انجمن علمی دانشجویی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه تهران‌ و رسانهٔ ناقوس خرد برگزار می‌کنند:


🌿 دورهٔ آموزشی «علم، طبیعت‌گرایی و خداباوری»

👤 مدرس: دکتر نیما نریمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

🔗 لینک رزومهٔ دکتر نیما نریمانی

🗓 زمان برگزاری: از ۷ آبان ۱۴۰۴
🕰 چهارشنبه‌ها، ساعت ۱۵ تا ۱۶:۳۰
🏢 محل برگزاری: دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران
👥 ظرفیت: ۲۰ نفر حضوری و ۱۰ نفر مجازی (خانم‌ها و آقایان)
💬 به‌صورت حضوری و مجازی

💰 هزینهٔ دوره:

برای عموم (حضوری): ۵۰۰ هزار تومان

برای دانشجویان (حضوری): ۴۰۰ هزار تومان

برای عموم (مجازی): ۳۵۰ هزار تومان

برای دانشجویان (مجازی): ۲۵۰ هزار تومان


📜 به شرکت‌کنندگان، گواهی معتبر از انجمن علمی دانشجویی فلسفه و حکمت اسلامی تعلق خواهد گرفت
📆 تعداد جلسات: ۱۲ جلسه
---

🗒 معرفی دوره توسط مدرس:

داستان علم و دین، یا علم و خداباوری، داستانی پرپیچ‌و‌خم و ژرف است.
در روزگار کنونی، بسیاری از کسانی که اعتقادی به دین یا خدا ندارند، مهم‌ترین دلیل یا عامل معرفتی این بی‌باوری را در علم جدید و دستاوردهای آن می‌بینند. در مقابل، بسیاری از دینداران می‌کوشند نشان دهند که علم با دین تعارضی ندارد؛ آن جهان مادی را می‌شناسد و این، جهان معنوی و اخلاقی را.
با این حال، به نظر می‌رسد با پیشروی نگاه علم‌گرایانه به عرصه‌های تازه، قلمرو امن دینداران روزبه‌روز تنگ‌تر می‌شود و نیاز به مواجهه‌ای عقلانی و استوار بیش از پیش احساس می‌گردد.

هدف این دوره، نخست طرح جدی مسئلهٔ «علم و دین» یا «علم و خداباوری» است.
در گام نخست، مروری خواهیم داشت بر زمینه‌های تاریخی و ابعاد فلسفی آن،
و سپس به این پرسش خطیر می‌پردازیم:

آیا بنیانی قابل دفاع برای عقلانیت خداباوری در برابر امواج بلند طبیعت‌گرایی علمی در روزگار ما باقی مانده است یا خیر؟

---

📎 ثبت‌نام برای عموم آزاد است.
📅 آخرین مهلت ثبت‌نام: ۶ آبان ۱۴۰۴
📲 برای ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر، به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:
👉🏻 @philosophy_anjoman

@philosophyisl
@Naghoose_kherad

امروز چراغی خاموش شد

از سال ۸۸، با آقای دکتر بروجردیان آشنا شدم. کم صحبت میکردند و بیشتر اهل فکر و اندیشه بودند.
یک استاد برجسته در زمینه ریاضی، هندسه دیفرانسیل، فیزیک نظری، آموزش ریاضی و فلسفه و حکمت. افتخار بزرگی برای من بوده و هست که شاگرد کوچک ایشان باشم.

انسانی با اخلاق و با فتوت بود. در هر زمینه علمی که وارد می شد، عمیق ترین درک و بینش را ایجاد میکرد و آموزش می‌داد. هر مطلب که میخواند آنرا به قوام می رساند. کافی بود در هر زمینه ای تعاریف اولیه را به ایشان بدهید آن وقت می توانست بهترین نتایج را استخراج کند.
در زمینه پژوهش هم، تمام کار پژوهشی و مفهوم سازی از خودشان بود و هیچوقت کارهایی که با تعمیم یا تعدیل پژوهش های دیگر ایجاد می شد را انجام نمی دادند، بمعنای واقعی کلمه، انسانی علمی بودند.

فقدان ظاهری ایشان برای جامعه ریاضی کشور بسیار دردناک و خسارتی بزرگ است.

هر چه بگویم، زبان قاصر است پس سخن کوتاه باید.

روح بزرگ و پاک ایشان با اولیا الهی و ابدال محشور باد.

با قلبی آکنده از غم
فصیحی رامندی

🖤 انّا للّه و انّا الیه راجعون🖤
«بازگشت همه به سوی اوست»

درگذشت تاسف‌بار استاد گرانقدر، آقای دکتر ناصر بروجردیان را به جامعه دانشگاهی، خصوصا اساتید و دانشجویان دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر تسلیت عرض نموده، و از خداوند متعال، علو درجات برای آن مرحوم و صبر و شکیبایی برای خانواده محترم ایشان مسألت می‌نماییم.
برای شادی روح آن مرحوم، فاتحه‌ای قرائت بفرمایید.

🖤 با قلبی پر از غم و اندوه، خبر درگذشت استاد ناصر بروجردیان را شنیدیم. ایشان فردی بودند که با تلاش و محبت، دیدگاه خداباوری را در رسانه‌ها تقویت می‌کردند و اثرات بزرگی در دل‌های برخی مخاطبین گذاشتند. روحشان شاد و یادشان گرامی باد. امیدوارم خداوند به خانواده و نزدیکانشان صبر و آرامش عنایت کند.

با تسلیت فراوان

جمعی از اساتید و همکاران استاد پرفسور ناصر بروجردیان (دانشیار ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر) در عرصه‌ی رسانه

دکتر رحمان حسین زاده
دکتر جواد کریمزاد حق
دکتر سهیل داوری
دکتر حسین جباری
دکتر نیما نریمانی
دکتر مهدی نساجی
دکتر ایرج جعفریان
دکتر محمد یزدی زاده
دکتر محمد امین سرائی
دکتر حامد منوچهری کوشا
پروفسور علیرضا آثار
شیخ محمدعلی ایزدی
سیدسعید رضاتوفیقی
مسیح محمدی
عارف حویزی
مهدی اشتری
و دیگر اساتید و دوستان محقق.

🏴🏴🏴

#بازنشر| فهرستی از مطالب ارائه شده توسط استاد مرحوم، دکتر ناصر بروجردیان در کانال"Science and Religion ":

برهان نظم
خود همسان پنداری با خدا
تعریف و ماهیت خدا
شبهه ی خدای حفره ها
فضای ذهن آدم ها، انسانهای باز و انسان های بسته.
رابطه ی علم و اختیار.
خودآگاهی، تفکر و اختیار در ماده گرایی.
عدم امکان اختیار در یک ربات.
نقد برهان شر
اخلاقیات در دین و الحاد
زبان و فلسفه
نقش ریاضیات در علوم و فلسفه
درباره ی علیت


🎥سلسله کلیپ های تبیین خداباوری و نقد آتئیسم :

۱) علم و محدودیت های آن
۲) مادی و غیرمادی
۳) آیا اختیار ممکن است
۴) پارادکس نفی اختیار ( اعتبار علم)
۵) پارادکس نفی اختیار ( اعتبار اخلاقیات)
۶) پارادکس بنیادین آتئیسم (کرامت انسانی)
۷) شواهد خداباوری
۸) رابطه خدا با اخلاقیات و  انسانیت
۹) رابطه اخلاقیات با دینداری
۱۰) خدا و شر در جهان
۱۱) انسان و خدا


🆔@ReligionandScience2021

شبهه:
دانشمندان به بسیاری از سیستم های خود تنظیم‌گر در هستی هم پی برده اند. الزاما هر تنظیمی تنظیم گر لازم نداره.

پاسخ مبسوط:
این را خیلی استفاده می‌کنند که قبلا به شکل زیر جواب دادیم.
یکی کمی طولانی هست و برای کسی که متوجه بشود خوب هست. ولی قلب استدلال در جواب دوم هست که الان ارائه می‌دهم.

چواب یک برای کسانی که روی فلسفه علمی کار کردند.

در علوم جدید، اصطلاح «سیستم خودتنظیم‌گر» (Self-regulating system) به سامانه‌هایی اطلاق می‌شود که گویا بدون دخالت بیرونی، از درون خود به نظم و تعادل می‌رسند. اما از دیدگاه منطق، نظریهٔ اطلاعات و فلسفهٔ ریاضی، این ادعا دچار تناقض درونی است.

۱. از دیدگاه منطق گودلی

اصل ناتمامیت گودل بیان می‌کند که هیچ دستگاه صوری (Formal System) نمی‌تواند تمام حقیقت‌های مربوط به خودش را از درون خودش اثبات کند.
یعنی هر نظام منطقی یا باید:
الف) ناقص باشد (حقیقت‌هایی درباره‌اش وجود دارد که از درونش قابل بیان نیست)،
یا ب) متناقض شود اگر بخواهد خودش را تماماً توصیف کند.

پس اگر بگوییم «سیستمی خودتنظیم‌گر است»، در حقیقت می‌گوییم سیستمی وجود دارد که از درون خود هم قوانینش را می‌سازد، هم آن‌ها را ارزیابی می‌کند، هم هدف را تعیین می‌کند — که طبق اصل گودل، منطقی ناممکن است.

۲. از دیدگاه نظریهٔ اطلاعات

در نظریهٔ اطلاعات، هر نظم و کاهش آنتروپی در یک سیستم، مستلزم ورود اطلاعات از بیرون است.
هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند اطلاعات لازم برای اصلاح و تنظیم خود را از درون خود تولید کند، چون برای تشخیص خطا باید مرجع مقایسه‌ای داشته باشد (که خود بخشی از سیستم نیست).

به بیان ساده‌تر:
سیستمی نمی‌تواند خود را از «بی‌نظمی» به «نظم» برساند مگر آنکه الگویی بیرونی برای نظم داشته باشد.
در غیر این صورت، هر تغییرش صرفاً تصادفی است، نه تنظیمی.

۳. از دیدگاه فلسفهٔ علم

حتی در فیزیک و زیست‌شناسی، هر «سیستم به ظاهر خودتنظیم‌گر» (مثل تعادل دما در بدن، یا تعادل بوم‌شناختی) در واقع در چارچوب قوانینی کار می‌کند که از بیرون سیستم تعریف شده‌اند — مثلاً قانون بقای انرژی، بازخورد منفی، یا قوانین شیمیایی حاکم بر واکنش‌ها.
یعنی خود تنظیم‌گری فقط در ظاهر است؛ در عمق، تابع قوانینی پیشینی و دقیق است که خود سیستم آن‌ها را نساخته.

نتیجه

هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند هم «قانون‌گذار»، هم «اجراکننده»، و هم «ناظر» خود باشد.
هر نظم حقیقی باید به مرجعی برتر از خود وابسته باشد — به الگویی که آن را تعریف و نگهداری می‌کند.

در این معنا، نظم جهان نیز نمی‌تواند از «درون خودش» برخیزد؛
بلکه نیازمند ناظمی آگاه و فراتر از خود طبیعت است — همان که در سنت الهی، «خالق و ربّ» خوانده می‌شود.

جواب دوم  که قلب استدلال هست لذا تا از تصادف حرف زدند نباید ولشان کرد


نظم، تصادف و اصل Plausibility by Paradox

در بررسی منشأ نظم در جهان، دو احتمال منطقی بیشتر وجود ندارد:
۱. یا نظم موجود حاصل تصادف است،
۲. یا ناشی از یک تنظیم‌گر آگاه (Intelligent Regulator).

حال، اگر فرض تصادف را بررسی کنیم، از دیدگاه ریاضی «تصادف» (Randomness) خود مفهومی تعریف‌شده و قابل اندازه‌گیری است.
بر پایهٔ اصل بورل (Borel’s Law of Probability)، هر رویدادی که احتمال وقوع آن از 1 تقسیم بر 10 به توان 50 کمتر-مساوی باشد، در جهان فیزیکی عملاً غیرممکن تلقی می‌شود.

اما محاسبات مربوط به نظم کیهانی، هماهنگی نیروهای بنیادی و ثابت‌های فیزیکی نشان می‌دهد که احتمال پیدایش چنین نظمی بر اثر تصادف، بسیار پایین‌تر از این حد است — یعنی در محدودهٔ غیرقابل‌باور ریاضی.

در اینجا از اصل Plausibility by Paradox استفاده می‌شود:
اگر فرضی هرچند ساده (مثل تصادف محض) منجر به پارادوکس‌ها و نامعقولیت‌های بیشتر شود، و فرضی دیگر (مثل وجود تنظیم‌گر) بتواند همان داده‌ها را با تضاد کمتر و انسجام منطقی بیشتر توضیح دهد،
آنگاه فرض دوم به‌طور عقلانی باورپذیرتر (more plausible) است، حتی اگر اثبات تجربی مستقیمی نداشته باشد.

بنابراین، بر اساس این منطق:

> یا باید به نظمی «بی‌قانون» اما با احتمال ریاضی صفر باور داشته باشیم،
یا به تنظیم‌گری هوشمند که وجودش، هم ریاضیات را حفظ می‌کند و هم از پارادوکس می‌کاهد.

به تعبیر دیگر، پذیرش تنظیم‌گر آگاه، نه از سر ایمان کور، بلکه از سر انسجام منطقی و ریاضی است.
👤Dr Rahman Hosseinzade


🆔@ReligionandScience2021

🔸انجمن علمی علوم انسانی با همکاری انجمن علمی علوم ریاضی برگزار می‌کند:

🟢سلسه نشست های "ماه پارادوکس"

در این نشست ها قصد داریم ماهیت پارادوکس را در رشته های مختلف بررسی کنیم... چه می شود که پارادوکسی رخ می دهد؟ مشکل از کجاست؟ وقتی به پارادوکس برخوردیم باید چه کار کنیم؟....

جلسه اول: «پارادوکس در ریاضیات»

👤 ارائه‌دهنده: دکتر پیام سراجی
دکتری تخصصی ریاضی محض
گرایش منطق ریاضی و نظریه ی محاسبه

🗓 زمان: یکشنبه ۱۸ آبان، ساعت ۱۷:۰۰
📍مکان: سالن خوارزمی، دانشکده ریاضی

🔻حضور برای تمامی علاقه‌مندان آزاد است.
اطلاعیه ی نشست های بعدی متعاقبا اعلام خواهد شد...

🔹کانال تلگرام انجمن علمی علوم انسانی
@Humanities_Association_IUT
🔹 کانال تلگرام انجمن علمی علوم ریاضی
@math_SC

🔺چالش‌هائی بر فیزیکالیسم تقلیلی و اینهَمانی ذهن‌بدن؛ آیا اگر مغز نصف شود آگاهی نیز نصف می‌شود؟🔺

📙 مطالعه "مغز جدا شده" و چالش در فهم هوشیاری یکپارچه
Part 6:

🔷 مقدمه و زمینه تاریخی: 

▫️مطالعه پینتو و همکاران (2017) با عنوان "Split brain: divided perception but undivided consciousness" در ژورنال معتبر Brain منتشر شد و یکی از چالش‌برانگیزترین یافته‌های علوم‌اعصاب‌شناختی را مطرح کرد. این پژوهش به بررسی این پرسش اساسی پرداخت که آیا عمل قطع کامل جسم پینه‌ای (corpus callosotomy) — که درمانی برای صرع مقاوم به دارو است — منجر به ایجاد دو هوشیاری مستقل در نیمکره‌های چپ و راست مغز می‌شود یا خیر.
▫️تا پیش از این مطالعه، دیدگاه کلاسیک مبتنی بر کارهای #اسپری (۱۹۶۰) و #گازانیگا حاکم بود. بر اساس این دیدگاه، بیماران اسپلیت برین قادر نیستند به محرک‌های ارسال‌شده به میدان بینایی چپ (پردازش در نیمکره راست) با دست راست یا پاسخ کلامی (کنترل‌شده توسط نیمکره چپ) واکنش نشان دهند. این ناتوانی دلیلی بر وجود دو عامل هوشیار مستقل در یک مغز تلقی می‌شد.

🔷 نتیجه‌گیری: 

مطالعه پینتو (۲۰۱۷) با به‌چالش‌کشیدن دیدگاه پنجاه‌ساله دوگانگی هوشیاری، انقلابی در درک ما از مغز جدا شده ایجاد کرد. اگرچه ادراک بینایی در این بیماران تقسیم‌شده باقی می‌ماند، اما هوشیاری آن‌ها تک‌پارچه است. این یافته‌ها نیازمند بازنگری در کتاب‌های درسی علوم اعصاب و مدل‌های فلسفه ذهن است. پژوهش‌های آینده با بررسی بیماران بیشتر و با استفاده از تکنیک‌های تصویربرداری کارکردی، می‌توانند مکانیسم‌های عصبی هوشیاری یکپارچه را روشن‌تر کنند.

#نقد_تقلیل_آگاهی
➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

مطالعه کامل خلاصه این مقاله در تلگراف👇

🔻راهنمای کانال:

همانطور که پیگیر مطالب کانال مجله موازی هستید متوجه پست های سریالی ما درباره نقد به تقلیل آگاهی و تبیین های فیزیکالیستی از آگاهی و ذهن شده‌اید.

🔸 تا زمان تکمیل این سری محتوا و آماده شدن تابلوی محتواییِ آن، می‌توانید با هشتگ #نقد_تقلیل_آگاهی مطالب مربوطه را جستجو بکنید.

🔶 نقد و بررسی کتاب انسان خردمند

🔹در این مقاله به سراغ نقد و بررسی کتاب انسان خردمند نوشته یووال نوح هراری، که کتابی جذاب و پرطرفدار در سراسر دنیاست، رفته ایم. هراری علی رغم سیر داستانگ‌ونه و جذاب متنش اشتباهات اساسی‌ای در روایت خود از تاریخِ گونۀ هوموساپینس (گونۀ انسان امروزی) مرتکب می شود که به برخی از آنها پرداخته‌ایم.

🔗 برای مطالعه این مقاله به وبسایت موازی مراجعه کنید.

#مقاله #نقد_کتاب #انسان

➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

یک معمای بزرگ وجود دارد و آن آگاهی است و ما هیچ ایده ای نداریم که چطور کار می‌کند. ممکن است چیزهای بسیار بیشتری در جهان وجود داشته باشد که ما بتوانیم در این رابطه تصور کنیم. آگاهی ممکن است نقشی بنیادین در جهان داشته باشد که ما هنوز آن را تصور نکرده‌ایم. من آماده ام که همه انواع عقاید دیوانه‌وار را بپذیرم.

Alexander Vilenkin | فیزیکدان و کیهان‌شناس
#نقل_قول #آگاهی
➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

#مقاله
📚Title:
Consequences of Undecidability in Physics on the Theory of Everything


👤Authors:
Mir Faizal, Lawrence M. Krauss, Arshid Shabir, Francesco Marino6


🗓Journal & Published:
Journal of Holography Applications in Physics
Volume 5, Issue 2, Spring 2025, 10–21


📘DOI:
https://doi.org/10.22128/jhap.2025.1024.1118

اچ‌ایندکس مجله: 9 (سایمگوجی‌آر)
رنک مجله: Q2

#گودل #جهان_هولوگرافیک #مکانیک_کوانتومی #فیزیک
➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

#خلاصه_صوتی #با_هوش_مصنوعی

🔰 "پیامدهای تصمیم‌ناپذیری در فیزیک بر نظریه همه چیز"

دانشمندان در این مقاله استدلال میکنند که چرا ما در یک "جهان شبیه‌سازی" شده زندگی نمی‌کنیم.

📚ارجاعات:
مدل ORCH-OR

#گودل #جهان_هولوگرافیک #مکانیک_کوانتومی #فیزیک
➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

🔍 ویدئوی تکامل انسان و راز نهفته در DNA ما

✅ توضیحات بیشتر
✅ دانلود مقاله

👇👇👇

لینک مسابقه اینستاگرامی

📣 با پاسخ صحیح به استوری‌های امروز اینستاگرام موازی، دوره‌‌ی آموزشی و کتاب هدیه بگیرید.

#ویدئو #تکامل_انسان #مسابقه
➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

📚Title:
What is consciousness‏?

👤Authors:
Christof Koch‏.

🗓Journal & Published:
Nature 557 (7704), S8-S12, 2018‏.

📘DOI:
https://doi.org/10.1038/d41586-018-05097-x

🌐 Link:
https://www.nature.com/articles/d41586-018-05097-x

سایتیشن فعلی: 276 (گوگل اسکالر)
اچ‌ایندکس مجله: 1442 (سایمگوجی‌آر)
رتبه مجله: Q1

➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

🔺چالش‌هایی بر فیزیکالیسم تقلیلی و اینهَمانی🔺
Part 7:

📌"آگاهی چیست؟" نوشته کریستوف کوخ (مه ۲۰۱۸، مجله Nature)

در این مقاله، پروفسور کریستوف کوخ (عصب‌شناس‌محاسباتی و نوروفیزیولوژیست برجسته، مدیر مؤسسه‌ی تحقیقات مغز آلن در سیاتل واشنگتن) به بررسی معمای قدیمی آگاهی (Consciousness) از دیدگاه علمی می‌پردازد.

کخ استدلال می‌کند هوشیاری یک پدیده واقعی و اساسی است که علم با تمرکز بر همبسته‌های عصبی در قشر خلفی مغز و نظریه‌هایی مانند IIT در حال نزدیک شدن به رمزگشایی آن است، هرچند این سفر علمی هنوز در ابتدای راه قرار دارد.

#نقد_تقلیل_آگاهی #کریستوف_کوخ
➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

مطالعه کامل خلاصه این مقاله در تلگراف👇