#معرفی_کتاب
#پیشنهاد_ادمین

کتاب «مباحثی در فلسفه ریاضیات: سیری در مرز های ریاضیات و فلسفه» از طرف انتشارات موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر شد.
جهت تهیه کتاب می توانید به سایت این موسسه مراجعه فرمایید:
https://www.irip.ac.ir/

نویسنده: دکتر پیام سراجی (دکترای ریاضی محض گرایش منطق ریاضی از دانشگاه تبریز، استاد دانشگاه)


🆔 @ReligionandScience2021

📚Title:
Consciousness without a cerebral cortex: A challenge for neuroscience and medicine‏.

👤Authors:
Bjorn Merker‏.


🗓Journal & Published:
Behavioral and brain sciences 30 (1), 63-81, 2007.

📘Link, PubMed:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17475053/

University of Cambridge (Link)

سایتیشن فعلی: 1209 (گوگل اسکالر)
اچ‌ایندکس مجله: 183 (سایمگوجی‌آر)

➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

🔺چالش‌های فیزیکالیسم تقلیلی، حفظ آگاهی در مغزهای آسیب‌دیده🔺
Part 4:

📘"آگاهی بدون قشر مغز: چالشی برای علوم اعصاب و پزشکی"، دکتر بیورن مِرکِر".

📌 زمینه و مسئله پژوهش: 
مقالهٔ مِرکِر (۲۰۰۷) چالش عمیقی علیه پارادایم مسلط در علوم اعصاب مطرح می‌کند که قشر مغز (کورتکس) را تنها سوبسترای هوشیاری می‌داند. او با استناد به شواهد متنوعی از مطالعات تطبیقی-عصبی، روان‌شناسی‌تجربی، داده‌های بالینی و مشاهدات حیوانی، استدلال می‌کند که هوشیاری اولیه (primary consciousness) در ساختارهای زیرقشری به‌ویژه ساقه مغز فوقانی (upper brainstem) ریشه دارد. این ساختار شامل تکتوم فوقانی، ماده خاکستری اطراف مجرای سیلویوس و نواحی پایه‌ای دیانسفالون است که در مهره‌داران به‌طور حفاظت‌شده‌ای تکامل یافته‌اند.

📌مفاهیم کلیدی نظریه مرکر:

🔷 ۱. نقش ساقه مغز در هوشیاری اولیه:
🔹یکپارچه‌سازی اطلاعات: ساقه مغز به‌عنوان یک "شبیه‌ساز عصبی واقعیت" (neural reality simulator) عمل می‌کند که داده‌های حسی موازی و توزیع‌شده در قشر را به یک جریان منسجم رفتاری تبدیل می‌کند. این سیستم امکان انتخاب هدف، انتخاب عمل و انگیزش را در زمان واقعی فراهم می‌کند.
🔹هوشیاری در غیاب قشر: مرکر با بررسی کودکان مبتلا به هیدراننسفالی (hydranencephaly) (نبود تقریباً ۸۰-۹۰٪ قشر مغز) نشان می‌دهد که این افراد علیرغم ناتوانی‌های حرکتی و شناختی:
▫️به محیط اطراف هوشیارند
▫️به محرک‌های حسی پاسخ می‌دهند (مثلاً صداها یا لمس آشنا)
▫️هیجاناتی مانند لذت، خشم و ترس را ابراز می‌کنند
▫️ترجیحات شخصی (اسباب‌بازی، موسیقی) دارند
▫️قادر به یادگیری ابتدایی (فعال‌سازی کلید برای روشن کردن اسباب‌بازی) هستند
▫️مثال مقاله:کودک ۳ ساله‌ای که با دیدن برادرش "چهره‌اش از شادی و هیجان می‌درخشید"

🔹۲. شواهد تجربی و بالینی 
▪️مطالعات حیوانی: حیوانات دکورتیکه‌ شده (تخریب یا برداشتن نئوکورتکس) مثل موش‌ها و گربه‌ها برخی توانایی ها مثل توانایی‌های جهت‌یابی فضایی، یادگیری ماز، جفت‌گیری و مراقبت از فرزند را حفظ می‌کنند.
▪️اثر اسپراگ (Sprague effect): در صورت وجود آسیب قشر بینایی با ایجاد ضایعه‌ای در ساقه مغزی (کولیکولوس فوقاتی) سمت مقابل بینایی بر میگردد؛ که نقش ساقه مغز در پردازش دیداری را تأیید می‌کند.
▪️گزارش‌ خانواده‌ها: والدین کودکان هیدراننسفالیک تأکید می‌کنند که فرزندانشان هوشیارند، عشق می‌ورزند و ارتباط عاطفی برقرار می‌کنند. به‌عنوان مثال، کودکی که بدون قشر مغز ۱۷.۵ سال زندگی کرد و "توانایی عشق ورزیدن و امید داشتنش فوق‌العاده بود".

🔷 ۳. تمایز بین هوشیاری اولیه و مرتبه بالاتر:
مرکر بین دو سطح هوشیاری تمایز قائل می‌شود:
🔹 هوشیاری اولیه: مبتنی بر ساقه مغز؛ شامل ادغام حس‌ها با اهداف فوری و هیجانات برای هدایت رفتار. این سطح در تمام مهره‌داران وجود دارد.
🔹 هوشیاری مرتبه بالا (higher-order consciousness): متکی بر قشر مغز؛ شامل خوداندیشی، زبان و بازنمایی ذهنی پیچیده.

🔶 پیامدهای نظریه

۱. پیامدهای علمی و فلسفی: 

▪️تکامل هوشیاری: هوشیاری اولیه پدیده‌ای قدیمی در تکامل است که حداقل از زمان ظهور مهره‌داران وجود داشته است.
▪️چالش علیه تالامو-کورتیکال سنتریسم: مدل‌های رایج هوشیاری (مثل هسته پویا، نظریه یکپارچگی اطلاعات) که قشر/تالاموس را کافی می‌دانند، ناقص هستند.
▪️هوشیاری در سیستم‌های غیربیولوژیک: هر سیستمی (حتی مصنوعی) با معماری عملکردی مشابه ساقه مغز می‌تواند هوشیاری اولیه داشته باشد. 

۲. پیامدهای پزشکی:

▫️بازتعریف مرگ مغزی: تعاریف مرسوم مرگ مغزی که بر فقدان فعالیت قشری تکیه می‌کنند، نیاز به بازنگری دارند.
▫️مدیریت درد در نوزادان و بیماران بدون قشر: استفاده از بیهوشی و مسکن در جراحی‌های کودکان هیدراننسفالیک ضروری است، زیرا آنها قادر به تجربه درد هستند.
▫️تجدیدنظر در تشخیص "حالت نباتی" (vegetative state): کودکان فاقد قشر، هوشیارند و نباید "گیاهی" تلقی شوند.

🟩 جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده: 
مرکر با ارائه یک الگوی عملکردی متمرکز (centralized functional design) در مغز مهره‌داران، نشان می‌دهد که ساقه مغز به‌عنوان محور یکپارچه‌کننده، امکان ظهور هوشیاری اولیه را مستقل از قشر فراهم می‌کند.

این نظریه:
۱. تغییر بزرگی در علوم اعصاب ایجاد کرده و مطالعات بعدی را به سمت نقش ساقه مغز سوق داده است.
۲. مبانی زیست‌شناختی اخلاق پزشکی را به‌ویژه در درمان بیماران بدون قشر متحول کرده است.
۳. پرسش‌های جدیدی درباره ماهیت هوشیاری در موجودات غیرپستاندار و سیستم‌های مصنوعی مطرح می‌کند.

جهت تحقیقات آینده:
✅بررسی مکانیسم‌های دقیق یکپارچه‌سازی اطلاعات در ساقه مغز
✅توسعه مدل‌های محاسباتی از "شبیه‌ساز عصبی واقعیت"
✅مطالعات الکتروفیزیولوژیک روی بیماران هیدراننسفالیک

➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

■اراده آزاد یا تقدیر الهی؟

💬 دومین قسمت از مناظره علمی مذهبی 
باحضور:

👤استاد حسین کامکار
طلای المپیاد فیزیک
کارشناسی مهندسی برق از دانشگاه صنعتی شریف
ارشد رشته علم و دین از دانشگاه شهید بهشتی
  
👤 دکتر بنیامین فراهانی
پژوهشگر حوزه تکامل و دکتری پزشکی از دانشگاه شهید بهشتی

https://youtu.be/ZC0NeSNPi7I?si=vLWxgcORhhNDL2AI

تسلیم ریچارد داوکینز در مقابل برهان تنظیم دقیق در گفتگو با فرانسیس کالینز

در کلیپ بالا، بالاخره ریچارد داوکینز با آگاه‌شدن به شواهد جدیدتر مهندسی ژنتیک، تئوری اطلاعات و ریاضیات زیستی، junk DNA و غیره، پذیرفت که طراحی‌شده‌بودن «Intelligent Design» منشأ حیات و منشأ کیهان توسط یک ذهن (Mind) خلاقِ فعال و عدم تصادفی بودن آن، "محتمل و منطقی" است، اما آن را به #موجودات_فضایی ربط داد! تا زیر بار خداوند نرود! خنده‌دار است نه؟

📌ذسترسی سریع به مطالب و منابع قبلی کانال در این زمینه:👇🏻👇🏻
⬅️ چالشی زیست-ریاضیاتی بر تصادفات کورکورانه در فرگشت

⬅️ جایزه 10 میلیون پوندی از سوی انجمن سلطنتی انگلستان برای کسی که 2 مشکل مذکور در نئوداروینیسم را حل کند:👇🏻👇🏻
(هایپرلینک منبع)

⬅️منابع و مقالات بسیار معتبر peer-reviewed آی‌إس‌آی Q1 و جدید ژورنال #نیچر و.... تا سال 2023:👇🏻👇🏻
Part 1,, Part 2.

⬅️ پاسخ به منتقدین پیچیدگی کاهش ناپذیر، نئوداروینیسم و تئوری اطلاعات:👇🏻👇🏻
Part 1,, Part 2,, Part 3.

⬅️ تنظیم ظریف «fine-tuning» در سیستم‌های بیولوژیکی، رویکردی نوین در «theoretical biology» یا زیست‌شناسی نظری.
⬅️ نئوداروینیسم؛ طبیعت گرایی در برابر شواهد تجربی.

⬅️ پروفسور دنیس نوبل 2024: نئوداروینیسم دیگر مرده است!

🏅 نوبل فیزیک ۲۰۲۵ به سه فیزیکدان — جان کلارک، میشل دیورت و جان مارتینز — اهدا شد.

🎯 دلیل:
آن‌ها نشان دادند که اثرهای کوانتومی می‌توانند در مقیاس ماکروسکوپی (قابل مشاهده) هم رخ دهند، نه فقط در ذرات زیراتمی.

در مدارهای ابررسانا (superconducting circuits) که ساخته‌اند، پدیده‌هایی مثل
🔹 تونل‌زنی کوانتومی (عبور از سد انرژی بدون داشتن انرژی کافی)،
و
🔹 کوانتیزاسیون انرژی (گسسته بودن ترازهای انرژی)
به‌طور مستقیم دیده شده است.

💡 اهمیت کارشان: این کشف نشان داد که قوانین کوانتوم جهانی‌اند و در مقیاس‌های بزرگ‌تر هم قابل اعمال‌اند.
همچنین پایه‌گذار فناوری‌های نوین مانند کامپیوترهای کوانتومی و حسگرهای کوانتومی بسیار دقیق شد.

🔬 به زبان ساده:
آن‌ها نشان دادند که حتی یک مدار الکتریکی بزرگ هم می‌تواند مثل یک ذره کوانتومی رفتار کند و میان دو حالت انرژی "تونل" بزند — یعنی پل بین جهان کلاسیک و کوانتوم پیدا شده است.

👤Dr Rahman Hosseinzade

Nobel physics prize goes to pioneers of quantum mechanics | Reuters
https://www.reuters.com/science/clarke-devoret-martinis-win-2025-nobel-prize-physics-2025-10-07/?utm_source=chatgpt.com



🆔 @ReligionandScience2021

🔰«نظریه تکامل و داستان خلقت آدم (ع) در اسلام»
The Evolutionary Theory and the Story of Creation of Adam in Islam

👤#شعیب_احمد_مالک، دارای دکترای مهندسی شیمی از دانشگاه ناتینگهام بوده و همچنین مدرس علم و دین در دانشگاه #ادینبورگ بریتانیا است. او از محقّقان جوان و برجسته مسلمان در حوزه علم و دین است که در سال 2021 کتاب  «Islam and Evolution» (اسلام و تکامل) را در انتشارات معتبر Routledge (راتلج) به چاپ رساند که بسیار مورد توجّه قرار گرفت. او در این کتاب، یک دسته‌بندی چهارگانه از دیدگاه‌های متفکّرین اسلامی درباره نسبت بین نظریه تکامل و داستان #خلقت_آدم (ع) در اسلام، ارائه می‌کند که برای داشتن یک تصویر کلی بسیار راهگشاست:

1️⃣خلقت‌گرایی (Creationism): در این دیدگاه، تکامل کلان (Macroevolution) به صورت کامل رد می‌شود. یعنی نه تنها برای انسان، بلکه برای سایر گونه‌های زیستی نیز تکامل رخ نداده است. بنابراین، تمامی گونه‌های زیستی به صورت جداگانه آفریده شده‌اند و هیچ یک ناشی از تکامل گونه‌های زیستی دیگر نیستند.

2️⃣استثناگرایی درباره انسان (Human Exceptionalism): طبق این نگاه همه گونه‌های زیستی همانطور که نظریه تکامل می‌گوید به صورت تدریجی از طریق انتخاب طبیعی به وجود آمده‌اند، اما به استثناء گونه انسان‌ها. چرا که خداوند انسان‌ها را به طریقی معجزه‌گون به طور مستقل آفریده است.

3️⃣ استثناگرایی درباره آدم (ع) (Adamic Exceptionalism): طبق این دیدگاه، همه گونه‌های زیستی، حتّی انسان‌ها، حاصل فرآیند تکاملی هستند. امّا در این میان، شخص حضرت آدم(ع) و همسرش حوا به طریقی معجزه‌گون به طور مستقل آفریده شده‌اند. بر این اساس، نسل آن‌ها با نسل سایر انسان‌هایی که فرزندان آدم(ع) نبوده‌اند ازدواج و تولید مثل کرده‌اند.

4️⃣ استثناناپذیری (No Exceptions): مطابق با این دیدگاه، هیچ استثنائی وجود ندارد و همه گونه‌های زیستی از جمله انسان، و حتّی شخص آدم(ع) و حوا، حاصل فرآیند طبیعی تکاملی بوده‌اند. بر این اساس، آیات قرآن باید به صورتی تأویل و تفسیر شوند که به طور کامل با روایت رایج در نظریه تکامل سازگار باشد. برای مثال، آیاتی که درباره خلقت حضرت آدم(ع) از خاک است، باید به صورت استعاری و ادبی تفسیر شود.

✍ احمد مالک در مجموع از گزینه 3 دفاع می‌کند. دیدگاه من چیزی بین 2 و 3 است.

⁉️نظر شما چیست؟


👤دکتر حامد منوچهری کوشا (دکترای فیزیک شاخه کیهان‌شناسی از دانشگاه صنعتی شریف و پژوهشگر پسادکترای پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، محقق حوزه‌ی علم و دین، عضو تیم مدیریت کانال «Science and Religion»)


🔴کانال علم، فلسفه و الهیات
🆔@TheoCosmology

🛑 کانال «Science and Religion»
🆔 @ReligionandScience2021

📚 پی‌دی‌اف کامل کتاب نظریه‌ی فرگشت و اسلام به انگلیسی از انتشارات معتبر راتلج.

👤پروفسور شعیب احمد مالک «Shoaib Ahmed Malik» (دکترای شیمی و مهندسی شیمی از دانشگاه ناتینگهام انگلستان، دکترای الهیات، استاد علم و دین در دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند بریتانیا)

📌رزومه و مقالات معتبر علمی آی‌إس‌آی پییر-ریویود ایشان در ریسرچ‌گیت:
https://www.researchgate.net/profile/Shoaib-Malik

📌ویکی پدیای انگلیسی:
https://en.wikipedia.org/wiki/Shoaib_Ahmed_Malik


🔺توضیحات مختصرتر کتاب به فارسی.🔺


🛑 کانال «Science and Religion»
🆔 @ReligionandScience2021

📚 خلاصه‌ی کتاب به فارسی.

📌کتاب فرگشت و اسلام.
👤نویسنده: پروفسور شعیب احمد مالک «Shoaib Ahmed Malik» (دکترای شیمی و مهندسی شیمی از دانشگاه ناتینگهام انگلستان، دکترای الهیات، استاد علم و دین در دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند بریتانیا)

📌 رزومه و مقالات معتبر علمی آی‌إس‌آی پییر-ریویود ایشان در ریسرچگیت

📌 ویکی پدیای انگلیسی

📌 توضیحات مختصرتر کتاب.


⬅️ در این کتاب سازگاری فرگشت و اسلام طی استدلال‌ها و شواهدی تأیید شده است.

🛑 کانال «Science and Religion»
🆔 @ReligionandScience2021

📚Title:
Preserved self-awareness following extensive bilateral brain damage to the insula, anterior cingulate, and medial prefrontal cortices.

👤Authors:
Gregory Landini, Kenneth Williford, David Rudrauf‏.


🗓Journal & Published:
Public Library of Science 7 (8), e38413, 2012.


📘Link:
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0038413

اعتبارسنجی مقاله و مجله:
سایتیشن فعلی: 206 (گوگل اسکالر)
اچ‌ایندکس: 467 (سایمگوجی‌آر)
کیوایندکس: Q1

➖➖➖➖
🆔 @mowazi_mag | مسیرهای‌موازی‌پیرامون‌ما
وبسایت | اینستاگرام | پادکست

🔺چالش‌هائی بر فیزیکالیسم تقلیلی؛حفظ آگاهی در مغزهای آسیب‌دیده🔺
Part 5:

🔳 مقدمه: پارادایم غالب در عصب‌شناسی خودآگاهی

📌 بر اساس مطالعات تصویربرداری عصبی رایج، سه ناحیه کلیدی مغز به‌عنوان پایه‌های عصبی خودآگاهی (Self-Awareness) در نظر گرفته می‌شوند: اینسولا (Insular Cortex)، قشر سینگولیت قدامی (Anterior Cingulate Cortex - ACC) و قشر پیش‌پیشانی میانی (Medial Prefrontal Cortex - mPFC). این نواحی مسئول پردازش بینابینی (اینتروسپتیو)، بازنمایی خود (Self-Referential Processing) و تفکر بازتابی در نظر گرفته می‌شوند. نظریه‌های رایج پیش‌بینی می‌کردند که آسیب گسترده به این نواحی باید منجر به اختلال شدید یا حتی نابودی خودآگاهی بشود. مطالعه موردی بیمار "R" (با نام مستعار راجر) این فرضیه را به چالش می‌کشد.

📌 نتیجه‌گیری: بازاندیشی بنیادین در عصب‌شناسی خودآگاهی
مطالعه بیمار R نشان می‌دهد که خودآگاهی انسان انعطاف‌پذیری عصبی (Neuroplasticity) چشمگیری دارد و در شبکه‌های توزیع‌شده مغز مستقر است، نه در چند ناحیه خاص "برتر". این یافته‌ها مستلزم بازنگری اساسی در مدل‌های جاری است:
▫️به سوی مدل‌های یکپارچه‌تر: خودآگاهی احتمالاً از تعامل پویای مناطق زیرقشری قدیمی‌تر (ساقه مغز، تالاموس) و مناطق قشری خلفی با بقایای شبکه‌های پیش‌پیشانی-انسولار آسیب‌دیده نشات می‌گیرد.
▫️اهمیت رویکردهای بالینی: مطالعات آسیب‌شناسی مغز (نوروسایکولوژی) مکمل ضروری برای یافته‌های تصویربرداری عملکردی (fMRI) هستند و می‌توانند فرضیات ناشی از آنها را اصلاح کنند.
▫️ توصیه برای پژوهش آینده: تمرکز آینده باید بر درک پویایی شبکه‌های عصبی و مکانیسم‌های جبرانی باشد که پس از آسیب‌های گسترده، خودآگاهی را حفظ می‌کنند.

این مطالعه نه‌تنها درک ما از مغز انسان را عمیق‌تر می‌کند، بلکه پرسش‌های فلسفی ژرف‌تری درباره ماهیت خود، هویت و تداوم وجودی علیرغم تغییرات فیزیکی شدید مطرح می‌نماید.

مطالعه کامل معرفی این مقاله در تلگراف👇

انجمن علمی دانشجویی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه تهران‌ و رسانهٔ ناقوس خرد برگزار می‌کنند:


🌿 دورهٔ آموزشی «علم، طبیعت‌گرایی و خداباوری»

👤 مدرس: دکتر نیما نریمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

🔗 لینک رزومهٔ دکتر نیما نریمانی

🗓 زمان برگزاری: از ۷ آبان ۱۴۰۴
🕰 چهارشنبه‌ها، ساعت ۱۵ تا ۱۶:۳۰
🏢 محل برگزاری: دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران
👥 ظرفیت: ۲۰ نفر حضوری و ۱۰ نفر مجازی (خانم‌ها و آقایان)
💬 به‌صورت حضوری و مجازی

💰 هزینهٔ دوره:

برای عموم (حضوری): ۵۰۰ هزار تومان

برای دانشجویان (حضوری): ۴۰۰ هزار تومان

برای عموم (مجازی): ۳۵۰ هزار تومان

برای دانشجویان (مجازی): ۲۵۰ هزار تومان


📜 به شرکت‌کنندگان، گواهی معتبر از انجمن علمی دانشجویی فلسفه و حکمت اسلامی تعلق خواهد گرفت
📆 تعداد جلسات: ۱۲ جلسه
---

🗒 معرفی دوره توسط مدرس:

داستان علم و دین، یا علم و خداباوری، داستانی پرپیچ‌و‌خم و ژرف است.
در روزگار کنونی، بسیاری از کسانی که اعتقادی به دین یا خدا ندارند، مهم‌ترین دلیل یا عامل معرفتی این بی‌باوری را در علم جدید و دستاوردهای آن می‌بینند. در مقابل، بسیاری از دینداران می‌کوشند نشان دهند که علم با دین تعارضی ندارد؛ آن جهان مادی را می‌شناسد و این، جهان معنوی و اخلاقی را.
با این حال، به نظر می‌رسد با پیشروی نگاه علم‌گرایانه به عرصه‌های تازه، قلمرو امن دینداران روزبه‌روز تنگ‌تر می‌شود و نیاز به مواجهه‌ای عقلانی و استوار بیش از پیش احساس می‌گردد.

هدف این دوره، نخست طرح جدی مسئلهٔ «علم و دین» یا «علم و خداباوری» است.
در گام نخست، مروری خواهیم داشت بر زمینه‌های تاریخی و ابعاد فلسفی آن،
و سپس به این پرسش خطیر می‌پردازیم:

آیا بنیانی قابل دفاع برای عقلانیت خداباوری در برابر امواج بلند طبیعت‌گرایی علمی در روزگار ما باقی مانده است یا خیر؟

---

📎 ثبت‌نام برای عموم آزاد است.
📅 آخرین مهلت ثبت‌نام: ۶ آبان ۱۴۰۴
📲 برای ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر، به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:
👉🏻 @philosophy_anjoman

@philosophyisl
@Naghoose_kherad

امروز چراغی خاموش شد

از سال ۸۸، با آقای دکتر بروجردیان آشنا شدم. کم صحبت میکردند و بیشتر اهل فکر و اندیشه بودند.
یک استاد برجسته در زمینه ریاضی، هندسه دیفرانسیل، فیزیک نظری، آموزش ریاضی و فلسفه و حکمت. افتخار بزرگی برای من بوده و هست که شاگرد کوچک ایشان باشم.

انسانی با اخلاق و با فتوت بود. در هر زمینه علمی که وارد می شد، عمیق ترین درک و بینش را ایجاد میکرد و آموزش می‌داد. هر مطلب که میخواند آنرا به قوام می رساند. کافی بود در هر زمینه ای تعاریف اولیه را به ایشان بدهید آن وقت می توانست بهترین نتایج را استخراج کند.
در زمینه پژوهش هم، تمام کار پژوهشی و مفهوم سازی از خودشان بود و هیچوقت کارهایی که با تعمیم یا تعدیل پژوهش های دیگر ایجاد می شد را انجام نمی دادند، بمعنای واقعی کلمه، انسانی علمی بودند.

فقدان ظاهری ایشان برای جامعه ریاضی کشور بسیار دردناک و خسارتی بزرگ است.

هر چه بگویم، زبان قاصر است پس سخن کوتاه باید.

روح بزرگ و پاک ایشان با اولیا الهی و ابدال محشور باد.

با قلبی آکنده از غم
فصیحی رامندی

🖤 انّا للّه و انّا الیه راجعون🖤
«بازگشت همه به سوی اوست»

درگذشت تاسف‌بار استاد گرانقدر، آقای دکتر ناصر بروجردیان را به جامعه دانشگاهی، خصوصا اساتید و دانشجویان دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر تسلیت عرض نموده، و از خداوند متعال، علو درجات برای آن مرحوم و صبر و شکیبایی برای خانواده محترم ایشان مسألت می‌نماییم.
برای شادی روح آن مرحوم، فاتحه‌ای قرائت بفرمایید.

🖤 با قلبی پر از غم و اندوه، خبر درگذشت استاد ناصر بروجردیان را شنیدیم. ایشان فردی بودند که با تلاش و محبت، دیدگاه خداباوری را در رسانه‌ها تقویت می‌کردند و اثرات بزرگی در دل‌های برخی مخاطبین گذاشتند. روحشان شاد و یادشان گرامی باد. امیدوارم خداوند به خانواده و نزدیکانشان صبر و آرامش عنایت کند.

با تسلیت فراوان

جمعی از اساتید و همکاران استاد پرفسور ناصر بروجردیان (دانشیار ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر) در عرصه‌ی رسانه

دکتر رحمان حسین زاده
دکتر جواد کریمزاد حق
دکتر سهیل داوری
دکتر حسین جباری
دکتر نیما نریمانی
دکتر مهدی نساجی
دکتر ایرج جعفریان
دکتر محمد یزدی زاده
دکتر محمد امین سرائی
دکتر حامد منوچهری کوشا
پروفسور علیرضا آثار
شیخ محمدعلی ایزدی
سیدسعید رضاتوفیقی
مسیح محمدی
عارف حویزی
مهدی اشتری
و دیگر اساتید و دوستان محقق.

🏴🏴🏴

#بازنشر| فهرستی از مطالب ارائه شده توسط استاد مرحوم، دکتر ناصر بروجردیان در کانال"Science and Religion ":

برهان نظم
خود همسان پنداری با خدا
تعریف و ماهیت خدا
شبهه ی خدای حفره ها
فضای ذهن آدم ها، انسانهای باز و انسان های بسته.
رابطه ی علم و اختیار.
خودآگاهی، تفکر و اختیار در ماده گرایی.
عدم امکان اختیار در یک ربات.
نقد برهان شر
اخلاقیات در دین و الحاد
زبان و فلسفه
نقش ریاضیات در علوم و فلسفه
درباره ی علیت


🎥سلسله کلیپ های تبیین خداباوری و نقد آتئیسم :

۱) علم و محدودیت های آن
۲) مادی و غیرمادی
۳) آیا اختیار ممکن است
۴) پارادکس نفی اختیار ( اعتبار علم)
۵) پارادکس نفی اختیار ( اعتبار اخلاقیات)
۶) پارادکس بنیادین آتئیسم (کرامت انسانی)
۷) شواهد خداباوری
۸) رابطه خدا با اخلاقیات و  انسانیت
۹) رابطه اخلاقیات با دینداری
۱۰) خدا و شر در جهان
۱۱) انسان و خدا


🆔@ReligionandScience2021

شبهه:
دانشمندان به بسیاری از سیستم های خود تنظیم‌گر در هستی هم پی برده اند. الزاما هر تنظیمی تنظیم گر لازم نداره.

پاسخ مبسوط:
این را خیلی استفاده می‌کنند که قبلا به شکل زیر جواب دادیم.
یکی کمی طولانی هست و برای کسی که متوجه بشود خوب هست. ولی قلب استدلال در جواب دوم هست که الان ارائه می‌دهم.

چواب یک برای کسانی که روی فلسفه علمی کار کردند.

در علوم جدید، اصطلاح «سیستم خودتنظیم‌گر» (Self-regulating system) به سامانه‌هایی اطلاق می‌شود که گویا بدون دخالت بیرونی، از درون خود به نظم و تعادل می‌رسند. اما از دیدگاه منطق، نظریهٔ اطلاعات و فلسفهٔ ریاضی، این ادعا دچار تناقض درونی است.

۱. از دیدگاه منطق گودلی

اصل ناتمامیت گودل بیان می‌کند که هیچ دستگاه صوری (Formal System) نمی‌تواند تمام حقیقت‌های مربوط به خودش را از درون خودش اثبات کند.
یعنی هر نظام منطقی یا باید:
الف) ناقص باشد (حقیقت‌هایی درباره‌اش وجود دارد که از درونش قابل بیان نیست)،
یا ب) متناقض شود اگر بخواهد خودش را تماماً توصیف کند.

پس اگر بگوییم «سیستمی خودتنظیم‌گر است»، در حقیقت می‌گوییم سیستمی وجود دارد که از درون خود هم قوانینش را می‌سازد، هم آن‌ها را ارزیابی می‌کند، هم هدف را تعیین می‌کند — که طبق اصل گودل، منطقی ناممکن است.

۲. از دیدگاه نظریهٔ اطلاعات

در نظریهٔ اطلاعات، هر نظم و کاهش آنتروپی در یک سیستم، مستلزم ورود اطلاعات از بیرون است.
هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند اطلاعات لازم برای اصلاح و تنظیم خود را از درون خود تولید کند، چون برای تشخیص خطا باید مرجع مقایسه‌ای داشته باشد (که خود بخشی از سیستم نیست).

به بیان ساده‌تر:
سیستمی نمی‌تواند خود را از «بی‌نظمی» به «نظم» برساند مگر آنکه الگویی بیرونی برای نظم داشته باشد.
در غیر این صورت، هر تغییرش صرفاً تصادفی است، نه تنظیمی.

۳. از دیدگاه فلسفهٔ علم

حتی در فیزیک و زیست‌شناسی، هر «سیستم به ظاهر خودتنظیم‌گر» (مثل تعادل دما در بدن، یا تعادل بوم‌شناختی) در واقع در چارچوب قوانینی کار می‌کند که از بیرون سیستم تعریف شده‌اند — مثلاً قانون بقای انرژی، بازخورد منفی، یا قوانین شیمیایی حاکم بر واکنش‌ها.
یعنی خود تنظیم‌گری فقط در ظاهر است؛ در عمق، تابع قوانینی پیشینی و دقیق است که خود سیستم آن‌ها را نساخته.

نتیجه

هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند هم «قانون‌گذار»، هم «اجراکننده»، و هم «ناظر» خود باشد.
هر نظم حقیقی باید به مرجعی برتر از خود وابسته باشد — به الگویی که آن را تعریف و نگهداری می‌کند.

در این معنا، نظم جهان نیز نمی‌تواند از «درون خودش» برخیزد؛
بلکه نیازمند ناظمی آگاه و فراتر از خود طبیعت است — همان که در سنت الهی، «خالق و ربّ» خوانده می‌شود.

جواب دوم  که قلب استدلال هست لذا تا از تصادف حرف زدند نباید ولشان کرد


نظم، تصادف و اصل Plausibility by Paradox

در بررسی منشأ نظم در جهان، دو احتمال منطقی بیشتر وجود ندارد:
۱. یا نظم موجود حاصل تصادف است،
۲. یا ناشی از یک تنظیم‌گر آگاه (Intelligent Regulator).

حال، اگر فرض تصادف را بررسی کنیم، از دیدگاه ریاضی «تصادف» (Randomness) خود مفهومی تعریف‌شده و قابل اندازه‌گیری است.
بر پایهٔ اصل بورل (Borel’s Law of Probability)، هر رویدادی که احتمال وقوع آن از 1 تقسیم بر 10 به توان 50 کمتر-مساوی باشد، در جهان فیزیکی عملاً غیرممکن تلقی می‌شود.

اما محاسبات مربوط به نظم کیهانی، هماهنگی نیروهای بنیادی و ثابت‌های فیزیکی نشان می‌دهد که احتمال پیدایش چنین نظمی بر اثر تصادف، بسیار پایین‌تر از این حد است — یعنی در محدودهٔ غیرقابل‌باور ریاضی.

در اینجا از اصل Plausibility by Paradox استفاده می‌شود:
اگر فرضی هرچند ساده (مثل تصادف محض) منجر به پارادوکس‌ها و نامعقولیت‌های بیشتر شود، و فرضی دیگر (مثل وجود تنظیم‌گر) بتواند همان داده‌ها را با تضاد کمتر و انسجام منطقی بیشتر توضیح دهد،
آنگاه فرض دوم به‌طور عقلانی باورپذیرتر (more plausible) است، حتی اگر اثبات تجربی مستقیمی نداشته باشد.

بنابراین، بر اساس این منطق:

> یا باید به نظمی «بی‌قانون» اما با احتمال ریاضی صفر باور داشته باشیم،
یا به تنظیم‌گری هوشمند که وجودش، هم ریاضیات را حفظ می‌کند و هم از پارادوکس می‌کاهد.

به تعبیر دیگر، پذیرش تنظیم‌گر آگاه، نه از سر ایمان کور، بلکه از سر انسجام منطقی و ریاضی است.
👤Dr Rahman Hosseinzade


🆔@ReligionandScience2021