا تحت کنترل دارد میتواند دلایل متفاوت تا تجربه های PTSD حتی وجود داشته باشد. گاهی افرادی که مواد مخدر یا داروهای آرامبخش استفاده میکنند در این حرکات بسیار آرام و یا حتی حالت خیره به شیی دارند.

@thinkpluswithus

م. ستودگان
7

A یا Aid
که به دیالوگ یا گفتگوی درونی مشهور است.
در اینجا مردمک چشم سمت گوشه راست چشم قرار میگیرد. در این حالت شخص با صدای درون خود صحبت میکند. همه ما این حالت را میشناسیم وقتی از خود سوال میکنیم.

مثلاً از کسی سوال کنید آیا تاکنون از خودت پرسیده ای که ما برای چه زندگی میکنیم. ممکن است که مردمک یک دور شمسی و قمری در چشمان بزند ولی به گفتگوی درون رجوع کند مگر اینکه شخص با کسی فراوان در این مورد صحبت کرده و آن را بخاطر میآورد و در موقعیت AR قرار میگیرد ... اکثرا وقتی از کسی سوال میکنیم، وجدان شما چه میگوید؟ این حالت گفتگوی درونی شکل میگیرد.
این حالت اما گاهی بیانگر احساس ما نیز می‌باشد. مثلاً از کسی سوال کنید؛ بیاد داری که آخرین بار مادرت را در آغوش گرفتی. در این صورت مردمک چشم در حالت سمت راست و پایین چشم قرار میگیرد، در صورتی که مشکلی با مادر داشته و با خود گفتگوی درونی می‌داشت.
به همین دلیل در کار با PTSD معمولا افراد میبایست سر را متمایل به بالا بگیرند و سقف را نگاه کنند چرا که گاهی افراد حالت شرم و تنفر از خود در تراوما پیدا میکنند.

م. ستودگان
8

K: احساس
مردمک چشمان به طرف چپ و زیر میرود. رجوع به اطلاعاتیست که با احساس تجربه شده ما مرتبط است.

این حالت چشم عموما بیانگر احساس می‌باشد. مثلاً از کسی سوال کنید؛ بیاد داری که آخرین بار مادرت را در آغوش گرفتی...مادر و پدر اکثرا نکته احساسی ما هستند و در این صورت مردمک چشم در حالت سمت چپ و پایین چشم قرار میگیرد. احتمالا دیده اید که افرادی که غمگین هستند و یا شرمنده عموما چشمان خود را به زیر هدایت میکنند‌‌. این افراد به احساس خود پناه می‌برند. به همین دلیل در کار با PTSD معمولا افراد میبایست سر را متمایل به بالا بگیرند و سقف را نگاه کنند.

م. ستودگان
@thinkpluswithus

9