🎧عمران صلاحی، شاعر و طنزنویسِ دوست داشتنی ما در چنین روزی (۱۱ مهر ۱۳۸۵) درگذشت. برای یادکرد او، چند رباعی آقای شاعر را با صدای خودش بشنوید @ehsanname

📸 فروش کتاب با ۵۰ درصد تخفیف در ایستگاه‌های مترو، اما چه کتابی؟ کتابهای ناشرانی که ترجمه‌های دیگران را رونویسی و به اسم مترجمی ناشناس چاپ می‌کنند! (از اینستاگرام مهدی صالحی) @ehsanname

❤️«ای تکیه‌گاه و پناهِ
زیباترین لحظه‌هایِ
پرعصمت و پر شکوهِ
تنهایی و خلوت من!
ای شطِ شیرینِ پر شوکتِ من!...»

🔸ویدیویی از شعرخوانی #مهدی_اخوان_ثالث در ایام جوانی @ehsanname

🗓 شنبه ۱۴مهر، روز اعلام تهران به پایتختی، به نام «روز تهران» نامگذاری شده. شنبه سینماها و موزه‌های تهران نیم‌بها هستند. عضویت در کتابخانه‌های عمومی شهر تهران هم در این روز رایگان است @ehsanname

⚖️ خبر خوب اینکه حساسیت‌ها نسبت به رعایت حقوق مؤلف دارد بیشتر و بیشتر می‌شود. سال پیش اردلان سرافراز، ترانه‌سرایی که خودش هم ایران نیست، از رضا صادقی، علی لهراسبی و سینا سرلک برای استفاده بی اجازه از دو ترانه‌اش (سوغاتی و برخیز) شکایت کرد که حاضر نشدن این خوانندگان در دادگاه باعث محکومیت‌شان شد. ابتدای امسال هم شکایت جمعی شاعران از حمید هیراد، باعث شد تا تهیه‌کنندۀ او رضایت چهار شاعر را بگیرد و مانع از ادامه دعوای حقوقی شود.
@ehsannsme
حالا خبر می‌رسد ورثۀ مرحوم رحیم معینی کرمانشاهی به‌ خاطر استفاده بدون مجوز از ترانه‌های این شاعر، از محمد معتمدی، سالار عقیلی و فرزاد فرزین به دادگاه شکایت کرده‌اند. فرزین قطعه «امید جانم ز سفر باز آمد» را از آثار معینی خوانده و عقیلی و معتمدی هم ظاهراً از چند قطعه مختلف مرحوم کرمانشاهی استفاده کرده‌اند.
bit.ly/2Qw8L3v
🔻رحیم معینی کرمانشاهی، یکی از معروفترین ترانه‌سراهای معاصر است. سابقۀ نقاشی، نویسندگی، روزنامه‌نگاری و حتی فیلمنامه‌نویسی دارد (فیلم «وسوسه شیطان» محمد زرین‌دست ۱۳۴۶ که اقتباسی از «برادران کارامازوف» داستایوسکی است). معروفترین شعرش «عجب صبری خدا دارد» است. او ۲۶ آبان ۱۳۹۴ درگذشت.

🌕نوبل ادبیاتی که امسال نیست!
@ehsanname
✍احسان رضایی: گفت «گنه کرد در بلخ آهنگری/ به شوشتر زدند گردن مسگری». اگر ژان کلود آرنو آن کارهای شنیع را مرتکب نشده بود، امروز نام برندۀ نوبل ادبیات ۲۰۱۸ را می‌شنیدیم. اما حالا این بابا به خاطر شکایت ۱۸ زن به ۲ سال حبس محکوم شده، همسر شاعرش خانم کاترینا فورستِنسِن، از آکادمی سوئد اخراج شده، سر این قضیه بین اعضای آکادمی دودستگی و جنجال و استعفا شده، تعداد اعضا برای تصمیم‌گیری‌ها از جمله در مورد نوبل ادبیات از حد نصاب افتاده و خلاصه سال ۲۰۱۸ نوبل ادبیات نداریم.

🔹این هشتمین سالی است که اهدای نوبل ادبیات لغو می‌شود. نوبل ادبیات از زمان آغاز به کارش در ۱۹۰۱، فقط ۸ بار اهدا نشده: سال‌های ۱۹۱۴، ۱۹۱۸، ۱۹۳۵، ۱۹۴۰، سه سالِ پشت سرهم از ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۳ و امسال. در ۱۹۱۸ رسماً اعلام شد کسی موفق به دریافت جایزه نشده، امسال به خاطر مشکلات آکادمی جایزه ندادند، در بقیه موارد هم گفتند وسط جنگ جهانی نمی‌شود جایزه داد.

🔸آکادمی نوبل طی ۱۱۸ سال (از ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۸) به ۱۱۴ نویسنده جایزه داده است. این‌طوری که ۸ سال برگزیده‌ای نداشته و در عوض ۴ سال نوبل را مشترک به دو نفر دادند.

🔹طبق وصیت آلفرد نوبل، نوبل ادبيات باید به «برجسته‌ترين اثری که در یک سال گذشته با رويكرد آرمان‌گرايانه نوشته شده» اهدا شود. اما در عمل این جمله تشریفاتی است. آنها به مجموعه آثار یک نفر جایزه می‌دهد، نه به یک کتاب خاص (تنها نوبل‌هایی که به یک کتاب مشخص داده شده، نوبل ۱۹۲۰ کنوت هامسون برای «رشد خاک»، نوبل ۱۹۲۴ ولادیسلاو ریمونت برای رمان «دهقان‌ها» و نوبل ۱۹۲۹ توماس مان برای «بودنبروکها»ست). گاهی به یکی در تنها سالی که کاری منتشر نکرده، نوبل می‌دهند (برنارد شا در ۱۹۲۵). بقیه را هم با سالها فاصله بعد از نگارش مهمترین اثرشان انتخاب کرده‌اند (مارکز در ۱۹۸۰ نوبل گرفت، ۱۲سال بعد از انتشار «صد سال تنهایی»).

🔸جنجالی‌ترین انتخابهای دو دهه اخیر، نوبل‌های داریو فو (۱۹۹۷) و باب دیلن (۲۰۱۶) بوده. بخصوص داریو فو که آثارش از طرف کلیسای کاتولیک تقبیح شده و انتخابش با اساسنامه نوبل که باید از «آثار آرمانگرایانه» حمایت کند، تضاد داشت.

🔹فهرست نویسندگان معروفی که بعد از ۱۹۰۱ درگذشتند و نوبل نبردند، خیلی غنی‌تر از نوبل‌گرفته‌هاست: جورج اورول، سامرست موام، گراهام گرین، آلدوس هاکسلی، او هنری، جیمز جویس، دی اچ لارنس، ویرجینیا ولف، کاترین منسفیلد، جی آر آر تالکین، رولد دال، اچ جی ولز، آرتور کانن‌دویل، آگاتا کریستی، مارک تواین، جک لندن، تئودور درایزر، تامس هاردی، اسکات فیتزجرالد، آرتور میلر، جی دی سلینجر، ای ال دکتروف، ریموند کارور، جان آپدایک، کورت ونه‌گات، ژول ورن، امیل زولا، مارسل پروست، آندره مالرو، لویی فردینان سلین، سنت اگزوپری، رومن گاری، فرانتس کافکا، برتولت برشت، ایتالو کالوینو، امبرتو اکو، هنریک ایبسن، نیکوس کازانتزاکیس، گارسیا لورکا، خورخه لوییس بورخس، کارلوس فوئنتس، چینوا آچیبی، آنا آخماتووا، ولادیمیر مایاکفسکی، میخاییل بولگاکف، ولادیمیر ناباکف، ماکسیم گورکی، آنتون چخوف، لئو تولستوی،... کلا روس‌ها تا ۱۹۵۸ و بوریس پاسترناک (آن هم از سر لج با شوروی) نوبل ادبیات نگرفتند، درحالی‌که نیمه اول قرن بیستم، عصر طلایی ادبیات روس بود.

🔸در بین برندگان نوبل ادبیات فقط ۱۴ زن هست. از این جمع ۶ زن در قرن بیست‌ویکم نوبل گرفته‌اند. یعنی توجه به زنان نویسنده در سال‌های اخیر بیشتر شده.

🔹متوسط سن برندگان نوبل ادبیات در زمان گرفتن جایزه ۶۵سال بوده که بعد از برندگان نوبل اقتصاد (با متوسط ۶۷سال) پیرترین نوبلیست‌ها هستند. جوانترین برنده، رودیارد کیپلینگ نویسنده «کتاب جنگل» با ۴۲سال (نوبل ۱۹۰۷) و مسن‌ترین برنده، دوریس لسینگ ۸۸ساله (نوبل ۲۰۰۷) بود. دوریس لسینگ متولد کرمانشاه خودمان بود.
@ehsanname
🔸بین برندگان‌ نوبل ادبیات، کشور فرانسه با ۱۵ جایزه بیشترین سهم را دارد (رتبه‌های بعدی برای ایالات متحده با ۱۱ و بریتانیا با ۱۰ نوبل است) اما در بین زبانهای مختلف، ادبیات انگلیسی‌زبان جلوتر از بقیه است. ۲۹ نوبلیست به انگلیسی می‌نوشتند، ۱۴ نفر به فرانسه، ۱۳ نفر آلمانی، ۱۱ نفر اسپانیولی، ۷ نفر سوئدی، روس‌ها و ایتالیایی‌ها هم هر کدام ۶ برنده داشتند. کلاً این ۱۱۴ برنده به ۲۵ زبان می‌نوشتند.

🔹نوبل‌های ادبیات سوئدی به تنهایی بیشتر از کل نوبل‌های قاره آسیا است. طبیعتاً این نه به خاطر غنای ادبیات سوئدی، بلکه به خاطر کشور برگزارکننده نوبل است. ۵ نفر از این ۷سوئدی برنده نوبل ادبیات، خودشان عضو آکادمی سوئد بودند. یکی از این اعضا، اریک اکسل کارلفلدت (نوبل ۱۹۳۱) تنها کسی است که بعد از مرگش نوبل ادبیات گرفت.

🔸دو نفر نوبل ادبیاتشان را نخواستند: بوریس پاسترناک (۱۹۵۸) و ژان پل سارتر (۱۹۶۴). باب دیلن (۲۰۱۶) هم تا مدتها به آکادمی جواب نمی‌داد اما در نهایت ختم به خیر شد.
bit.ly/2NnWjAU

🔉 پژواک صدا/۸: احسان رضایی در یادداشت فرهنگی این شماره صدا، به حکم اتاق اصناف برای تعطیلی باغ کتاب تهران و رقابت کتابفروشی‌های کوچک و بزرگ پرداخته است.
@javadrooh

🌕 یک ایرانی در نوبل
@ehsanname
آکادمی سوئد که برگزارکنندۀ نوبل ادبیات است، دیروز در بیانیه‌ای از انتخاب دو عضو جدیدش خبر داد. نکتۀ جالب این بیانیه این است که از عضویت خانم ژیلا مساعد، شاعر ایرانی-سوئدی به عنوان عضو جدید آکادمی خبر داده. خانم مساعد اولین خارجی‌تباری است که در تاریخ ۲۳۲سالۀ آکادمی سوئد به عضویت آن درآمده است.

🔹خانم ژیلا مساعد اصلیت اهوازی دارد. سال ۱۳۲۷ متولد شده. پدرش (علاءالدین مساعد) و خواهرش (مهوش مساعد) هم شاعر هستند. از کسانی بود که در شبهای شعر خوشه که به همت شاملو در شهریور ۱۳۴۷ برگزار شد، مطرح شد. در ایران یک کتاب از او با عنوان «غ‍زالان‌ چ‍الاک‌ خ‍اطره‌: اش‍ع‍ار ۱۳۵۵-۱۳۶۴» (ناشر مؤلف، ۱۳۶۵) منتشر شده که دفتری از شعرهای سپید است. (یک نمونه از اشعار این دفتر: من ماه سرد را/ از ورای آرامش بخار کتری می‌دیدم/ که با رگهای سرمه‌ای‌رنگ/ آسمانی بی‌اوهام/ می‌آفریند.) به علاوه تعدادی از شعرهای کودک او در دو آلبوم از کانون پرورش فکری کودکان استفاده شده: «آواز فصلها و رنگها» (۱۳۵۵) و «آوازهای دیگر» (۱۳۵۶)، هر دو با صدای سیمین قدیری و موزیک فریبرز لاچینی. مساعد در ۳۸سالگی (۱۹۸۶) با دو فرزندش به سوئد مهاجرت کرد و ۱۰ سال بعد اولین کتاب شعر خود به زبان سوئدی را هم منتشر کرد. او تاکنون ۷ دفتر شعر به زبان سوئدی منتشر کرده. با همین اشعار به عنوان نویسندهٔ سال ۲۰۱۳ در غرب سوئد برگزیده شد.
bit.ly/2O8wqdv

📕یک وقتی هم محمودرضا خاوری، مدیرعامل فراری بانک ملی، خواندن کتاب «سرطان اجتماعی فساد» دکتر فرامرز رفیع‌پور را توصیه می‌کرد! @ehsanname

🎨سلف‌پرتره #سهراب_سپهری از خودش
@ehsanname
🗓۱۵ مهر سالروز تولد سهراب است

✍️ ترجمه هفت شعر ژاپنی از #سهراب_سپهری
@ehsanname
با آن که می‌دانم
در پی صبح
شب باز خواهد آمد
با این همه، طلوع آفتاب
چه نفرت‌آور است، دریغا!
➖ فوجی‌وارا نو میچی نولو


در پهنۀ بی‌کران اقیانوس
پاروزنان
به سوی جزایر دوردست می‌روم.
به دوستانم خبر دهید
ای قایق‌های ماهی‌گیری!
➖اونو نو تاکامورا

@ehsanname
به سان رودخانۀ می‌نانو
که از قلۀ کوهستان تسوکوبا
سرازیر می‌شود،
عشق من، که هر آن فزونی می‌یابد
اکنون رودی ژرف و پهناور شده است.
➖یو زی تننو


با چشم دلسوزی
به یکدیگر بنگریم،
ای درخت گیلاس کوهستان!
بیرون از گل‌های تو
دوستی برایت نیست.
➖ساکی نو داسو جو گیوسن


در روزهای بهاری،
در آن هنگام که پرتو آسمان ابدی
بدین سان زیباست،
برای چه گل‌ها
با دلی بی‌آرام از هم جدا می‌شوند؟
➖کی نو تومونوری
@ehsanname

زندگی به چه می‌ماند؟
به امواج سپیدی
که قایق در پی خود باقی می‌نهد،
قایقی که با حرکت پارو
در سپیده‌دم می‌گذرد.
➖کاسو نو آسون مارو


در برابر باد پاییز
برگ‌های افرا
بی‌هیچ پایداری پراکنده می‌شوند
به کجا می‌روند؟ هیچ کس نمی‌داند.

من، اکنون افسرده‌ام.
➖ شاعر ناشناس


📌 مجله «سخن»، شماره ۸ از سال ششم (مهر ۱۳۳۴) صفحات ۷۰۳ و ۷۰۴

📸 goo.gl/6ee34X
📚ترجمه‌های مکرر و همزمان. این قسمت: دعای دریا
@ehsanname
ماه پیش بود که کتاب Sea Prayer خالد حسینی منتشر شد. این داستان کوتاه که در قالب نامه پدری به پسر خردسالش روایت شده، واکنشی به عکس معروف جسد بیجانِ آیلان، پسر بچه سه‌سالۀ سوری است که سپتامبر ۲۰۱۵ در دریای مدیترانه غرق شد. این کتاب سال پیش در گاردین به صورت ویدیوگرافیک منتشر و حتی ترجمه شده بود. اینجا می‌توانید خبر سال پیش و خود داستان (با ترجمۀ فرانک مجیدی) را بخوانید:
https://news.1rj.ru/str/ehsanname/2257

خبر جدید اما این است که یک ماه بعد از انتشار این داستان به شکل کتاب، ۱۰ ناشر برای ترجمه آن اقدام کرده و در سایت کتابخانه ملی فیپا ۱۰ ترجمه ثبت شده که چندتایی‌شان منتشر هم شده‌اند.
📖 دعای دریا (ترجمه بابک زمانی، نشر ایجاز) - دعای دریا (ترجمه پریسا سلیمان‌زاده و زیبا گنجی، نشر مروارید) - دعای دریا (ترجمه راضیه عبدلی، انتشارات روزگار) - دعای دریا (ترجمه محسن عقبایی، انتشارات مجید) - دعای دریا (ترجمه مهدی غبرایی، نشر ثالث) - دعای دریا (ترجمه شیدا فرجی، انتشارات کتاب کوله‌پشتی) - دعای دریا (ترجمه میلاد فشتمی، انتشارات بهنام) - نیایش دریا (ترجمه شهرزاد ضیایی، انتشارات شمشاد) - نیایش دریایی (ترجمه بابک پرهام، انتشارات معیارعلم) - نیایشگر دریا (ترجمه مهدی لطیفی، انتشارات منوچهری).

هفته پیش نگین شیرآقایی در توئیتی گفته بود که نشر نبشت (در لندن) کپی‌رایت ترجمه‌های فارسی، پشتو و ازبکی را از ناشر اصلی (بلومزبری) گرفته است. نشر نبشت «دعای دریا» را با ترجمه فواد مسیحا منتشر کرده. خلاصه که وضعیتی است!

📝 دنبال اسم خانم ژیلا مساعد، عضو جدید آکادمی سوئد، در «تاریخ تحلیلی شعر نو» نوشته #شمس_لنگرودی گشتم. در ۴ جلد و ۲۸۰۰ صفحه فقط همین یکجا اسم ایشان آمده @ehsanname

◼️دکتر محمد دبیرسیاقی، در ۹۹سالگی درگذشت. این استاد ادبیات، با علامه علی‌اکبر دهخدا در تنظیم مطالب حروف پ، ض، ظ و ل از «لغتنامه» همکاری داشت و حدود ۸۰ متن ادبی و تاریخی را تصحیح و منتشر کرد @ehsanname

◀️ علامه علی‌اکبر دهخدا در این مصاحبۀ رادیویی مربوط به نیمه دوم دهه ۱۳۲۰، دربارۀ کار «لغتنامه» توضیح می‌دهد و از همتِ دکتر محمد معین، دکتر سیدجعفر شهیدی و دکتر دبیرسیاقی تعریف می‌کند @ehsanname

🔹با تصويب اعضای شورای شهر مشهد، يكی از خیابان‌های این شهر به نام زنده‌یاد #مهدی_اخوان‌_ثالث نام‌گذاری خواهد شد @ehsanname

🔸ترانه «ایران ای سرای امید» هوشنگ ابتهاج #سایه در کتاب فارسی کلاس پنجم دبستان @ehsanname
➖البته در دو خط آخر یکی از «ای بهار»ها اضافه و «شکفته باش» هم صحیح است!

⭕️معرفی کتاب «حاصل عمر» نوشته سامرست موام - مصطفی ملکیان
🔹 مهر 97
@mostafamalekian

🗞چطور یک مجلۀ محبوب را نابود کنیم؟
@ehsanname
درستیِ هشدارهایی که اهالی رسانه نسبت به واگذاری فله‌ای مجلات همشهری می‌دادند، با انتشار شماره‌های جدید این مجلات خودش را نشان می‌دهد. مجلاتی که نسبت به محصول تحریریه‌های قبلی مجلات همشهری (که همگی یکباره اخراج شدند) کاملاً افت کیفیت دارد. جایی که بهتر از همه این تفاوت سطح را می‌شود دید، مجله «دانستنیها» است که موضوعش علم و مطالب علمی است. خودتان نظرات چهار متخصص را در مورد شماره ۲۱۴ «دانستنیها» (اولین شمارۀ پس از واگذاری فله‌ای مجلات همشهری) بخوانید و از شدت غلطهای موجود در یک شماره، حیرت کنید:

🔸دکتر عرفان خسروی، زیست‌شناس و دبیر علمی سابق «دانستنیها» اینجا گزارشی از غلطهای عجیب و مضحک شمارۀ جدید این مجله ارایه کرده:
https://news.1rj.ru/str/paleogram/836
🔹سیاوش یالپانیان، دانشجوی دکتری تنوع‌زیستی اینجا یک پروندۀ ۸صفحه‌ای «دانستنیها» (در مورد گوزن زرد) را بررسی کرده و غلطهای ریز و درشت آن را مشخص کرده:
https://www.instagram.com/p/BoqqnBnAJn1/
🔸عباس خاراباف، کارشناس هوافضا اشکالات متعدد یکی از مطالب (سفر به ماه بدون دردسر) را ذکر کرده:
www.instagram.com/p/BowOAeeAnXF/
www.instagram.com/p/BowOa0sAzuG/
www.instagram.com/p/Box-oJTAnua/
🔹سیاوش صفاریان‌پور، تهیه‌کننده و مجری معروف برنامه‌های علمی تلویزیونی هم به سبک همشهری جوان (سابق) به «دانستنیها»ی جدید تمشک طلایی داده است:
https://www.instagram.com/p/BorKItIg6xM/

📚 ترجمه‌های مکرر و همزمان. این قسمت: آلن دوباتن. خواننده خودش باید بفهمد اینها هر دو یک متن هستند! @ehsanname

«... او بهتر از من و همه کس است، واحد کالألف است، از همه جهات معنوی و روحی...» نوشته #مهدی_اخوان_ثالث در پشت عکسی از جوانی خودش و شفیعی کدکنی
@ehsanname
🗓 ۱۹ مهرماه، زاد روز استاد شفیعی کدکنی است