🎥آمریکا بالاخره چه می‌خواهد؟ برچیده شدن صنعت هسته‌ای یا عدم دستیابی به بمب؟!

#تهران_مدیا
#مذاکرات_هسته‌ای

🔸در حالی که به نظر می‌رسید پس از دور اول مذاکرات مسقط، آمریکا به محدودیت برنامه هسته‌ای ایران بسنده کند، ویتکاف در مصاحبه‌ دو روز پیش خود با فاکس نیوز اعلام کرد که تنها خواسته‌های آمریکا، بازگشت ایران به غنی‌سازی 3.6 درصدی و راستی‌آزمایی برنامه موشکی ایران است. اما تغییر مواضع او ادامه یافت و روز گذشته در حساب ایکس خود گفت "هرگونه توافق نهایی باید چارچوبی برای صلح، ثبات و رفاه خاورمیانه باشد که به معنی این است که ایران باید برنامه غنی‌سازی و تسلیحاتی هسته‌ای خود را متوقف و نابود کند." جالب توجه این‌که تمی بروس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز در کنفرانس خبری روز سه‌شنبه، موضع اخیر ویتکاف را عینا تکرار نمود.

🔸با وجود اینکه ایران پیش از آغاز مذاکرات خط قرمزهای خود (حفظ برنامه هسته‌ای و عدم مذاکره در خصوص مسائل غیرهسته‌ای) را مشخص کرده بود؛ چنین مواضعی می‌تواند مذاکرات را به شکست برساند. این تغییر مواضع نشان‌دهنده فشار لابی اسرائیل، نئوکان‌ها و تندروهای داخل کابینه برای سخت‌کردن شرایط برای ایران است. اخیراً نیز اکسیوس به اختلاف‌نظر داخل کابینه بر سر چگونگی مواجه با مذاکرات هسته‌ای اشاره کرده است. مطابق این گزارش، استیو ویتکاف و جی.دی.ونس، ریسک اقدام نظامی علیه ایران را بالا می‌دانند و به نظرشان یک توافق در دسترس با ایران مطلوب‌تر است. اما گروه دیگر شامل مایک والتز و مارکو روبیو خواهان نابودی برنامه هسته‌ای ایران هستند و از اقدام نظامی حمایت جدی می‌کنند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐چرا عمان به عنوان میانجی انتخاب شد؟

#مذاکرات‌_هسته‌ای
#غرب_آسیا
#مقاله_تحلیلی

📝جواد میرگلوی‌بیات

🔹در حالی که آمریکا تلاش داشت مذاکرات با ایران را از مسیر امارات دنبال کند ایران عمان را به عنوان میانجی انتخاب کرد. در این رابطه برخی نکات حايز اهمیت است:

💢امارات به مثابه جعبه پاندورای اسراییل و غرب!‏

🔸امارات را باید یکی از برندگان بهار عربی دانست. امارات توانست در این مدت نفوذ و ‏بازیگری خود را از لیبی تا یمن، از سوریه تا مصر، از کردستان عراق تا شرق افریقا و... گسترش ‏دهد. این کشور توانست رفته رفته خود را از زیر چتر عربستان خارج کند و تبدیل به یکی از بازیگران مهم ‏جهان عرب شود، اما این جایگاه امارات بدون کمک غرب ممکن نبود و نمی‌توان برای امارات سیاست ‏ورزی مستقل قائل بود.

🔸در این مدت ارتباط ابوظبی با تل‌آویو روزبه‌روز بهبود یافت. امروز در منطقه پرونده‌ای نیست که اسرائیل در آنجا کنش‌گری داشته باشد و امارات نقشی برای ‏خود قائل نباشد به نوعی که امارات را می‌توان جعبه پاندورای اسرائیل دانست. رابطه امارات با ترامپ نیز رابطه محکمی است. لذا ترامپ سعی کرد که به جای ‏عمان که مایل نبود پیام‌های تهدید واشنگتن را به تهران برساند، و با توجه به این که عمان ‏در طوفان‌الاقصی مواضع تقریبا نزدیک به محور مقاومت اتخاذ کرده بود، امارات را به جای نقش ‏سنتی عمان انتخاب کند، مساله‌ای که مورد پذیرش اسرائیل و لابی آن در آمریکا نیز قرار می‌گرفت.‏

💢چرا عمان؟

🔸یوسف بن علوی وزیر خارجه سابق عمان، در خاطرات خود می‌گوید که عمان هیچ وقت ‏حامل پیام تهدید آمریکا به ایران نبوده است، و از ماجرای تماس کلینتون با سلطان قابوس ‏صحبت می‌کند که سلطان قابوس به کلینتون می‌گوید اگر نامه حاوی ‏تهدید است این کشور مایل به انتقال آن به تهران نیست، مساله‌ای که در ‏مصاحبه‌ای توسط خاتمی، رئیس‌جمهور وقت ایران تایید شد.

🔸به احتمال زیاد سلطنت عمان یکی از گزینه‌های واشنگتن برای ارسال نامه به تهران بوده است، ولی ‏چون مقامات عمان حدس می‌زدند که این نامه حاوی تهدید و یک بازی امنیتی است و نتایج مثبتی ‏نخواهد داشت از حمل آن به تهران سر باز زدند. از سوی دیگر در سوابق میانجی‌گری عمان بین ‏ایران و آمریکا، برای آنها مهم بوده که نتایج به نفع صلح و ثبات منطقه و مورد رضایت ایران قرار ‏بگیرد. آنها زمانی که احساس کنند طرف غربی صادق نیست بلافاصله کنار می‌کشند ‏و اعتبار خود را در تهران خراب نمی‌کنند، مساله‌ای که برای مثال قطر در ماجرای پول‌های مسدود ‏شده در کره جنوبی نتوانست آن را به اتمام برساند.‏

💢سازوکار میانجی‌گری عمان!‏

🔸دکترین میانجی‌گری یکی از اصول سیاست خارجی عمان است. برای تحقق این دکترین، سلطنت عمان باید در بسیاری از مسائل منطقه ‏که به طور مستقیم ربطی به منافع آن ندارد بیطرف باقی بماند و خود را درگیر چالش‌های بی‌شمار ‏منطقه نکند. این امر مستلزم این است که آنها به دنبال نفوذ در کشورهای دیگر نروند، رسانه‌های ‏خود را مانند رسانه‌های قطر، عربستان، امارات و حتی کویت تقویت نکنند و از حاشیه رسانه‌ای ‏فاصله بگیرند. آن‌ها مسقط را به محیطی امن تبدیل کرده‌اند، چراکه امنیت و فراغ خاطر همه بازیگران برای آن‌ها مهم است. این نکات باعث شد ایران به جای امارات، ‏سلطنت عمان را به عنوان واسطه انتخاب کند.

🔸عمان در چندین دوره مذاکرات مهم میان ایران و غرب و با کشورهای منطقه نشان داد ‏که ‏دیپلماسی سری از اصول اصلی دکترین میانجی‌گری آنهاست. خاطرات سیاست‌مداران ‏ایرانی و غربی و عربی نشان می‌دهد که عمان تا چه حدی اجازه درز اخبار مذاکرات پشت پرده و ‏شنود آن را نمی‌داده است. در این دور از مذاکرات نیز شاهد این بودیم که تا زمانی که ترامپ آن را ‏علنی اعلام نکرد، هیچ کسی از مذاکرات شنبه گذاشته خبر نداشت. همچنین اثبات شد که مسقط چگونه می‌تواند محیط امن و پاکیزه برای دو طرف ‏فراهم آورد.

💢دلالت‌ها و چشم‌انداز

🔸انتخاب عمان یک ابتکار عمل از جانب ایران بود که شروط خود را علنی به افکار ‏عمومی و همچنین فضای نخبگانی سیاست‌مداران کشورهای مختلف برساند. ایران با این کار نشان ‏داد که فضای تهدید به هیچ وجه نباید حاکم بر مذاکرات باشد؛ عمان محل گفتگوهای سازنده است. انتخاب عمان تاکید بر این نکته نیز بود که مساله منطقه‌ای به هیچ وجه نباید مورد مذاکره قرار ‏بگیرد، چرا که اساسا انصارالله در خود مسقط فعال است.

✅علاوه بر این عمان برای اقناع آمریکا از ظرفیت دیپلماتیک خود نیز استفاده و سعی می‌کند که دو ‏طرف را به هم نزدیک کند، مساله‌ای که شاید در ابوظبی اتفاق نمی‌افتاد و ممکن بود منافع اسراییل ‏و خود امارات مانع بسیاری از دستاوردهای رضایت‌بخش این مذاکرات باشد.‏

🔗برای مشاهده متن کامل اینجا کلیک کنید🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/360
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵 باختن در جنگ تجاری آسان است
◾️فارن افرز
📝آدام اس. پوزن

#اکوتهران
#جنگ_تجاری
#آمریکا

🔸در سال ۲۰۱۸، دونالد ترامپ در توئیت مشهوری نوشت در شرایطی که ایالات متحده در مبادله با تقریبا همه کشورها میلیاردها دلار زیان می‌بیند، جنگ تجاری خوب است و پیروزی در آن آسان. هنگامی که در روزهای گذشته تعرفه‌های بیش از صددرصدی علیه چین، جنگ تجاری را به سطحی جدید و خطرناک‌تر منتقل نمود، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از استدلال مشابهی استفاده کرد. بسنت با تشبیه شرایط کنونی به بازی پوکر، مدعی شد که تشدید تنش توسط چین اشتباه بود. چرا که چین کارتی برای بازی کردن ندارد و صادرات آمریکا به چین تنها یک پنجم واردات از چین است.

🔹به نظر می‌رسد که رویکرد تیم ترامپ با الهام از مفهوم تسلط بر تشدید تنش (escalation dominance) اتخاذ شده باشد. این ایده که برگرفته از نظریه‌های نظامی است، دلالت بر این نکته دارد که یکی از طرفین مناقشه قادر است تنش را به سطحی برساند که طرف مقابل توان رویاروی و تشدید متقابل تنش را نداشته باشد. با این حال، این منطق بالاخص در حوزه اقتصاد نادرست است و برخلاف عقیده تیم ترامپ، چین در جنگ تجاری دارای تسلط بر تشدید تنش است.

🔹نخستین دلیل قابل ذکر این است که چین کالاهایی را برای ایالات متحده تامین می‌کند که جایگزینی آن پرهزینه و سخت است. قطع دسترسی به این محصولات وارداتی بدون جایگزین توجیه‌پذیر به اختلالات جدی در اقتصاد آمریکا می‌انجامد. در حالی که کاهش وابستگی اقتصادی به چین ممکن است یک هدف بلندمدت باشد، به راه انداختن جنگ تمام عیار تجاری بدون ایجاد توانمندی‌های داخلی و تضمین روش‌های تامین جایگزین یک قمار پرهزینه و خطرناک است.

🔹این مقایسه میان بازی پوکر و تجارت محکوم به شکست است؛ چرا که پوکر یک بازی با حاصل جمع صفر است. تجارت یک بازی با حاصل جمع مثبت است و در آن دو طرف منافع کسب می‌کنند. در تجارت، کشورها کالایی را وارد می‌کنند که تولید آن‌ها در داخل مقرون به صرفه یا ممکن نیست. محدود کردن این تبادلات درآمد واقعی و قدرت خرید ملی را کاهش خواهد داد.

🔹این ادعا که آسیب‌پذیری ایالات متحده به سبب کسری تجاری کمتر است نیز با حقیقت انطباق ندارد. براساس ارقام سال ۲۰۲۴، ایالات متحده ۱۹۹.۲ میلیارد دلار کالا و خدمات به چین صادر نموده و در مقابل ۴۶۲.۵ میلیارد دلار واردات داشته است. دولت ترامپ عقیده دارد که این عدم تعادل به معنی ضرر بیشتر برای چین است. این در حالی است که چین، به عنوان دارنده مازاد، پول بیشتر از ناحیه صادرات را از دست خواهد داد و ایالات متحده کالاها و خدماتی را از دست می‌دهد که قادر نیست در داخل به صورت کارآمد تولید کند. پول ماهیتی انعطاف‌پذیر دارد و بازتخصیص آن در اقتصاد ساده‌تر از بازسازی زنجیره تامین است.

🔹علاوه بر این، مدل اقتصادی چین به‌اتکای نرخ پس‌انداز بیشتر و مازادهای تجاری انعطاف‌پذیری بیشتری دارد. اگر چین فروش در ایالات متحده را از دست دهد، می‌تواند این محصولات را به بازار داخل یا سایر بازارهای جهان هدایت کند. در مقابل، ایالات متحده، به‌اتکای مخارج بالاتر از پس انداز و کسری در حساب جاری، با کمبود مادی و ملموس بالاخص در صنایعی مواجه خواهد شد که به واردات از چین وابسته‌اند.

🔹در این چارچوب مواد موثره دارویی، نیمه‌رساناهای ارزان‌ قیمت مصرفی در صنایع خودروسازی و الکترونیک، و عناصر کلیدی بخش تولید و صنایع دفاعی قرار دارند. شوک عرضه ناگهانی ناشی از قطع تجارت با چین می‌تواند به رکود تورمی دامن بزند. رکود تورمی یکبار در دهه ۷۰ و یکبار در دوره کووید-۱۹ مشاهده شد و در چنین موقعیتی سیاست‌گذار باید میان مدیریت تورم و مقابله با بیکاری انتخاب کند.

✅رویکرد یکسویه ترامپ همچنین ریسک از میان بردن اعتماد سرمایه‌گذاران را به همراه دارد. سیاست‌های تجاری نامنظم به عدم اطمینان دامن زده و موجب کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و افزایش بهره می‌شوند. در بلندمدت، ظرفیت و توان تولیدی ایالات متحده کاهش یافته و اهرم چین تقویت خواهد شد. در نهایت، حتی اگر این سیاست یک تاکتیک مذاکراتی است، باید تاکید داشت که تاکتیک خطرناکی است. این الگو در واقع نسخه اقتصادی جنگ ویتنام است: مناقشه‌ای با برنامه‌ریزی ضعیف که ایالات متحده را در باتلاقی پرهزینه گیر خواهد انداخت و اعتبار آن را در داخل و بیرون از میان خواهد برد.

🔄مطالب مرتبط
▫️عواقب جنگ تعرفه‌ای برای اقتصاد چین
▫️نتایج معکوس جنگ آمریکا علیه فناوری چین

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/361
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐گروسی در تهران؛ سرنوشت مکانیسم ماشه چه خواهد شد؟

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

🔹سفر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران نقطه اتصال دو روند کلیدی به شمار می‌رود: ‏نخست، نظارت و راستی‌آزمایی فنی در حوزه هسته‌ای چه در چارچوب تعهدات ایران ذیل ان‌پی‌تی و چه در ‏چارچوب سازوکارهای حقوقی برجام. دوم، تحولات سیاسی در عرصه بین‌المللی و مذاکرات دوجانبه ایران و ‏آمریکا.‏

💢‏مکانیسم ماشه و گزارش سال دهم برجام

🔸با توجه به زمان اندک باقی‌مانده تا پایان مکانیسم ماشه (اکتبر 2025) و هشدارکشورهای اروپایی برای فعال‌سازی ‏آن در صورت عدم حصول یک توافق تا ماه ژوئن، گزارش جامع مدیرکل آژانس بین‌المللی در سال دهم برجام ‏از اهمیت زیادی برخوردار است. بنا به اعلام گروسی این گزارش پیش از ماه ژوئن منتشر خواهد شد. درصورت ‏منفی بودن این گزارش کشورهای اروپایی بهانه لازم را برای فعال کردن ماشه بدست می‌آورند و در صورت ‏مثبت بودن می‌توان به عدم فعال‌سازی آن امیدوارتر بود. بنابراین سفر گروسی از حیث تاثیر بر این گزارش مهم ‏است.

💢اختلافات فنی و تقاضای آژانس برای تضمین‌های معتبر

🔸در حال حاضر، فارغ از ملاحظات سیاسی برخی موضوعات فنی میان ایران و آژانس (چه در چارچوب پادمان و ‏چه در چارچوب برجام) وجود دارد که نوع تعامل ایران با آژانس درباره آن‌ها بر گزارش مدیرکل تاثیر خواهد ‏داشت:‏

‏1️⃣نظارت و نصب تجهیزات: ایران پس از توقف اجرای پروتکل الحاقی، برخی از این تجهیزات نصب شده ‏نظیر دوربین‌های نظارتی در مراکز کلیدی مانند نطنز و فردو را از کار انداخته بود. آژانس خواستار ‏نصب مجدد این تجهیزات است.

2️⃣مکان‌های اعلام‌نشده و کشف ذرات اورانیوم: آژانس خواهان توضیح درباره یافتن ذرات اورانیوم با غنای ‏بالا در مکان‌هایی مانند تورقوزآباد و آباده است که به‌طور رسمی به آژانس اعلام نشده‌اند. ایران مدعی ‏است هیچ مکانی که باید تحت موافقت‌نامه پادمان جامع(‏CSA‏) اعلام شود وجود ندارد.‏

‏3️⃣‏ ناهمخوانی در موازنه مواد هسته‌ای (‏SRD‏): یک موضوع مورد اختلاف ایران و آژانس ناهمخوانی در ‏میزان اورانیوم موجود در پسمان جامد ارسال شده از‎ JHL ‎به‎ UCF ‎بوده است. پس از نامه ایران در فوریه ‏سال گذشته آژانس در نامه رسمی خود به ایران تأیید کرد که ناهمخوانی مذکور‎ ‌‏«حل و فصل» شده ‏است اما بر خلاف این نتیجه، در گزارش‌های بعدی‎ ‎از کلمه «اصلاح شده» استفاده کرده است‎.‎

🔸در همین رابطه گروسی گفته است ایران باید تضمین‌های معتبری برای ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای ارائه دهد. ‏برای دستیابی به گزارشی مثبت که به انقضای دائمی مکانیسم ماشه منجر شود، ایران ممکن است اقداماتی مانند ‏موافقت با نصب مجدد دوربین‌ها و سایر تجهیزات نظارتی آژانس، بازگشایی ایستگاه‌های لرزه‌نگاری در ‏چارچوب ‏CTBT و تعامل بیشتر با آژانس را دنبال کند.‏

💢مذاکرات با آمریکا

🔸سفر گروسی بی‌ارتباط با مذاکرات جاری ایران و آمریکا نیست. هر توافقی نیازمند راستی‌آزمایی تعهدات ‏هسته‌ای ایران از سوی آژانس خواهد بود. اگر چه ممکن است آمریکا بخواهد ناظران خود را به ایران بفرستند اما ‏به احتمال زیاد مورد موافقت ایران قرار نخواهد گرفت. بر همین اساس گروسی برای حضور در دور بعدی ‏مذاکرات ایران و آمریکا دعوت شده است. در عین حال گروسی نقش مهمی در هماهنگی دو مسیر برجام و ‏مذاکرات ایران و آمریکا خواهد داشت.

💢اهمیت این سفر برای ایران

🔸با توجه به نکات فوق سفر گروسی از دو جهت برای ایران اهمیت دارد. نخست ارائه گزارش مثبت که بهانه فنی ‏فعال‌سازی ماشه را بگیرد و دوم هماهنگی مسیر حقوقی برجام با مسیر مذاکرات با آمریکا. همچنین ایران تلاش ‏خواهد کرد آژانس در مورد تهدیدات نظامی آمریکا یا رژیم صهیونیستی علیه صنعت هسته‌ای ایران موضع‌گیری ‏کند و از حمله احتمالی به تاسیسات خود پیشاپیش مشروعیت‌زدایی کند.

💢نتیجه‌گیری

🔸دو سناریو اصلی را می‌توان در نظر گرفت: نخست؛ دستیابی به تفاهم با آژانس، صدور گزارش مثبت، پایان خطر ‏مکانیسم ماشه و باز شدن مسیر برای مذاکرات سازنده با اروپا و آمریکا. دوم؛ صدور گزارش منفی از سوی ‏آژانس، فعال‌سازی مکانیسم ماشه توسط اروپا، بازگشت تحریم‌های سازمان ملل و فروپاشی احتمالی مذاکرات. ‏در این سناریو، گفتمان تهدیدمحور علیه ایران تقویت شده و احتمال اقدامات نظامی یا امنیتی علیه ایران در دستور ‏کار قرار می‌گیرد.‏

✅با این وجود باید در نظر داشت گزارش جامع گروسی از فعالیت‌های هسته‌ای ایران متاثر از مذاکرات ایران و ‏آمریکا خواهد بود. اگر آمریکا به دنبال توافق باشد تلاش خواهد کرد آژانس گزارش مثبت منتشر کند و مانع ‏فعال‌سازی مکانسیم ماشه شود و اگر اهداف دیگری دنبال کند فشار خواهد آورد آژانس گزارش منفی منتشر ‏کند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/362
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐عصر یکجانبه‌گرایی آمریکا؛ دگرگونی نظم جهانی توسط یک ابرقدرت یاغی
◾️فارن افرز
📝مایکل بکلی

#روندهای_استراتژیک

🔸در دهه‌های اخیر، سیاست خارجی آمریکا همواره در نوسان میان دو الگو بوده است: رهبری در نظم جهانی لیبرال یا عقب‌نشینی و تمرکز بر داخل. اما آنچه اکنون در حال وقوع است، انتخاب راه سومی است که پیش‌تر به‌ندرت به‌صورت جدی مطرح می‌شد: آمریکا به‌مثابه یک ابرقدرت یاغی و یک‌جانبه‌گرا در حال بازتعریف نقش خود در عرصه بین‌الملل است.

💢توانایی‌های منحصربه‌فرد آمریکا در نظم جهانی

🔹آمریکا همچنان دارای ظرفیت‌هایی است که هیچ قدرتی در جهان قابل رقابت با آن نیست. دلار در قلب اقتصاد جهانی قرار دارد و از نظر نظامی، فناوری و ژئوپلیتیک دارای مزیت‌های عظیمی است. حجم بازار مصرفی آمریکا به‌اندازه مجموع بازارهای چین و اتحادیه اروپاست. این واقعیت به واشنگتن اجازه می‌دهد تا با استفاده از تحریم‌های مالی و تجاری، بازیگران بین‌المللی را وادار به تبعیت کند. آمریکا هنوز تنها کشوری است که توانایی نظامی مداخله در نقاط دورافتاده جهان را داراست و حضور نظامی آن، به‌ویژه در آسیا و اروپا، پایه‌های اصلی موازنه قوا را شکل داده است.

💢چرا آمریکا از نظم لیبرال فاصله می‌گیرد؟

🔹نظم لیبرالی که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت، زمانی بهترین بستر برای قدرت‌نمایی و نفوذ نرم آمریکا بود. اما امروزه، شرایط بنیادین تغییر کرده است. دشمنان سابق آمریکا در دوران جنگ سرد یا فروپاشیده‌اند یا در چارچوب نظام جهانی ادغام شده‌اند. در همین حال، متحدان سنتی آمریکا، به‌جای مشارکت فعال در تأمین امنیت جهانی، عمدتاً از مزایای حمایت آمریکا بهره‌مند شده‌اند بدون آن‌که هزینه‌های قابل توجهی بپردازند. این وضعیت باعث شده آمریکا در بسیاری از بحران‌های جهانی احساس تنهایی کند و هزینه‌هایی به‌مراتب فراتر از متحدانش متحمل شود.

💢بحران در نهادهای بین‌المللی

🔹نهادهای بین‌المللی که ابتدا با هدف ترویج همکاری و جلوگیری از جنگ‌های بزرگ تأسیس شدند، به‌تدریج به صحنه‌هایی از رقابت سیاسی و حتی سنگ‌اندازی علیه منافع آمریکا تبدیل شده‌اند. سازمان‌هایی مانند سازمان تجارت جهانی، سازمان ملل و بانک جهانی، امروز دیگر ابزار کارآمدی برای اعمال قدرت آمریکا نیستند، بلکه گاهی بیش از آن‌که به تحقق اهداف آمریکا کمک کنند آن را محدود می‌کنند.

💢فشارهای داخلی بر سیاست خارجی

🔹جهانی‌شدن طی دو دهه گذشته، باعث کاهش مشاغل تولیدی و افزایش نابرابری شده است. بسیاری از مناطق صنعتی آمریکا، دچار رکود اقتصادی و بی‌ثباتی اجتماعی شده‌اند. همین مناطق در عرصه سیاسی فعال شده و خواستار بازنگری در سیاست‌های تجاری و بین‌المللی شده‌اند. نتیجه این فشارها، ظهور جریان‌های پوپولیستی و ملی‌گرا در داخل آمریکا بوده که سیاست خارجی سنتی لیبرال را به چالش کشیده‌اند.

💢تغییرات جمعیتی و مزیت‌های نسبی

🔹در سطح جهانی، تغییرات جمعیتی به‌گونه‌ای است که آینده را برای بسیاری از کشورها تاریک‌تر می‌کند. جمعیت در حال کار در اکثر کشورهای توسعه‌یافته، به‌ویژه چین، در حال کاهش است و بحران سالمندی به تهدیدی جدی تبدیل شده است. در مقابل، ایالات متحده یکی از معدود کشورهایی است که همچنان دارای رشد مثبت جمعیت نیروی کار است. این ویژگی می‌تواند در دهه‌های آینده به یکی از بزرگ‌ترین مزایای رقابتی آمریکا بدل شود. افزون بر آن، آمریکا در حوزه فناوری پیشرفته، هوش مصنوعی و صنایع نظامی همچنان دست بالا را دارد. اما این مزیت‌ها الزاماً به بازگشت به سیاست‌های لیبرال منتهی نخواهند شد. برعکس، ممکن است باعث شود که آمریکا بیش‌ازپیش به‌تنهایی بر مسیر خود پافشاری کند.

💢بازگشت نظامی‌گری در دولت‌های اقتدارگرا

🔹یکی از نشانه‌های پررنگ عصر جدید، افزایش هزینه‌های نظامی در کشورهای غیرلیبرال است. روسیه در حال بسیج گسترده برای تداوم جنگ در اوکراین است. چین نیز به‌سرعت بودجه نظامی خود را افزایش داده و تمرکز ویژه‌ای بر مدرن‌سازی نیروهای مسلح دارد. کره شمالی، به توسعه زرادخانه اتمی و موشکی خود ادامه می‌دهد. در سوی مقابل، کشورهای دموکراتیک، توان لازم برای سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه نظامی را ندارند. این عدم توازن می‌تواند به بی‌ثباتی و رقابت‌های خطرناک منجر شود.

💢جمع‌بندی نهایی

✅ایالات متحده در حال عبور از یک دوران تاریخی است. اگرچه هنوز قدرتمندترین کشور جهان باقی مانده، اما شیوه استفاده از این قدرت دستخوش تحول شده است. دوران رهبری لیبرال و چندجانبه‌گرا به‌پایان نزدیک شده و جای خود را به رویکردی منفعت‌محور، خودمختار و در مواردی تهاجمی داده است. این مسیر نه‌تنها روابط آمریکا با متحدانش را تغییر خواهد داد، بلکه نظم جهانی را نیز وارد فاز جدیدی از رقابت، عدم اطمینان، و شاید حتی رویارویی خواهد کرد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/363
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐مذاکره در رم؛ هدف ترامپ از انتخاب ایتالیا چیست؟

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای
#‌اروپا

📝علی محبی

🔹 رم پایتخت ایتالیا، به درخواست طرف آمریکایی به عنوان محل برگزاری دور دوم مذاکرات با ایران انتخاب شد. انتخاب رم از سوی آمریکا تصادفی نیست. هفته گذشته، ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، به کاخ سفید سفر کرد تا درباره موضوع تعرفه‌ها با ترامپ گفت‌وگو کند. ونس، معاون ترامپ، نیز جمعه گذشته در رم با ملونی دیدار کرد. این رویدادها نشان‌دهنده نقش جدید ایتالیا در روابط آمریکا با اروپاست. در ادامه به دلایل توجه خاص ترامپ به ایتالیا پرداخته خواهد شد.

💢تقویت اتحاد با راست‌گرایان اروپا

🔸ایتالیا تحت رهبری حزب راست افراطی و محافظه‌کار «برادران ایتالیا» قرار دارد و از نظر ایدئولوژیک به تفکر و رویکرد ترامپ نزدیک است. ترامپ به دلیل خصومت با دولت‌های لیبرال در فرانسه و آلمان، سعی دارند با حمایت از هم‌فکران خود در اروپا، نقش آنها را در این قاره تقویت کند. متقابلاً ملونی نیز ارتباط مؤثر و خوبی با ترامپ دارد و در نظر او، ایتالیا کشوری است که تهدید کمتری برای صنایع آمریکایی به شمار می‌رود و بر همین اساس تلاش دارد روابط خود با آمریکا را تقویت کرده و از نفوذ آلمان و فرانسه در اروپا بکاهد.

💢تفرقه بینداز و حکومت کن

🔸مسئله دیگری که ترامپ در روابط با ایتالیا دنبال می‌کند، ایجاد اختلاف بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا است. ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود که اتحادیه اروپا برای تضعیف آمریکا تشکیل شده و بنابراین او به دنبال تضعیف این اتحادیه است. اعمال تعرفه بر محصولات اروپایی و انجام مذاکرات با ایتالیا به جای تروئیکای اروپایی نشان‌دهنده تلاش او برای ایجاد اختلافات بیشتر بین کشورهای اروپایی است. سفر ملونی به آمریکا نیز نگرانی بیشتری را در میان اروپایی‌ها ایجاد کرده است؛ چرا که او خود را به عنوان نماینده اتحادیه اروپا در مذاکرات تعرفه‌ای معرفی کرده، اما احساس می‌شود او ممکن است فقط به دنبال منافع ایتالیا باشد و این موضوع وحدت اروپا در برابر ترامپ را به خطر بیندازد.

💢نمایندگی رم به عنوان رهبر جدید اروپا

🔸از زمانی که ملونی در سال ۲۰۲۲ به قدرت رسید، ایتالیا به دنبال تغییر مسیر اتحادیه اروپا و به دست گرفتن رهبری آن است. ملونی که به سیاست‌های محافظه‌کارانه در زمینه اقتصاد و مهاجرت مشهور است، تلاش کرده تا اتحادیه اروپا را با سیاست‌های خود همسو کند. اکنون که بریتانیا از اتحادیه اروپا خارج شده و آلمان و فرانسه با چالش‌های سیاسی فراوانی روبرو هستند، ملونی بهترین فرصت را برای رهبری ایتالیا در اتحادیه اروپا می‌بیند و تقویت روابط با آمریکا را ابزاری مؤثر در این راستا می‌داند. سخنان بعضا متملقانه ملونی درباره ترامپ در دیدار با او و همچنین سفر ونس به ایتالیا، نمونه‌هایی از تلاش‌ها برای تقویت روابط و ارتقاء جایگاه ایتالیا در بین کشورهای اتحادیه اروپا است.

💢اتحاد رم و واشنگتن؛ فرصت یا تهدید برای ایران؟

🔸به طور خاص‌تر انتخاب رم به عنوان محل مذاکرات علاوه بر بحث تعدیل فاصله مکانی که هیئت‌های دیپلماتیک طرفین باید بپیمایند به تعدیل اثر تبلیغاتی پذیرش میانجیگری عمان به عنوان انتخاب ایران و همچنین کنترل بیشتر آمریکا بر جریان رسانه‌ای با اهداف تبلیغاتی و جنگ روانی می‌انجامد. با این وجود تغییر در جبهه‌بندی آمریکا در اروپا که موجب پویایی‌های سیاسی در میان کشورهای اتحادیه شده است فرصت‌هایی نیز برای ایران ایجاد می‌کند.

🔸به دلیل پیشینه مثبت روابط سیاسی ایران و ایتالیا و عمل‌گرایی این کشور در برابر کشورهای غیراروپایی، ایتالیا نسبت به دیگر کشورهای اروپایی می‌تواند میانجی‌گری انعطاف‌پذیرتر برای ایران باشد و این می‌تواند فرصتی مناسب برای تقویت روابط اقتصادی-سیاسی دوجانبه نیز باشد. همچنین کاهش روابط آمریکا با تروئیکای اروپایی موجب کاهش اثرپذیری آنها از آمریکا در نوع تعامل با ایران و افزایش توان مانور ایران در برقراری روابط با آنها می‌شود.

💢جمع‌بندی

✅نزدیکی آمریکا به ایتالیا از یک سو موجب افتراق بیشتر در اتحادیه اروپا و تقویت جایگاه هم‌ایدئولوژی‌های ترامپ می‌شود و از سوی دیگر، ایتالیا به عنوان متحد قابل اعتمادتر برای آمریکا می‌تواند جایگاه خود را در اتحادیه اروپا ارتقاء دهد. در مذاکرات کنونی نیز این وضعیت اگرچه ممکن است تهدیداتی مانند متاثر شدن روابط ایران و ایتالیا از روابط ایران-آمریکا و افزایش فشار تبلیغاتی علیه ایران در مذاکرات داشته باشد اما در عین حال می‌تواند فرصتی برای تقویت روابط ایران با ایتالیا و بازیگری بهتر در مقابل اروپا فراهم آورد.

🔄مطالب مرتبط
▫️لحظه حقیقت برای اروپا و اتحاد فراآتلانتیک
▫️ کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۵: تنش‌ها و چالش‌های نوین در روابط اروپا و آمریکا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/364
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 ماموریت خالد بن سلمان در تهران

#تحلیل_کوتاه
#سیاست_خارجی
#عربستان

📝کامران کرمی

🔹سفر خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان سعودی و هیئت بلندپایه به تهران را می‌توان نقطه عطف روابط احیا شده ‏ایران و عربستان بر اساس توافق پکن ارزیابی کرد. خالد که حامل پیام پادشاه عربستان برای رهبر انقلاب بود، ‏دیدارهای سطح بالایی را با مقامات ارشد جمهوری اسلامی برگزار کرد که نشان‌دهنده فرش قرمز ایران برای ‏میزبانی از این مقام ارشد سعودی بود. فارغ از جایگاه خالد بن سلمان در سلسله مراتب قدرت در عربستان و ‏نزدیکی وی به برادرش محمد بن سلمان ولیعهد سعودی که سفر او را ویژه می‌کند، چارچوب این سفر را می‌توان ‏در چند سطح متداخل و همپوشان مورد تبیین قرار داد.‏

💢منطقه‌ای- بین‌المللی

🔸این سفر اثبات این گزاره است که رویکرد سیاسی عربستان برای ثبات بخشی به اوضاع منطقه و تنش‌زدایی از ‏بحران‌ها یک انتخاب تاکتیکی نبوده، بلکه یک تصمیم استراتژیک است. از منظر ساختاری این سفر بازتاب ‏تغییر اولویت‌های عربستان با تعریف کلان پروژه ۲۰۳۰ است که تقارن بین امنیت و توسعه در منطقه‌ غرب آسیا و ‏زیرسیستم خلیج فارس هسته اصلی آن را تشکیل می دهد. خروجی این الگو را می‌توان در گذار عربستان از ‏استراتژی دنباله‌روی از آمریکا به بی‌طرفی فعال و سازنده در منازعات از جمله کشمکش آمریکا و اسرائیل با ایران ‏مشاهده کرد.‏

🔸از زاویه این تغییر کلان است که سفر خالد بن سلمان مخابره این پیام از تهران به واشنگتن بود که ریاض بخشی ‏از پروژه فشار حداکثری و به هیچ وجه مجرای حمله به ایران نخواهد بود. همچنین پادشاهی سعودی از تلاش‌ها ‏برای یافتن راه‌حل دیپلماتیک در مسئله هسته‌ای حمایت می‌کند و خواهان جنگ نیست.‏ به عبارت دیگر ریاض با ‏نشان دادن استقلال تصمیم‌گیری در سیاست خارجی این پیام را مخابره می‌کند که عربستان ‏بخشی از کارزار نظامی غرب نخواهد بود، اما از هر گونه توافق که منجر به صلح و ثبات در خلیج ‏فارس شود نه تنها استقبال کرده بلکه خود بخشی از آن خواهد بود.‏

🔸از این زاویه، فرضیه تضعیف توافق پکن و احتمال نزدیکی موقت عربستان به ایران (در هماهنگی با آمریکا) ‏برای خنثی کردن اهرم منطقه‌ای ایران (کنترل بر جریان انرژی و ...) گزاره قابل اتکایی نیست، چرا ‏که نگاه ریاض به توافق پکن یک نگاه استراتژیک و نه تاکتیکی است. اگرچه در پویایی‌های کنونی عربستان بعنوان بازیگری که در خط مقدم درگیری احتمالی ایران و آمریکا قرار دارد، تلاش می‌کند ‏همزمان با نزدیکی به ایران سطح هماهنگی‌های خود با سایر طرف‌های منازعه از جمله آمریکا را هم افزایش ‏دهد.‏

💢زیرمنطقه‌ای

🔸با توجه به مسئولیت خالد در پرونده‌های منطقه‌ای و حضور محمد بن سعید آل جابر سفیر عربستان در یمن در ‏هیئت همراه وی، پرونده یمن دستورکار دیگر عربستان در تهران بوده است. تلقی ریاض این است که ایران بر ‏اساس توافق پکن، باید بر انصارالله فشار آورده تا نسبت به امنیت آبراه دریای سرخ اهتمام بیشتری از خود نشان ‏دهد. مسئله‌ای که در ارتباط با صلح ریاض با حوثی‌ها در سال 2023 قرار دارد و تداوم وضع موجود می‌تواند این ‏دستورکار را تغییر دهد. ترسیم خطوط جدید در ارتباط با یمن در فضای حملات هوایی آمریکا و تدارک ‏هم‌پیمانان ائتلاف عربی برای حمله زمینی به صنعا، نقطه‌ای است که رایزنی با تهران را محور برنامه‌های خالد قرار ‏داده است.

🔸فرضیه احتمالی نزدیکی به ایران از سوی عربستان برای مدیریت پاسخ‌های انصارالله نیز بیانگر این مسئله ‏است که عربستان در رایزنی با ایران از یکسو تلاش می‌کند تا همراهی تهران برای فشار بر انصارالله را کسب کند ‏و یا مانع از واکنش تند ایران به تحولات یمن گردد. همزمان، ریاض ضمن همراهی پشت پرده با آمریکا، به ‏انصارالله این سیگنال را مخابره می‌کند که همچنان به اصول آتش‌بس متعهد است، اما تبدیل این زمینه به یک ‏صلح پایدار نیازمند توقف عملیات نظامی در دریای سرخ است.‏

💢دوجانبه

✅تغییر اولویت‌های داخلی و منطقه‌ای عربستان، فرصت مغتنمی برای تهران و ریاض بوجود آورده ‏تا بر ‏اساس تجربه چند دهه تنش، دو مقوله امنیت و توسعه را به یکدیگر پیوند زده و ضمن منتفع شدن متوازن از روابط دوجانبه، صفحه‌ای جدید ‏از روابط همسایگی را پایه‌گذاری کنند و با حرکت به سمت مدل امنیت جمعی در منطقه‌، الگویی از همکاری توام با ‏رقابت سازنده را جایگزین منازعه و کشمکش کنند.‏ در این رهگذر، بعد اقتصادی و تجارت حلقه مفقوده روابط ‏ایران و عربستان است و دو طرف همراستا با اعتمادسازی در سطح سیاسی و امنیتی، باید زمینه قوام‌بخشی به ‏روابط در لایه‌های غیر سیاسی را نیز فراهم کنند.

🔁مطالب مرتبط
▫️ضربه نظامی به ایران چه معنایی برای خاورمیانه دارد؟
▫️امکان یا امتناع میانجیگری عربستان میان تهران و واشنگتن

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/365
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 اختلاف در کابینه؛ کدام نگاه در برنامه هسته‌ای غلبه خواهد کرد؟

#مقاله_تحلیلی
#مذاکرات_هسته‌ای

📝محمدعلی شفیعی

🔹پس از خروج دولت دونالد ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸، تحولات متعددی در زمینه برنامه هسته‌ای ایران رخ داد. با این وجود ایران چه در دولت بایدن و چه در دولت ترامپ تأکید کرده است که حاضر به توقف برنامه غنی‌سازی اورانیوم نیست. در مقابل نیز دولت جدید آمریکا خواهان محدودسازی هر چه بیشتر ظرفیت هسته‌ای ایران و حتی تعطیلی ‏کامل برنامه هسته‌ای است. ‏در دور جدید مذاکرات بین ایران و ایالات متحده یکی از موضوعاتی که باید مدنظر داشت، نوع نگاه دولت ترامپ به این مذاکرات است.

🔸 درحال حاضر دو گروه با دو رویکرد متفاوت در خصوص مسئله هسته‌ای ایران در دولت آمریکا وجود دارد. گروه حامیان مذاکره که از گفتگو و سازش برای دستیابی به توافق هسته‌ای حمایت می‌کند. آن‌ها معتقدند که دیپلماسی می‌تواند از تشدید تنش‌ها جلوگیری کرده و ثبات منطقه را تضمین کند. اعضای کلیدی این گروه عبارت‌اند از ۱- جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ۲- استیو ویتکاف، فرستاده ویژه به خاورمیانه ۳- جان راتکلیف، مدیر سازمان سیا.

🔸در مقابل گروه اقدام حداکثری است که از رویکرد سخت‌گیرانه، از جمله گزینه‌های نظامی، حمایت می‌کند. این گروه که نزدیکی بیشتری به لابی‌های صهیونیسم در ایالات متحده دارد، معتقد است اصل مذاکره به معنای تبادل امتیاز بین طرفین بی‌معنی است و ایران باید بپذیرد تمام برنامه هسته‌ای خود را تعطیل کند؛ اورانیوم با خلوص ۶۰% و ۲۰% باید از ایران خارج شود؛ برنامه موشکی ایران تحت نظارت قرار گیرد و ‏حمایت از گروه‌های مقاومت به طور کامل قطع شود. در غیر این صورت باید با ابزار نظامی برنامه ‏هسته‌ای و توانایی موشکی آن را از بین برد. اصطلاح «الگوی لیبی برای برنامه هسته‌ای ایران» نیز اصطلاحی است که توسط افراد حامی این تفکر مورد استفاده قرار ‏می‌گیرد‏. اعضای کلیدی این گروه عبارت‌اند از: ۱- مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ۲- مایک والتز، مشاور امنیت ملی و ۳- پیت هگزث، وزیر دفاع.

🔸باید توجه داشت حتی گروه اول در صورت عدم دستیابی به توافق، گزینه نظامی را گزینه مطلوب می‌داند و این بدین معنا است که در هر صورت گزینه نظامی گزینه‌ای است که مدنظر اکثر دولتمردان آمریکایی قرار دارد؛ با این تفاوت که گروهی فرصت اندکی به دیپلماسی می‌دهند و گروه دیگری آن را بی‌فایده دانسته و شرایط ژئوپلیتیک منطقه را برای اقدام نظامی فراهم می‌دانند.

🔸پس از حمله نظامی ایالات متحده به یمن و تست بمب‌های سنگرشکن آمریکایی و هواپیماهای بمب‌افکن در این ‏کشور و تست های عملیاتی‌ای که صورت گرفته است، طبق گمانه‌زنی‌های ‏آمریکایی‌ها، احتمال حمله نظامی به ایران، کاهش شدیدی یافته است؛ زیرا با توجه به استفاده از توانمندی ‏حداکثری نظامی در قبال تأسیسات زیرزمینی یمن و ناممکن‌بودن انهدام آن‌ها، تأثیرگذاری این تسلیحات بر ‏تأسیسات ایران که از عمق و پیچیدگی بیشتری برخوردار است به شدت کمتر خواهد بود. در مقابل ایران نیز ‏امکان عکس‌العمل شدیدتری نسبت به یمنی‌ها داشته و همچنین وسعت سرزمینی و پراکندگی تأسیسات نظامی و ‏هسته‌ای ایران، امکان آسیب رساندن به آن‌ها را کاهش می‌دهد.

🔸علاوه بر این، باید به موضوع سیگنال‌گیت نیز توجه کرد. هر چند درز تصاویر گفت‌وگوهای مقامات آمریکایی ‏عواقب خاصی در فضای سیاسی و رسانه ای این کشور نداشت؛ اما تأییدی بر دسته‌بندی مذکور بود و منجر به ‏کاهش نسبی قدرت و تأثیرگذاری گروه دوم گردید.

🔸آمریکایی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که ایران، نه تنها برای رفع تحریم مذاکره نمی‌کنند، بلکه مذاکره آن‌ها برای ‏رفع خطر حمله است، حمله‌ای که شاید تا چند ماه گذشته و پیش از حمله به یمن، محتمل بود؛ اما طبق نکاتی ‏که پیشتر گفته شد، احتمال آن در حال حاضر به شدت کاهش یافته است. لذا تیم مذاکره‌کننده ایرانی باید از ‏فرصت مذاکرات، جهت اصلاح اشتباه محاسباتی آمریکا و رژیم صهیونیستی استفاده کند.

✅مذاکره بر سر سرمایه‌گذاری در ایران که خواسته‌ای بالاتر از تحریم و حمله است، حتی اگر به نتیجه مشخصی ‏نیانجامد، علاوه بر این که نشان دهنده اعتماد جمهوری اسلامی ایران به قدرت خود است، منجر به اصلاح اشتباه ‏محاسباتی دولت ایالات متحده و رژیم صهیونیستی و کاهش فشارها بر ایران خواهد شد و نشان می‌دهد که ایران ‏به استحکام جایگاه و امنیت ملی خود اطمینان کامل دارد و به فکر توسعه اقتصادی و سیاسی است و به جای ‏مذاکره بر سر امنیت ملی، در سطحی بالاتر برای توسعه منافع ملی مذاکره می‌کند.‏


🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید🔗

🔁مطالب مرتبط
▫️آیا ایران و آمریکا در ماه‌های پیش رو به توافق می‌رسند؟
▫️آمریکا در مذاکرات امروز مسقط به دنبال چیست؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/366
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 آیا خلع سلاح حزب‌الله ممکن است؟

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#لبنان

📝محمدعلی حسن‌نیا

🔹در چند ماه اخیر و بعد از آتش بس جنگ بین لبنان و اسرائیل صحبت‌های زیادی در خصوص سلاح حزب الله لبنان و مقاومت در این کشور مطرح شده است که جنجال های زیادی به راه انداخت. بعد از اینکه جوزف عون رئیس‌جمهور لبنان اعلام کرده بود سلاح فقط باید در اختیار ارتش باشد، موجی از جنجال در فضای لبنان رخ داد.

🔸از سوی دیگر نماینده دونالد ترامپ در امور لبنان و معاون ویتکوف با سفر به لبنان به صراحت از دولت و ارتش این کشور خواست که حزب الله را خلع سلاح کند. البته پاتک‌های حزب الله انجام شد و ابتدا وفیق صفا، مسئول ارتباطات و هماهنگی این جنبش و از نفرات اصلی حزب الله در مصاحبه‌ای تاکید کرد خلع سلاح حزب الله بخشی از راهبرد این جنبش نیست و شروطی را برای این موضوع اشاره کرد که تقریباً انجام آن محال است. سپس شیخ نعیم قاسم در یک سخنرانی مهم تاکید کرد هر کس که خواهان خلع سلاح مقاومت است، در حال ارائه خدمتی رایگان به دشمن اسرائیلی است.

💢محرک‌های خلع سلاح چه گروه و افرادی هستند؟

1️⃣آمریکا: واشنگتن با هدایت‌های مورگان اورتگاس معاون ویتکاف فرستاده ویژه آمریکا در خاورمیانه، که در واقع جایگزین عاموس هوکشتاین فرستاده ویژه آمریکا در لبنان شده است قصد نابودی کامل حزب الله را دارد. این زن دیپلمات بارها به لبنان سفر کرده و هدف اصلی خود را پایان جنبش مقاومت لبنان اعلام کرده است. فعالیت اورتگاس در راستای قصد آمریکا برای عوض کردن معادله نظامی و امنیتی با تغییر معادله سیاسی در بیروت است.

2️⃣گروه‌های 14 مارس: این ائتلاف از گروه های سیاسی ضد حزب الله لبنان همواره قصد داشتند راهی برای نابودی و خلع سلاح مقاومت پیدا کنند و وضعیت فعلی را بهترین زمان می دانند. افرادی مانند سمیر جعجع، اشرف ریفی، خاندان حریری و ... از این گروه هستند.

3️⃣اسرائیل و نظام فعلی سوریه: تل آویو و نظام فعلی حاکم بر دمشق به عنوان دشمنان خارجی حزب الله میخواهند قدرت این جنبش را برای همیشه تمام کنند و به همین دلیل بارها تهاجم های به لبنان برای این موضوع انجام دادند.

💢سناریوهای احتمالی

1️⃣جنگ داخلی: در سناریو اول حزب الله لبنان خلع سلاح را نمی‌پذیرد و به همین سطح تنش‌ها در لبنان افزایش می یابد و پیش‌بینی می شود اگر دولت و ارتش به سمت خلع سلاح با فشار و زور بروند عاقبتی جز جنگ داخلی رقم نخواهد خورد.

2️⃣ادغام در ارتش: این سناریو متحمل نیست ولی برخی در لبنان آن را مطرح کرده اند که حزب الله مانند حشد الشعبی باشد که رئیس جمهور لبنان آن را رد کرد. از طرفی حزب الله هم این قصد را ندارد.

3️⃣ادامه روند فعلی: این گزینه محتمل ترین گزینه خواهد بود. حزب الله لبنان سلاح های خود شامل موشک و پهپاد را تحویل ندهد و دولت لبنان هم به سمت زور برای خلع سلاح نرود اما مقاومت لبنان مسئله دفاع از حاکمیت این کشور را برعهده خود دولت قرار دهد.

💢راهبرد حزب‌الله چیست؟

🔸مقاومت لبنان بعد از جنگ سخت با اسرائیل و ترور فرماندهان و دبیرکل آن در شرایط بازسازی کامل یعنی بازسازی در رده های فرماندهی نظامی و مقامات امنیتی و سیاسی قرار دارد. همچنین مقاومت لبنان قصد دارد با درس گرفتن از جنگ اخیر دوباره توان خود را طی یک فرآیند بازیابی کند که همه این موارد زمان لازم دارد.

✅مقاومت لبنان فعلا در شرایط بازسازی به سمت ایجاد تنش نخواهد رفت و می خواهد با تمام قوا به ابعاد سیاسی یعنی انتخابات سال 2026 بپردازد و با گرفتن تمام کرسی های مورد نظر قدرت خود را دوباره به رخ بکشد که کار سختی هم در پیش دارد. با تمام این روندها خلع سلاح مقاومت اکنون مهم ترین باریکه درگیری بین جریان غربگرا و مقاومت در لبنان خواهد بود.


🔁مطالب مرتبط:
▫️معادله «الشّعب والجيش و المقاومة» پابرجاست
▫️ انتخاب جوزف عون به عنوان رئیس‌جمهور لبنان؛ پیشران‌ها و پیامدها

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/367
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐چهار چالش فنی که می‌تواند منجر به شکست مذاکرات هسته‌ای شود!

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

📝احسان کیانی

🔹برگزاری دومین دور گفتگوهای هسته‌ای ایران و آمریکا و اعلام آغاز گفتگوهای فنی، نشان از پیشرفت مذاکرات دارد. در عین حال، مذاکرات فنی می‌تواند چالشی‌تر از گفتگوهای سیاسی باشد. زیرا معمولاً گفتگوهای سیاسی معطوف به تفسیر مقاصد طرفین از یکدیگر به پیش می‌رود ولی مذاکرات فنی، ناظر به شاخص‌های سنجش‌پذیرتر، کمّی‌تر و عینی‌تری است که ارزیابی چگونگی معامله مطالبات در این حوزه، سخت‌تر و پیچیده‌تر است. به نظر می‌رسد چهار چالش فنی اصلی در پرونده هسته‌ای و مورد بحث در مذاکرات آتی، از این قرار خواهند بود:

💢چرخه سوخت

🔸مسأله چرخه سوخت در خاک ایران که نه از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل است و نه در مجموعه بازیگران دارای تسلیحات اتمی قرار دارد، موضوعی است که از نگاه آمریکا می‌تواند موجب تزلزل در معماری عدم اشاعه شود و به مرور دیگر بازیگران منطقه‌ای به‌ویژه عربستان، ترکیه و مصر را به سوی توسعه برنامه هسته‌ای خود سوق دهد.

🔸وجود چرخه سوخت، بدون تملک و مدیریت بازیگران بین‌المللی، اهرم فشاری برای ایران و چالشی است که همواره می‌تواند موجب نگرانی قدرت‌های بزرگ باشد. به همین دلیل جلوگیری از تعطیلی و برچیدن کامل تأسیسات هسته‌ای و نه تعلیق آن، خط قرمز ایران بوده است. شاید راه‌حل ایران برای عبور از این چالش، پذیرش پروتکل الحاقی و نظارت‌های گسترده‌تر بر تأسیسات هسته‌ای باشد. در عین حال که موضوع بی‌اعتمادی به بازرسان تابعه برخی دولت‌ها، همواره چالش‌برانگیز خواهد بود.

💢اورانیوم با غنای بالا

🔸موضوع وجود اورانیوم با غنای بالاتر از ۳.۶۷ درصد در ایران و ادعاهای آمریکا و اروپا مبنی بر نگرانی از استفاده از آن برای ساخت کلاهک اتمی، از دیگر چالش‌های فنی مذاکرات است. هدف ایران این است که ذخایر غنی‌شده به عنوان ضمانت توافق و البته تحت نظارت آژانس در داخل باقی بماند. اصرار طرف‌های غربی بر خروج اورانیوم به کشوری ثالث، اهرم فشار مهمی را از دست ایران خارج خواهد ساخت و به نظر می‌رسد ایران در صورت پذیرش این درخواست، اولاً بر انتخاب کشور ثالث هم‌سو با ایران مثلاً روسیه اصرار خواهد داشت و ثانیاً امتیاز اقتصادی نسبتاً برگشت‌ناپذیری را طلب خواهد کرد. زیرا بعید است که اورانیوم خارج‌شده نیز به کشور بازگردد. در صورت رد این درخواست، ممکن است ایران بپذیرد طی مراحلی گام‌به‌گام و متناظر با اخذ امتیازات اقتصادی، اورانیوم با غنای بالاتر را رقیق کرده یا از آن در تولید سوخت رأکتورهای هسته‌ای استفاده کرده و حجم آن را کاهش دهد.

💢سانتریفیوژها

🔸مسأله نسل جدید سانتریفیوژهای مورد استفاده برای غنی‌سازی، پیش‌تر راه‌حلی جز نابودی سانتریفیوژها نداشته و این رخدادی است که پذیرش آن برای تیم مذاکره‌کننده ایرانی اگر نه غیرممکن ولی دشوار است. به‌خصوص که تجربه بدعهدی طرف‌های غربی در برجام پیش روی تهران است. ولی به نظر می‌رسد در شرایط کنونی بتوان با پذیرش سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت هسته‌ای و مشارکت در توسعه آن در حوزه تحقیق‌وتوسعه، از سطح بی‌اعتمادی کاست و طرف‌های دیگر را نیز به تداوم فعالیت برخی تاسیسات اقناع نمود.

💢راستی‌آزمایی

🔸شاید چالش‌برانگیزتر از موارد فوق، بحث راستی‌آزمایی کاهش سطح و حجم فعالیت هسته‌ای ایران و رفع ادعاهای مطروحه در این باره باشد. زیرا تفسیر فنی از گزاره سیاسی اطمینان‌بخشی نسبت به عدم ساخت تسلیحات هسته‌ای، با اختلاف‌نظرهای جدی از سوی ایران و آمریکا و به‌ویژه اسرائیل روبروست. از نظر حکومت اسرائیل، ایران تنها زمانی سلاح هسته‌ای ندارد که اصولا برنامه هسته‌ای‌اش به طور کامل برچیده شود.

🔸حل چالش راستی‌آزمایی بستگی به این دارد که آمریکا از نگاه اسرائیل فاصله بگیرد و به تفسیر ایران مبنی بر اولاً، کفایت بازرسی‌های آژانس و نه بازرسی‌های مستقل دیگر بازیگران و ثانیاً، کفایت بازرسی از تأسیسات هسته‌ای و نه سایت‌های نظامی نزدیک‌تر شود. به خصوص که جناح رادیکال‌تر دولت ترامپ مانند روبیو و والتز، بر محدودیت برنامه موشکی ایران برای جلوگیری از تهدید اسرائیل تاکید دارند. به تعبیر آنان، برای اطمینان کامل، باید بُرد موشک‌های ایران نیز کاهش یابد تا اصولاً موشکی نباشد که توان حمل یک کلاهک اتمی تا اسرائیل را داشته باشد.

💢جمع‌بندی

✅اینکه مذاکرات معطوف به این چالش‌ها چه روندی را طی کند، به مهارت تیم‌های مذاکره‌کننده بستگی دارد ولی به نظر می‌رسد فرآیند موازی و گام‌به‌گام اجرای تعهدات بتواند مسیر طرفین برای دست‌یابی به یک توافق موقت جهت کنترل تنش را بگشاید.

🔁مطالب مرتبط:
▫️ایران گوشه رینگ است، نباید به توافق هسته‌ای اکتفاء کرد!
▫️گروسی در تهران؛ سرنوشت مکانیسم ماشه چه خواهد شد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/368
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 پله بعدی اقدام آمریکا علیه یمن چیست؟

#مقاله_تحلیلی
#تحولات_منطقه
#یمن

📝حسین افراخته

🔹با ورود به ششمین هفته از دور جدید حملات آمریکا علیه یمن (که از 25 اسفند آغاز شد) و ‏اثبات ناکارآمدی این حملات در تحقق اهداف، بحث تلاش آمریکا برای فعال کردن جبهه داخلی در ‏یمن بیش از هر زمان دیگری در محافل سیاسی- امنیتی و رسانه‌ای مطرح شده و بازتاب‌های زیادی داشته تا جایی که برخی کشورهای منطقه را نیز به واکنش وا داشته است.‏

💢گزینه‌های آمریکا

🔸هیئت حاکمه جدید آمریکا که انتظار داشت با آغاز دور جدید حملات به سرعت به هدف ‏خود یعنی توقف حملات انصارالله علیه کشتیرانی اسرائیل در دریای سرخ و شلیک‌ها علیه ‏سرزمین‌های اشغالی دست یابد، با مشاهده تشدید حملات یمنی‌ها سه گزینه پیش روی خود می‌بیند:

‏1️⃣عوامل فرسایش و فشار جدید علیه انصارالله را وارد صحنه منازعه نماید
‏2️⃣توان خود را در دو عرصه سلاح و تاکتیک افزایش دهد
‏3️⃣با عنایت به شرایط موجود و فرسایشی شدن نبرد و عدم تحقق اهداف حداقلی از درگیری خارج ‏شود

💢محتمل‌ترین گزینه

🔸با توجه به الگوی رفتاری ترامپ و دولت او به نظر می‌رسد در مرحله فعلی امکان تحقق گزینه ‏سوم و پایان درگیری منتفی است. پیگیری گزینه دوم نیز به توجه به امکانات موجود آمریکا در منطقه دور از ذهن به نظر می‌رسد. آمریکا با اعزام ناوگروه «کارل وینسون» به منطقه و ‏استقرار چند فروند بمب‌افکن بی-52 و بی-2 در پایگاه جزیره دیگوگارسیا، حداکثر توان خود را به کار گرفته و امکان افزایش کیفی و کمی در این حوزه در کوتاه ‏مدت میسر نخواهد بود.‏ بر این اساس محتمل‌ترین گزینه پیش روی آمریکا تلاش برای شعله ور ساختن مجدد جنگ داخلی ‏در یمن است.

💢چالش‌های گزینه جنگ داخلی

🔸شواهد و قرائن موجود و وضعیت فعلی بازیگران داخلی و منطقه‌ای غیر همسو با انصارالله ‏بیانگر این است که آمریکا در اجرای این سناریو با مشکلاتی ‏روبروست. امارات و عربستان تنها گزینه‌هایی هستند که ظرفیت و امکان ورود به ‏درگیری با انصارالله را دارند. اما سعودی که تجربه تلخ جنگ 8 ساله با یمن را دارد و پیشبرد طرح‌های توسعه‌ای را در اولویت قرار داده، شاید آخرین بازیگری باشد که تمایل به ورود به درگیری را داشته باشد.‏

🔸امارات هم علی‌رغم سطح بالای همراهی با طرح‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی، به نظر نمی‌رسد تمایل چندانی برای ورود مستقیم به این عرصه داشته ‏باشد. زیرساخت‌های متعدد اقتصادی امارات در برابر حملات بی‌دفاع است و صرف حملات و ایجاد ناامنی ‏موقعیت ویژه این کشور را که عمدتاً بر پایه ترانزیت مسافر و کالاست به طور کامل متزلزل خواهد کرد.‏ امتناع و عدم تمایل این دو کشور جهت ورود به درگیری تا حدی آشکار است که به سطح اظهارنظرهای ‏علنی مقامات دو کشور رسیده است.

💢حزب اصلاح و امید به مدل ادلب

🔸ضلع سومی که در بحث امکان آغاز درگیری جدید در یمن باید مورد بررسی قرار گیرد، نیروها و ‏مزدوران وابسته داخلی یمن است.‏ در این عرصه علی‌رغم تعدد بازیگران موثر و ذی نفوذ به صورت خلاصه می‌توان به چهار ‏بازیگر اصلی اشاره کرد:‏

1️⃣ دولت مستقر در عدن
2️⃣نیروهای وابسته به امارات تحت عنوان شورای انتقالی جنوب مستقر در مناطق شبوه، حضرموت، ‏جزیره سقطری ‏
3️⃣نیروهای حزب اخوانی اصلاح در مأرب وابسته به سعودی
4️⃣نیروهای طارق صالح یا عفّاش در تعز (برادرزاده علی عبدالله صالح دیکتاتور سابق و رهبر شاخه منشعب شده حزب ‏مؤتمر)‏

🔸در مقام ارزیابی در میان گروه‌های داخلی حزب اصلاح تنها گروهی است که شاید از انگیزه لازم برای ‏درگیری با انصارالله برخوردار است. اصلاحی‌ها همان طرفی هستند که تا آخرین روزهای جنگ 8 ساله علیه انصارالله در میدان ‏جنگیدند. تجربه ادلب و فتح کوتاه مدت سوریه توسط تحریرالشام که گروهی اخوانی است، نیز ‏اعتماد به نفس این گروه یمنی را بالا برده است.

💢ارزیابی موازنه نیروها و جمع‌بندی

🔸انصارالله در سال‌های نبرد داخلی از حیث لجستیک، امکانات و سلاح به معنی واقعی کلمه در مضیقه بود اما امروز به لطف ترک مخاصمه سه ساله و اجرای طرح‌های بازآرایی توان تسلیحاتی ‏در موقعیت ممتازی قرار دارد. اما بررسی وضعیت فعلی طرف مقابل حاکی از فرسایش جدی در عرصه امکانات و آمادگی‌ها نظامی و حتی ‏وضعیت مدنی است. بر این اساس تاکنون ارزیابی توان این نیروها در حد و اندازه شروع یک درگیری تمام ‏عیار با انصارالله نیست.

✅بنابراین می‌توان گفت که هیچ طرف داخلی انگیزه و توان لازم را برای رویایی با انصارالله ندارد. اما با توجه به فشارهای آمریکا فضای ابهام و عدم قطعیت همچنان بر ‏روی تحولات یمن سایه انداخته است.

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!🔗

🔁مطالب مرتبط
▫️نبرد فرسایشی آمریکا علیه یمن؛ گذر زمان به ضرر کدام طرف است؟
▫️یمن و چالش حملات آمریکا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/369
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐منافع روسیه چگونه بر مذاکرات هسته‌ای اثر می‌گذارد؟

#مقاله_تحلیلی
#مذاکرات_هسته‌ای
#روسیه

📝مهدی نوری چورتی

🔹در سال‌های اخیر روابط بین ایران و ایالات متحده آمریکا تحت تحولات مختلفی شامل برجام و خارج شدن ترامپ از آن قرار گرفته است. یکی از مهم‌ترین و جدیدترین این تحولات، مذاکرات غیرمستقیم بین دو کشور با هدف کاهش تنش‌ها و حل مسائل هسته‌ای است که دور دوم آن شنبه هفته جاری در ایتالیا برگزار شد. در این میان، بسیاری از افراد در پی پاسخ به این سؤالات کلیدی هستند که روسیه در مذاکرات هسته‌ای بین ایران و آمریکا چه نقشی ایفا می‌کند و به دنبال چه منافعی است؟

💢نقش روسیه در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا

🔸روسیه در تلاش است تا در این مذاکرات تعادلی بین روابط خودبا ایران و آمریکا برقرار کند. مسکو در کنار تقویت روابط خود با تهران از طریق امضای توافقنامه استراتژیک در ژانویه، هم‌زمان به دنبال بهبود روابط با دولت ترامپ نیز هست. این تلاش‌ها باعث نگرانی در اوکراین و کشورهای اروپایی شده است که از احتمال امتیازدهی ترامپ به مسکو برای پایان‌دادن به درگیری در اوکراین نگران هستند.

💢منافع روسیه از مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا

🔸منافع روسیه از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا چندلایه و پیچیده است. روسیه با دقت این تعاملات را ‏دنبال می‌کند، زیرا نتیجه مذاکرات می‌تواند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر منافع ژئوپلیتیکی، اقتصادی و ‏امنیتی‌اش تأثیر بگذارد.‏

1️⃣موازنه در برابر نفوذ آمریکا

🔸در سده گذشته، روسیه همواره تلاش کرده است تا ایران به سمت آمریکا نرود. در دوران پهلوی دوم، برای اینکه روابط ایران و آمریکا توسعه نیابد، شوروی امتیازات فراوانی به ایران می‌داد. بسیاری از صنایع و کارخانه‌ها در دوران پهلوی دوم در ایران توسط شوروی ساخته شده است تا با امتیازدهی روابط بین ایران و آمریکا دچار گسست شود. روسیه در حال حاضر تمایل دارد که ایران را به عنوان یک شریک استراتژیک در خاورمیانه حفظ کند. از نظر روسیه، کنترل‌شده بودن این مذاکرات یا حتی شکست آن‌ها می‌تواند به حفظ و نقش روسیه به عنوان یک متحد کلیدی برای ایران منجر شود.

2️⃣بازار انرژی و رقابت در فروش نفت و گاز

🔸تحریم‌های آمریکا علیه ایران باعث کاهش حضور ایران در بازار جهانی نفت و گاز شده است. این وضعیت به نفع روسیه است، چراکه سهم بیشتری از بازار انرژی جهانی دارد. ایران در حال حاضر به دلیل تحریم‌ها دسترسی به فنّاوری‌های جدید در استخراج منابع معدنی را ندارد و روسیه این فنّاوری‌ها را در اختیار ایران قرار نمی‌دهد. اگر مذاکرات منجر به لغو تحریم‌ها شود، ایران می‌تواند صادرات نفت خود را افزایش دهد و به فنّاوری‌های روز دنیا دسترسی پیدا کند که این امر به ضرر روسیه تمام می‌شود.

3️⃣دستیابی به امتیاز در مذاکرات

🔸از طرفی دیگر روسیه از پرونده هسته‌ایایران مثل یک کارت بازی در راستای منافع خودش استفاده می‌کند. این منافع می‌تواند شامل گرفتن امتیازاتی در پرونده اوکراین یا تعدیل رفتار غرب در حوزه‌های مختلف باشد. بنابراین روسیه سعی می‌کند هم‌زمان روابط نزدیکی با ایران داشته باشد و مذاکرات با آمریکا را تخریب کامل نکند تا در صورت نیاز خودش بتواند با غرب معامله کند. این یعنی روسیه، نه خواهان شکست کامل مذاکرات است و نه خواهان موفقیت کامل. یکی از علت‌های سفر عراقچی به روسیه جلوگیری از «بازی دوگانه» این کشور است.

4️⃣تثبیت نقش خود در معادلات خاورمیانه

🔸 روسیه تلاش دارد خود را به عنوان یک بازیگر کلیدی در ‏حل‌وفصل بحران‌های منطقه معرفی کند. مشارکت غیرمستقیم یا نقش‌آفرینی در مذاکرات ایران و آمریکا ‏می‌تواند جایگاه بین‌المللی روسیه را تقویت کند.‏

💢جمع‌بندی

🔸مسکو علی‌رغم همسویی خود با ایران در چندین موضوع تا حدی در ارتباط با واشنگتن بی‌طرفی خود را حفظ کرده است. این توازن در گفتگوهای اخیر بین مقامات روسیه و ایالات متحده در مورد برنامه هسته‌ای و فعالیت‌های نیابتی ایران مشهود است؛ بنابراین روسیه با استفاده از بی‌طرفی و حفظ تعادل بین طرفین به دنبال نقش‌آفرینی خود به عنوان یک قدرت بزرگ است اما تا این دور از مذاکرات تنها اعلام موضع کرده است.

✅در حال حاضر، روسیه بیشتر نقش نظاره‌گر و واسطه غیرمستقیم را دارد و به نوعی در حال برآورد وضعیت و ادامه مذاکرات است و هنوز نقش فعالی ایفا نکرده است. از طرفی روسیه به دنبال به نتیجه رسیدن مذاکرات و نزدیک‌شدن ایران به غرب نیست، چون منافعش درچندین حوزه به خطر می‌افتد.

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید🔗

🔄مطالب مرتبط:
▫️مذاکره در رم؛ هدف ترامپ از انتخاب ایتالیا چیست؟
▫️ اختلاف در کابینه؛ کدام نگاه در برنامه هسته‌ای غلبه خواهد کرد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/370
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 تایید اشغالگری ترکیه در قبرس و سرنوشت «سازمان دولت‌های ترک»

#تحلیل_کوتاه
#آسیای_میانه

📝احسان فلاحی

🔹در چهارم و پنجم آوریل ۲۰۲۵ نخستین نشست سران اتحادیه اروپا و کشورهای آسیای میانه در ‏سمرقند برگزار شد. بر اساس بیانیه پایانی این اجلاس، اتحادیه اروپا پذیرفته است که ۱۲ میلیارد ‏یورو در منطقه سرمایه‌گذاری کند. فارغ از مباحث اقتصادی از دیگر نکات مهم در بیانیه مذکور، ‏اعلام تعهد کشورهای آسیای مرکزی به قطعنامه‌های ۵۴۱ و ۵۵۰ شورای امنیت سازمان ملل ‏متحد در محکومیت اشغالگری ترکیه در قبرس شمالی است. این در حالی است که قزاقستان، ‏قرقیزستان و ازبکستان در نشست سال ۲۰۲۲ «سازمان دولت‌های ترک» رای به پذیرش ‏عضویت ناظر «جمهوری ترک قبرس شمالی» در این سازمان داده‌ بودند که در آن زمان با ‏اعتراض جدی اتحادیه اروپا و به ویژه یونان مواجه شد.

🔸اگرچه در بیانیه پایانی پنجم آوریل نامی از قبرس شمالی به میان نیامده است اما تاکید بر ‏پذیرش قطعنامه‌های ۵۴۱ و ۵۵۰ شورای امنیت به معنای بازگشت این کشورها از مسیری است ‏که ترکیه همچنان اصرار بر طی کردن آن دارد. از این رو جای سؤال است که آینده همکاری‌ها ‏در «سازمان دولت‌های ترک» چه خواهد شد؟ در پاسخ به این پرسش باید در نظر داشت که ‏این سازمان در سال ۲۰۰۹ با نام «شورای همکاری کشورهای ترک» ‏Cooperation Council of ‎Turkic Speaking Countries‏ و با ایده همکاری‌های فرهنگی در نشست نخجوان تاسیس شد. اما در ‏نشست سال ۲۰۲۱ در ترکیه نام این نهاد به «سازمان دولت‌های ترک» ‏Organization of Turkic ‎States‏ تغییر پیدا کرد که در نوع خود بیانگر تغییر جهت این سازمان به منظور تاکید بر ‏موضوعاتی فراتر از مقولات فرهنگی بود.
‏ ‏
🔸روشن است که ترکیه قصد دارد از رهگذر «سازمان دولت‌های ترک» به عنوان برادر بزرگ‌تر ‏کشورهای عضو (قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان) ایفای نقش ‏نماید. این در حالی است که جمهوری‌های آسیای مرکزی بیش و پیش از آن‌که ترکیه را به ‏عنوان برادر بزرگ‌تر بپذیرند، به عنوان یک شریک اقتصادی مهم به آن نگاه می‌کنند. کشورهای ‏آسیای میانه امیدوار بودند که در چارچوب «سازمان دولت‌های ترک» از جایگاه آنکارا برای ‏گسترش تعاملات خویش با کشورهای اروپایی بهره‌برداری کنند و چه بسا عضویت ترکیه در ‏اتحادیه اروپا امکان همکاری گسترده‌تر آن‌ها با اروپا را فراهم می‌کرد.‏

🔸از این منظر، زمانی که آنکارا مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا را در سال ۲۰۱۵ متوقف کرد، ‏امید کشورهای آسیای میانه به «سازمان دولت‌های ترک» کمرنگ شد. در عین حال همکاری ‏کج‌دار و مریز کشورهای عضو سازمان، در امضای برخی بیانیه‌ها و اعلامیه‌ها همچنان تداوم یافته ‏است. اما در سه سال گذشته تشدید رویکرد ژئوپلیتیکی آنکارا در موضوعاتی مانند بحران سوریه، ‏مداخله در شمال عراق، جنگ قره‌باغ، دالان زنگزور، تنش در مدیترانه شرقی بر سر منابع انرژی با ‏مصر و اسرائیل، تشدید اختلاف با یونان و ... باعث شده است که نوعی احساس تهدید بین ‏الاذهانی میان اعضای سازمان شکل بگیرد. زیرا کشورهای آسیای میانه سال‌هاست به دنبال ‏متنوع سازی شرکای خارجی خود هستند و بنابراین به هیچ وجه حاضر نیستند که روابط خود با ‏قدرت‌های اثرگذاری مانند روسیه، آمریکا، اتحادیه اروپا، چین و حتی ایران را فدای انگیزه‌های ‏ژئوپلیتیکی ترکیه کنند.‏

🔸حال آن که تشکیل سازوکاری برای نشست سران اتحادیه اروپا و کشورهای آسیای میانه، اهمیت ‏ترکیه را به عنوان موتور محرکه همکاری چهار کشور ترک آسیای مرکزی با اروپا کاهش داده ‏است. امضای بیانیه مشترک توسط کشورهای آسیای مرکزی با اتحادیه اروپا زنگ خطری در ‏مورد آینده نامشخص «سازمان دولت‌های ترک» است.

✅با وجود این، پیش‌بینی می‌شود این ‏سازمان همچنان به حیات خود ادامه دهد. اما از این پس هماهنگی‌های سیاسی- دیپلماتیک ‏میان اعضاء با دشواری‌های جدی مواجه خواهد شد. به احتمال بسیار بالا کشورهای عضو از ‏امضای بیانیه‌هایی با محتوای سیاسی و ژئوپلیتیکی خودداری نموده و ترجیح می‌دهند که بیشتر ‏بر همکاری‌های فرهنگی و اقتصادی که جزء اهداف اولیه این سازمان بوده است تمرکز نمایند.

🔁مطالب مرتبط
▫️توسعه روابط عراق و ترکیه؛ زمینه‌ها و موانع
▫️اعتراضات داخلی در ترکیه؛ برآیند تمهیدات زود هنگام اردوغان برای انتخابات

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/371
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐چشم انداز روابط ایران و اروپا در سایه مذاکرات صلح اوکراین

#تحلیل_کوتاه
#سیاست_خارجی
#اروپا

📝علی محبی

🔹در سال‌های اخیر، روابط ایران و اروپا به دلایل مختلف با تنش‌های بی‌سابقه‌ای مواجه شده است که یکی از ‏بارزترین آن‌ها تحریم‌های اعمال‌شده علیه کشتی‌رانی و هواپیماهای ایرانی بوده است. با ورود دوباره ترامپ به ‏عرصه ریاست‌جمهوری، سیاست بین‌الملل دچار تنش‌زدایی و تنش‌زایی‌های جدیدی شده است. این تحولات ‏گرچه می‌توانند چالش‌های جدیدی برای ایران و روابطش با اروپا فراهم کنند اما فرصت‌های جدیدی نیز در ‏افق پیش روی این روابط ایجاد می‌کند. مکانیسم ماشه و مسائل هسته‌ای، روابط اروپا با آمریکا، لابی‌های ضد ‏ایرانی در اروپا و از همه مهم‌تر جنگ اوکراین از جمله مسائلی است که در سال جاری بر روابط ایران و اروپا ‏تأثیرگذار است.‏

💢جنگ اوکراین و سناریوهای صلح و تداوم نبرد

🔸مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده در روابط ایران و اروپا در سال‌های اخیر نه مسائل هسته‌ای و نه موضوعات ‏منطقه‌ای بلکه جنگ اوکراین بوده است. اتحادیه اروپا به واسطه قدرت‌نمایی جنگ‌افزارهای ایرانی در این ‏جنگ بر علیه ناتو، احساس تهدید فزاینده‌ای از سوی ایران پیدا کرده است و به همین دلیل، روابط دو طرف ‏شکل خصمانه‌تری به خود گرفته است. اگر جنگ اوکراین و همکاری‌های نظامی ایران و روسیه تداوم یابد، این ‏احساس تهدید همچنان پابرجا خواهد ماند و سطح روابط با اروپایی‌ها در سراشیبی سقوط خواهند ماند.

🔸این ‏امر در صورتی که مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا به نتیجه نرسد می‌تواند منجر به فعال‌سازی مکانیسم ماشه ‏توسط اروپا شود. اما از سوی دیگر اگر تنش‌ها در اوکراین کاهش یابند، انتظار می‌رود که ادراک تهدیدی اروپا نسبت به ایران ‏کاهش یابد و در نتیجه حل پرونده هسته‌ای نیز برای آن‌ها اولویت پیدا کند. در صورتی که مذاکرات هسته‌ای ‏در مسیر مثبتی قرار بگیرد و مکانیسم ماشه غیرفعال یا تعلیق شود، می‌توان به کاهش تنش و بهبود روابط ‏امیدوار بود.‏

💢روابط ایران-اروپا در سایه تنش ترامپ با اتحادیه اروپا

🔸اختلافات بین ترامپ با اتحادیه اروپا فرصتی مناسب برای ایران فراهم کرده تا از این اختلافات تاکتیکی ‏بهره‌برداری کند و تنش‌های خود را با اتحادیه کاهش داده و روابط تجاری‌اش را بهبود بخشد. همچنین، این ‏تنش‌ها سبب شده تا اروپا به فکر تغییر راهبرد بین‌المللی خود باشد و در صدد این باشد تا روابط خود با ‏کشورهای جنوب جهانی را به منظور تنوع‌بخشی سبد اقتصادی و کاهش وابستگی به ایالات متحده تقویت ‏کند. این موضوع باعث می‌شود ایران نیز ظرفیت و موقعیت مناسبی برای اروپا پیدا کند زیرا اروپا تنش‌زدایی ‏روابط با ایران را راهی مناسب برای تقویت نقش مستقل خود در عرصه بین‌المللی و ارتقاء سیاست و اقتصاد ‏خود در تجارت با مناطق جنوب جهانی می‌داند. هرچند اختلافات فعلی بین اروپا و آمریکا راهبردی نیستند، ‏اما این وضعیت فرصت خوبی برای کاهش احساس تهدید ایران و جلوگیری از وخامت روابط فراهم می‌آورد.‏

💢لابی ضدایرانی و اتهامات حقوق بشری

🔸اگرچه شرایط صلح در اوکراین و تنش‌های بین اروپا و آمریکا روزنه روشنی برای بهبود آینده روابط ایران و ‏اروپا فراهم می‌کند، اما مشکلات و اختلافات کنونی بسیار بیشتر از گذشته است و رفع آن‌ها نیازمند زمان و ‏تلاش بیشتری از هر دو طرف است. یکی از مهم‌ترین عواملی که موجب وخامت روابط شده، افزایش نفوذ و ‏بازیگری لابی اسرائیل و اپوزیسیون ایرانی در میان مقامات مختلف اروپا است که یکی از نمودهای این موضوع ‏را می‌توان در تعطیلی مرکز اسلامی هامبورگ در آلمان مشاهده کرد. همچنین، کاهش اعتبار ایران به واسطه ‏اتهامات حقوق بشری باعث شده تا در صورت تلاش دو طرف برای بهبود روابط، فشار افکار عمومی و برخی ‏گروه‌های حقوق بشری بر مقامات اروپایی افزایش یابد و مانعی بر سر این مسیر ایجاد کند.‏

💢جمع‌بندی

✅چشم‌انداز روابط اتحادیه اروپا و ایران در سایه کاهش تنش‌ها در اوکراین و افزایش تنش‌ها بین اروپا و آمریکا ‏روشن‌تر شده است؛ اما چالش‌ها و پیچیدگی‌هایی نظیر مسائل منطقه‌ای، هسته‌ای و حقوق بشری همچنان ‏بر روابط دو طرف سایه افکنده‌اند که پیشرفت در این زمینه را بسیار دشوارتر از دوران پیشا برجام کرده است. ‏باید توجه داشت که بهبود روابط با اروپا نیازمند بازیگری ماهرانه ایران است تا بتواند از کارت مذاکره با آمریکا ‏و ظرفیت‌های اقتصادی-سیاسی خود استفاده کند و بدین ترتیب، مسیر تنش‌زدایی در روابط دو طرف به ‏تدریج هموار شود.‏


🔁مطالب مرتبط
▫️اروپای بدون آمریکا و حمایت از اوکراین؛ انتخاب بین امنیت و رفاه
▫️گزینه‌های اروپا برای پاسخ به وضع تعرفه‌های جدید توسط ترامپ

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/372
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐آینده سیاسی مبهم مورالس و سوسیالیست‎ها در بولیوی

#تحلیل_کوتاه
#آمریکای_لاتین

🔹اخیراً، اِوو مورالس، رئیس‌جمهور پیشین بولیوی، در صفحه توئیتر خود تأسیس حزب جدید Evo Pueblo (عبارتی اختصاری در اسپانیایی به معنای بازمی‌گردیم تا از مردم اطاعت کنیم) را اعلام کرد. حزب مذکور در حالی پا به صحنه سیاست در این کشور می‌گذارد که هم مورالس و هم حزب «حرکت به سمت سوسیالیسم» (MAS) که مورالس پیشتر رهبر آن بود در آشفتگی به سر می‌برند. از یک سو مورالس به اتهام قاچاق و سوءاستفاده جنسی از یک کودک از فعالیت‌ سیاسی منع شده و حتی اکنون یک قاضی دستور دستگیری او را نیز صادر کرده است. از سوی دیگر، لوئیس آرسه رئیس‌جمهور کنونی از حزب MAS در نظرسنجی‌ها محبوبیت بسیار پایینی دارد.

🔸شکاف میان مورالس و MAS ریشه در انتخابات ۲۰۱۹ دارد. در آن سال، مورالس توانست با کسب ۴۷٪ آرا رقیب خود، کارلوس مِسا از حزب اجتماع مدنی (CC) (میانه‌رو) با ۳۶٪ را شکست دهد. مجادله بر سر نتایج انتخابات، منجر به تحقیقات و گزارش سازمان دولت‌های آمریکایی (OAS) شد که طبق آن در فرایند شمارش آرا اقدامات عامدانه‌ای برای تغییر نتایج صورت گرفته بود. پس از انتشار گزارش، نیروی پلیس به معترضان پیوست و مورالس ضمن استعفا به مکزیک پناهنده شد. با برگزاری انتخابات مجدد، آرسه، نامزد جدید حزب و متحد پیشین مورالس به جایگاه ریاست‌جمهوری رسید. از این زمان درون حزب MAS میان طرفداران مورالس و آرسه شکافی شکل گرفت که در سال ۲۰۲۳ بر سر انتخاب رهبر به اوج خود رسید و در نهایت مورالس جدایی خود را از حزب اعلام کرد.

🔸 تلاش برای بازگشت به قدرت در کنار پرونده‌های حقوقی، وضعیت مورالس را پیچیده کرده است. ژانویه ۲۰۲۵ حکم دستگیری او صادر شد؛ اما او که پیشتر به بولیوی بازگشته بود، اکنون در جنگل‌های کیلاکولو مخفی شده است؛ زیرا به عنوان اولین رئیس‌جمهور ‌بومی از حمایت بومیان در این منطقه برخوردار است. مردم منطقه نیز در برابر تلاش‌های پلیس برای یافتن او مقاومت کرده‌اند. مورالس با تأسیس حزب جدید تلاش کرد تا به انتخابات بازگردد؛ اما به دلیل محدودیت زمانی در ثبت حزب، مجبور شد با حزب کوچک «جبهه پیروزی» (FPV) وارد ائتلاف شود. با این وجود هنوز هم بعید به نظر می‌رسد که بتواند به صورت قانونی در انتخابات شرکت کند؛ مگر اینکه به وسیله فشار سیاسی هوادارانش، دولت و انتخابات اوت ۲۰۲۵ را تحت‌ تأثیر قرار دهد.

🔸حزب سوسیالیست MAS نیز وضعیت مناسبی ندارد. بر اساس آخرین نظرسنجی Captura consulting، آرسه تنها ۱۳٪ محبوبیت دارد. احتمالاً به همین دلیل او هنوز رسماً اعلام نامزدی نکرده است. اصلی‌ترین گزینه احتمالی حزب، آندرونیکو رودریگز، رئیس جوان سنای بولیوی، ۲۲.۵٪ محبوبیت دارد. البته در این نظرسنجی مورالس در گزینه‌ها نبوده است. در نظرسنجی دیگری که نام او نیز آمده بود، مورالس ۱۰٪ محبوبیت داشت و تقریباٌ به همین میزان از سبد رأی رودریگز و مقداری از سبد آرسه کاسته شده بود؛ بنابراین سرنوشت رودریگز و حزب MAS به اقدامات آینده مورالس و پافشاری‌ او برای شرکت در انتخابات وابسته خواهد بود. این مسئله زمانی اهمیت دوچندان می‌یابد که بدانیم در نظرسنجی‌ها احزاب راست و محافظه‌کار (نظیر ائتلاف بزرگ PPB-CN به معنای برنامه پیشرفت بولیوی_همگرایی ملی) رقابت نزدیکی با MAS دارد.

🔸نبرد کنونی میان مورالس و MAS ارتباط کمی با رویکردهای سیاسی آن‌ها دارد. هر دو به عنوان حامیان سوسیالیسم، موافق گسترش برنامه‌های رفاهی و مخالف سرمایه‌داری هستند. این نبرد بیشتر بر سر قدرت و تلاش مورالس برای رهایی از پرونده‌های حقوقی است. با این وجود، او به لحاظ قانونی هیچ‌راهی برای ورود به انتخابات ندارد. از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۹ او سه بار متوالی رئیس‌جمهور شد و طبق اصلاحیه قانون اساسی در سال ۲۰۲۳، هیچکس نمی‌تواند بیش از دو دوره به ریاست‌جمهوری برسد. این موضوع به علاوه محرومیت از تصدی پست سیاسی به دلیل اتهامات واردشده موفقیت او را قانوناٌ ناممکن می‌کند.

✅رئیس‌جمهور پیشین با توجه به وضعیت حقوقی که دارد می‌خواهد به اتکای پایگاه حامی خود، فشار سیاسی همه‌جانبه‌ای را علیه نظام سیاسی راه بیاندازد تا در نهایت آن‌ها را وادار به تسلیم کند؛ اما باید به یاد داشت که مورالس امروز مورالس ۲۰۱۹ نیست. اگر تخمین نظرسنجی‌ها صحت داشته باشد، او پشتیبانی مردمی کافی برای پیروزی بر نظام سیاسی ندارد. با توجه به درگیری بومیان حامی مورالس با پلیس در ۲۰۲۴، ممکن است یک راه دیگر توسل به خشونت باشد. باید دید در ماه‌های آتی مورالس چه روشی را برای بازگشت خود به قدرت انتخاب می‌کند.

🔁مطالب مرتبط
▫️چشم‌انداز آمریکای لاتین در سال ۲۰۲۵
▫️تلاش آمریکا برای مهار چین در آمریکا لاتین

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/373
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🎥تصویر ایران ضعیف‌شده چقدر واقعی است؟

#تهران_مدیا
#مذاکرات_هسته‌ای

🔸تریتا پارسی در مصاحبه‌ای با مهدی حسن، بیان می‌کند گزارش‌هایی که به کاخ سفید داده می‌شود مبنی بر اینکه ایران در ضعیف‌ترین موقعیت خود قرار داد صحیح نیست. ایران نسبت به یک سال گذشته در منطقه قطعا ضعیف‌تر شده است؛ اما همچنان به وسیله انصارالله یمن حضور قدرتمندی دارد.

🔸او همچنین ضمن اشاره به قدرت موشکی ایران می‌‌گوید:

"با وجود این حقیقت که بسیاری از پرتاب‌های موشکی‌شان به سمت اسرائیل [در حمله اول] بیشتر نمایشی بود اما در حمله دوم در اکتبر، تعداد بسیار زیادی از موشک‌هایشان به تمام لایه‌های دفاع هوایی اسرائیل نفوذ کرد تا جایی که اسرائیلی‌ها درخواست دو سیستم آتش‌بار تاد (THAAD) کردند...حدس می‌زنم که با توجه به آنچه نشان داده‌اند هنوز هم واقعاً قادرند... که آسیب‌های قابل توجه وارد کنند."

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 ترامپ در حال از دست دادن آسیا است!

◾️ فارن پالیسی
📝 رابرت منینگ

#روندهای_استراتژیک

💢وابستگی نامتقارن میان آمریکا و چین

🔸یکی از ابعاد کلیدی رقابت استراتژیک میان ایالات متحده و چین، وابستگی نامتقارن آن‌ها به یکدیگر است. آمریکا همچنان واردکننده اصلی عناصر کمیاب از چین است. در مقابل، چین تلاش کرده تا بازارهای جایگزین برای صادرات خود بیابد و سهم صادرات به آمریکا را کاهش دهد. این ناهم‌ترازی در روابط اقتصادی، بی‌ثباتی ساختاری را در مناسبات دوجانبه نهادینه کرده است.

💢حرکت هم‌زمان به‌سوی جدایی و تعامل اقتصادی

🔸اگرچه حجم مبادلات تجاری دو کشور در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۵۸۰ میلیارد دلار رسید، اما نوع و ماهیت این تجارت دچار تحول شده است. سرمایه‌گذاری‌های مشترک، ارتباطات زنجیره‌ای و انتقال فناوری دیگر کارکرد سابق خود را ندارند. بسیاری از شرکت‌های آمریکایی، تحت فشار سیاست‌های داخلی و ملاحظات امنیت ملی، در حال انتقال زنجیره‌های تأمین از چین به کشورهای جنوب‌شرق آسیا یا آمریکای لاتین هستند. چین نیز با تقویت پیمان‌های منطقه‌ای مانند مشارکت اقتصادی جامع منطقه‌ای (RCEP) در پی کاهش آسیب‌پذیری است. این فرآیند می‌تواند موجب چالش‌هایی در تحقق اهداف بلندمدت اقتصادی برای هر دو طرف شود و برخی از بخش‌ها همچنان به این وابستگی‌ها ادامه می‌دهند، اما فضا برای رقابت سخت‌تر می‌شود.

💢رقابت چندبُعدی فراتر از اقتصاد

🔸رقابت استراتژیک میان دو کشور به حوزه‌های دیگر از جمله رقابت در اعماق اقیانوس‌ها و توسعه فناوری‌های فضایی رسیده است. در این میان، تایوان به حساس‌ترین کانون این تقابل تبدیل شده است. چین این جزیره را بخشی از خاک خود می‌داند و برای بازگرداندن آن ابزارهای دیپلماتیک و نظامی را به کار گرفته است. آمریکا نیز از «ابهام استراتژیک» فاصله گرفته و آشکارا با فروش تسلیحات پیشرفته و اعزام هیأت‌های سیاسی از تایوان حمایت می‌کند.

💢دوگانگی استراتژیک در آسیا-پاسیفیک

🔸کشورهای آسیایی به‌ویژه در جنوب شرق آسیا در حال تجربه کردن نوعی شکاف ژئوپلیتیکی هستند. از یک سو منافع اقتصادی آن‌ها با چین گره خورده و از سوی دیگر امنیت‌شان به حضور نظامی آمریکا وابسته است. این شرایط باعث شده کشورهایی مانند فیلیپین، ویتنام، مالزی و اندونزی به‌دنبال سیاست خارجی متوازن‌تری باشند. درعین‌حال، افزایش بی‌اعتمادی به سیاست‌های واشینگتن—به‌ویژه پس از دوران ترامپ—موجب تردید در پایداری تعهدات آمریکا شده است. این بی‌اعتمادی از عدم توانایی آمریکا در پیشبرد برخی تعهداتش در سطح جهانی و منطقه‌ای نشأت می‌گیرد.

💢آزمون وفاداری کشورهای منطقه

🔸یکی از پرسش‌های کلیدی برای آینده رقابت چین و آمریکا این است که در صورت درگیری احتمالی بر سر تایوان، آیا کشورهای منطقه اجازه استفاده از زیرساخت‌های نظامی خود را به آمریکا خواهند داد؟ این موضوع به دغدغه‌های داخلی، اقتصاد ملی و نگرانی از تلافی احتمالی چین بستگی دارد. برخی تحلیلگران این تردیدها را «پاشنه آشیل راهبرد بازدارندگی آمریکا» در منطقه می‌دانند. حمایت استراتژیک از متحدان و همکاری‌های نظامی این کشورها می‌تواند نقش اساسی در شکل‌دهی به آینده جنگ احتمالی ایفا کند.

💢تأثیر میراث سیاست «اول آمریکا» بر اعتبار آمریکا

🔸سیاست «اول آمریکا» که نخست در دوره ترامپ مطرح شد و تا حدی در دولت بایدن نیز ادامه یافت، تصویر آمریکا را به‌عنوان متحدی متعهد و قابل اعتماد مخدوش کرده است. خروج ناگهانی از توافقات، نوسانات سیاست داخلی و اولویت‌دادن به منافع ملی، بسیاری از شرکای آمریکا را نسبت به آینده روابط دچار تردید کرده است. در مقابل، چین با ثبات بیشتر در حضور منطقه‌ای خود، از مزیت جغرافیایی بهره‌مند است و حضورش در آسیا دائمی و نزدیک‌تر از آمریکاست. این تغییرات نه‌تنها بر اعتبار آمریکا در سطح جهانی تأثیر گذاشته، بلکه باعث شده متحدان آمریکا احساس کنند که در مواجهه با چالش‌های ژئوپلیتیکی تنها مانده‌اند.

💢نتیجه‌گیری تحلیلی

🔸آنچه امروز شاهد آنیم تنها رقابت اقتصادی نیست، بلکه رقابت همه‌جانبه‌ای با ابعاد ژئوپلیتیکی، فناوری، نظامی و هویتی است. آسیا-پاسیفیک در حال تبدیل شدن به مرکز ثقل نظم نوین جهانی است و رفتار قدرت‌های بزرگ در این منطقه آینده روابط بین‌الملل را رقم خواهد زد. آمریکا باید بتواند میان مهار چین و حفظ اعتماد شرکای منطقه‌ای توازن برقرار کند، وگرنه جایگاه جهانی خود را به‌تدریج از دست خواهد داد. چین نیز در تلاش است با تلفیق قدرت سخت و نرم، نظم منطقه‌ای جدیدی را با محوریت خود تعریف کند.

✅برای هر دو کشور، هدف‌های استراتژیک باید با واقعیت‌های موجود در سطح جهانی و منطقه‌ای همخوانی داشته باشد تا نه‌تنها رقابت، بلکه همکاری‌های محدود و موردنیاز نیز امکان‌پذیر باشد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/374
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐رزمایش نظامی مصر و چین؛ ابراز نارضایتی قاهره از واشینگتن

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#مصر

📝احمد بروایه

🔹چین و مصر از اواسط ماه آوریل جاری در حال برگزاری رزمایش مشترک هوایی تحت عنوان «عقاب‌های تمدن» هستند. این رزمایش که ‏از سوی مقامات چینی و مصری به عنوان اولین در نوع خود معرفی شده است شامل برنامه‌های متعددی همچون دوره‌های آموزشی، ‏تبادل تجربه در زمینه تاکتیک‌های نظامی، سورتی‌های هوایی و تمرینات نظامی مشترک است و به گفته مقامات دو کشور با هدف ‏تعمیق روابط نظامی و اعتماد متبادل و نزدیک کردن دکترین‌های نظامی از طریق آموزش‌های نظری و عملی صورت می‌پذیرد.

🔸مصر به عنوان یکی از مشتریان بالقوه سلاح‌های چینی به این رزمایش به عنوان فرصتی برای ارزیابی کارآمدی سلاح‌‏های چینی نگاه می‌کند. مکان برگزاری این رزمایش به طور رسمی اعلام نشده است اما منابع غیر رسمی پایگاه هوایی «وادی ابوریش» ‏در صد کیلومتری غرب خلیج سوئز را مکان احتمالی برگزاری آن می‌دانند. نیروی هوایی ارتش چین جت‌های جنگنده ‏J-10C، ‏هواپیماهای سوخت‌رسانی هوایی ‏YU-20‌‏ و هواپیماهای هشدار اولیه و کنترل ‏KJ-500‌‏ را در این رزمایش به کار گرفته است.‏

🔸این رزمایش در بستر بحران در روابط میان مصر از یک سو و رژیم صهیونیستی و آمریکا از سویی دیگر و همچنین اختلافات بر سر ‏پرونده‌هایی همچون آینده غزه و نقض معاهده سازش کمپ دیوید توسط رژیم صهیونیستی صورت می‌گیرد. رژیم‌صهیونیستی طی ‏چندماه اخیر همواره مصر را متهم به تسهیل قاچاق سلاح به حماس کرده است و از افزایش توان نظامی قاهره و همچنین افزایش تعداد ‏نیروهای نظامی مصری در مناطق سه‌گانه صحرای سینا ابراز نگرانی کرده است. علاوه بر این امتناع تاریخی کشورهای غربی به خصوص ‏آمریکا در فروش سلاح‌های پیشرفته به مصر به خصوص در حوزه نیروی هوایی سبب شده است که این کشور به دنبال متنوع‌سازی ‏منابع تأمین اسلحه برای خود باشد.

🔸از این رو می‌توان گفت که یکی از اهداف رزمایش فعلی نوعی ارسال پیام به واشینگتن و تل‎آویو به ‏منظور ابراز نارضایتی و همچنین نوعی کنش مبتنی بر تعدد گزینه‌های راهبردی و تسلیحاتی در مقابل وضعیت فعلی محسوب می‌شود. ‏این خط به خصوص در بازنمایی رسانه‌های مصری و جهان عرب از رزمایش هوایی مصر و چین پررنگ بود. همچنین به نظر می‌رسد مصر ‏از این رزمایش به دنبال این است که توانمندی‌های خود را در حوزه‌های نظامی با توجه به احتمال دخالت در شاخ آفریقا و یا حوزه رود ‏نیل ارتقا بخشد.

🔸از منظر چین، این رزمایش فرصتی برای افزایش حضور خود در قاره آفریقا و جهان عرب از دروازه مصر محسوب می‌شود. مصر با وجود ‏مشکلات ساختاری متعدد، به دلیل سابقه فرهنگی و تمدنی و همچنین موقعیت ژئوپلیتیکی نقش بارزی در راهبرد پکن در قبال جهان ‏عرب و همچنین قاره آفریقا دارد. چین همچنین امیدوار است که این رزمایش زمینه‌ساز افزایش همکاری‌های نظامی میان قاهره و پکن ‏شود و در نهایت راه را برای حضور راهبردی این کشور در کرانه مدیترانه و مرزهای جنوبی ناتو باز کند. چین همچنین قاهره را یکی از مشتریان بالقوه سلاح خود می‌بیند و قصد دارد به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی ‏سلاح برای مصر تبدیل شود. در این راستا بازنمایی رسانه‌های ‏غربی از این رزمایش بر خطرات بالقوه این رزمایش برای امنیت غرب در سایه تنش در روابط میان پکن و واشینگتن و همچنین وضعیت ‏ناآرام منطقه متمرکز بود.

🔸با وجود تلاش مصر و چین برای ارتقای روابط راهبردی، حضور طولانی‌مدت و همه‌جانبه آمریکا در مصر به خصوص در حوزه های ‏نظامی، اطلاعاتی و امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قدرت مانور قاهره در برابر واشینگتن را محدود می‌کند. همچنین وضعیت ‏اقتصادی بغرنج مصر، بحران بدهی و نیاز آن به وام های خارجی به ویژه وام‌های بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول سبب شده است که ‏قاهره برای دستیابی به منابع مالی و عبور از بحران اقتصادی وابستگی بیشتری به واشینگتن داشته باشد و این گزینه های این کشور را به ‏شدت محدود خواهد کرد.

✅بنابراین انتظار می‌رود همکاری‌های نظامی میان چین و مصر در کوتاه مدت و میان مدت از حد مشخصی ‏فراتر نرود. عدم حضور (یا عدم اعلام حضور) جنگنده‌های آمریکایی و فرانسوی واستفاده از جنگنده‌های میگ 29 مصر در رزمایش یکی ‏از نمودهای این محدودیت هستند.

🔁مطالب مرتبط:
▫️دیپلماسی مصر در آفریقا (۱۹۵۲ - ۲۰۲۵)؛ شکست‌⁧های گذشته و فرصت‌های آینده
▫️افزایش صادرات تسلیحات چین به خاورمیانه چه معنایی دارد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/375
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐مایکل آنتون، مسئول مذاکرات فنی، چگونه به توافق هسته‌ای می‌نگرد؟

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

📝عرفان علمشاهی

🔹مذاکرات هسته‌ای امروز توسط عراقچی و ویتکاف در حالی برگزار شد که تیم‌های فنی کارشناسی نیز حضور داشتند. دو روز پیش مایکل آنتون توسط دولت آمریکا به عنوان مسئول مذاکرات فنی آمریکا با ایران انتخاب شده بود. او مدیر «دفتر برنامه‌ریزی سیاست» در وزارت خارجه آمریکا است. در دولت بوش، آنتون سخنرانی‌نویس رئیس‌جمهور و در دولت نخست ترامپ نیز دستیار معاون ترامپ در ارتباطات راهبردی و سخنگوی شورای امنیت ملی بود. البته گذشته سیاسی آنتون به این موارد ختم نمی‌شود و نشانه‌هایی را از رویکرد سیاسی او به ما می‌دهد.

💢یک محافظه‌کار ملی‌گرا

🔸آنتون در مقاله «انتخابات پرواز ۹۳» (که در میانه انتخابات ۲۰۱۶ منتشر شد) رویکرد سیاسی خود را در حزب جمهوری‌خواه به بحث می‌گذارد. او به جمهوری‌خواهان مخالف ترامپ (جمهوری‌خواهان سنتی و نومحافظه‌کار) انتقاد می‌کند که هیچ برنامه‌ای برای نجات کشور از دست لیبرال‌ها ندارند. به عقیده او مهم‌ترین مسائل کنونی آمریکا مهاجرت، تجارت و جنگ هستند که ترامپ بر خلاف سایر جمهوری‌خواهان بر آن تمرکز دارد. آنتون را می‌توان جزو جریان جدیدی در جمهوری‌خواهی قلمداد کرد که طرفدار محافظه‌کاری ملی‌گرا هستند.

🔸او در مقاله دیگری به ایده نظم بین‌المللی لیبرال انتقاد می‌کند؛ چراکه از اهداف اصلی خود (تأمین امنیت، اعتبار و رفاه مردم آمریکا) دور شده است. این موارد نشان می‎‌دهد آنتون مخالف نخبگانی است که به دنبال اشاعه لیبرال‌دموکراسی از طریق جنگ و آسیب به منافع ملی هستند. به عقیده او، آمریکا باید خود را اولویت قرار دهد نه دیگر کشورها را. می‌توان گفت آنتون از همان ابتدا یک ترامپیست بوده است.

💢آنتون و دولت نخست ترامپ

🔸موقعیت سیاسی مایکل آنتون در دولت نخست ترامپ متأثر از درگیری‌های داخل کابینه بود. پس از آنکه تیلرسون (وزیر امور خارجه) با اصرار ترامپ برای انتشار گزارشی مخالفت کرد که نشان می‌داد ایران تعهدات خود در برجام را نقض کرده است؛ ترامپ تیمی را تشکیل داد تا گزارشی را منتشر کنند که پایبندی ایران به توافق را رد می‌کرد. یکی از اعضای این تیم مایکل آنتون بود. آنتون در یکی از مواضع خود بیان کرده بود که برجام دارای نواقضی است و خروج یکجانبه آمریکا از برجام می‌تواند به رفع این نواقص بیانجامد.

🔸سپس حضور آنتون در دولت تحت تأثیر انتصاب جان بولتون به جای هربرت مک‌مستر به عنوان مشاور امنیت ملی قرار گرفت. به گفته برخی منابع، آنتون یکی از کسانی بود که قربانی پاکسازی‌های شورای امنیت ملی توسط بولتون شد. او تا زمانی که بولتون به این سمت منصوب شود، سخنگوی شورا بود؛ اما پس از آن از شورا بیرون آمد. این اتفاق در کنار انتقادات پیشین آنتون به نومحافظه‌کاران نشان از مرزبندی او با گروه مذکور دارد. حال، او در نبود نومحافظه‌کاران به دولت ترامپ بازگشته است.

💢آنچه برای ایران اهمیت دارد

🔸آنتون در مقاله‌ای که سال ۲۰۱۰ با نام «ایران و هزینه‌های سیاست مهار» اشاره می‌کند که اجرای این سیاست مشابه سیاست مهار شوروی، می‌تواند هزینه‌های غیرضروری را بر آمریکا تحمیل کند و به منافع‌اش در منطقه آسیب بزند؛ چراکه خطر ایران و برنامه هسته‌ای آن به اندازه شوروی جدی نیست (در عوض می‌توان به گزینه تغییر رژیم فکر کرد). نمی‌توان با قطعیت گفت پس از ۱۵ سال آنتون به این مسئله چگونه نگاه می‌کند. با این حال او در دولت نخست ترامپ نشان داد با جمهوری‌خواهان تندرو فاصله دارد و موافق رویکرد ایدئولوژیک آن‌ها در سیاست خارجه نیست. از این جهت، می‌توان او را نزدیک به جریان ویتکاف-گابارد-ونس در کابینه ترامپ دانست.

🔸از این مهم‌تر، صلاحیت او به عنوان مسئول تیم فنی مذاکرات است. با بررسی گذشته آنتون نه تنها هیچ فعالیت تخصصی خاصی در خصوص بحث هسته‌ای یافت نمی‌شود، بلکه برخی از نوشته‌های او رنگ ‌و بوی تئوری توطئه نیز دارند. او درگذشته سخنرانی‌نویس بوش بوده، او پیش از پیروزی ترامپ در ۲۰۱۶ در مؤسسه کلرمونت فعالیت داشته و مقالات او ارتباط چندانی با بحث‌های تخصصی ندارند. سابقه او نیز در این بحث اندک است.

✅این نکات می‌توانند نشانه‌های مثبتی برای حضور او در مذاکرات باشند. او با نومحافظه‌کاران و جمهوری‌خواهان تندرو فاصله دارد. همچنین سابقه اندکش در حوزه هسته‌ای می‌تواند دست طرف ایرانی را در مباحث فنی و تبادل امتیاز هسته‌ای بازتر کند. اما نباید فراموش کرد که او تنها نیست و تیمی تخصصی همراه خود دارد. این می‌تواند مباحث کارشناسی را پیچیده کند.

🔄مطالب مرتبط
▫️چهار چالش فنی که می‌تواند منجر به شکست مذاکرات هسته‌ای شود!
▫️تاجری در لباس یک دیپلمات؛ استیو ویتکاف کیست؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/376
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 سومین اجلاس مشترک ایران و آفریقا و نیاز به رفع چالش‌های بنیادین

#مقاله_تحلیلی
#آفریقا

📝 سید یوسف پژوهنده

🔹سومین اجلاس همکاری‌های اقتصادی ایران و آفریقا از تاریخ ۷ تا ۱۲ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ با حضور ۵۱ هیئت ‏عالی‌رتبه از کشورهای آفریقایی در شهرهای تهران و اصفهان برگزار خواهد شد. در این اجلاس بیش از ۶۰۰ نفر ‏در قالب هیئت‌های مختلف از جمله ۳۵ وزیر‎ ‎و‎ ‎معاون وزیر آفریقایی، معاون‎ ‎رئیس‌جمهور‎ ‎زیمبابوه،‎ ‎دبیرکل‎ ‎دی‎ ‎هشت،‎ ‎برخی‎ ‎دیگر‎ ‎از‎ ‎مقامات آفریقایی و همچنین ‎دبیرکل‎ ‎سازمان‎ ‎اکو حضور خواهند داشت‎.‎

💢اجلاس‌های مشترک؛ تجربه موفق جهانی در مناسبات با آفریقا

🔸برگزاری اجلاس‌های مشترک ایده مناسبی برای شناخت ظرفیت‌ها و ارتقای روابط با کشورهای آفریقایی بوده ‏است. مبادلات تجاری ایالات‌متحده با آفریقا از ۸۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ (در نخستین اجلاس) به ۱۹۴ ‏میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲ رسید. تبادلات تجاری روسیه با آفریقا از ۱۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ (نخستین ‏اجلاس) به ۲۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ افزایش‌یافت. حجم مبادلات تجاری چین با کشورهای آفریقایی نیز از ‌‏۱۰.۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۰ (نخستین اجلاس) به ۲۸۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسید. این نتایج نشان از ‏اهمیت و تاثیر قابل‌توجه برگزاری اجلاس‌های مشترک دارد.‏

💢اثرات اجلاس‌های ایران و آفریقا

🔸در سال‌های اخیر، با درک اهمیت راهبردی آفریقا، ایران نیز اقدام به برگزاری اجلاس‌های مشترک با کشورهای ‏آفریقایی کرده است. اجلاس نخست در اسفند ۱۴۰۱ و اجلاس دوم در اردیبهشت ۱۴۰۳ برگزار شده بود. در ‏جریان اولین اجلاس ۲۰ سند همکاری میان ایران و کشورهای غرب آفریقا امضا شد. در دومین اجلاس نیز ‏قراردادهایی از جمله راه‌اندازی خطوط تولید خودرو (سایپا در کنیا و ایران‌خودرو در سنگال)، اجرای ‏پروژه‌های مشترک مترو، ساخت انبوه ۱۵ هزار واحد مسکونی و ایجاد خطوط تولید واکسن و تجهیزات پزشکی ‏منعقد گردید.‏

🔸در سال ۲۰۲۲، پیش از برگزاری اولین اجلاس ایران و آفریقا، حجم مبادلات ایران با کشورهای آفریقایی ‏حدود ۱.۴ میلیارد دلار بود که از این میزان، ۱.۳ میلیارد دلار به صادرات و ۹۲.۹ میلیون دلار به واردات ‏اختصاص داشت. در سال ۲۰۲۳ این آمار با کاهش چشمگیری به ۷۶۶ میلیون دلار کاهش یافت؛ به‌گونه‌ای که ۶۸۲ میلیون دلار آن مربوط به صادرات و ‌‏۸۴.۹ میلیون دلار مربوط به واردات بود. بنابراین، درحالی‌که اجلاس‌های مشترک چین، آمریکا، ترکیه و روسیه ‏با کشورهای آفریقا به رشد قابل‌توجه تبادلات تجاری آن‌ها انجامیده است اما اجلاس ایران و آفریقا ظاهراً ‏تاکنون چنین نتیجه‌ای را در پی نداشته است.

🔸فقدان خط حمل و نقل دریایی منظم و مستقیم که منجر به عدم ثبت ایران به عنوان کشور مبدأ می‌شود؛ کاهش ارزش اوره در سال ۱۴۰۲ که حدود ۷۰ ‏درصد از حجم صادرات ایران به این قاره را شامل می‌شود؛ عدم ثبت صادرات خدمات در آمارها علی‌رغم رشد ‌‏۷۰ درصدی و در نهایت اثر بلندمدت برگزاری اجلاس و پروژه‌هایی مانند راه‌اندازی خطوط تولید خودرو یا ‏خطوط تولید تجهیزات پزشکی، ممکن است دلایلی باشد که باعث می‌شود تاثیر برگزاری اجلاس به ‏درستی قابل مشاهده نباشد.‏

💢چالش‌های روابط ایران و آفریقا

🔸اگر چه ایران همواره با چالش‌های تحریمی در حوزه تجارت مواجه بوده است ‏اما در رابطه با مناسبات تجاری با آفریقا نبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل مستقیم و منظم، فقدان شناخت کافی از ‏بازارها، عدم تدوین چشم‌انداز روشن برای توسعه همکاری، ضعف مراکز تجاری ایران در آفریقا و ‏عدم ایجاد فرصت‌های تولید فرامرزی در صنایع بزرگ و بخش کشاورزی چالش‌های ناشی از تحریم را تشدید ‏کرده است.‏

🔸نبود هماهنگی مستمر و برنامه‌ریزی‌شده با مقامات و نهادهای علمی و اقتصادی مؤثر همچون اتحادیه ‏آفریقا و اتحادیه اکواس بر این مشکلات افزوده است. افزون بر این، سازوکار دعوت از هیئت‌های تجاری برای ‏حضور در اجلاسیه‌های مشترک ایران و آفریقا فاقد چارچوب مشخصی است و انتخاب هیئت‌ها بر پایه ‏استانداردهای متناسب با سطح اجلاس صورت نمی‌گیرد.‏

💢جمع‌بندی

✅تجربه افزایش حجم مبادلات تجاری روسیه با کشورهای آفریقایی علیرغم تحریم‌ها نشان‌دهنده وجود ‏بازار غیرشکننده در آفریقا و امکان عبور از چالش‌های تحریمی است. با توجه به اینکه یکی از دلایل عمده ‏ضعف در روابط تجاری با آفریقا، فقدان زیرساخت‌های مبادلات پولی و بانکی و ارائه ضمانت‌نامه برای پروژه‌هاست، در این زمینه می‌توان از زیرساخت‌های ایجاد شده توسط چین و روسیه در قاره آفریقا به‌عنوان دو بازیگر ‏دارای روابط نزدیک با ایران بهره گرفت. یکی از این زیرساخت‌ها، مکانیزم مبادلات بانکی مستقل روسیه با ‏اتحادیه آفریقاست.‏

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/377
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1